000073a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
rn i vr ru r ? if " ™a - - ~ -- jt IliHHpPW' - wmmmwuy"
liii
i i t
IŁ"
w
$w
r: ' "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (MAY) 9 — 1948 — Ńryjff
STRONA 4-- to
"ZWIĄZKOWIEC"
Published for Every Sunday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie
Redaktor Franciszek Głogówki Administrator K I MazurkiswJcz
PBBNUMKKATAj
Roczna w Kanadzie $250
Półroczna 51-5- 0 Kwartalna S1-0-
0
W Stanach Zjednoczonych w Polsce i reszcie Europy 5300
Pojedynczy numer „ 0fl
Adres
"ZWIĄZKOWIEC"
700 Queen SI W - Toronto Ont - Tel: WA 8151
Redakcja Rękopisów nie Zwraca
Authorlzed as second claii mail Post Office Department Ottawa
ZAGRANICZNA POLITYKA KANADY
W dniu 29 kwietnia znamienne oświadczenie w spra-wach
zagranicznej polityki Kanady złożył minister kierują
y tym resortem Louis St Laurent rozpoczynając tym sze-roką
dyskusję na temat który najbardziej dziś nas wszyst
kich absorbuje Ostatnie lata powojenne nie przyniosły bo-wiem
spodziewanego uspokojenia umysłów Tak Kanadyj-czycy
jak i nasi sąsiedzi na tym kontynencie i inne narody
europejskie żyją nadal w cieniu groźby wojennej To też w
zależności od układania się sy tuacji politycznej w świecie
tak państwa jak i jednostki układają wszelkie swoje plany
na przyszłość A ta sytuacja na froncie politycznym krót-ko
mówiąc jest "szkaradna" Nie dziw więc że każdego o-byw- atcla
szczególnie żywo interesuje stanowisko jakie w o
bliczu rozwijającej się sytuacji zajmuje jego rząd i parla-ment
kraju Od tego zależą bowiem jego osobiste losy Od
tego zależy czy miody obywatel służyć będzie obowiązkowo
w wojsku czy płacić będzie większy czy mniejszy podatek
czy wreszcie on i rodzina musi się liczyć z ewentualnością
że łada miesiąc czy rok posypią się mu na głowy bomby za
pałające lub niszczące czy też zarazki bakteriologiczne ga
zy trujące lub wreszcie rozpętana siła niszczycielska ato-mowej
cnergji
Nie dziw więc że w takich warunkach sprawy polityki
zagranicznej pasjonują coraz szersze koła obywatelskie
któreby rade wiedzieć czego się należy spodziewać w naj-bliższej
przyszłości
Ważność zagadnień polityki zagranicznej odbiła się wy-raźnie
i na konstrukcji naszego~rządu w Kanadzie Do nie
dawna-spraw- y te były w opinji i rządu i społeczeństwa
rzeczami drugorzędnymi Nie było nawet w rządzie kana-dyjskim
specjalnego departa mentu spraw zagranicznych
a premier jedynie z tytułu swego urzędu kierował nielicz-nym
sztabem ekspertów i personelu dyplomatycznego
W ubiegłym jednak roku stworzony został oddzielny de-partament
którego kierownikiem został mianowany jeden
3 najpoważniejszych po premierze mężów stanu Kanady
aninister L St Laurent
Kanada zaczęła się coraz żywiej interesować niesłycha-nie
ważnymi dla niej w obecnej sytuacji problemami mię
dzynarodowymi Podobnie jak w sąsiednich Stanach Zjed
noczonych znikł całkiem izolacjonizm któremu dawniej
liołdowało wielu wpływowych naszych polityków Kanada
przez biegun sąsiadująca z Rosją Sowiecką i zagrożona ko-munistyczną
penetracją czego dowodem były rewelacyjne
afery szpiegowskie prowadzone w naszym kraju przez So-wiety
zdała sobie sprawę że nie może odizolować się od wy
spadków na szerokim świecie Zdała sobie sprawę że musi
Ibyć czynnym partnerem w takiej organizacji światowej
Móraby gwarantowała jej jako ludnościowo nie wielkiemu
państwu maksimum bezpieczeństwa i ewentualnej pomocy
w razie zaatakowania
Stąd też coraz gwałtowniej domagał się parlament od
rządu sprecyzowania zasad polityki zagranicznej Kanady
Minister St Laurent i minister Obrony Narodowej Clax-to- n
w kolejno po sobie następujących oświadczeniach zło--żony- ch
w Izbie te zasady określili spotykając się z ogólną
--aprobatą wszystkich partji politycznych reprezentowanych
w parlamencie
Wytyczne zagranicznej polityki przedstawione przez tych
ministrów można streścić w następujących punktach:
1 Kanada weźmie czynny u dział w każdej akcji' mającej
iia celu zapewnienie pokoju światowego Zdając sobie spra
--wę z tego że Organizacja Narodów—Zjednoczonych której
Kanada jest członkiem nie jest zdolną w tej chwili zapew
nić tego bezpieczeństwa od niespodziewanej agresji rząd
Kanady będzie dążył do zorganizowania w ramach UN ta
kiego bloku państw któreby wzajem sobie mogły dopomóc
av wypadku agresji i wojny Artykuł 51 Statutu Narodów
Zjednoczonych zezwala bowiem na takie terenowa organi-zacje
Stworzenie takiej organizacji mającej na celu uzys-kanie
zbiorowego bezpieczeństwa — "collectue security"
wyeliminowało by kwestję użycia v)eta przez Rosję któraby
do takiej organizacji nie wchodziła
2 Rząd kanadyjski przychylnie odnosi się do koncepcj"
federacji narodów europejskich sformowanej narazie t
pięciu państw i gotów jest' z nimi współpracować w dziedzi
nie wspólnego bezpieczeństwa przed zagrożeniem totalisty
cznego komunizmu
3 Rząd kanadyjski nie' czekając na ewentualne sformo
--wanie szerszego zespołu państw konstruktywnie układa
plany wspólnej obrony ze swym sąsiadem z południa ze Sta
nami Zjednoczonymi Zawarta umowa w sprawie wspólnej
obrony ze Stanami Zjednoczonymi w lutym 1947 r jest te
go najlepszym dowodem Uchwały zawarte w tej umowie
--obejmujące między innymi sprawę urządzeń obronnych na
'-półno-cnych
granicach Kanady i Alasce wykonywane są e-aiergi-cznie
przez obydwu kontrahentów
W clniu 7 maja odwiedzi Kanadę James Forstall minister
'Obrony Narodowej w USA z którym uzgodnione zostaną
--wspólne plany wojskowe
4 Kanada skłonna jest tak w ramach planu Marshall'a
KAMPANIA WERBUNKOWA do ZPwK
Kampanja Werbunkowa do
ZPwK idzie w pełnym biegu
Z dniem rozpoczęcia I-- go
marca br Zarząd Centralny
ZPwK powiadomił Grupy o
rozpoczęciu kampanji ogłasza
jąc' zarazem o nagrodzie dla
Giupy za zdobycie najwięk-szej
liczby członków Nagro
clą jest ładny Puhar z odpo-wiednim
napisem Grupa któ
ra zdobędzie największą licz
bę członków procentowo o-trzy- jna ten puhar w nagrodę
po skończeniu werbunku to
jest po dniu 31-g- o maja Na
groda zostanie doręczona oso
biście przez Zarząd Central-ny
ZPwK
-- Jak obliczenia wykazują za
miesiąc marzec to najpilniej
ubiegają s'- - o zdobycie nagro
dy Grupa 2-- ga w Hamilton i
niespodziewanie Grupa 7-- ma
na New Toronto Dalej Gru-pa
14-t- a i 20-t- a Również nie
pozostają daleko w tyle i in-ne
Grupy poczynając od 1-- ej
aż do 24-t- ej
W pierwszych tygodniach
kwietnia aplikacje tak się po
sypały że prezes Zarządu
Centralnego nie nadąża ich
podpisywać posądzając mnie
czy czasem nie podrabiam a- -
plikacji a ja jako sekretarz
śmieję się i to wszystko A re
dakcja "Związkowca otrzymu
je coraz nowe zamówienia na
pismo "Związkowiec"
Ciekawi jesteśmy w której
Grupie będziemy się bawio-na
więczeniu puharu Sekre-tarz
Grupy 7-m- ej dał mnie do
zrozumienia żebym się nie
wybierał w dalszą drogę Wy-starczy
pojechać z puharem
na New Toronto życzę powo
dzenia ale co innego mó-wi
młoda sekretarka Grupy
2-gi- ej panna Irena Jakub-czyk
która będąc w Toronto
w Grupie 1-s- zejj powiedziała
że się wkrótce zobaczymy w
Hamilton przy wręczeniu pu haru Nie wiadomo komu wie
BagHTOBBWKgBgłn
rzyć Zobaczymy co przysz-łość
pokaże Ja chętnie do ka
żdej Grupy pojadę i życzę ka
żdej Grupie powodzenia w
zwerbowaniu jak najwięk-szej
liczby członków w szere-gi
Związku Polaków wT Kana
dzie tej największej polskiej
organizacji apolitycznej i naj
bogatszej najbardziej odpo-wiadającej
dla nas Polaków
na wychodźtwie
W jedności siła ! Więc wstę
pujcie w szeregi Związku Po
laków w Kanadzie
Rodacy i Rodaczki starsi i
młodzi obywatele Kanady i
nowo przybyli na ziemię kana
dyjska żołnierze polscy i wy
siedleńcy Ta prawdziwie pol
ska organizacja dźwiga sztan
dar polskości dotychczas nie
ugięcie Nowoprzybyłym do
Kanady rodakom i rodaczkom
daję małe ostrzeżenie że wie
lu innych tylko dlatego aby
was zdobyć podszywa się pod
naszą nazwę Lecz Związek
Polaków w Kanadzie jest tyl
ko jeden na całą Kanadę Gru
py Związkowe znajdują się
prawie w każdym większym
osiedlu w Ontario Przyjmuje
my także "luźnych" członków
z całej Kanady! Posiadamy
własne Domy tak zwane —
świetlice Polskie prawie w
każdej Grupie i Dom Zarzą-du
Centralnego prasę "Zwią
zkowca" Radę Edukacyjna)
oraz Kasę Zapomogową
Nie zwlekajcie Rodacy dłu
żej i nowo przybyli emigran-ci
złóżcie swe aplikacje i wsta
pcie w szeregi Związku do
wspólnej pracy dla dobra nas
samych i naszej Ojczyzny —
Zgłaszajcie się do najbliższej
Grupy albo wprost do Zarżą
du Centralnego na adres: —
Polish Alliance of Canada
700 Queen St W Toionto
Ont
J Pogorzelski
Sekr fin Z C ZPwK
jak i w planach zaopatrzenia wojskowego państw zagrożo-nych
przez agresję komunizmu wziąć czynny udział w 11-dziel- aniu
pomocy ekonomicznej i finansowej
Zajęcie tego rodzaju stanowiska przez Kanadę w ujęciu
ministra spraw zagranicznych St Laurent jest konieczne
ponieważ po pokonaniu Niemiec hitlerowskich komunisty-czny
totalizm pragnie przy użyciu tego samego rodzaju
metod szantażu zbrojeń i działalności piątej kolumny za-panować
nad światem Narody demokratyczne ażeby unik"
nać więc tego losu jaki ostatnio spotkał Czechosłowację
winny być zjednoczone i przygotowane do odparcia agresji
To stanowisko naszego rządu aprobowane przez wszyst-kie
partje spotka się napewno z przychylnym zrozumieniem
całego społeczeństwa Po smutnych doświadczeniach z okre
su Monachium i z okresu najazdu Niemiec na Polskę wszy
scy zdajemy sobie sprawę z tego że gdyby demokratyczne
zachodnie narody były przygotowane moralnie i materjal-rii- e
do przeciwstawienia się agresji niemieckiej być może
wojna by wcale nie wybuchła I obecnie jeżeli sowieccy po
litycy i ich komunistyczni poplecznicy zdawać sobie będą
sprawę że narody demokratyczne są przygotowane na każ-dą
ewentualność i że siłą przeciwstawią się wszelkim pla
nom sowieckim być może groźba wojny przestanie wisieć
jak miecz nad naszymi głowami
To też te wyraźne sformułowania wytycznych polityki za
granicznej Kanady stawiają cych nasz kraj wyraźnie w sze
regu czynnych na rzecz zbiorowego bezpieczeństwa państw
zapewne będzie jednym z poważnych kamieni położonych
pod fundament wspólnej obrony i zabezpieczenia pokoju
F G
Film „PONAD SIŁY" „Beyond Endurance'
Staraniem polskiej Placów
ki Kanadyjskiego Legionu
Nr 346 wywświetlony zos-tał
dokumentarny film o Pol
sce pod powyższym tytułem
w lEaton Auditorium ubiegłej
środy Film ten dla dystrybu
cji w Kanadzie zakupił nie-zmordowany
na polu propa-gandy
filmu polskiego p M
Świderski
Ponieważ film ten nagra-ny
jest w języku angielskim
przybyła nań i publiczność an
glosaska The Evening Tele-gram
dziennik torontpński
podał o filmie następującą
przychylną recenzję: "Około
1000 osób miało okazję zoba
czyć dwa filmy polskie Pier
wszy wykonany w kolorach
zobrazował życie w Polsce
przed wojną przedstawiając
ten pokój miłujący naród któ
ry tak okrutnie został napad
nięty przez wrogów Piękne
widoki bawiące mile oko lu
dowe kostjumy i zwyczaje o
raz życie przemysłowe kraju
przesuwało się uchwycone na
taśmie filmowej na tle dosko
nalej muzyki Szopenowskiej
granej przez dwóch mistrzów
pianina Małcużyńskiego i
Brajlowskiego Film obfito-wał
w piękne artystyczne mo-menty
warte podkreślenia jak
naprzykład tańce w wykona-niu
Natalji Krassowskiej z
baletu Monte Carlo Były one
rzeczywiście przepiękne O-siągn- ięcia
Polaków w dzidzi-ni- e
sztuki szczególnie malar
stwa i rzeźby także były nie
słychanie interesujące Wra-żenie
jakie przeżywa się po
kontrastowym przedstawieniu
zniszczenia jakiego dokonali
tym dorobku le
barbarzyńscy najeźdźcy jest
wstrząsające
Dniga część programu obej
mowała dzieje walki żołnie-rza
polskiego tego pierwsze-go
i najwierniejszego bojów
łej wojny
Film obrazował jego poś-wiecenie
i chwalebne wyczy-ny
Zawierał między innemi
kompletny fotograficzny do-kument
zdobycia Monte Cas-sino
i fotografji z obrony War
szawy w czasie powstania te
OFIARY NA ZWIĄZKOWCA
Józefów P Sudbury S300
Zarych B Kingston 100
Szulc A Toronto 500
Kolano J Montreral 250
Towarek S Montreal 100
Marszałek M Montreal 100
Podgórski A Toronto 200
Rudnicki S London 100
Markowski S Toronto 500
Serdecznie za te datki na pra
sę polską ofiarodawcom dzię-kujemy
być
WASHINGTON $10000
że ruch komunisty
czny fest
dla obrony i bezpieczeństwa
kraju Komitet dla badania"
nie - amerykańskiej działal-ności
przygotował bill pTzy
jęty jednogłośnie i opracowa
ny zgodnie z wymaganiami
prawa który przetnie dzia-łalność
piątej kolumny komu
nistycznej wyjmując ją z
pod prarwa
Nowe Drawo nrzvsrotowane
jest bardzo drastycznie i wyj
mie z pod prawa działalność
komunistyczną prowadzoną
dla Rosił iak i każdei innei
komumstycznei dyktatury
Bill przewiduje:
1 Określenie partji komu-nistycznej
jako 'części świato
wej konspiracji dążącej do 0-bal- enia siłą obcych rządów a
by na miejsce ustanowić ko
munistyczna dyktaturę iNa
podstawie tej będzie uznane
jako bezprawne dążenie do u
stanowienia tej dyktatury
2 Będzie uznane za zbrod-nię
branie udziału w tej dzia
łalności w zarządzaniu kiero
wnictwie czy popieraniu a kara wynosić ma do 10 lat
Z LONDON
W związku napisanym mo
im listem do Kedakcji opubh
kowanym w "Związkowcu"
Nr 15 wyjaśniam że zaist-niała
pomyłka drukarska któ
ra nadmieniła że ja dnia 7
marca b r
na zebraniu miesięcznym P
S N w London Ont Wyjaś-niam
że ja na tym zebraniu
nie lecz
przewodniczył p prezes S Sa
dłowski
A Rudnicki
go bohaterskiego miasta Fo-tografje
te wykonane były
przez samych Niemców a zdo
byte od "nich włączone były
do filmu
Film wykonany przez Cine
Art Co z New Yorku stoi wy
soko na poziomie technicz-nym"
Tak o tym filmie napisał
angielski sprawozdawca Są-dząc
z jego wrażeń film ten
warto jest przedstawić szer-szej
publicznpści kanadyjs-kiej
w innych miastach —
warto by o tym pomyślały or
ganizacje polskie i Kongres
Polonji Kanadyjskiej Panu
M Świderskiemu należy się
uznanie że nie tylko sprowa-dza
i wyświetla filmy rozryw-kowe
ale że na rynek kanadyj
ski stara się wprowadzić mo-że
niezbyt "kasowe" ale uży-teczne
filmy polskie mogące
dać Kanadyjczykom wyobra-żenie
o dzielności i kulturze
narodu polskiego Inicjatywę
Placówki 34fi wyświetlenia
filmu dla społeczeństwa ka-nadyjskiego
trzeba także po- chwalić
Prześladowanie w Rzeszowskim
Szanowna Redakcjo!
Bardzo serdecznie dzięku-ję
Wam za list i udzielone
w nim wskazówki Bardzo
serdczenie dziękuje temu ro
dakowi co mi zamówił ''Zwią
zkowca" Jeden numer z 25
stycznia otrzymałam i na tern
koniec Tak samo i mój sąsiad
ma wstrzymany "Związko
wiec Teraz my w Kraju zy
iemv w okresie wieiKicn aie
na killturalnymisztowań i najrozmaitszych
presn JNie wolno słowa po-wiedzieć
Zamykają księży
Więzienia przepełnione ludź-mi
'niewinnymi których nie-możliwie
katują i na hitlero-wski
sposób wymuszają zez-nania
Niektóre jednostki wy
żute z sumienia i wiary za ju
daszowskie pieniądze wyda ą
resztki tych bohaterów któ-rzy
walczyli przeciw Niem-com
I znęcają się nad nimi
w bestialsski sposób nie do
opisania Polak Polakowi sta
je się katem Jeżdżą po wsiach
autami i-wymu-szają
biciem
i katuszami na bezbronnym
wieśniaku gdzie jest broń
chociaż broń już dawno odda
na władzom Wiele osób pa
da oiiarą niewinnie Nie ma
dnia nie' ma nocy spokojnej
bo warkot samochodu daje
znak że już jadą z bezpieczeń
stwa po kogoś Ludzie są wy
straszeni i dostają rozmai-tych
chorób z przestrachu
Tak wygląda wolność w Pol
Komuniści maią nielegalną partią w USA
— Za-- 1 więzienia grzywny
znacząjąc
niebezpieczeństwem
SPROSTOWANIE
przewodniczyłem
przewodniczyłem
lub obydwóch razem
Będzie nielegalne i podlega
jące karze przyjęcie pracy dla
iządu jak również danie pra
cy — bez stwierdzenia przy--należnoś- ci
komunistycznej
Komunista nie dostanie pa
szportu oraz ukarany zosta-npiertuwrzyęddanłibky
kktoómryuntiaśckiie pasz
'_ Komunistyczna partja mu-si
się zajejestrować w ciągu
30 dni po przyjęciu tego bil-lu- w departamencie sprawie-dliwości
oraz przedstawić na
zwiska i adresy wszystkich
członków — do 12 miesięcy
wstecz Musi przedstawić swo
je wpływy i wydatki
Yszystkie frontowe organi-zacje
muszą być również za- rejestrowane Organizacje te
nie potrzebują przedstawiać
listy członków ale muszą ja
przedstawić na zadanie
Bill po raz pierwszy wlicza
do komunistycznej akcji orga
nizacje frontowe zaznacza- -
£25aS33ZS huJiuwiimftSKiHwn
Vtn37?n 4i-m- v --_ 3 i
— — -it- N-M pfc- - tYyrfrfTftWJH-frtiarttfrmayinir- ?
Podziękowanie z War- - szawy aia Lv w K
lWarszawra 16 marca 19455 uo arząuu centralnego
Związku Polaków w Kanada
w Toronto
W imieniu Zarządu M„--_
1
'
u- - j i 77" -- ""eJH
Kiego 1 uieuuycn azieci Var
szawy przesyłam serdeczne podziękowanie za dar w p05h ci dwustu dolarów
Nie suma lecz intencja sta nowi o doniosłości tego daru
rahL ze przeuywający zdała od Ojczyzny rodacy tak gora
co odczuwają i reagują na pj trzeby nasze w kraju budzi w nas tym większy zapal %
pracy aia dźwignięcia z gm-zó- w Stolicy naszej i zapew nienia wszystkim jej miesz-- Kancom lepszych warunków!
życJPiaiiamniiąnu1Ł7Ł0 4Ł-- C in£nUrrAU-U- i!e- l m tencją UDywaten zużyte zo-stały
wraz z innymi darami
na urządzenie gwiazdki dla
tycn azieci Ktorycn wojna i straszliwa okimarin a-i- i
ka pozbawiła rodziców i ogni
sKa domowego
Za Prezydenta Miasta
E Strzelecki Wiceprsz
sce w której żyjemy 0! n-aprawdę
Wy rodacy i lodacz
ki jesteście szczęśliwi w K-anadzie
Ten najazd bezpie
czeństwa na wsie w rzeszo-wskim
rozpoczął się'na poczat
ku marca Jakie święta Wiel
kanocne będą mieli nasi br-acia
w więzieniach? Niektóizy
zostawili żony i drobne dzi-eci
wr nieutulonym żalu Ta sla
11a Jagiellońska ulica w Rze
szowie po wieki pamiętna be
dzie że mieści w sobie gmach
gdzie cierpią dla miłości B-oga
i Ojczyzny jej wierni spo
wie a ile tysięcy znalazło tam
swój grób to tylko Bóg jeden
wie A ile tam i kobiet i dzie
wcząt cierpi?
Proszę ten list ogłosić w
"Związkowcu" żeby Polacy w
Kanadzie i w Ameryce wi-edzieli
jak ciężkie mamy żv
cie moralne i materjame Mo
że ten list nie dojdzie a m-oże
się spóźni ale przy nadcho
dzących świętach Zmartw) eh
wstania Pańskiego życzę Ee
dakcji "Związkowca" Wes-ołych
świąt Alleluja! Również
zasyłam życzenia wszystkim
rodakom w Kanadzie szczę
śliwych 1 wesołych świat Z
P Chciałabym żeby "Zwiąż
kowiec" przychodził i coś 110
wego powiedział ale u nas
wielkie zaostrzenie
życzliwa zawsze
Paulina Cz
z Rzeszowskiego powiatu
jąc że są one organizowane
aby ukryć prawdziwe cele o-pier- ając je na podstawie z-akonspirowanej
OD ADMINISTRACJI
W ostatnich czasach coraz
częściej napływają do nasz-ego
wydawnictwa listy czyte-lników
niedostatecznie opłaco
ne Przypominamy uprzejmie
wszystkim zainteresowanym
że opłata pocztowa — zna
czek — za list zwykły wyw
si 4 centy Prócz tego w iaze
wymaganej odnowiedzi &
listu należy dołączyć czjsiy
znaczek wartości 4 c a przj
zmianie adresu dodatkowi
R n Mo --rw?ir-ilr£A naUMflHcZ! u V --LICI JJiOŁluO W"y my ze listy nieopłacone W
niedostatecznie opłacone b-ędziemy
kierowali spowroten
do narlnwrw tp 7nś które Iii
będą zawierały znaczka &
na odpowiedź nie będą zib
twiane Za zmianę adresu ba
nadesłanej opłaty 5c będzis
szać prenumeratę o jeden tJ
dzień
Samouczek Języka Angielskiego!
ENGLISH FOR P0LES
opracowany urzez T W MarflATTlTM
UcNz asuiękasamangpioelsaknigegieolskwu! sKpoosrórrbalestrzwybkii nnławtowr?y7esinvprzysajmemouncyzw
1 Zaleca go przystępność metodyczność i prostota i_!nń wyjasu'"- -
ygromnym ożywieniem książki są czytanki 3 ćwiczenia mają na celu pomoc w sprawdzaniu wiadomo-- 1 4 iPiaismowanwiauifjouniety1czsnioawniKowycn
5 Wielkim udogodnieniem jest dodany na końcu samouczka
słowniczek polsko angielski 6 Każda lekcja jest planowana i wzbogaca twój słownik wy
razów
NIEZASTĄPIONA POMOC W NAUCE ANGIELSKIEGO
DLA KAŻDEGO POLAKA 240 STRON
Cena §300 z przesyłką
Do nabycia:
POLISH ALLIANCE PRESS — ZWIĄZKOWIEC
700 Queen St W — Toronto Ontu"
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, May 16, 1948 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1948-05-16 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | Zwila000318 |
Description
| Title | 000073a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | rn i vr ru r ? if " ™a - - ~ -- jt IliHHpPW' - wmmmwuy" liii i i t IŁ" w $w r: ' "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (MAY) 9 — 1948 — Ńryjff STRONA 4-- to "ZWIĄZKOWIEC" Published for Every Sunday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Organ Związku Polaków w Kanadzie Redaktor Franciszek Głogówki Administrator K I MazurkiswJcz PBBNUMKKATAj Roczna w Kanadzie $250 Półroczna 51-5- 0 Kwartalna S1-0- 0 W Stanach Zjednoczonych w Polsce i reszcie Europy 5300 Pojedynczy numer „ 0fl Adres "ZWIĄZKOWIEC" 700 Queen SI W - Toronto Ont - Tel: WA 8151 Redakcja Rękopisów nie Zwraca Authorlzed as second claii mail Post Office Department Ottawa ZAGRANICZNA POLITYKA KANADY W dniu 29 kwietnia znamienne oświadczenie w spra-wach zagranicznej polityki Kanady złożył minister kierują y tym resortem Louis St Laurent rozpoczynając tym sze-roką dyskusję na temat który najbardziej dziś nas wszyst kich absorbuje Ostatnie lata powojenne nie przyniosły bo-wiem spodziewanego uspokojenia umysłów Tak Kanadyj-czycy jak i nasi sąsiedzi na tym kontynencie i inne narody europejskie żyją nadal w cieniu groźby wojennej To też w zależności od układania się sy tuacji politycznej w świecie tak państwa jak i jednostki układają wszelkie swoje plany na przyszłość A ta sytuacja na froncie politycznym krót-ko mówiąc jest "szkaradna" Nie dziw więc że każdego o-byw- atcla szczególnie żywo interesuje stanowisko jakie w o bliczu rozwijającej się sytuacji zajmuje jego rząd i parla-ment kraju Od tego zależą bowiem jego osobiste losy Od tego zależy czy miody obywatel służyć będzie obowiązkowo w wojsku czy płacić będzie większy czy mniejszy podatek czy wreszcie on i rodzina musi się liczyć z ewentualnością że łada miesiąc czy rok posypią się mu na głowy bomby za pałające lub niszczące czy też zarazki bakteriologiczne ga zy trujące lub wreszcie rozpętana siła niszczycielska ato-mowej cnergji Nie dziw więc że w takich warunkach sprawy polityki zagranicznej pasjonują coraz szersze koła obywatelskie któreby rade wiedzieć czego się należy spodziewać w naj-bliższej przyszłości Ważność zagadnień polityki zagranicznej odbiła się wy-raźnie i na konstrukcji naszego~rządu w Kanadzie Do nie dawna-spraw- y te były w opinji i rządu i społeczeństwa rzeczami drugorzędnymi Nie było nawet w rządzie kana-dyjskim specjalnego departa mentu spraw zagranicznych a premier jedynie z tytułu swego urzędu kierował nielicz-nym sztabem ekspertów i personelu dyplomatycznego W ubiegłym jednak roku stworzony został oddzielny de-partament którego kierownikiem został mianowany jeden 3 najpoważniejszych po premierze mężów stanu Kanady aninister L St Laurent Kanada zaczęła się coraz żywiej interesować niesłycha-nie ważnymi dla niej w obecnej sytuacji problemami mię dzynarodowymi Podobnie jak w sąsiednich Stanach Zjed noczonych znikł całkiem izolacjonizm któremu dawniej liołdowało wielu wpływowych naszych polityków Kanada przez biegun sąsiadująca z Rosją Sowiecką i zagrożona ko-munistyczną penetracją czego dowodem były rewelacyjne afery szpiegowskie prowadzone w naszym kraju przez So-wiety zdała sobie sprawę że nie może odizolować się od wy spadków na szerokim świecie Zdała sobie sprawę że musi Ibyć czynnym partnerem w takiej organizacji światowej Móraby gwarantowała jej jako ludnościowo nie wielkiemu państwu maksimum bezpieczeństwa i ewentualnej pomocy w razie zaatakowania Stąd też coraz gwałtowniej domagał się parlament od rządu sprecyzowania zasad polityki zagranicznej Kanady Minister St Laurent i minister Obrony Narodowej Clax-to- n w kolejno po sobie następujących oświadczeniach zło--żony- ch w Izbie te zasady określili spotykając się z ogólną --aprobatą wszystkich partji politycznych reprezentowanych w parlamencie Wytyczne zagranicznej polityki przedstawione przez tych ministrów można streścić w następujących punktach: 1 Kanada weźmie czynny u dział w każdej akcji' mającej iia celu zapewnienie pokoju światowego Zdając sobie spra --wę z tego że Organizacja Narodów—Zjednoczonych której Kanada jest członkiem nie jest zdolną w tej chwili zapew nić tego bezpieczeństwa od niespodziewanej agresji rząd Kanady będzie dążył do zorganizowania w ramach UN ta kiego bloku państw któreby wzajem sobie mogły dopomóc av wypadku agresji i wojny Artykuł 51 Statutu Narodów Zjednoczonych zezwala bowiem na takie terenowa organi-zacje Stworzenie takiej organizacji mającej na celu uzys-kanie zbiorowego bezpieczeństwa — "collectue security" wyeliminowało by kwestję użycia v)eta przez Rosję któraby do takiej organizacji nie wchodziła 2 Rząd kanadyjski przychylnie odnosi się do koncepcj" federacji narodów europejskich sformowanej narazie t pięciu państw i gotów jest' z nimi współpracować w dziedzi nie wspólnego bezpieczeństwa przed zagrożeniem totalisty cznego komunizmu 3 Rząd kanadyjski nie' czekając na ewentualne sformo --wanie szerszego zespołu państw konstruktywnie układa plany wspólnej obrony ze swym sąsiadem z południa ze Sta nami Zjednoczonymi Zawarta umowa w sprawie wspólnej obrony ze Stanami Zjednoczonymi w lutym 1947 r jest te go najlepszym dowodem Uchwały zawarte w tej umowie --obejmujące między innymi sprawę urządzeń obronnych na '-półno-cnych granicach Kanady i Alasce wykonywane są e-aiergi-cznie przez obydwu kontrahentów W clniu 7 maja odwiedzi Kanadę James Forstall minister 'Obrony Narodowej w USA z którym uzgodnione zostaną --wspólne plany wojskowe 4 Kanada skłonna jest tak w ramach planu Marshall'a KAMPANIA WERBUNKOWA do ZPwK Kampanja Werbunkowa do ZPwK idzie w pełnym biegu Z dniem rozpoczęcia I-- go marca br Zarząd Centralny ZPwK powiadomił Grupy o rozpoczęciu kampanji ogłasza jąc' zarazem o nagrodzie dla Giupy za zdobycie najwięk-szej liczby członków Nagro clą jest ładny Puhar z odpo-wiednim napisem Grupa któ ra zdobędzie największą licz bę członków procentowo o-trzy- jna ten puhar w nagrodę po skończeniu werbunku to jest po dniu 31-g- o maja Na groda zostanie doręczona oso biście przez Zarząd Central-ny ZPwK -- Jak obliczenia wykazują za miesiąc marzec to najpilniej ubiegają s'- - o zdobycie nagro dy Grupa 2-- ga w Hamilton i niespodziewanie Grupa 7-- ma na New Toronto Dalej Gru-pa 14-t- a i 20-t- a Również nie pozostają daleko w tyle i in-ne Grupy poczynając od 1-- ej aż do 24-t- ej W pierwszych tygodniach kwietnia aplikacje tak się po sypały że prezes Zarządu Centralnego nie nadąża ich podpisywać posądzając mnie czy czasem nie podrabiam a- - plikacji a ja jako sekretarz śmieję się i to wszystko A re dakcja "Związkowca otrzymu je coraz nowe zamówienia na pismo "Związkowiec" Ciekawi jesteśmy w której Grupie będziemy się bawio-na więczeniu puharu Sekre-tarz Grupy 7-m- ej dał mnie do zrozumienia żebym się nie wybierał w dalszą drogę Wy-starczy pojechać z puharem na New Toronto życzę powo dzenia ale co innego mó-wi młoda sekretarka Grupy 2-gi- ej panna Irena Jakub-czyk która będąc w Toronto w Grupie 1-s- zejj powiedziała że się wkrótce zobaczymy w Hamilton przy wręczeniu pu haru Nie wiadomo komu wie BagHTOBBWKgBgłn rzyć Zobaczymy co przysz-łość pokaże Ja chętnie do ka żdej Grupy pojadę i życzę ka żdej Grupie powodzenia w zwerbowaniu jak najwięk-szej liczby członków w szere-gi Związku Polaków wT Kana dzie tej największej polskiej organizacji apolitycznej i naj bogatszej najbardziej odpo-wiadającej dla nas Polaków na wychodźtwie W jedności siła ! Więc wstę pujcie w szeregi Związku Po laków w Kanadzie Rodacy i Rodaczki starsi i młodzi obywatele Kanady i nowo przybyli na ziemię kana dyjska żołnierze polscy i wy siedleńcy Ta prawdziwie pol ska organizacja dźwiga sztan dar polskości dotychczas nie ugięcie Nowoprzybyłym do Kanady rodakom i rodaczkom daję małe ostrzeżenie że wie lu innych tylko dlatego aby was zdobyć podszywa się pod naszą nazwę Lecz Związek Polaków w Kanadzie jest tyl ko jeden na całą Kanadę Gru py Związkowe znajdują się prawie w każdym większym osiedlu w Ontario Przyjmuje my także "luźnych" członków z całej Kanady! Posiadamy własne Domy tak zwane — świetlice Polskie prawie w każdej Grupie i Dom Zarzą-du Centralnego prasę "Zwią zkowca" Radę Edukacyjna) oraz Kasę Zapomogową Nie zwlekajcie Rodacy dłu żej i nowo przybyli emigran-ci złóżcie swe aplikacje i wsta pcie w szeregi Związku do wspólnej pracy dla dobra nas samych i naszej Ojczyzny — Zgłaszajcie się do najbliższej Grupy albo wprost do Zarżą du Centralnego na adres: — Polish Alliance of Canada 700 Queen St W Toionto Ont J Pogorzelski Sekr fin Z C ZPwK jak i w planach zaopatrzenia wojskowego państw zagrożo-nych przez agresję komunizmu wziąć czynny udział w 11-dziel- aniu pomocy ekonomicznej i finansowej Zajęcie tego rodzaju stanowiska przez Kanadę w ujęciu ministra spraw zagranicznych St Laurent jest konieczne ponieważ po pokonaniu Niemiec hitlerowskich komunisty-czny totalizm pragnie przy użyciu tego samego rodzaju metod szantażu zbrojeń i działalności piątej kolumny za-panować nad światem Narody demokratyczne ażeby unik" nać więc tego losu jaki ostatnio spotkał Czechosłowację winny być zjednoczone i przygotowane do odparcia agresji To stanowisko naszego rządu aprobowane przez wszyst-kie partje spotka się napewno z przychylnym zrozumieniem całego społeczeństwa Po smutnych doświadczeniach z okre su Monachium i z okresu najazdu Niemiec na Polskę wszy scy zdajemy sobie sprawę z tego że gdyby demokratyczne zachodnie narody były przygotowane moralnie i materjal-rii- e do przeciwstawienia się agresji niemieckiej być może wojna by wcale nie wybuchła I obecnie jeżeli sowieccy po litycy i ich komunistyczni poplecznicy zdawać sobie będą sprawę że narody demokratyczne są przygotowane na każ-dą ewentualność i że siłą przeciwstawią się wszelkim pla nom sowieckim być może groźba wojny przestanie wisieć jak miecz nad naszymi głowami To też te wyraźne sformułowania wytycznych polityki za granicznej Kanady stawiają cych nasz kraj wyraźnie w sze regu czynnych na rzecz zbiorowego bezpieczeństwa państw zapewne będzie jednym z poważnych kamieni położonych pod fundament wspólnej obrony i zabezpieczenia pokoju F G Film „PONAD SIŁY" „Beyond Endurance' Staraniem polskiej Placów ki Kanadyjskiego Legionu Nr 346 wywświetlony zos-tał dokumentarny film o Pol sce pod powyższym tytułem w lEaton Auditorium ubiegłej środy Film ten dla dystrybu cji w Kanadzie zakupił nie-zmordowany na polu propa-gandy filmu polskiego p M Świderski Ponieważ film ten nagra-ny jest w języku angielskim przybyła nań i publiczność an glosaska The Evening Tele-gram dziennik torontpński podał o filmie następującą przychylną recenzję: "Około 1000 osób miało okazję zoba czyć dwa filmy polskie Pier wszy wykonany w kolorach zobrazował życie w Polsce przed wojną przedstawiając ten pokój miłujący naród któ ry tak okrutnie został napad nięty przez wrogów Piękne widoki bawiące mile oko lu dowe kostjumy i zwyczaje o raz życie przemysłowe kraju przesuwało się uchwycone na taśmie filmowej na tle dosko nalej muzyki Szopenowskiej granej przez dwóch mistrzów pianina Małcużyńskiego i Brajlowskiego Film obfito-wał w piękne artystyczne mo-menty warte podkreślenia jak naprzykład tańce w wykona-niu Natalji Krassowskiej z baletu Monte Carlo Były one rzeczywiście przepiękne O-siągn- ięcia Polaków w dzidzi-ni- e sztuki szczególnie malar stwa i rzeźby także były nie słychanie interesujące Wra-żenie jakie przeżywa się po kontrastowym przedstawieniu zniszczenia jakiego dokonali tym dorobku le barbarzyńscy najeźdźcy jest wstrząsające Dniga część programu obej mowała dzieje walki żołnie-rza polskiego tego pierwsze-go i najwierniejszego bojów łej wojny Film obrazował jego poś-wiecenie i chwalebne wyczy-ny Zawierał między innemi kompletny fotograficzny do-kument zdobycia Monte Cas-sino i fotografji z obrony War szawy w czasie powstania te OFIARY NA ZWIĄZKOWCA Józefów P Sudbury S300 Zarych B Kingston 100 Szulc A Toronto 500 Kolano J Montreral 250 Towarek S Montreal 100 Marszałek M Montreal 100 Podgórski A Toronto 200 Rudnicki S London 100 Markowski S Toronto 500 Serdecznie za te datki na pra sę polską ofiarodawcom dzię-kujemy być WASHINGTON $10000 że ruch komunisty czny fest dla obrony i bezpieczeństwa kraju Komitet dla badania" nie - amerykańskiej działal-ności przygotował bill pTzy jęty jednogłośnie i opracowa ny zgodnie z wymaganiami prawa który przetnie dzia-łalność piątej kolumny komu nistycznej wyjmując ją z pod prarwa Nowe Drawo nrzvsrotowane jest bardzo drastycznie i wyj mie z pod prawa działalność komunistyczną prowadzoną dla Rosił iak i każdei innei komumstycznei dyktatury Bill przewiduje: 1 Określenie partji komu-nistycznej jako 'części świato wej konspiracji dążącej do 0-bal- enia siłą obcych rządów a by na miejsce ustanowić ko munistyczna dyktaturę iNa podstawie tej będzie uznane jako bezprawne dążenie do u stanowienia tej dyktatury 2 Będzie uznane za zbrod-nię branie udziału w tej dzia łalności w zarządzaniu kiero wnictwie czy popieraniu a kara wynosić ma do 10 lat Z LONDON W związku napisanym mo im listem do Kedakcji opubh kowanym w "Związkowcu" Nr 15 wyjaśniam że zaist-niała pomyłka drukarska któ ra nadmieniła że ja dnia 7 marca b r na zebraniu miesięcznym P S N w London Ont Wyjaś-niam że ja na tym zebraniu nie lecz przewodniczył p prezes S Sa dłowski A Rudnicki go bohaterskiego miasta Fo-tografje te wykonane były przez samych Niemców a zdo byte od "nich włączone były do filmu Film wykonany przez Cine Art Co z New Yorku stoi wy soko na poziomie technicz-nym" Tak o tym filmie napisał angielski sprawozdawca Są-dząc z jego wrażeń film ten warto jest przedstawić szer-szej publicznpści kanadyjs-kiej w innych miastach — warto by o tym pomyślały or ganizacje polskie i Kongres Polonji Kanadyjskiej Panu M Świderskiemu należy się uznanie że nie tylko sprowa-dza i wyświetla filmy rozryw-kowe ale że na rynek kanadyj ski stara się wprowadzić mo-że niezbyt "kasowe" ale uży-teczne filmy polskie mogące dać Kanadyjczykom wyobra-żenie o dzielności i kulturze narodu polskiego Inicjatywę Placówki 34fi wyświetlenia filmu dla społeczeństwa ka-nadyjskiego trzeba także po- chwalić Prześladowanie w Rzeszowskim Szanowna Redakcjo! Bardzo serdecznie dzięku-ję Wam za list i udzielone w nim wskazówki Bardzo serdczenie dziękuje temu ro dakowi co mi zamówił ''Zwią zkowca" Jeden numer z 25 stycznia otrzymałam i na tern koniec Tak samo i mój sąsiad ma wstrzymany "Związko wiec Teraz my w Kraju zy iemv w okresie wieiKicn aie na killturalnymisztowań i najrozmaitszych presn JNie wolno słowa po-wiedzieć Zamykają księży Więzienia przepełnione ludź-mi 'niewinnymi których nie-możliwie katują i na hitlero-wski sposób wymuszają zez-nania Niektóre jednostki wy żute z sumienia i wiary za ju daszowskie pieniądze wyda ą resztki tych bohaterów któ-rzy walczyli przeciw Niem-com I znęcają się nad nimi w bestialsski sposób nie do opisania Polak Polakowi sta je się katem Jeżdżą po wsiach autami i-wymu-szają biciem i katuszami na bezbronnym wieśniaku gdzie jest broń chociaż broń już dawno odda na władzom Wiele osób pa da oiiarą niewinnie Nie ma dnia nie' ma nocy spokojnej bo warkot samochodu daje znak że już jadą z bezpieczeń stwa po kogoś Ludzie są wy straszeni i dostają rozmai-tych chorób z przestrachu Tak wygląda wolność w Pol Komuniści maią nielegalną partią w USA — Za-- 1 więzienia grzywny znacząjąc niebezpieczeństwem SPROSTOWANIE przewodniczyłem przewodniczyłem lub obydwóch razem Będzie nielegalne i podlega jące karze przyjęcie pracy dla iządu jak również danie pra cy — bez stwierdzenia przy--należnoś- ci komunistycznej Komunista nie dostanie pa szportu oraz ukarany zosta-npiertuwrzyęddanłibky kktoómryuntiaśckiie pasz '_ Komunistyczna partja mu-si się zajejestrować w ciągu 30 dni po przyjęciu tego bil-lu- w departamencie sprawie-dliwości oraz przedstawić na zwiska i adresy wszystkich członków — do 12 miesięcy wstecz Musi przedstawić swo je wpływy i wydatki Yszystkie frontowe organi-zacje muszą być również za- rejestrowane Organizacje te nie potrzebują przedstawiać listy członków ale muszą ja przedstawić na zadanie Bill po raz pierwszy wlicza do komunistycznej akcji orga nizacje frontowe zaznacza- - £25aS33ZS huJiuwiimftSKiHwn Vtn37?n 4i-m- v --_ 3 i — — -it- N-M pfc- - tYyrfrfTftWJH-frtiarttfrmayinir- ? Podziękowanie z War- - szawy aia Lv w K lWarszawra 16 marca 19455 uo arząuu centralnego Związku Polaków w Kanada w Toronto W imieniu Zarządu M„--_ 1 ' u- - j i 77" -- ""eJH Kiego 1 uieuuycn azieci Var szawy przesyłam serdeczne podziękowanie za dar w p05h ci dwustu dolarów Nie suma lecz intencja sta nowi o doniosłości tego daru rahL ze przeuywający zdała od Ojczyzny rodacy tak gora co odczuwają i reagują na pj trzeby nasze w kraju budzi w nas tym większy zapal % pracy aia dźwignięcia z gm-zó- w Stolicy naszej i zapew nienia wszystkim jej miesz-- Kancom lepszych warunków! życJPiaiiamniiąnu1Ł7Ł0 4Ł-- C in£nUrrAU-U- i!e- l m tencją UDywaten zużyte zo-stały wraz z innymi darami na urządzenie gwiazdki dla tycn azieci Ktorycn wojna i straszliwa okimarin a-i- i ka pozbawiła rodziców i ogni sKa domowego Za Prezydenta Miasta E Strzelecki Wiceprsz sce w której żyjemy 0! n-aprawdę Wy rodacy i lodacz ki jesteście szczęśliwi w K-anadzie Ten najazd bezpie czeństwa na wsie w rzeszo-wskim rozpoczął się'na poczat ku marca Jakie święta Wiel kanocne będą mieli nasi br-acia w więzieniach? Niektóizy zostawili żony i drobne dzi-eci wr nieutulonym żalu Ta sla 11a Jagiellońska ulica w Rze szowie po wieki pamiętna be dzie że mieści w sobie gmach gdzie cierpią dla miłości B-oga i Ojczyzny jej wierni spo wie a ile tysięcy znalazło tam swój grób to tylko Bóg jeden wie A ile tam i kobiet i dzie wcząt cierpi? Proszę ten list ogłosić w "Związkowcu" żeby Polacy w Kanadzie i w Ameryce wi-edzieli jak ciężkie mamy żv cie moralne i materjame Mo że ten list nie dojdzie a m-oże się spóźni ale przy nadcho dzących świętach Zmartw) eh wstania Pańskiego życzę Ee dakcji "Związkowca" Wes-ołych świąt Alleluja! Również zasyłam życzenia wszystkim rodakom w Kanadzie szczę śliwych 1 wesołych świat Z P Chciałabym żeby "Zwiąż kowiec" przychodził i coś 110 wego powiedział ale u nas wielkie zaostrzenie życzliwa zawsze Paulina Cz z Rzeszowskiego powiatu jąc że są one organizowane aby ukryć prawdziwe cele o-pier- ając je na podstawie z-akonspirowanej OD ADMINISTRACJI W ostatnich czasach coraz częściej napływają do nasz-ego wydawnictwa listy czyte-lników niedostatecznie opłaco ne Przypominamy uprzejmie wszystkim zainteresowanym że opłata pocztowa — zna czek — za list zwykły wyw si 4 centy Prócz tego w iaze wymaganej odnowiedzi & listu należy dołączyć czjsiy znaczek wartości 4 c a przj zmianie adresu dodatkowi R n Mo --rw?ir-ilr£A naUMflHcZ! u V --LICI JJiOŁluO W"y my ze listy nieopłacone W niedostatecznie opłacone b-ędziemy kierowali spowroten do narlnwrw tp 7nś które Iii będą zawierały znaczka & na odpowiedź nie będą zib twiane Za zmianę adresu ba nadesłanej opłaty 5c będzis szać prenumeratę o jeden tJ dzień Samouczek Języka Angielskiego! ENGLISH FOR P0LES opracowany urzez T W MarflATTlTM UcNz asuiękasamangpioelsaknigegieolskwu! sKpoosrórrbalestrzwybkii nnławtowr?y7esinvprzysajmemouncyzw 1 Zaleca go przystępność metodyczność i prostota i_!nń wyjasu'"- - ygromnym ożywieniem książki są czytanki 3 ćwiczenia mają na celu pomoc w sprawdzaniu wiadomo-- 1 4 iPiaismowanwiauifjouniety1czsnioawniKowycn 5 Wielkim udogodnieniem jest dodany na końcu samouczka słowniczek polsko angielski 6 Każda lekcja jest planowana i wzbogaca twój słownik wy razów NIEZASTĄPIONA POMOC W NAUCE ANGIELSKIEGO DLA KAŻDEGO POLAKA 240 STRON Cena §300 z przesyłką Do nabycia: POLISH ALLIANCE PRESS — ZWIĄZKOWIEC 700 Queen St W — Toronto Ontu" |
Tags
Comments
Post a Comment for 000073a
