000374a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
I l
SBassaaataasagaa
-- - " ' ~ --- --- --~Ł-
"-™-— '-"-"'"™-"v"-nP--'w-irw
™mi'pwiiMt — - + - t -- - -- — ——_— — _ - - „„_r — „ „- - JŁJ-- _ _ _ fląJM-rU- i łi~---_ — - _ _ _ 1 ---- - _
fJSFVa fi? T iJ7 Jt j2r 4 --- - - w — -- - -- _r_ł_-__ „ assa'-- '" r &- iilllilfl ' -' ' —Tssrs" mmiimm
'ZWIĄZKOWIEC LISTOPAD (Noyember) środa" 18 — 1964
STR 2
' rf
ii?i
ws
?
swca £V ł 7tii J!
1 1 Ł r łłi
'Pi1'-- ! 1 89
H Fi hj
' lit? C Cli j iW i'''
AM' - 'fort
WJ {
i ih i! I1 fi
VS-p- v
fp- - t-'- rtr
fił?
tCr$iiCfii' i U m :vu1
V Lt
p r er
Ił'?
f tr' V
Ł
i4'
h4
PI'
X [ tf r %
1 : '
sy
1 N?
"ii "4
tfcH'V' 1 Vs ni
s'ivł: h lj iiS w- - "
£ ' i
" W "Związkowiec" (The Alliancer)
Prinled tor every Wednesday nd Saturday by
POLIŚH ALLIANCE PRESS LIMITED
Orctn ZuUzku Polaków w Kanadzie wydawany przei
Dyrekcje Prasową: W Wołoszczak
Edltor-ln-CM- ef (Redaktor Naczelny) — B Heydenkorn
General Manager (Kierownik Wydawnictwa) — S F Konopka
Prlntlng Manager (Kierownik Drukarni) — K J Mazurkiewicz
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie SR on W Stanach Ziednoezonveh
Półroczna $350
Kwartalna $200 1
1475 Qun Strttł Wit Tl
Authorized aa zecond class mail by the
and for payment ot
TAJEMN
_# m
Rozmowy prowadzone w Moskwie przez Czu En Laia otoczone
są najściślejszą tajemnicą Wszystko co się na ten temat pisze
opiera się na domysłach gdyż brak jest jakichkolwiek źródłowych
informacji Ale mimo to pewne wiadomości przenikają na zewnątrz
Z tą chwilą kiedy więcej aniżeli dwie osoby uczestniczą w
jakichś rokowaniach prędzej czy później coś się wydostaje W
danym wypadku istnieje szereg czynników ułatwiających ocenę
mimo braku bezpośrednich informacji
Tajemnicę naturalnie nie stanowi przedmiot rozbieżności chiń-sko-sowiecki- ch
stan stosunków między obu państwami Ten pro-blem
walnie przyczynił się do upadku Chruszczowa Skoro więc
nowi władcy gremia wystosowali zaproszenie do towarzyszy chiń-skich
na uroczystości obchodu 47 rocznicy rewolucji to był to oczy-wisty
gest pojednawczy Tej wyciągniętej dłoni Mao nie odtrącił
Przytrzymał ją i — wolno przypuszczać że nim delegował do Mos-kwy
grono swoich współpracowników z Czu na czele — przepro-wadził
poufną wymianę zdań Chodziło zapewne o uzyskanie za-pewnienia
że -- delegacja chińska zostanie należycie przyjęta to
znaczy iż zajmie pierwsze miejsce że wykorzysta się jej pobyt dla
przeprowadzenia wstępnych rozmów które pozwolą ustalić termin
wznowienia dwustronnych rokowań zarówno'1 w zagadnieniach par-tyjnych
jak i państwowych
Naturalnie nie sposóbustalić do czego zobowiązała się Moskwa
Ale wolno przypuszczać że nie wahała się zapewnić przywódców
chińskich że delegacja zostanie przyjęta z wszystkimi należnymi
honorami i oczywiście i nic nie będzie stało na przeszkodzie podjęciu
rozmów o charakterze informacyjnym Przecież z pierwszych wy-powiedzi
Breżniewa i Kosygina wynikało iż pragną odprężenia w
stpsunkach z Chinami!
Breżniew i Kosygin w odróżnieniu od Chruszczowa nie de-monstrują
wylewności Nie obejmowali i całowali żadnych przy-wódców
komunistycznych" a więc i chińskich Stąd trudno wyciągać
jakieś wnioski jedynie na podstawie formy powitania Zresztą obu
stronom zależy na zachowaniu jak najdalej idącej powściągliwości
Każda stara sie_utrzymać w karbach by nie ujawniać swoich ce-lów
W ten sposób bowiem zyskuje lepszą pozycję wyjściową w
rokowaniach
Kto wszczął rozmowy?
Nie popełnimy wielkiego błędu twierdząc iż obie strony i Ho
nie bez udziału innych
Wydaje się natomiast żomająone — przynajmniej chwilowo
— charakter formalny Nowe kierownictwo kremlowskie czuło się
zmuszone do zadokumentowania iż pragnie zrewidować kurs Chru-szczow- a
wobec Chin Nie znaczy to jednak że jest zdecydowane
zmienić' go ii uznano go za fałszywy Nie!
Ostatnie deklaracje władz partyjnych wyraźnie stwierdzają
żejjłędein było spór ideologiczny zamienić nai personalny dopuścić
dó~ ostrych' polemik niemal o charakterze osobistym ale nie twier-dzi
się iż brakło podstaw -- sporu a więc iż nie istnieją różnice ideo-logiczne
Nie zarzuca się" dalej Chruszczowowi że zszedł z "linii
„-marksistowsko-lenin-owskiej"
w zasadniczym sporze z partią Chin
Prasa chińska triumfalnie dowodzi że upadek Chruszczowa
dowodzi słuszności linii kierownictwa partii Chin jej zgodności z
zasadami marksistowsko-leninowskim- i Nie pokrywa się to jednak
ze stanowiskiem Moskwy Nic — przynajmniej dotychczas — nie
wskazuje na to by Breżniew i Kosygin mieli zamiar stwierdzić że
to Moskwa odpowiedzialna jest za okres napięcia i różnic!
iPrzecieżl byłoby to równoznaczne nie tylko z przekreśleniem
polityki ostatnich --HO lat ale i proklamacją nowej skrajnie od-miennej
1 tak oznaczałoby to wycofanie z różnych międzynarodo-wych
'porozuifiień wftymzukładuio częściowym zakazie prób nu-klcarnycly-zaostr- zenie stosunków z wszystkimi państwami zacho-dnimi
Na-froncie-partyjnyntbył-oby
to równoznaczne z kapitulacją
a więc z oddaniem "kierownictwa międzynarodowego ruchu komu-nistycznego
w' ręce Pekinu -
Jedno i drugie jest wręcz wykluczone
żadna obiektywna sytuacja nie Wymaga nawet rozpatrzenia
takiej' możliwości Ale nie wydaję się by Chińczycy byli skłonni
skapitulować przed Moskwą dlatego tylko iż usunięto Chruszczowa
Również ich sytuacja obiektywna nie" wymaga takiego postępowa-ni- a
%
W tych Avarimkach pozostaje naturalnie poszukiwanie kom-promisu
"Niewątpliwie jest to pragnieniem obu stron ale w jakim
stopniu?'Na Jakie ustępstwa'' gotowa jest każda strona?
Trudno oprzeć' się wrażeniu' że dopiero po podjęciu dwustron-nych1
rozmów "okaże się iż rozbieżności są znacznie poważniejsze
głębsze aniżeli to wydawało się w okresie publicznej polemiki
Być więc może iż jedynym efektem odprężenia będzie pozostanie
stron na obecnych pozycjach przy równoczesnym wstrzymaniu się
od "polćmik
w
Mieszkańcy Elliot Lakę Ont i
najbliższej okolicy zostali zaalar-mowani
wieścią że woda jaką
używają do picia jest skażona
Sprawa wyszła na jaw dwa la-ta
temu lecz nie była rozgłasza-na
Wpierw zajęła się nią "Onta-rio
Watcf Resources Commis-sion- "
Przeprowadzone przez nią ba-dania
wykazały że w litrze wo-dy
z jeziora Elliot jest od 12 do
14 pikokuriów radioaktywności
Iodczas gdy w pobliskim jeziorze
Quirkc'od 40 do 100 a plankton
w jeziorze 'ma po kilka tysięcy
pikokuriów Tymczasem nauka
wykazuje że w wodzie do picia
może być tylko 10 pikokuriów'
na litr o ile ma być ona bezpie-czna
dla ludzi
Kurie są to jednostki do mie-rzenia
Nazwa
'zostakf zaczerpnięta z małżeń-skiego
-- nazwiska naszej słynnej
rodaczki Marii Skłodqwskiei-Cu-rić- " która wraz z mężelrn odkryła
rad Pikokuria jest to milionowa
cześć' kuria
-- Miasto Elliot Lakę liczące
80000mieszkańców czerpie wo
l"
pneuodnlragcy A Bułat tekr
i innych krajach $700
Pojedynczy numer 10£
LE 1-2-
491 v Toronto Ont
Post Office Department Ottawa
postage In cash
RflOWY
Zdaniem komisji OWRC woda
jest używana do odczyszczania
rudy i następnie musiała ściekać
Jo jeziora skoro jest zakażone
radioaktywnością
Obecna ilość radioaktywności
nie jest groźna dla człowieka na
krótki okres czasu Komisja oba-wia
się że jeżeli nie będą poczy-nione
odpowiednie kroki to ria
dłuższą metę może powstać po-ważne
niebezpieczeństwo
Szkodliwie odbić sie to może
Izwłaszcza na dzieciach Jak wia
domo rad 226 który się tam wy-dobywa
podobnie jak i "stront 90
koncentrują się przeważnie w
kościach człowieka
Komisja OWRC przedstawiła
rządowi ontaryjskiemu cały sze-re- s wskazówek w iaki sposób"
można usunąć radioaktywność a
wlrd7e zapewniły że skorzystają
z nich
Nagrodzeni
w listopadzie- -
W konkursie najstarszych prenu- -
Radioaktywna woda Elliot Lakę
radioaktywnością
radioaktywności
dę z poDliSKiego- - jeziora łiiioi meratorow "Zwiqzkovca" w mie-- 0
10 mil na północ jest drugie scn listopadzie br los padł na
wkiefaizłłioornoieeQouiprkięeć Sw°ePgoac'ńza:subw£o-j-Wp jFlIalk2laikaw wOtt0aswhiaewieOntont i p awiri rude
one czerjią wodę
czynne
z je-- L f° nagrodzonych slahlmy juz
informujące o nagrodach
iMita
Korespondencja z Kanady w 'Życiu Warszawy
Chciałoby się zawołać: naresz-cie!
Nareszcie czytelnik w Polsce
otrzyma sumę interesujących re-lacji
z Kanady Dotychczas bo-wiem
zarówno na łamach pism
codziennych jak i tygodników
pojawiały się od czasu do czasu
bądź artykuły polityczne pióra
osób nie znających Kanady bądź
relacje przypadkowych turys-tów
Te ostatnie były nie tylko
bardzo powierzchowne błędne
ale — co najgorsze — pseudo
przemądrzałe Przeciętny Polak
w gruncie rzeczy albo nic nie
wiedział o Kanadzie albo miał
jak najbardziej błędny pogląd
Z dwojga złego pierwsze jest
chyba lepsze od drugiego
żadne pismo z Polski ani żad
na agencja prasowa nie posiada
stałego korespondenta w Kana
dzie aie KurtiajJimueiiL cytia
Warszawy" w Stanach Zjedno-czonych
Wiesław Górnicki zda
je się rozszerzył terytorium swe-go
działania gdyż opublikował
na łamach swego dziennika cykl
korespondencji z Kanady
Górnicki należy niewątpliwie
do naimłodszego pokolenia pol
skich dziennikarzy znajdujących
się na zagranicznych placów-kach
Przed kilkoma laty był w
Wielkiej Brytanii a obceniejest
w Stanach Zjednoczonych
Dotychczasowe korespondencje I
Górnickiego z Kanady należy po
witać z zadowoleniem Oczywiś-cie
nie o to chodzi czy odnosi
się życzliwie czy też nie do ta-kich
czy innych wydarzeń zja-wisk
form życia w Kanadzie
ale iż nie przeinacza rzeczywis-tości
Nie' czerpie wiadomości z
natchnienia nie ocenia na pod-stawie
jakichś teoretyczno-ab- -
strakcyjnych założeń Patrzy
słucha porównuje analizuje
Spokojnie chłodno Nie powta-rza
naiwnych i tanich frazesów
Nie dał się uwieść łatwiznom i
dzięki temu właśnie czytelnik
polski otrzymał — nie waham
się tego powtórzyć — na łamach
prasy krajowej po raz pierwszy
obiektywny rzut oka na pewne
aktualne a równocześnie bardzo
zasadnicze problemy kanadyj-skie
Prezentując kraj w korespon
dencji pt "Od morza do morza"
w Nr 252 z dnia 20 X br pisze:
"Nie tylko rozmiary tego
krajii oszałamiają Kanada po
siada prawdopodbnie połowę)
wszystkich światowych zaso-bów
słodkiej wody co w
świetle narastającego na świe-cie
kryzysu wodnego może się
kiedyś okazać cenniejsze od
całej tablicy Mendelejewa
Prawidłowo rozpostarte jak-by
z namowy hydrologa do
rzecza rzeki św Wawrzyńca
Kolumbii Jukonu Mackenzie
— sprawiają że korytami
skalnymi płynie właściwie nie
woda lecz kilowaty Osiągnię-to
tu najniższy w świecie koszt
jednostkowy produkcji ener-gii
elektrycznej i trudno się
dziwić że co czwarty wy-kształcony
w tym kraju inży-nier
jest energetykiem
Ale i to jeszcze nie koniec
Kanada jest największym na
świecie producentem tarcicy
pulpy drzewnej rudy niklu i
azbestu a ponadto znajduje
się w pierwszej piątce świato-wych
producentów ropy gazu
ziemnego rud żelaza ołowiu
cynku złota siarki i srebra
Ma wyższy niż Szwajcaria
wskaźnik obrotów handlu za-granicznego
na głowę ludnoś-cią
jest relatywnie najwięk-szym
eksporterem pszenicy i
jedną z potęg żeglugowych
Bez obawy o fałszywe pro-roctwa
można przewidzieć że
pod koniec stulecia Kanada
wejdzie do grupy siedmiu-oś-mi- u
największych mocarstw
współczesnego świata Ze swy-mi
niespełna trzydziestoma
milionami ludności będzie
wówczas jednym z kluczowych
wysoko rozwiniętych krajów
Jeżeli amerykańska infiltracja
gospodarcza i konflikty na tle
etnicznym (o jednym i dru-gim
jeszcze napisze) nie spo-wodują
zmian jakościowych w
strukturze tego kraju — za
23 lat Ameryka Północna bę-dzie
się składać z dwu mniej
więcej porównywalnych po-tęg
zważywszy na szybszą sto-pę
wzrostu Kanady i jej eks-plozyjny
potencjał
Z tym wszystkim jest to
dziś kraj o którvm nie wia
domo czy jest monarchia czy
republiką: nie posiadający
Konstytucji w nowoczesnym
tego słowa rozumieniu dysku-tujący
właśnie nad wzorem
flagi narodowej skupiający
grupy etniczne tak różne jak
np Ukraińcy i Eskimosi: na
koniec stanowiący przedziwna
krzyżówkę najlepszych ele-mentów
kultury europejskiej
z najwybitniejszymi osiągnię-ciami
technologii amerykań
skiej Co za gratka dla repor
tera!
W następnej korespondencji
zauważa m in:
"Przybysz dostrzega szybko
coś czego szczerze mówiąc
nie spodziewał sie odkryć:
bardzo daleko Dosunieta od-rębność
kulturalna i narodo-wą-
Kanadyjczyków Oczywiś-cie
nie chodzi tu o walkę z
niemadrvm powiedzonkiem
jakoby Kanadyjczycy byli "od
mianą Amerykanów" Jest to
supozycja akurat tak samo
roztropna i podstawna jak
twierdzenie że Polacy są od-mianą
Rosjan a Holendrzy
odmianą Niemców Ale moż-na
by przecież oczekiwać że
pod bokiem tak potężnego i o- -
drobinę hałaśliwego sąsiada
nie pozostaje zbyt wiele miej-sca
na nazwijmy to suweren-ność
kulturalną zwłaszcza w
dobie kultury masowej
Otóż jest Rzecz która w
Kanadzie z pewnością uderza
najbardziej jest poszukiwanie
i umacnianie tożsamości naro-dowej
w czym oczywiście kul-tura
ma niemałe zadania do
spełnienia Kanadyjczycy są
narodem stosunkowo młodym
(na rok 1967 szykują właśnie
obchody pierwszego stulecia
niepodległości) silnie zróżni-cowanym
etnicznie jeszcze od
czasów kolonialnych a ponad-to
więcej niż 13 społeczeńs-twa
stanowią imigranci w 1
lub drugim pokoleniu
Nie nastąpił tu jednak pro-ces
integracyjny typu amery-kańskiego
(imigranci muszą
się szybko dostosować do ist-niejącego
wzorca społeczno-kultiiralneg- o
byłych kolonis-tów)
ani australijskiego (w
praktyce dezintegracja kultu-rowa)
ani nawet izraelskiego
(przymusowe przyjmowanie
odtworzonych elementów tra-dycji
historycznej) Kanada
wytworzyła zupełnie nową
własną jakość i zdaje się że
' właśnie teraz proces ten osią-ga
pełnię"
I dalej pisze:
"Wspomniałem wyżej o
swoistej odrębności Kanady w
zakresie kultury Jest to rów-nież
widoczne w innych dzie-dzinach
życia społecznego
Pod względem ustrojowym
np Kanada przyjęła brytyjski
wzorzec Izby Gmin jako de-cydującego
organu parlamen-tarnego
ale dodała do -- niej
senat Ma on podobnie jak
w USA spore znaczenie prestiż-owe-
ale jego wpływ na po-litykę
jest mniej więcej taki
jaki wywiera brytyjska Izba
Lordów tzn prawie żaden co
umożliwia lokowanie w nim
osób czcigodnych i zasłużo-nych
ale niezbyt przydatnych
w danej chwili
Istnieje tu wreszcie coś co
można by nazwać szacunkiem
dla odmiennych poglądów
Jest to dobra tradycja brytyj-ska
dziś niemal już nieznana
w Stanach Nawet w najwięk
szym lerworze polemicznym
politycy nie zarzucają sobie
nawzajem "zdrady" lub wręcz
agentury a przybysz z Kraju
socjalistycznego jest z cieka-wością
i nieraz syrnptią wypy-tywany
o swe zapatrywania
To że odbiegają one' od po-glądów
większości Kanadyj-czyków
przynajmniej pod
względem ideologicznym w
niczym nie przeszkadza w na
wiązaniu rzeczowego dialogu
Stosunek Kanady do Stanów
Zjednoczonych Górnicki przed-stawia
bardzo rzeczowo a ocenia
jąc politykę Kanady pisze m in:
"Jest to prostu rozsądny re-alistyczny
kraj zdający sobie
sprawę z faktycznego układu
sił na świecie znający własne
możliwości i świadom istnieją-cych
ograniczeń Ten pragma-tyzm
nie może nie cieszyć
przybysza z naszej strony
świata bo w końcu w stosun-kach
Wschód-Zachó- d nie cho-dzi
teraz o nic innego jak
o porzucenie ducha "krucja-ty"
i stopniową normalizację
stosunków W tym dziele Ka-nadyjczycy
mają niemałe za-sługi
i miejmy nadzieję że z
biegiem czasu ich wpływ na po-lepszanie
atmosfery politycz-nej
świata' będzie rósł a nie
malał Chyba że sądziedzi za-padliby
na "goldwateritis acu-ta- "
no ale takich ewentual-ności
lepiej nie brać pod uwa- -
Wędrując ulicami takiego
np Toronto obserwując tak
dobrze znane symbole Coca-co- li General Motors czy IBM
tropiąc podobieństwa w fasa-dach
wielkich banków na Bay
Street 4-- niożna niekiedy za-pomnieć
jaki to kraj Ale wy
starczy zamienić kilka słów z
przygodnie napotkanym czło
wiekiem aby zorientować się
w różnicy atmosfery poglą-dó- w nawet sposobu życia"
Spokojnie i bezstronnie przed-stawia
Górnicki najbardziej dra-styczny
problem a mianowicie
Ouebecu
W korespondencji zatytułowa-nej:
W "Republice Laurencjań-skie- j
nisze m in:
"Mówiono mi że "ludność
francuska Kanady jest od lat
dwustu chłoncem na posyłki
u Anglików": że "kolonialna
eksploatacja ludności francus-kie- i
musi sie skończyć" że
kónfederacia l dotychczasowa
bvłą "soólka wołu z rzeźni-kiefn- "
Trochę za dużo iak na
skonfundowanego przybysza
który oczywiście nie ma naj-mnieisze- po zamiaru występo-wać
w charakterze jednooso-bowps- n
trybunału r roziemcze-p- o
I chvba niezupełnie praw-dziwie
Ponieważ mimo wsn'-"stk-o
wahałbym się" określić
sytuacje w Ouebecu jako na
pięta przynajmniej w tym za-kresie
jaki jest dostępny o-czo- m
i uszom reportera Dzia-łają
tu co prawda dość ener-gicznie
podziemne bojówki
FLQ głoszące hasło "śmierć
Anglikom" i nie cofające się
przed zamachami bombowy-mi
działa partia RIN doma-gająca
się jawnie pełnej nie-Dodleeło- ści dla Ouebecu i- -
stnieją bezspornie tendencje
odśrodkowe-któr- y eh dziś nikt
w Kanadzie już nie lekceważy
Z tym wszystkim jednak poró-wnywanie
sytuacji w Quebęcu
do stanu oblężenia jest prze-sadne"
Wreszcie w korespondencji
Dwa stulecia kompleksów" wy
wodzi m in:
"Ale ekstremiści stanowią
mniejszość i dlatego ciekaw-szy
jest punkt widzenia tych
Francuzów którzy uważają że
konfederacja prowincji kana-dyjskich
może funkcjonować
Pod warunkiem poważnych
zmian oczywiście
Ci ludzie uważają że nie na-leży
burzyć istniejącego obec
nie mechanizmu federalnego
należy go tylko usprawnić w
kierunku większej niezależno-ści
Quebecu Konieczne jest
też wyrównanie krzywd eko-nomicznych
jakich prowincja
francuska doznawała w ciągu
pierwszego stulecia konfede
racji:
Obecny premier Quebecu
mądry i nowocześniejszy w
polityce Jean Lesage które-mu
nb przepowiadają wielką
karierę na szczeblu federal
nym nie tai że lojalność Oue
becu będzie warunkowana
wielkodusznością innych sio-strzanych
prowincji Chodzi
tu zresztą nie tylko o datki na
zasadzie ciepłej raczki ale o
poparcie ogólniejszej tenden
cji yuebec nie chce aby par- lament w Ottawie nie mówiąc
już o rządzie federalnym w
jakikolwiek sposób wtrącał
się do lokalnych spraw oświa-ty
opieki społecznej"struktu-r- y socjalnej jednym słowem
— aby była to prawdziwa
konfederacja niemal suweren-nych
prowincji a nie pozory samodzielności"
Kończąc swoje spostrzeżenia
pisze:
"Za wcześnie jeszcze na
przepowiednie co do dalszych
losów problemu quebeckiego
powinniśmy życzyć chyba Ka-nadyjczykom
aby został roz- wiązany z pożytkiem dla ich
kraju i w sposób zadowalają-cy
wszystkich jego mieszkań-ców
Nie jest to z całą pew- nością kwestia która mogłaby
w nas budzić jakiekolwiek in- ne zainteresowanie niż prosta
ciekawość spraw i życia in- nych narodów"
CO CZYTAĆ
Zacznijmy od ostatniej pozycji
ZESZYTY HISTORYCZNE
Ukazują się one jak wiadomo
dwa razydo roku Mamy przed
ńuua Koieino szósty tom otwie ra go "Słownik biograficzny o zimesitawteierrnoireu narznwuisk —nsAhpiernwiisnzne
kow Polskiego Stronnictwa Lu-dowego
i Polskiej Partii Socja- listycznej zamordowanych w la- - lacn iss-ł-iy- M
n
we wstępie Redakcja głosi: me Kierujemy się mściwością Ufamy natomiast że ?riv sW
nik Biograficzny ofiar Turmni
Polski Ludowej zostanie w peł- - m upiat-uwan- śPwolisactłeo Nynaarzguecnoen—zaę rrerezwwuoocliluuccjnjaiowwwe
pewiiycn wypaakacn może toro- wać drogę własnej rewolucji Lecz u nas "realizatorzy marzeń"
zlmidzarmrazduezniliiaRepaotlyliszlkkoąowaldmiraorgznęeiendiaoposimolscnkjani-e
rialistów sowieckich Ci którzy
-- łąbc"z'Yaj"ąc —— nuniiueuumiMogulwi pnoigeodzwiyć-oic
i wjźwuieiuem dcz wolnoś- ci"
Zestawienie obeimuje 128
członków PSL oraz PPS
Trzy kolejne pozycje tomu do- MtnyiczicazhtąoarłAri mpiiierKwrsazjyowdeojwóJdecja ogrgean-śsnmtaanieidrucwiąaAKntaydgJeeossdtłnałiteorenlniaerczzjweedvkolpnpaogwiłn-
a
teresujacy materiał historyczny
zawierający bardzo wiele cieka-wych
mało znanych informacii
Dvie# dalsze pozycje to: Witold sBkaibeińi skZi: S P'Soiewmsatsaznkioe: wŁąarcszznaowś-ć
radiowa sztabu Naczelnego Wo-dza
w okresie powstania war- szawskiego
pemrzWiegdirezalacejjąicśweaiauwttłiwaeconrnzaaenwsiveytpuraazdńąkdipiu pinoa-a
ka istniała w Rumunii we wrześ- niu 1939 r rzucaia wspomnienia
płk Jana Kowplewskieao hvłp- - eo attache wojskowego" i Alfrp
da Ponińskieao radcy ambasady
w Bukareszcie
We wrześniu 1939 r KowaW
sm nrzyDvt ao mirnunn iako u-chod- źca lecz nosiadaiacy rozpa-ł°-ion- e stosunki w tvrn krain Ohe relacie wnnera wiele S707e-sółó- w uzuoełniaia oosiadanp
już infnrmncje o tych dramatycz-nych
dniach
W mści z
Opracowane na podstawie prasy krajowe!
EKSPORT PRASY
Wydawnictwa polskie ekspor
tują za granicę około 900 tytu
łów dzienników i czasopism
Odbiorcami tej prasy są143 kra-je
Największym powodzeniem za
granicą wśród czytelników cieszy
się wydawany w dziesięciu języ
kach miesięcznik "Polska" in-formujący
o najważniejszych
przejawach polskiego życia po-litycznego
gospodarczego i kul:
turalnego Duże zainteresowanie
budzą także tygodniki "Film i e-kra- n" prasa techniczna oraz cza-sopisma
naukowe
nagroda"
dla architekta
Nagroda im Fritza Schuma-cher- a
przyznawana corocznie
przez Stowarzyszenie Architek-tów
w Hamburgu przypadła w
tym roku inż Adolfowi Ciborow-skiemu
z Warszawy
Jak oświadczył rzecznik fun-dacji
tej znanej w skali europej-skiej
nagrody Ciborowski otrzy-mał
ją w uznaniu dla swojego
dzieła zarówno w zakresie odbu-dowy
Warszawy jak i szeregu
innych miast ze szczególnym u-względnie- niem planu odbudowy
Skopje
Nagroda ta ustalona dla upa-miętnienia
znanego niemieckie-go
architekta Schumachera do-towana
jest sumą 10 tys marek
i wręczona zostanie 5 grudnia
w Hanowerze Obok Ciborow-skiego
fundacja przyznała podo-bne
nagrody i medale architek-towi
hamburskiemu prof Kon-stantemu
Gutschowi i duńskie-mu
architektowi prof Kai Fis-ke- r
z Kopenhagi
MŁODOCIANI
PRZESTĘPCY
W Sądzie Powiatowym dla m
st Warszawy znalazła epilog naj- -
onyaniejsza sprawa jaką noto-wano
ostatnio w repetoriach są- dowych 11 wyrostków zgwałci-ło
14-leln- ią dziewczynkę 7 lip-ca
br w okolicy terenów wyści-gowych
na Służewcu Wśród
gwałcicieli (w wieku od 17 do
21 lat) znajdowało się trzech nie-pełnoletnich
jeszcze chłopców W
ich sprawie toczyć się będzie od- rębne postępowanie sądowe
Część z oskarżonych w tej
sprawie była już karana sądow- nie m in za chuligaństwo! Nie
pracują wałęsają się W tej sy-tuac- ji Sąd skazał Franciszka że-lechowskiego
i Andrzeja Radom-skiego
na kary więzienia po 6 lat a pozostałych tj Zygmunta i Jana Truszkowskich Czesława
Szapowałowa Edwarda Nowaka
Andrzeja Kępskiego i Ryszarda
Senatora na kary po 5 lat wie- zienia
W dalszej części tomu znajdu-jemy
następujące pozycje:
Tytus Komarnicki: Sympozjon
historyków polskich i niemiec- kich w Londynie
JanPaiotSrzeWmabnedkyac-z-: TaDmiżaeriuasuztoirterke-i pZcetyngzm"uUjuenźt"ró"MdTeaełrkkikielwęhsiiksctizordwyycpazlrnotemy"katuyl-ea
cozmnaewj iaPopwrsatcaęniaproSftycSztnainoiwsłeagwoa"
Bobr-Tyling- o: Napoleon II I'Eu-rop- ę et la Pologne 1863-- 4 Tom zamykają listy do Redak-cji
„Wstrząsający pamiętnik W G
tKemRYWSItCaKliInEaG" O uka"zBuyjłeemsię agzen-o-gromn- ym opóźnieniem Ale le- cpeiej późno jak nigdy KDryłuwgicikeie-rgę--o
w Waszyngtonie w pokoju ho- telowym zimą 194041 r W tvm
aparacie zajmował wysokie sta- - uitunu utai więt uuziai w nie- jednej aferze W chwili zerwa- nia z Moskwa jesienią 1937 r urzędował w Hadze jako szef so- wieckiego wywiadu wojskowego
na zachodnią Europę
Jan Kowalewski w przedmo- wie pisze m in: "książka Kry- -
wiAieKu jaKo czynnego człon- ka tych organizacji sowieckich
które zajmowały się montowa-niem
afer w stylu sprawy Tu-chaczewski-ego
jest nieocenio-nym
wglądem w tajemnice dzi
tsaiejskzseijążkrazecjuzżywnisietośtcyilkostadnookuw- i ment hisoryczny ale także praw--
u) i ouyuzajowy
Poza rewelacjami MrW ńn
dziś dnia nic nie straciły 79 swp!
sensacyjności — jak sprawa Tu-cnaczewski-ego
nerała EugeniusuzparoMwaildlezreaniez Pgae-- ryża 1 te ustępiynnwe sp—omnnaiejcńieKkarywwsizcekies-a- ku w Kiorycn „ustala że Stalin
luz co naimniei a—ń i—flss- ™vn -- —
-- ui_a- zji ao- zawarcia sojuszy z Hit lerem"
Krywicki odsłania różne afe
ry organizowane na wvrnnv rozkaz Stalina Ten nnmipfnU-- iest chwilami wręcz koszmarny
w czasie stalinowskiej czystki
yszelkie pojecie o winie zosta-ło- _ niazakgougboiśoneniePomwioadłyy azrwesizątzokwua- z oskarżeniem wniesionym " ciwko niemu — i nikt natrprprznei-o
oczekiwał aby one miały mieć!
Przyczynki do współczesnej historii
Tokarzewski-Karaszewic- z
NKWDdosięgnęły
1
n
20-LEC- IE WOJSKOWEJ
u V i CL IN Szkoła Służb KwatemiKW '
skich w
typu uczelnia wojskowa w żg
ce obchodziła 25 pażdziprn br 20-lec- ie
W okresie tym
na 22000 oficerów i p0Ł'
row służb kwatermistrzowsS
SYTUACSJTAUDHSTN1
Według informacji Radia
szawa istniejące obecnie ££
akademickie są w stanie' ścić zaledwie 46 proc 0ffi
liczby studentów Tymczasem i
domach tych powinno
miejsce od 65 do 70 proc T dentow lu ZZTHlh} 1
Polwskjwich na voiqsŁtafttnuim posiedź
mu zaapelowała do wł£ „f I kszenie - nakładów ""U4 UU O
nych i zerwanie z
inwestycyj
pckraickhtykpąrzbezudopwosyzczdeogmólónwe stada
me i resorty Prowadzi to Z
wiem do rozproszenia środkowi podraża znacznie koszty budom'
GOSPODARSTWA
INDYWIDUALNE
Warszawski "Zielony Sztandar' ! informuje że w Polsce iesf 3591 947 indywidualnych odarstw rolnych gosp-
W porównaniu ze stanem 1950 nastąpił spadek ilości ziir
spodarstw o obszarze 15 i wiecei hektarów Gospodarstwa duże ! częściej występują w wojewć4 twach: gdańskim bydgoskim znanskim białostockim i'ohpo-- tyńskim większe zaś ich rozdr- obnienie w woj katowickim kr-akowski
opolskim i rzeszowskim Grunty indywidualne goW
darstw chłopskich znajdują sie
w zasadzie w kilku kawałkach
Tylko 26 proc ma ziemię w je-dnej
działce 22 proc — w dwóch
16 proc — w trzech 18 pro- c-' w czterech i pięciu 155 mw — w sześciu i więcej częściach Dla 17 proc gospodarstw nie ustalono z ilu części składają
się ich grunty
Najwięcej oddzielnych kawa!-- 1 ków ziemi posiadają rolnicy w'
województwach: krakowskim lu-- ' bełskim białostockim rzeszów- - skim i kieleckim
Liczba gospodarstw chłopskich '
zakwalifikowanych jako ekon-omicznie
słabe wynosi 70800 '
Posiadają one 598900 hekta- - rów ziemi Stanowi to 195 proc ogółu gospodarstw i 311 proc
'
ogólnego obszaru zajmowanego
przez gospodarstwa indywidua-lne
Średnia wielkość eosofr '
darstw ekonomicznie słabych !
wynosi 84 ha podczas gdy prz-eciętna
wielkość eosDodarstw in-- i dywidualnych wynosi ogółem w kraju tylko 53 ha
ten związek Nikt w ogóle tego nie żądał Prawda stała się
czymś zupełnie niewłaściwym
niestosowanym Gdy mówię 'k
rząd sowiecki stał się olbrzymim j domem wariatów rozumiem fo
dosłownie Amerykanie śmie'ia
si§ gdy wyliczam jm niektórej
tych absurdalnych rzeczy 'które
się 'wydarzyły — a mógłbym 'ci-ł- e
tomy nimi zapełnić — ale nam
było wtedy nie do śmiechu}To
nie jest zabawne kiedy nasi
długoletni przyjaciele i koledzy
znikają po nocach 1 umierają
dokoła nas" J
Jan Kowalewski słusźniepoo-kreśl- ą
że "Krzywicki doskonale
przedstawia tę nieprawdopodo-bną
'przewrotność Stalina z 'jego'
długofalową premedytacją ro-zkładaniem
zemsty osobistej~czy
politycznej na poszczególne et-apy
(taktyka salami w cienkich
plasterkach — jak mówią W-ęgrzy)
oraz z tępą brutalnością
"tragicznie małostkowego" czło
wieka nie wysilającego się na
żadne finezje w oskarżaniu
r Po prostu ('zdrajca 1 wróg Ir
du" — aayięc kula w łeb
Na tle książki Krywickiego te-pie- j-można
zrozumieć psychol-ogię
tego "człowieka o siedemnas-- i
tu pseudonimach" który wspó-lnie
z Hitlerem mógł ządecjdo- -
wafi ia "PnlcL--i rra nie DVC
mógł nazwać słynną linię poda
łu interesów sowiecko-niermec-- 1
kich z 1939 roku poprowadzoną'
wzdłuż rzeki Pisi Bugo-Nar- A
Wisły i Sanu — "granicą naro- -
lV5lno" 5 tinlonnmnń UimiMCZefflS
nie tylko tych nieszczęsnycą
kfńr7v trafili r?o Kfltvnia 3tó t
tej elity politycznej wojskowi I
1 społecznej Polski kf
Kamieniec dopiero 16 wriesna'
została przesunięta ao iejv- -
Tfllf wTfnłnmui!! "
Nielest to lektura prcyjerani!
ale wstrząsająca Jest to pwr
potrzebna gdyż przyp0":
dawno miniony okres neStEf
zrównanym przyczynkiem w
dziejów systemu stalinowstoeg
B Ht
ZESZYTY HISTORYCE
— Zeszvt szósty Instytut ]J
teracki Paryż 1964 rstrz
Cena tomuS300
W G KRYWICKI: B?
agentem Stalina Instytut £
teracki Paryż WM%$-Cen-a edzernolarza
1 Obie książki na iW
księgarni "ZWIĄZKOWCA
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, November 18, 1964 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1964-11-18 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000243 |
Description
| Title | 000374a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | I l SBassaaataasagaa -- - " ' ~ --- --- --~Ł- "-™-— '-"-"'"™-"v"-nP--'w-irw ™mi'pwiiMt — - + - t -- - -- — ——_— — _ - - „„_r — „ „- - JŁJ-- _ _ _ fląJM-rU- i łi~---_ — - _ _ _ 1 ---- - _ fJSFVa fi? T iJ7 Jt j2r 4 --- - - w — -- - -- _r_ł_-__ „ assa'-- '" r &- iilllilfl ' -' ' —Tssrs" mmiimm 'ZWIĄZKOWIEC LISTOPAD (Noyember) środa" 18 — 1964 STR 2 ' rf ii?i ws ? swca £V ł 7tii J! 1 1 Ł r łłi 'Pi1'-- ! 1 89 H Fi hj ' lit? C Cli j iW i''' AM' - 'fort WJ { i ih i! I1 fi VS-p- v fp- - t-'- rtr fił? tCr$iiCfii' i U m :vu1 V Lt p r er Ił'? f tr' V Ł i4' h4 PI' X [ tf r % 1 : ' sy 1 N? "ii "4 tfcH'V' 1 Vs ni s'ivł: h lj iiS w- - " £ ' i " W "Związkowiec" (The Alliancer) Prinled tor every Wednesday nd Saturday by POLIŚH ALLIANCE PRESS LIMITED Orctn ZuUzku Polaków w Kanadzie wydawany przei Dyrekcje Prasową: W Wołoszczak Edltor-ln-CM- ef (Redaktor Naczelny) — B Heydenkorn General Manager (Kierownik Wydawnictwa) — S F Konopka Prlntlng Manager (Kierownik Drukarni) — K J Mazurkiewicz PRENUMERATA Roczna w Kanadzie SR on W Stanach Ziednoezonveh Półroczna $350 Kwartalna $200 1 1475 Qun Strttł Wit Tl Authorized aa zecond class mail by the and for payment ot TAJEMN _# m Rozmowy prowadzone w Moskwie przez Czu En Laia otoczone są najściślejszą tajemnicą Wszystko co się na ten temat pisze opiera się na domysłach gdyż brak jest jakichkolwiek źródłowych informacji Ale mimo to pewne wiadomości przenikają na zewnątrz Z tą chwilą kiedy więcej aniżeli dwie osoby uczestniczą w jakichś rokowaniach prędzej czy później coś się wydostaje W danym wypadku istnieje szereg czynników ułatwiających ocenę mimo braku bezpośrednich informacji Tajemnicę naturalnie nie stanowi przedmiot rozbieżności chiń-sko-sowiecki- ch stan stosunków między obu państwami Ten pro-blem walnie przyczynił się do upadku Chruszczowa Skoro więc nowi władcy gremia wystosowali zaproszenie do towarzyszy chiń-skich na uroczystości obchodu 47 rocznicy rewolucji to był to oczy-wisty gest pojednawczy Tej wyciągniętej dłoni Mao nie odtrącił Przytrzymał ją i — wolno przypuszczać że nim delegował do Mos-kwy grono swoich współpracowników z Czu na czele — przepro-wadził poufną wymianę zdań Chodziło zapewne o uzyskanie za-pewnienia że -- delegacja chińska zostanie należycie przyjęta to znaczy iż zajmie pierwsze miejsce że wykorzysta się jej pobyt dla przeprowadzenia wstępnych rozmów które pozwolą ustalić termin wznowienia dwustronnych rokowań zarówno'1 w zagadnieniach par-tyjnych jak i państwowych Naturalnie nie sposóbustalić do czego zobowiązała się Moskwa Ale wolno przypuszczać że nie wahała się zapewnić przywódców chińskich że delegacja zostanie przyjęta z wszystkimi należnymi honorami i oczywiście i nic nie będzie stało na przeszkodzie podjęciu rozmów o charakterze informacyjnym Przecież z pierwszych wy-powiedzi Breżniewa i Kosygina wynikało iż pragną odprężenia w stpsunkach z Chinami! Breżniew i Kosygin w odróżnieniu od Chruszczowa nie de-monstrują wylewności Nie obejmowali i całowali żadnych przy-wódców komunistycznych" a więc i chińskich Stąd trudno wyciągać jakieś wnioski jedynie na podstawie formy powitania Zresztą obu stronom zależy na zachowaniu jak najdalej idącej powściągliwości Każda stara sie_utrzymać w karbach by nie ujawniać swoich ce-lów W ten sposób bowiem zyskuje lepszą pozycję wyjściową w rokowaniach Kto wszczął rozmowy? Nie popełnimy wielkiego błędu twierdząc iż obie strony i Ho nie bez udziału innych Wydaje się natomiast żomająone — przynajmniej chwilowo — charakter formalny Nowe kierownictwo kremlowskie czuło się zmuszone do zadokumentowania iż pragnie zrewidować kurs Chru-szczow- a wobec Chin Nie znaczy to jednak że jest zdecydowane zmienić' go ii uznano go za fałszywy Nie! Ostatnie deklaracje władz partyjnych wyraźnie stwierdzają żejjłędein było spór ideologiczny zamienić nai personalny dopuścić dó~ ostrych' polemik niemal o charakterze osobistym ale nie twier-dzi się iż brakło podstaw -- sporu a więc iż nie istnieją różnice ideo-logiczne Nie zarzuca się" dalej Chruszczowowi że zszedł z "linii „-marksistowsko-lenin-owskiej" w zasadniczym sporze z partią Chin Prasa chińska triumfalnie dowodzi że upadek Chruszczowa dowodzi słuszności linii kierownictwa partii Chin jej zgodności z zasadami marksistowsko-leninowskim- i Nie pokrywa się to jednak ze stanowiskiem Moskwy Nic — przynajmniej dotychczas — nie wskazuje na to by Breżniew i Kosygin mieli zamiar stwierdzić że to Moskwa odpowiedzialna jest za okres napięcia i różnic! iPrzecieżl byłoby to równoznaczne nie tylko z przekreśleniem polityki ostatnich --HO lat ale i proklamacją nowej skrajnie od-miennej 1 tak oznaczałoby to wycofanie z różnych międzynarodo-wych 'porozuifiień wftymzukładuio częściowym zakazie prób nu-klcarnycly-zaostr- zenie stosunków z wszystkimi państwami zacho-dnimi Na-froncie-partyjnyntbył-oby to równoznaczne z kapitulacją a więc z oddaniem "kierownictwa międzynarodowego ruchu komu-nistycznego w' ręce Pekinu - Jedno i drugie jest wręcz wykluczone żadna obiektywna sytuacja nie Wymaga nawet rozpatrzenia takiej' możliwości Ale nie wydaję się by Chińczycy byli skłonni skapitulować przed Moskwą dlatego tylko iż usunięto Chruszczowa Również ich sytuacja obiektywna nie" wymaga takiego postępowa-ni- a % W tych Avarimkach pozostaje naturalnie poszukiwanie kom-promisu "Niewątpliwie jest to pragnieniem obu stron ale w jakim stopniu?'Na Jakie ustępstwa'' gotowa jest każda strona? Trudno oprzeć' się wrażeniu' że dopiero po podjęciu dwustron-nych1 rozmów "okaże się iż rozbieżności są znacznie poważniejsze głębsze aniżeli to wydawało się w okresie publicznej polemiki Być więc może iż jedynym efektem odprężenia będzie pozostanie stron na obecnych pozycjach przy równoczesnym wstrzymaniu się od "polćmik w Mieszkańcy Elliot Lakę Ont i najbliższej okolicy zostali zaalar-mowani wieścią że woda jaką używają do picia jest skażona Sprawa wyszła na jaw dwa la-ta temu lecz nie była rozgłasza-na Wpierw zajęła się nią "Onta-rio Watcf Resources Commis-sion- " Przeprowadzone przez nią ba-dania wykazały że w litrze wo-dy z jeziora Elliot jest od 12 do 14 pikokuriów radioaktywności Iodczas gdy w pobliskim jeziorze Quirkc'od 40 do 100 a plankton w jeziorze 'ma po kilka tysięcy pikokuriów Tymczasem nauka wykazuje że w wodzie do picia może być tylko 10 pikokuriów' na litr o ile ma być ona bezpie-czna dla ludzi Kurie są to jednostki do mie-rzenia Nazwa 'zostakf zaczerpnięta z małżeń-skiego -- nazwiska naszej słynnej rodaczki Marii Skłodqwskiei-Cu-rić- " która wraz z mężelrn odkryła rad Pikokuria jest to milionowa cześć' kuria -- Miasto Elliot Lakę liczące 80000mieszkańców czerpie wo l" pneuodnlragcy A Bułat tekr i innych krajach $700 Pojedynczy numer 10£ LE 1-2- 491 v Toronto Ont Post Office Department Ottawa postage In cash RflOWY Zdaniem komisji OWRC woda jest używana do odczyszczania rudy i następnie musiała ściekać Jo jeziora skoro jest zakażone radioaktywnością Obecna ilość radioaktywności nie jest groźna dla człowieka na krótki okres czasu Komisja oba-wia się że jeżeli nie będą poczy-nione odpowiednie kroki to ria dłuższą metę może powstać po-ważne niebezpieczeństwo Szkodliwie odbić sie to może Izwłaszcza na dzieciach Jak wia domo rad 226 który się tam wy-dobywa podobnie jak i "stront 90 koncentrują się przeważnie w kościach człowieka Komisja OWRC przedstawiła rządowi ontaryjskiemu cały sze-re- s wskazówek w iaki sposób" można usunąć radioaktywność a wlrd7e zapewniły że skorzystają z nich Nagrodzeni w listopadzie- - W konkursie najstarszych prenu- - Radioaktywna woda Elliot Lakę radioaktywnością radioaktywności dę z poDliSKiego- - jeziora łiiioi meratorow "Zwiqzkovca" w mie-- 0 10 mil na północ jest drugie scn listopadzie br los padł na wkiefaizłłioornoieeQouiprkięeć Sw°ePgoac'ńza:subw£o-j-Wp jFlIalk2laikaw wOtt0aswhiaewieOntont i p awiri rude one czerjią wodę czynne z je-- L f° nagrodzonych slahlmy juz informujące o nagrodach iMita Korespondencja z Kanady w 'Życiu Warszawy Chciałoby się zawołać: naresz-cie! Nareszcie czytelnik w Polsce otrzyma sumę interesujących re-lacji z Kanady Dotychczas bo-wiem zarówno na łamach pism codziennych jak i tygodników pojawiały się od czasu do czasu bądź artykuły polityczne pióra osób nie znających Kanady bądź relacje przypadkowych turys-tów Te ostatnie były nie tylko bardzo powierzchowne błędne ale — co najgorsze — pseudo przemądrzałe Przeciętny Polak w gruncie rzeczy albo nic nie wiedział o Kanadzie albo miał jak najbardziej błędny pogląd Z dwojga złego pierwsze jest chyba lepsze od drugiego żadne pismo z Polski ani żad na agencja prasowa nie posiada stałego korespondenta w Kana dzie aie KurtiajJimueiiL cytia Warszawy" w Stanach Zjedno-czonych Wiesław Górnicki zda je się rozszerzył terytorium swe-go działania gdyż opublikował na łamach swego dziennika cykl korespondencji z Kanady Górnicki należy niewątpliwie do naimłodszego pokolenia pol skich dziennikarzy znajdujących się na zagranicznych placów-kach Przed kilkoma laty był w Wielkiej Brytanii a obceniejest w Stanach Zjednoczonych Dotychczasowe korespondencje I Górnickiego z Kanady należy po witać z zadowoleniem Oczywiś-cie nie o to chodzi czy odnosi się życzliwie czy też nie do ta-kich czy innych wydarzeń zja-wisk form życia w Kanadzie ale iż nie przeinacza rzeczywis-tości Nie' czerpie wiadomości z natchnienia nie ocenia na pod-stawie jakichś teoretyczno-ab- - strakcyjnych założeń Patrzy słucha porównuje analizuje Spokojnie chłodno Nie powta-rza naiwnych i tanich frazesów Nie dał się uwieść łatwiznom i dzięki temu właśnie czytelnik polski otrzymał — nie waham się tego powtórzyć — na łamach prasy krajowej po raz pierwszy obiektywny rzut oka na pewne aktualne a równocześnie bardzo zasadnicze problemy kanadyj-skie Prezentując kraj w korespon dencji pt "Od morza do morza" w Nr 252 z dnia 20 X br pisze: "Nie tylko rozmiary tego krajii oszałamiają Kanada po siada prawdopodbnie połowę) wszystkich światowych zaso-bów słodkiej wody co w świetle narastającego na świe-cie kryzysu wodnego może się kiedyś okazać cenniejsze od całej tablicy Mendelejewa Prawidłowo rozpostarte jak-by z namowy hydrologa do rzecza rzeki św Wawrzyńca Kolumbii Jukonu Mackenzie — sprawiają że korytami skalnymi płynie właściwie nie woda lecz kilowaty Osiągnię-to tu najniższy w świecie koszt jednostkowy produkcji ener-gii elektrycznej i trudno się dziwić że co czwarty wy-kształcony w tym kraju inży-nier jest energetykiem Ale i to jeszcze nie koniec Kanada jest największym na świecie producentem tarcicy pulpy drzewnej rudy niklu i azbestu a ponadto znajduje się w pierwszej piątce świato-wych producentów ropy gazu ziemnego rud żelaza ołowiu cynku złota siarki i srebra Ma wyższy niż Szwajcaria wskaźnik obrotów handlu za-granicznego na głowę ludnoś-cią jest relatywnie najwięk-szym eksporterem pszenicy i jedną z potęg żeglugowych Bez obawy o fałszywe pro-roctwa można przewidzieć że pod koniec stulecia Kanada wejdzie do grupy siedmiu-oś-mi- u największych mocarstw współczesnego świata Ze swy-mi niespełna trzydziestoma milionami ludności będzie wówczas jednym z kluczowych wysoko rozwiniętych krajów Jeżeli amerykańska infiltracja gospodarcza i konflikty na tle etnicznym (o jednym i dru-gim jeszcze napisze) nie spo-wodują zmian jakościowych w strukturze tego kraju — za 23 lat Ameryka Północna bę-dzie się składać z dwu mniej więcej porównywalnych po-tęg zważywszy na szybszą sto-pę wzrostu Kanady i jej eks-plozyjny potencjał Z tym wszystkim jest to dziś kraj o którvm nie wia domo czy jest monarchia czy republiką: nie posiadający Konstytucji w nowoczesnym tego słowa rozumieniu dysku-tujący właśnie nad wzorem flagi narodowej skupiający grupy etniczne tak różne jak np Ukraińcy i Eskimosi: na koniec stanowiący przedziwna krzyżówkę najlepszych ele-mentów kultury europejskiej z najwybitniejszymi osiągnię-ciami technologii amerykań skiej Co za gratka dla repor tera! W następnej korespondencji zauważa m in: "Przybysz dostrzega szybko coś czego szczerze mówiąc nie spodziewał sie odkryć: bardzo daleko Dosunieta od-rębność kulturalna i narodo-wą- Kanadyjczyków Oczywiś-cie nie chodzi tu o walkę z niemadrvm powiedzonkiem jakoby Kanadyjczycy byli "od mianą Amerykanów" Jest to supozycja akurat tak samo roztropna i podstawna jak twierdzenie że Polacy są od-mianą Rosjan a Holendrzy odmianą Niemców Ale moż-na by przecież oczekiwać że pod bokiem tak potężnego i o- - drobinę hałaśliwego sąsiada nie pozostaje zbyt wiele miej-sca na nazwijmy to suweren-ność kulturalną zwłaszcza w dobie kultury masowej Otóż jest Rzecz która w Kanadzie z pewnością uderza najbardziej jest poszukiwanie i umacnianie tożsamości naro-dowej w czym oczywiście kul-tura ma niemałe zadania do spełnienia Kanadyjczycy są narodem stosunkowo młodym (na rok 1967 szykują właśnie obchody pierwszego stulecia niepodległości) silnie zróżni-cowanym etnicznie jeszcze od czasów kolonialnych a ponad-to więcej niż 13 społeczeńs-twa stanowią imigranci w 1 lub drugim pokoleniu Nie nastąpił tu jednak pro-ces integracyjny typu amery-kańskiego (imigranci muszą się szybko dostosować do ist-niejącego wzorca społeczno-kultiiralneg- o byłych kolonis-tów) ani australijskiego (w praktyce dezintegracja kultu-rowa) ani nawet izraelskiego (przymusowe przyjmowanie odtworzonych elementów tra-dycji historycznej) Kanada wytworzyła zupełnie nową własną jakość i zdaje się że ' właśnie teraz proces ten osią-ga pełnię" I dalej pisze: "Wspomniałem wyżej o swoistej odrębności Kanady w zakresie kultury Jest to rów-nież widoczne w innych dzie-dzinach życia społecznego Pod względem ustrojowym np Kanada przyjęła brytyjski wzorzec Izby Gmin jako de-cydującego organu parlamen-tarnego ale dodała do -- niej senat Ma on podobnie jak w USA spore znaczenie prestiż-owe- ale jego wpływ na po-litykę jest mniej więcej taki jaki wywiera brytyjska Izba Lordów tzn prawie żaden co umożliwia lokowanie w nim osób czcigodnych i zasłużo-nych ale niezbyt przydatnych w danej chwili Istnieje tu wreszcie coś co można by nazwać szacunkiem dla odmiennych poglądów Jest to dobra tradycja brytyj-ska dziś niemal już nieznana w Stanach Nawet w najwięk szym lerworze polemicznym politycy nie zarzucają sobie nawzajem "zdrady" lub wręcz agentury a przybysz z Kraju socjalistycznego jest z cieka-wością i nieraz syrnptią wypy-tywany o swe zapatrywania To że odbiegają one' od po-glądów większości Kanadyj-czyków przynajmniej pod względem ideologicznym w niczym nie przeszkadza w na wiązaniu rzeczowego dialogu Stosunek Kanady do Stanów Zjednoczonych Górnicki przed-stawia bardzo rzeczowo a ocenia jąc politykę Kanady pisze m in: "Jest to prostu rozsądny re-alistyczny kraj zdający sobie sprawę z faktycznego układu sił na świecie znający własne możliwości i świadom istnieją-cych ograniczeń Ten pragma-tyzm nie może nie cieszyć przybysza z naszej strony świata bo w końcu w stosun-kach Wschód-Zachó- d nie cho-dzi teraz o nic innego jak o porzucenie ducha "krucja-ty" i stopniową normalizację stosunków W tym dziele Ka-nadyjczycy mają niemałe za-sługi i miejmy nadzieję że z biegiem czasu ich wpływ na po-lepszanie atmosfery politycz-nej świata' będzie rósł a nie malał Chyba że sądziedzi za-padliby na "goldwateritis acu-ta- " no ale takich ewentual-ności lepiej nie brać pod uwa- - Wędrując ulicami takiego np Toronto obserwując tak dobrze znane symbole Coca-co- li General Motors czy IBM tropiąc podobieństwa w fasa-dach wielkich banków na Bay Street 4-- niożna niekiedy za-pomnieć jaki to kraj Ale wy starczy zamienić kilka słów z przygodnie napotkanym czło wiekiem aby zorientować się w różnicy atmosfery poglą-dó- w nawet sposobu życia" Spokojnie i bezstronnie przed-stawia Górnicki najbardziej dra-styczny problem a mianowicie Ouebecu W korespondencji zatytułowa-nej: W "Republice Laurencjań-skie- j nisze m in: "Mówiono mi że "ludność francuska Kanady jest od lat dwustu chłoncem na posyłki u Anglików": że "kolonialna eksploatacja ludności francus-kie- i musi sie skończyć" że kónfederacia l dotychczasowa bvłą "soólka wołu z rzeźni-kiefn- " Trochę za dużo iak na skonfundowanego przybysza który oczywiście nie ma naj-mnieisze- po zamiaru występo-wać w charakterze jednooso-bowps- n trybunału r roziemcze-p- o I chvba niezupełnie praw-dziwie Ponieważ mimo wsn'-"stk-o wahałbym się" określić sytuacje w Ouebecu jako na pięta przynajmniej w tym za-kresie jaki jest dostępny o-czo- m i uszom reportera Dzia-łają tu co prawda dość ener-gicznie podziemne bojówki FLQ głoszące hasło "śmierć Anglikom" i nie cofające się przed zamachami bombowy-mi działa partia RIN doma-gająca się jawnie pełnej nie-Dodleeło- ści dla Ouebecu i- - stnieją bezspornie tendencje odśrodkowe-któr- y eh dziś nikt w Kanadzie już nie lekceważy Z tym wszystkim jednak poró-wnywanie sytuacji w Quebęcu do stanu oblężenia jest prze-sadne" Wreszcie w korespondencji Dwa stulecia kompleksów" wy wodzi m in: "Ale ekstremiści stanowią mniejszość i dlatego ciekaw-szy jest punkt widzenia tych Francuzów którzy uważają że konfederacja prowincji kana-dyjskich może funkcjonować Pod warunkiem poważnych zmian oczywiście Ci ludzie uważają że nie na-leży burzyć istniejącego obec nie mechanizmu federalnego należy go tylko usprawnić w kierunku większej niezależno-ści Quebecu Konieczne jest też wyrównanie krzywd eko-nomicznych jakich prowincja francuska doznawała w ciągu pierwszego stulecia konfede racji: Obecny premier Quebecu mądry i nowocześniejszy w polityce Jean Lesage które-mu nb przepowiadają wielką karierę na szczeblu federal nym nie tai że lojalność Oue becu będzie warunkowana wielkodusznością innych sio-strzanych prowincji Chodzi tu zresztą nie tylko o datki na zasadzie ciepłej raczki ale o poparcie ogólniejszej tenden cji yuebec nie chce aby par- lament w Ottawie nie mówiąc już o rządzie federalnym w jakikolwiek sposób wtrącał się do lokalnych spraw oświa-ty opieki społecznej"struktu-r- y socjalnej jednym słowem — aby była to prawdziwa konfederacja niemal suweren-nych prowincji a nie pozory samodzielności" Kończąc swoje spostrzeżenia pisze: "Za wcześnie jeszcze na przepowiednie co do dalszych losów problemu quebeckiego powinniśmy życzyć chyba Ka-nadyjczykom aby został roz- wiązany z pożytkiem dla ich kraju i w sposób zadowalają-cy wszystkich jego mieszkań-ców Nie jest to z całą pew- nością kwestia która mogłaby w nas budzić jakiekolwiek in- ne zainteresowanie niż prosta ciekawość spraw i życia in- nych narodów" CO CZYTAĆ Zacznijmy od ostatniej pozycji ZESZYTY HISTORYCZNE Ukazują się one jak wiadomo dwa razydo roku Mamy przed ńuua Koieino szósty tom otwie ra go "Słownik biograficzny o zimesitawteierrnoireu narznwuisk —nsAhpiernwiisnzne kow Polskiego Stronnictwa Lu-dowego i Polskiej Partii Socja- listycznej zamordowanych w la- - lacn iss-ł-iy- M n we wstępie Redakcja głosi: me Kierujemy się mściwością Ufamy natomiast że ?riv sW nik Biograficzny ofiar Turmni Polski Ludowej zostanie w peł- - m upiat-uwan- śPwolisactłeo Nynaarzguecnoen—zaę rrerezwwuoocliluuccjnjaiowwwe pewiiycn wypaakacn może toro- wać drogę własnej rewolucji Lecz u nas "realizatorzy marzeń" zlmidzarmrazduezniliiaRepaotlyliszlkkoąowaldmiraorgznęeiendiaoposimolscnkjani-e rialistów sowieckich Ci którzy -- łąbc"z'Yaj"ąc —— nuniiueuumiMogulwi pnoigeodzwiyć-oic i wjźwuieiuem dcz wolnoś- ci" Zestawienie obeimuje 128 członków PSL oraz PPS Trzy kolejne pozycje tomu do- MtnyiczicazhtąoarłAri mpiiierKwrsazjyowdeojwóJdecja ogrgean-śsnmtaanieidrucwiąaAKntaydgJeeossdtłnałiteorenlniaerczzjweedvkolpnpaogwiłn- a teresujacy materiał historyczny zawierający bardzo wiele cieka-wych mało znanych informacii Dvie# dalsze pozycje to: Witold sBkaibeińi skZi: S P'Soiewmsatsaznkioe: wŁąarcszznaowś-ć radiowa sztabu Naczelnego Wo-dza w okresie powstania war- szawskiego pemrzWiegdirezalacejjąicśweaiauwttłiwaeconrnzaaenwsiveytpuraazdńąkdipiu pinoa-a ka istniała w Rumunii we wrześ- niu 1939 r rzucaia wspomnienia płk Jana Kowplewskieao hvłp- - eo attache wojskowego" i Alfrp da Ponińskieao radcy ambasady w Bukareszcie We wrześniu 1939 r KowaW sm nrzyDvt ao mirnunn iako u-chod- źca lecz nosiadaiacy rozpa-ł°-ion- e stosunki w tvrn krain Ohe relacie wnnera wiele S707e-sółó- w uzuoełniaia oosiadanp już infnrmncje o tych dramatycz-nych dniach W mści z Opracowane na podstawie prasy krajowe! EKSPORT PRASY Wydawnictwa polskie ekspor tują za granicę około 900 tytu łów dzienników i czasopism Odbiorcami tej prasy są143 kra-je Największym powodzeniem za granicą wśród czytelników cieszy się wydawany w dziesięciu języ kach miesięcznik "Polska" in-formujący o najważniejszych przejawach polskiego życia po-litycznego gospodarczego i kul: turalnego Duże zainteresowanie budzą także tygodniki "Film i e-kra- n" prasa techniczna oraz cza-sopisma naukowe nagroda" dla architekta Nagroda im Fritza Schuma-cher- a przyznawana corocznie przez Stowarzyszenie Architek-tów w Hamburgu przypadła w tym roku inż Adolfowi Ciborow-skiemu z Warszawy Jak oświadczył rzecznik fun-dacji tej znanej w skali europej-skiej nagrody Ciborowski otrzy-mał ją w uznaniu dla swojego dzieła zarówno w zakresie odbu-dowy Warszawy jak i szeregu innych miast ze szczególnym u-względnie- niem planu odbudowy Skopje Nagroda ta ustalona dla upa-miętnienia znanego niemieckie-go architekta Schumachera do-towana jest sumą 10 tys marek i wręczona zostanie 5 grudnia w Hanowerze Obok Ciborow-skiego fundacja przyznała podo-bne nagrody i medale architek-towi hamburskiemu prof Kon-stantemu Gutschowi i duńskie-mu architektowi prof Kai Fis-ke- r z Kopenhagi MŁODOCIANI PRZESTĘPCY W Sądzie Powiatowym dla m st Warszawy znalazła epilog naj- - onyaniejsza sprawa jaką noto-wano ostatnio w repetoriach są- dowych 11 wyrostków zgwałci-ło 14-leln- ią dziewczynkę 7 lip-ca br w okolicy terenów wyści-gowych na Służewcu Wśród gwałcicieli (w wieku od 17 do 21 lat) znajdowało się trzech nie-pełnoletnich jeszcze chłopców W ich sprawie toczyć się będzie od- rębne postępowanie sądowe Część z oskarżonych w tej sprawie była już karana sądow- nie m in za chuligaństwo! Nie pracują wałęsają się W tej sy-tuac- ji Sąd skazał Franciszka że-lechowskiego i Andrzeja Radom-skiego na kary więzienia po 6 lat a pozostałych tj Zygmunta i Jana Truszkowskich Czesława Szapowałowa Edwarda Nowaka Andrzeja Kępskiego i Ryszarda Senatora na kary po 5 lat wie- zienia W dalszej części tomu znajdu-jemy następujące pozycje: Tytus Komarnicki: Sympozjon historyków polskich i niemiec- kich w Londynie JanPaiotSrzeWmabnedkyac-z-: TaDmiżaeriuasuztoirterke-i pZcetyngzm"uUjuenźt"ró"MdTeaełrkkikielwęhsiiksctizordwyycpazlrnotemy"katuyl-ea cozmnaewj iaPopwrsatcaęniaproSftycSztnainoiwsłeagwoa" Bobr-Tyling- o: Napoleon II I'Eu-rop- ę et la Pologne 1863-- 4 Tom zamykają listy do Redak-cji „Wstrząsający pamiętnik W G tKemRYWSItCaKliInEaG" O uka"zBuyjłeemsię agzen-o-gromn- ym opóźnieniem Ale le- cpeiej późno jak nigdy KDryłuwgicikeie-rgę--o w Waszyngtonie w pokoju ho- telowym zimą 194041 r W tvm aparacie zajmował wysokie sta- - uitunu utai więt uuziai w nie- jednej aferze W chwili zerwa- nia z Moskwa jesienią 1937 r urzędował w Hadze jako szef so- wieckiego wywiadu wojskowego na zachodnią Europę Jan Kowalewski w przedmo- wie pisze m in: "książka Kry- - wiAieKu jaKo czynnego człon- ka tych organizacji sowieckich które zajmowały się montowa-niem afer w stylu sprawy Tu-chaczewski-ego jest nieocenio-nym wglądem w tajemnice dzi tsaiejskzseijążkrazecjuzżywnisietośtcyilkostadnookuw- i ment hisoryczny ale także praw-- u) i ouyuzajowy Poza rewelacjami MrW ńn dziś dnia nic nie straciły 79 swp! sensacyjności — jak sprawa Tu-cnaczewski-ego nerała EugeniusuzparoMwaildlezreaniez Pgae-- ryża 1 te ustępiynnwe sp—omnnaiejcńieKkarywwsizcekies-a- ku w Kiorycn „ustala że Stalin luz co naimniei a—ń i—flss- ™vn -- — -- ui_a- zji ao- zawarcia sojuszy z Hit lerem" Krywicki odsłania różne afe ry organizowane na wvrnnv rozkaz Stalina Ten nnmipfnU-- iest chwilami wręcz koszmarny w czasie stalinowskiej czystki yszelkie pojecie o winie zosta-ło- _ niazakgougboiśoneniePomwioadłyy azrwesizątzokwua- z oskarżeniem wniesionym " ciwko niemu — i nikt natrprprznei-o oczekiwał aby one miały mieć! Przyczynki do współczesnej historii Tokarzewski-Karaszewic- z NKWDdosięgnęły 1 n 20-LEC- IE WOJSKOWEJ u V i CL IN Szkoła Służb KwatemiKW ' skich w typu uczelnia wojskowa w żg ce obchodziła 25 pażdziprn br 20-lec- ie W okresie tym na 22000 oficerów i p0Ł' row służb kwatermistrzowsS SYTUACSJTAUDHSTN1 Według informacji Radia szawa istniejące obecnie ££ akademickie są w stanie' ścić zaledwie 46 proc 0ffi liczby studentów Tymczasem i domach tych powinno miejsce od 65 do 70 proc T dentow lu ZZTHlh} 1 Polwskjwich na voiqsŁtafttnuim posiedź mu zaapelowała do wł£ „f I kszenie - nakładów ""U4 UU O nych i zerwanie z inwestycyj pckraickhtykpąrzbezudopwosyzczdeogmólónwe stada me i resorty Prowadzi to Z wiem do rozproszenia środkowi podraża znacznie koszty budom' GOSPODARSTWA INDYWIDUALNE Warszawski "Zielony Sztandar' ! informuje że w Polsce iesf 3591 947 indywidualnych odarstw rolnych gosp- W porównaniu ze stanem 1950 nastąpił spadek ilości ziir spodarstw o obszarze 15 i wiecei hektarów Gospodarstwa duże ! częściej występują w wojewć4 twach: gdańskim bydgoskim znanskim białostockim i'ohpo-- tyńskim większe zaś ich rozdr- obnienie w woj katowickim kr-akowski opolskim i rzeszowskim Grunty indywidualne goW darstw chłopskich znajdują sie w zasadzie w kilku kawałkach Tylko 26 proc ma ziemię w je-dnej działce 22 proc — w dwóch 16 proc — w trzech 18 pro- c-' w czterech i pięciu 155 mw — w sześciu i więcej częściach Dla 17 proc gospodarstw nie ustalono z ilu części składają się ich grunty Najwięcej oddzielnych kawa!-- 1 ków ziemi posiadają rolnicy w' województwach: krakowskim lu-- ' bełskim białostockim rzeszów- - skim i kieleckim Liczba gospodarstw chłopskich ' zakwalifikowanych jako ekon-omicznie słabe wynosi 70800 ' Posiadają one 598900 hekta- - rów ziemi Stanowi to 195 proc ogółu gospodarstw i 311 proc ' ogólnego obszaru zajmowanego przez gospodarstwa indywidua-lne Średnia wielkość eosofr ' darstw ekonomicznie słabych ! wynosi 84 ha podczas gdy prz-eciętna wielkość eosDodarstw in-- i dywidualnych wynosi ogółem w kraju tylko 53 ha ten związek Nikt w ogóle tego nie żądał Prawda stała się czymś zupełnie niewłaściwym niestosowanym Gdy mówię 'k rząd sowiecki stał się olbrzymim j domem wariatów rozumiem fo dosłownie Amerykanie śmie'ia si§ gdy wyliczam jm niektórej tych absurdalnych rzeczy 'które się 'wydarzyły — a mógłbym 'ci-ł- e tomy nimi zapełnić — ale nam było wtedy nie do śmiechu}To nie jest zabawne kiedy nasi długoletni przyjaciele i koledzy znikają po nocach 1 umierają dokoła nas" J Jan Kowalewski słusźniepoo-kreśl- ą że "Krzywicki doskonale przedstawia tę nieprawdopodo-bną 'przewrotność Stalina z 'jego' długofalową premedytacją ro-zkładaniem zemsty osobistej~czy politycznej na poszczególne et-apy (taktyka salami w cienkich plasterkach — jak mówią W-ęgrzy) oraz z tępą brutalnością "tragicznie małostkowego" czło wieka nie wysilającego się na żadne finezje w oskarżaniu r Po prostu ('zdrajca 1 wróg Ir du" — aayięc kula w łeb Na tle książki Krywickiego te-pie- j-można zrozumieć psychol-ogię tego "człowieka o siedemnas-- i tu pseudonimach" który wspó-lnie z Hitlerem mógł ządecjdo- - wafi ia "PnlcL--i rra nie DVC mógł nazwać słynną linię poda łu interesów sowiecko-niermec-- 1 kich z 1939 roku poprowadzoną' wzdłuż rzeki Pisi Bugo-Nar- A Wisły i Sanu — "granicą naro- - lV5lno" 5 tinlonnmnń UimiMCZefflS nie tylko tych nieszczęsnycą kfńr7v trafili r?o Kfltvnia 3tó t tej elity politycznej wojskowi I 1 społecznej Polski kf Kamieniec dopiero 16 wriesna' została przesunięta ao iejv- - Tfllf wTfnłnmui!! " Nielest to lektura prcyjerani! ale wstrząsająca Jest to pwr potrzebna gdyż przyp0": dawno miniony okres neStEf zrównanym przyczynkiem w dziejów systemu stalinowstoeg B Ht ZESZYTY HISTORYCE — Zeszvt szósty Instytut ]J teracki Paryż 1964 rstrz Cena tomuS300 W G KRYWICKI: B? agentem Stalina Instytut £ teracki Paryż WM%$-Cen-a edzernolarza 1 Obie książki na iW księgarni "ZWIĄZKOWCA |
Tags
Comments
Post a Comment for 000374a
