Zwilazkowiec Alliancer, January 08, 1974

              NR 2
Organizator sieci wywiadowczej
Jednym z mieszkańców Sopo-tu
jest Jan Banach Przedstawi
on na łamach naszego pisma
fragment swoich wspomnień
wojennych wypada wiec przed
stawić jego samego Kim więc
jest Jan Banach?
Syn powstańca wielkopolskie-go
urodził się w Chojnicach
Miał lat dziesięć gdy w stąpił do
Związku Harcerstwa Polskiego
Dosłużył się w nim stopnia nar
cerza orlego W rodzinnej miej-scowości
przebywał do wybuchu
wojny
Podczas kampanii wrześnio-wej
dowodził plutonem czołgów
i samochodów pancernych w ar-mii
"Pomorze" — w grupie o-peracyj- nej
"Czersk" generała
Grzmota-Skotnickieg- o Walczył
pod rodzinnymi Chojnicami po-lem
Bydgoszczą i w obronie
Warszawy Później przedarł się
do sztabu gen Klecbcrga i 5
października dostał się do nie
woli
Niemcy wsłali go do oflagu
w Lamsdorf (obecnie Łambino
wice) na Opolszczyźnie ale dłuż
sa bezczynność była nie do po
myślenia dla dwudziestocztero
letniego podchorążego Pocho-dził
przecież z rodziny gdzie
tradycja walki zbrojnej z zaic-we- m
germańskim bjły bardzo
dawne Toteż kiedy grupa ofice-rów
zaplanowała ucieczkę bez
wahania przyłączył się do nich
W styczniu 1940 r podkpp był
gotów i grupa uciekła
W miesiąc później Jan Ba-nach
dotarł do Warszawy Re-komendowany
przez pułkowni-ków
Koczwarę i Leszczyńskiego
wstąpił do Związku Waki
Zbrojnej (w lutym 1942 r prze-kształconego
w -- Armię Kiajo-wą- )
Ze względu na jego zna-komitą
znajomość języka nie-mieckiego
desygnowano go do
wywiadu
Wkrótce otrzymał ważne za-danie:
miał zorganizować siafcę
wywiadowczą na Pomorzu Gdań-skim
Wyjechał więc na Wy-brze- że
ale po kilku tygodniach
powrócił do Warszawy już ja-ko
przedstawiciel gdańskiej fa-bryki
marmolady i powideł DA-GOMI- A
W końcu 1940 r Jan Banach
zameldował centrali że dyspo-nuje
niewielką ale dobrze zor-ganizowaną
siatką wywiadow-czą
Mieszkał1 teraz w- - GDYNI
przy ulicy STAROWIEJSKIEJ
24 w mieszkaniu piekarza BRU-NONA
WOJEWÓDKI Później
lokal ten stał się konspiracyj-nym
miejscem odpraw i otrzy-ma- ł
kryptonim FELA Z czasem
FELĄ nazwano całą siatkę pod-ległą
bezpośrednio Komendzie
Głównej 'Armii Krajowej
Teraz Jan Banach stał się LI-SEM
Wykorzystując biegłą zna-jomość
języka wrogów załatwił
sobie przez hitlerowski Arbeits-am- t
pracę w gdyńskiej filii
GRUNDSTUECK - GESELL-SCHAFT- -
OST czyli niemie-ckiej
firmy do spraw terenów
wschodnich Sprawowana w tym
urzędzie funkcja inspektora da-wała
"Lisowi" sporą samodziel-ność
i swobodę ruchów A co
najważniejsze — gwarantowała
mu nie do zakwestionowania
dokumenty osobiste
W ten sposób Jan Banach stał
sie szefem komórki wywiadow-czej
Armii Krajowej na okręg
Pomorza Gdańskiego Bezpośre-dnimi
współpracownikami siat-ki
byli: ROBERT SZELEZIŃSKI
("Wilk") kapitan STANISŁAW
LESKOWSKI ("Las") JAN
SZALEWSKI ("Soból") WŁA-DYSŁAW
DRAPIŃSKI ("Sowa")
KAZIMIERZ MARCHEWICZ
("As") JÓZEF ŚWITAŁA (kole-jarz)
emeryt ANTONI GIER-SZEWSKI
("Antoś") podporucz-nik
JÓZEF GRZONA ("Leśny")
oraz łączniczki i kilka osób któ-re
współpracowały "luźniej"
Warto dodać że FELA była bo-daj
jedyną siatką wywiadowczą
na Pomorzu Zachodnim która
nie-przeżył- a "wsypy" i prawie
nie naruszona działała aż do
końca wojny
Tyle tytułem wyjaśnień kim
był w czasie wojny Jan Banach
— "Lis" Niebawem rozpocznie-my
druk jego wspomnień doty-czących
działalności wywiadow-czej
na terytorium obecnego
województwa szczecińskiego Za-ni- m
jednak to nastąpi chcieli- -
byśmy zaprezentować jedną z
najbardziej brawurowych akcji
'"Lisa" a mianowicie udział w
'wykradzeniu tajemnic bazy Vi
i Vs w Peenemiinde
Inżynier Kocjan tak wspomi-nał:
"Natychmiast powiadomi-liśmy
Londyn Otrzymaliśmy
odwrotnie polecenie by sporzą-dzić
dokładną mapę doświad- - - czalnej stacji Został wysłany z
Warszawy specjalny zespół za-opatrzony
w doskonale sfałsz-owane
dokumenty" i władający
bezbłędnie językiem niemiec-kim
Zespół ten' powrócił z Nie- -
mieć (tzn z Peenemiinde —
PZ) z wszystkimi pjrzebsynu
danymi nawet z fotografiami
&g&8&- -
Umożliwiło to nam sporządzenie
mapy która została wysłana
przez specjalnego kuriera do
Londynu Dalsze informacje w
odniesieniu do doświadczeń w
Peenemiinde potwierdziły w
pełni poprzednie wiadomości"
Akcję na Peenemunde pro-wadziło
niemal jednocześnie
kilka grup Armii Krajowej
które nic o sobie nie wiedziały
Suma ich doświadczeń wywia-dowczyc- h
posłużyła za materiał
do ostatecznego meldunku AK
do Londynu
Po raz pieiwszy nazwę Pee-nemunde
usłyszał Jan Banach
— "Lis" w czerwcu 1941 r w
nadmorskiej willi "Nordstcrn"
— w uzdrowisku na wysp'e
Uznam Spędzał tam urlop w
towarzystwie swej "narzeczo-nej"
— Niemki funkcjonariusz
ki Abwehrj Ale wówczas me
udało mu się ustalić co się kry-j- e
za tą nazwą Willa była miej-scem
letniego wypoczynku pra-cowników
niemieckiego wywia-d- u
wojskowego i rozpytywać się
nie biło zbyt bezpiecznie
Po raz drugi słowo "Peene-miinde"
padło w rok później w
przypadkowej rozmowie z pija-nym
żołnierzem Wehrmachtu
Żołnierz jechał na "Ostfront"
prosto z Peenemunde i dosko-nale
wiedział co tam się pi o
dukuje
"Coś w tym być musi" — my-ś'- ał
"Lis" jadąc do miejscowo
ści wczasowych na wschodnim
wybrzeżu wyspy Uznam Zaopa-trzony
w świetne dokument) za-sięgał
języka w barach pijal-niach
piwa na dworcach kole-jowych
a także u spotkanych
polskich robotników przymuso-wych
Tym sposobem wkrótce
wiedział już bardzo wiele Oka-zało
się że w Peenemunde ist-nieje
poligon doświadczalny
Luftwaffe która tu prowadzi
doświaddezenia z bezpilotowm
samolotem (V) i rakietą śred-niego
zasięgu (V) zaprojekto-waną
przez Wernera von Brau-na
"Lis" dowiedział się rów-nież
że w pobliżu poligonu
skoncentrowali Niemej silną ar-tylerię
przeciwlotniczą i że tam
nadto zorganizowali obóz kon-centracyjny
Karlshagen
"Lis" zapytywał też Polaków
gdzie bez w7budzenia podejrzeń
mógłby zatrzymać się na kilka
dni Poinformowano go że chy-ba
najbezpieczniej' będzie w do"
mu wczasowym pewnego dygni-tarza
hitlerowskiego w Zinni-litz-Ba- d
W domu tym podobno
miała pracować Polka z Byd-goszczy
— Eryka O
"Lis" z duszą na ramieniu po
szedł pod wskazany adres Pol-ka
u hitlerowskiego dygnita-rza?
A jeśli dziewczyna pomy-śli
że to prowokacja i zawiado-mi
Gestapo? A może to "volks-deutschka- "?
Takie i inne pyta-nia
przelatywały "Lisowi" przez
głowę kiedy wchodził do domu
owego dygnitarza
Obawy okazały się płonne
Szybko zdobył zaufanie Eryki
Później udało mu się nawet
zwerbować ją do współpracy
Lecz kiedy wspomniał o możli-wości
dostania się do bazy w
Peenemiinde Eryka stanowczo
mu to odraddziła Powiedziała
że terenu tego Niemcy wyjąt-kowo
dobrze pilnują że kręci
Apel
Każda organizacja ma księ-gi
protokołów sprawozdania
ze zjazdów zebrań sprawo-zdania
finansowe korespon-dencję
zapiski fotografie itp
Posiadają one wartość dla
przyszłych historyków życia
organizacyjnego Polonii sta-nowią
przyczynek do jej dzie-jów
do historii Kanady Mo- -'
gą też być cennym przyczyn-kiem
do dziejów Polski Nie-stety
wiele z tych materia-łów
przepadło gdyż pewna
ilość dawnych działaczy orga-nizacyjnych
nie zdawała so-bie
sprawy z wartości tych
aktów Niektórzy traktowali
je jako swoje osobiste w wie-lu
wypadkach znajdowały się
w mieszkaniach prezesów se-kretarzy
skarbników człon-ków
komisji rewizyjnych W
miarę upływu lat te stosy pa-pierów
wyrzucano Dlatego
też tak mało materiałów ar-chiwalnych
dotyczących życia
organizacyjnego Polonii za-chowało
się
Kanadyjsko-Polsk- i Instytut
Badawczy zdołał już uratować
pewne materiały niektóre zo-stały
Już uporządkowane i na-leżycie
zabezpieczone Ale to
dopiero początek Pragniemy
bowiem zabezpieczyć wszyst-ko
co dotyczy Polonii Kana-dyjskiej
jej organizacji oraz
działaczy Wiele osób- - które
odegrało — odgrywa nadal
— r rolę w życiu Polonii posia-da
oczywiście swoje doku-menty
korespondencję doty-czącą
ich pracy
się tam wielu SS-manó- w i face-tów
z kontrwywiadu Według
Eryki dostanie się do bazy było
prawie niemożliwe "Lis" ucze-pił
się tego "prawie"
I oto wkrótce zarysowała się
pewna możliwość Eryka O do-wiedziała
się mianowicie że w
bazie pewne prace wykonuje
prywatna firma która zatruJ-mi- n
Polaków Czy nie dałoby
nia robotników cudzoziemców
się "podmienić" któregoś z pra-cowników
tak żeby zamiast me-go
wszedł do bazy "Lis" Plan
był w zasadnie możliwy do wy-konania
lecz jednak wcale nie
prosty
Na przykład- - przepustki' Wia-domo
było że są zbiorowe i ze
wcześniej zatwierdza je Gesta-po
Bez zgody majstra o "pod-mianie"
w ogóle nie można by-ło
myśleć Jednak szczęście "Li
sowi" sprzyjało Okazało się
mianowicie że majstrem jest
niejaki Zakrzewski — z pocho-dzenia
Polak A z przekonań'
Dzięki pomocy Eryki doszło
do spotkania majstra Zakrzew-skiego
z "Lisem" I on także
dał się zwerbować do współpra-cy
i przyrzekł pomoc To roz-mowie
z majstrem "Lis" powró-cił
do FELI Sporządził meldu-nek
do centrali Wkrótce przy-jechał
z Warszawy kurier któ-ry
przy wiózł polecenie by kon-tynuować
poszukiwania albo-wiem
centrala powiadomiła jj
Londyn o bazie w Peenemunde
W końcu 1942 r "Lis" ponow-nie
odwiedził Erykę O Doszło
także do spotkania z Zakrzew-skim
który powiedział że nie-bawem
przystąpi do wymiany
instalacji w budynkach admini-stracyjnych
bazy Okolicznością
sprzyjającą stało się to że wła-ściciel
firmy poszedł na front
i on majster Zakrzewski mógł
przyjąć kilku nowych pracowni-ków
"Lis" powrócił do FELI i spo-rządził
precyzyjny plan działa-nia
Jego projekt został zaak-ceptowany
przez Komendę Głó-wną
AK
W połowie marca 1943 r
przybyli do Gdyni trzej wysłan-nicy
Centrali Od razu uzgod
niono że jeden z nich — Kon-rad
Głowaczewski — pozostanie
na Starowiejskiej pozostała zaś
w
Instytut Historyczny Piłsud-skiego
w Nowym Jorku w
okresie swego trzydziestoletnie-go
istnienia postawił sobie ja-ko
jedno z głównych zadań
zbieranie i przechowywanie
książek dokumentów pamiątek
i memorabiliów dotyczących
historii Polski z lat 1863 i na-stępnych
a szczególnie od ro-ku
1900 do chwili obecnej
Dzięki ofiarności licznych
osób prywatnych Instytut po-siada
obecnie bibliotekę obej-mującą
około 9000 książek i
broszur przeważnie w języku
polskim i angielskim wyłącznie
z zakrasu najnowszych dziejów
Polski przeszło 1500 periody-ków
bardzo bogate i cenne ze-społy
archiwalne około 12000
fotografii wiele map oraz ko- -
Instytut jest w stanie to za
chować zabezpieczyć Ofiaro-dawca
indywidualny czy też
organizacja ma prawo sfor-mułować
warunki użytkowa-nia
ich I tak np może zas-trzec
się iż mogą być udo-stępnione
badaczom dopiero
po 10 20 czy 30 latach że
nie wolno ich publikować że
muszą być w każdej chwili do
dyspozycji ofiarodawców itp
Instytut da wymagane gwa-rancje
Materiały otrzymane będą
przejrzane zakwalifikowane i
zabezpieczone Współpracuje-my
z dyrekcją Archiwów Pań-stwowych
w Ottawie która
przy pomocy fachowego per-sonelu
będzie miała pieczę
nad przekazanymi przez nas
dokumentami Otrzymamy ko-pie
całego archiwalnego 'ma-teriału
dotyczącego Polonii
Kanadyjskiej
Kanadyjsko-Polsk- i Instytut
Badawczy gorąco apeluje do
osób oraz organizacji by swo-je
dokumenty materiały ar-chiwalne
w tym fotografie
taśmy magnetofonowe prze-słały
nam Leży to winteresie
tych osób i organizacji jest
w interesie całej Polonii
Ogniwo Ottawa Federacji
Kobiet Polskich jest naszym
upoważnionym agentem do
przyjmowania materiałów
' Za Kanadyjsko-Polsk- i
x Instytut Badawczy
Rudolf Koglar
dyrektor
"ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (January) wtorek 8 — W4 ŚTft S
dwójka — kpt Jerzy Chmielew-ski
i inż Antoni Kocjan plus
"Lis" udadzą się do Eryki O
Tak też się stało Zatrzymali
się w Zinnowitz-Ba- d — w willi
hitlerowskiego dygnitarza Tu
postanowiono pozostawić inż
Kocjana
Przepustki już wcześniej za-twierdziło
Gestapo i tym sposo-bem
Jan Banach ("Lis") stał się
Pawłem Mullerem a kpt
Chmielewski — Janem (lub Jo-zefem)
Poznańskim Wyuczyli
się na pamięć nowych danych
personalnych: przeegzaminowa-r- i
z życiorysów i przebrani w
drelichy-- weszli w skład sześ-cioosobowej
brygady Polaków
Od bramy juz bezustannie to-warzyszył
im wartownik Wcho-dzili
na dachy jedno i dwupię-trowych
budynków gdzie spra-wdzali
piorunochrony Dachy
stały się doskonałymi punktami
obserwacyjnymi Zobaczyli np
tory kolejowe które ginęły
gdzieś pod ziemią a także nic
Nabytki Instytutu Piłsudskiego
Ameryce
Kanadyjsko-Polskieg- o
Instytutu Badawczego
ruchome wyrzutnie na szynach
Starali się zapamiętać jak naj-więcej
obiektów aby wieczorem
inż Kocjan mógł zrobić mozli
wic najdokładniejszy szkic to-pograficzny
Pracowali przez dziewięć dni
a za każdym wejściem starci
się zapamiętać inne szczegóły
W Gdyni opracowali potem
dokładną mapę i Kocjan zawiół
ją do Warszawy Teraz zaczęły
się długie dni wyczekiwania
Ale mijały tygodnie i nic się nie
działo "Lis" raz jeszcze udał sie
na Wyspę Uznam Tym razem
zatrzymał się w miejscowości
Króslin
Skoncentrował się teraz na u-stale- niu
częstotliwości przepro-wadzanych
prób Nie było to
trudne i nie wymagało wejścia
do bazy Wystarczyło nocą mieć
oczy i uszy otwarte Po powro-cie
do FELI "Lis" sporządził no-wy
meldunek w którym zwió-dł
uwagę na zwiększenie prze
Niemców ilości prób a także
na wzmocnienie artylerii prze-ciwlotniczej
w miejscowościach
wczasowych wyspy Uznam
Znowu przybył z Warszawy
kurier z polecenieme ponowne-go
wejścia do bazy "Lis" od-mówił
gdyż wtedy było to za-danie
całkiem niewykonalne
Osiemnastego sierpnia 1943 r
nadeszła z dawna oczekiwana
wiadomość' Peenemiinde zbom-bardowane!
Piotr Zieliński
lekcję pamiątek i memorabi-liów
Zbiory te stale się powię-kszają
Spośród bardzo licznych da
rów zbiory Instytutu w ostat-nim
okresie wzbogaciły się m
in o następujące dary:
1 Obszerny komplet prasy z
różnych części świata z okresu
II wojny światowej — dar re-daktora
Karola Burkę z Wa-szyngtonu
2 Komplet biuletynów 17
pułku Ułanów im Króla Bole-sława
Chrobrego (Londyn) —
dar płk Stefana Dobrowolskie-go
z Meksyku
3 Duży zespól książek doku-mentów
obrazów map i pamią-tek
— z zapisu testamentowe-go
śp dr Jana Libracha
4 Trzy medale i plakieta —
dar mec Ludwika Seidcnmana
z Noweco Jorku
5 Zbiór książek i broszur —
dar p Tad Pawłowicza z Fo-re- st
Hills NY
6 Duży zespół książek i wy-dawnictw
— dar p Stan Jor-danowskiego
z Nowego Jorku
7 Cenna Biblia wspaniale
wydana i dzieło o Koperniku
— dar ks Dłk Franc Tyczkow-skieg- o
z Nowego Jorku
8 Szereg książek — dar p
Jana Kowalskiego z Brooklyna
9 Zespól fotografii z pogrze-bu
marsz Piłsudskiego — dar
p J S Mazurkiewicza z Taun-to- n
Maine
10 Zespół fotografii marsz
Piłsudskiego — dar Federacji
Kobiet Polskich w Kanadzie
11 Zbiór cennych książek po
zmarłym dr Ottonie Pehr'ze z
N Yorku
12 Bardzo ważne dokumenty
dotyczące Prezydenta Ignacego
Mościckiego (lata 193940) —
nadesłała Zofia Łepkowska z
Pretorii (Połdn Afryka)
13 Duży zbiór książek przeka-zał
W Iwanowski' — Milton
Conn
Zarząd Instytutu dziękując
dotychczasowym ofiarodawcom
chętnie przyjmuje nawet skro-mniejsze
dary książki broszu-r- y
dokumenty obrazy' pamiąt-ki
itd które uzupełniają i
wzbogacają kolekcje vi zbiory
opopzieokstąając'e p'od pieczo'łoHwitą
Biuro Instytutu" jest czynne
w dni powszednieód1!! rano
do 3 po poŁ Adres PIŁSUDSKI
INSTITUTE OF AMERICA —
381 Park Avenue South New
York NY 10016 —Telefon
(212) MU3-4342- " f ''
KSIĄŻKA TO NIEZAWODNY PRZYJACIEL
JEDRZEJEWICZ J — "Noce ukraińskie albo rodo-wó- d
geniusza" — Opowieść i Szewczence —
Książka niniejsza opiera się na bogatej lite-raturze
przedmiotu drukowanej i rękopiśmien-nej
zwłaszcza pamiętnikarskiej Wszystkie cy-taty
zaczerpnięto z odpowiednich źródeł —
LSW 1972 $470
KAMIŃSKI A — "Kamienie na szaniec" — Opowie-ści
o kilku młodych harcerzach co w latach
grozy i terroru od pierwszych dni przystąpili
do walki z okupantem — spłacając własną
krwią i męczeństwem podstawowy dług wobec
Ojczyzny— Wyd Śląsk 1972 $110
KALTENBERGH L — "Requiem tamtej miłości"
W skali zwyczajnej osobowości ludzkiej współ-życie
tego co przeszło z teraźniejszością od-grywa
dużą rolę Talizmanami pamięci stają
się martwe przedmioty Ich treść — jak każ-dego
talizmanu — jest także magiczna O ta-kiej
magu jest mowa w książce —
Czytelnik 1972 $225
KAWALEC J — "Wezwanie" — Powieść — Po-wiedzieli
mi ze Jadwiga Zawadowa pnyje
chała do wsi i jest na cmentarzu że rozrzu-ciła
na grobie Ładnego Stefka wiązanki kwia-tów
i modli się — LSW 1972 SI 90
KENNEDY M — "Nie w kalendarzu" — Powieść
Autorka opowiada o dziejach angielskiej ro-dziny
ziemiańskiej i o losach ubogiej głucho-niemej
dziewczynki która dzięki zdolnościom
i sile charakteru wyrasta na wielką malarkę
Czytelnik 1972 $180
KIJOWSKI A - - Oskarżony i inne opowiadania —
A więc si-czo-raj
rano zastał pan na nocnym
stoliku opróżnioną fiolkę phanodormu tak?
Skąd pan wie że fiolka przedtem była pełna?
Czy to pan ją przyniósł? Chora nie wychodziła
do miasta? Kiedy wzięła tę ostatnią dawkę?
Czytelnik 1973 $175
KOCWA E — Uciecika z Ravensbruck — Eugenia
Kocwa opisuje swą ucieczkę z Ravensbruck w
1944 r Uderza w tej książce ton jakim się mó-wi
o Niemcach Autorka stara się doszukać
człowieczeństwa u funkcjonariuszy SS i gesta-po
z których system czynił bezduszne i po-słuszne
narzędzie terroru — Znak 1969 $290
KOLIŃSKA K — "Damy czarne i białe" — Szkice
literackie — Tytuły niektórych: Cztery oblicza
jednej sieroty Gwałt w klasztorze Polska Ve-nu- s
Narzeczona i inne — Iskry 1972 $175
KORDAS K — "Zmaganie" — Powieść — O krwa-wej
bitwie Samodzielnej Brygady Spadochro-nowej
stoczonej we wrześniu 1944 pod Arnhem
MON 1972 $080
KOŚCIŃSKA M — "Rozkosze młodości" — Powieść
Nagle zakręciły mi się łzy w oczach: "Dzię-kuję
Ci Panie Boże za ten cud jakim jest po-znanie
Janka"! W tej chwili poczułam jego
rękę na mojej dłoni Wkładając mi zaręczyno-wy
pierścionek szepnął coś — WL 1972 $130
KORKOZOWICZ K — "Nagie ostrza" — Powieść
Działalność wywiadu polskiego i krzyżackiego
barwna i obfitująca w pasjonujące szczegóły
relacja z bitwy pod Grunwaldem — oto tło
nowej powieści K Korkozowicza — MON 1970 $170
KOSSAK Z — "Złota wolność" — Powieść — Złota
wolność Trembowla Błogosławiona wina Suk- -
nia Dejaniry — tw-Orz- ą cykl siedemnastowiecz
nych powieści Wiek XVII obfituje w wielkie
wydarzenia historyczne wiek wojen religij-nych
wiek zwycięstw i upadków nie przypad-kiem
znalazł się pod piórem Pisarki która hi-storię
uczyniła nauczycielką życia — Pax 1972 $425
KOSSOWSKI J — "W Wogezaeh straszy nocami" —
Powieść — Dzieje trzech ochotników polskich
z Brazylii w szeregach Polskich Sił Zbrojnych
— 1 Dywizji Grenadierów bohatersko walczą-cej
w kampanii niemiecko - francuskiej w
1940 r — Veritas Londyn 1955 $350
KOŹMIŃSKI K — Elwira — Powieść z lat Wiosny
Ludów Na tle stworzonego przez A Mickiewi-cza
Legionu Wolności ukazane tu zostały losy
młodego polaka który idąc szlakiem "za Wa-szą
i naszą wolność" przeżywał kolejno wielkie
nadzieje zwycięstwa i klęski Jest w powieści
także wątek romantyczny — MON 1969 $130
KOŹNIEWSKI K — "Bunt w więzieniu" — Powieść
Bunt kończy się nie tylko klęską więźniów
staje się bodaj jeszcze większą klęską wycho-wawców
Powieść "Bunt" to książka surowa
i gorzka — Czytelnik 1972 $140
KRASZEWSKI JI — "Kawał literata — Zadora" —
Powieść — Zestawienie powieści "Kawał lite-rata
i Zadora" zwraca uwagę na wielką róż-nicę
w sytuacji społecznej bohaterów Sprytny
oszust i kłamca Tomasz Chełmowski powoływał
się na swe szlacheckie pochodzenie (?) więc
czy był wywożony na furze chłopskiej czy je-chał
karetą — był traktowany jako normalny
członek społeczeństwa Skromny pilny pra-cowity
Jacek Zadora wyróżniał się wielu za-letami
charakteru a jednak nie mógł wejść do
środowiska szlacheckiego bo był synem chło-pa
Wątek miłosny — LSW 1969 $325
KRASZEWSKI JL — "Matka królów" — Powieść
Czasy Jagiełłowe — Obok innych postaci na
plan pierwszy w Matce królów wysuwa się kró-lowa
Zofia nazywana familiarnie z ruska Son-k- ą
Młoda kobieta wprowadzona niespodziewa-nie
pomiędzy największe osobistości polityczne
co ułatwia jej zbliżenie do wielkich zagadnień
epoki i zarazem była wdzięcznym obrazem
przeżyć duchowych związanych ze stopniowym
dojrzewaniem jej do roli królowej prowadzą-cej
własną politykę — LSW 1971 $330
KRASZEWSKI JL — "Pamiętniki" — Zebrany tom
wspomnień Kraszewskiego zawiera jego utwory
pamiętnikarskie z różnych okresów życia Naj-więcej
miejsca poświęcił autor czasom dzieciń- -
stwa latom szkolnym okresowi wileńskiemu
i późnej starości — Ossolineum 1972 $430
KRASZEWSKI JI '— "Serce i ręka" — Powieść —
Zygmunt' Dobiński — wnuk" napoleońskiego
ministra usiłuje odzyskać dawne znaczenie
swojej rodziny przez związek małżeński z baf--a
dzoposażna_panną z domu magnackiego Panna
ma "zasobą bogatą przeszłość — koefiała i mi-łości
'tej' pozostała' wierna — WL 1972 $200
KRASZEWSKI JI — "Strzemieńczyk" — Powieść
Czasy Władysława Warneńczyka — Strzemień-czy- k
jest pomnikiem Grzegorza z Sanoka jed-nej
z najciekawszych' osobistości XV wieku Na
drugim planie występuje "Władysław- - Warneń- -
czyk tragiczna postaćfpolskiego króla uwikła-nego
w niepolskie interesy — LSW 1971 $325
KRASZEWSKI JL — "Banita" — Powieść histo-ryczna"
— Czasy Stefana Batorego! — Central-ny
problem poruszanyw powieści Banita to
nasilenie 'się elementów anarchii' magnackiej
i błędów w polityce zagranicznej i wewnętrznej
w w czasieelekcji pierwszego władcy "i wyboru"
- Ssczefólnie zainteresowała autora głoina spra-wi
fenciZWrowskielŁ- -i ISW''1872iL '' 4H
Ł
KRASZEWSKI JI "Kraków za Łokietka" — Powieść
historyczna — Władysław Łokietek — W bez-pośrednim
obrazie powieściowym przedstawio-ne
są wypadki z lat 1304 — 1312 kiedy Łokie-tek
po powrocie z wygnania rozpoczął walkę
z czesko niemieckimi załogami Sandomierza
i Krakowa zgłaszając swoje pretensje do tro-nu
krakowskiego mimo że poprzednio ich się
wyrzekł oczywiście pod naciskiem Wacława II
— LSW 1970 $220
KRASZEWSKI J I — "Wielki nieznajomy" — Po-wieść
— Miejscem akcji jest Krynica w se-zonie
letnim Głównym wątkiem jest miłość
dwu kobiet z arystokracji do tajemniczego nie-znajomego
i kolejne ich rozczarowywania po
wyświetleniu tajemnicy "nieznajomego' —
WL 1972 S225
KRASZEWSKI J I — "Na cmentarzu na wulkanie"
Powieść — Na słynnym pizanskim cmentarzu
Campo Santo i podczas wycieczki na Wezu-wiusz
gdzie zebrało się sporo ludzi uwacę
skupia na sobie para polskich turystów noszą-cych
to samo nazwisko Perypetie pięknej hra-biny
Źywskicj i hrabiego-'"nuimu- " znajdują
nieoczekiwane rozwiązanie na szczycie wul-kanu
— WL 1970 $100
LARS AHLIN — "Wielkie zapomnienie" — Powieść
Bardzo ciekawa powieść o ludziach z małego
miasteczka na wybrzeżu Szwecji
Wyd Poz 1972 S275
ALEX JOE — "Jesteś tylko diabłem" — Powieść
Tak rozumiem Ale nie rozumiem jednego-- w
jaki sposób taka zbrodnia tak ściśle zależna
od czasu od każdej minuty mogła zostać tak
idealnie obliczona? Skąd on wiedział że musi-cie
nadejść o tej porze — Wyd Lit 1970 $2 00
BAGRAMJAN I — "Miasto nad Dnieprem" — Spoza
suchych faktów wyziera historia bohaterskiej
obrony stolicy radzieckiej Ukrainy obrony w
której obok oddziałów wojskowych aktywny
udział wzięła ludność naddnieprzańskiego
grodu — MON 1966 $1 00
BARTOSZEWSKI W LEWTNÓWNA Z — Ten jest
z ojczyzny mojej Polacy z pomocą Żydom
1939—1945 Wydanie drugie rozszerzone Książ-ka
zawiera 280 wspomnień i relacji pióra 265
autorów Napisali je ludzie którzy pomagali
i którym pomagano — "Znak" 1969 $780
BIELAS L — "Sławna jak Sarajewo" — Powieść
Powieść o Śląsku i walce jego ludności prze-ciw
Niemcom Obejmuje okres od 1933—1945
Wśród tej odrażająco absurdalnej atmosfery
stworzonej przez hitlerowców i różnej maści
zaprzańców tym silniej uwypukla się walka
miejscowej partyzantki Wyd Śląsk 1973 $230
BIEŃKOWSKA D — "Piękna nieznajoma" — Po-wieść
— Liza nabiedowała się dość w tam-tych
latach Za nic nie chciała zostać w Rze-szy
więc przedostała się do Francji Wyszła
dobrze za mąż Nie zapomniała jednak o dzie-cku
i postanowiła go szukać
Wyd Łódzkie 1971 $090
BILIŃSKI W — "Bój" — Opowiadanie — Historia
walk w Bieszczadach W książce nie ma auten-tycznych
nazwisk nie wszystkie epizody są
prawdziwe a przecież historia nie jest zmy-ślona
— MON 1973 $125
BILIŃSKI W _ "Los I łut szczęścia"-- — Powieść
Autora tej powieści interesuje los człowieka
na wojnie — i właśnie taki żołnierski los
a także odrobina cierpkiego nietrwałego szczę-ścia
ów przysłowiowy jego "łut" to główny
problem tej książki — MON 1971 $175
BOCHIEŃSKI J — "Tabu" — Jest apelem o człowie
czeństwo o ludzką postawę wobec konfliktów
i tragedii życia dla niektórych nie sposób zna-leźć
uniwersalne rozwiązanie ale które z pew-nością
uwolnić trzeba od fałszu
Czytelnik 1971 $115
BOCHEŃSKI A — "Dygresje o wyższej i niższej kul-turz- e"
— "Istnieć może wysoka kultura rze-czy
i sztuki a jednocześnie kompletny brak
podstaw nowych zasad współżycia Podczas oku-pacji
Polski 1939 — 1945 widzieć można było
nieraz hitlerowców wyrafinowanych znawców
muzyki — postępujących okrutnie jak barb-arzyńcy"
— Pax 1972 $110
BOCHEŃSKI A — Rzeez o psychice narodu polskie-go
— Aleksander Bocheński w swojej Rzeczy
o psychice narodu polskiego podejmuje ana-lizę
postaw psychicznych rozmaitych warstw
społeczeństwa polskiego — PIW 1972 $140
DUNIN-BORKOWS- KI A — "Parafiańszczyzna" —
Książka z pierwszej połowy XIX wieku Jest
to satyra chłoszcząca śmieszności wady nieraz
i występki wyższego społeczeństwa tym niebez-pieczniejsze
że często za dobre przyjęte że
ponętne i ukryte pod maską wielkiego tonu
i etykiety — Ossolineum — Kraków 1972 $350
BRANDSTAETTER R — "Dzień gniewu" — Miste-rium
dramatyczne w trzech aktach Poświę-cone
pamięci Polaków którzy za pomoc i schro-nienie
udzielone Żydom podczas okupacji zgi-nęli
z rąk hitlerowskich Kainów
Pax 1971 $080
BRATNY R — Kontrybucja — Opowieści 1 opowia-dania
filmowe Tom opowieści i opowiadań fil-mowych
zawiera: Kontrybucja Naganiacz Ze-rwany
most PowTÓt życie jeszcze raz
Iskry 1971 $325
BREGMAN A — Rubieże wolności — Reportaże
z pogranicza świata komunistycznego w Euro-pie
i Azji — Londyn 1968 $250
BREZA T — Niebo i ziemia — Powieść — A może
zwolnić pana po prostu i zobowiązać do po-wściągliwości?
Jedyne wyjście to wyjazd w
świat — I to daleki jak najdalszy Ani Paryż
ani Londyn ani Rzym W ogóle nie Europa —
za łatwo byłoby panu wrócić
Czytelnik 1972 — 2 tomy $3(50
CHAMIEC J — "Maria Róia" — Jest zasadniczo
książką o miłości pojętej szeroko i różnorod-nie:
do własnego gniazda miłość bliźniego mi-łość
ojczyzny — Pax 1972 : $175
CHLEBOWSKI C — "Odłamki granatu" — Nie ma
w tej książce opisanych spraw wielkich Mowa
jest o sprawach małych o których nie wiele się
pisze i nie wiele wie Były przeszły Dla spraw
tych także ginęli ludzie — Pax 1972 $270
[
t
POLISH ALLIANCE PRESS CO LTD
1475 Oueen St W Toronto 3 Ont
Koszt przesyłki książek ponosi zamawiający
Przy zakupie do wartoki $1000 na przesyłkę należy doli-czyć
10% Powyżej $1000 — 5% "" "
Zamówienia wykonuje:
Do nabycia w KSIĘGARNI "ZWIĄZKOWCA"
1475ifcimńi St W — Tora 3 Ort