Zwilazkowiec Alliancer, August 12, 1975

              - ?i -- Ł # JŁ j )yr
Nft44 ZWIĄZKOWIEC" ŚIEMIEA (AwgMsł) włofk t W3 STft i
Wojciech Krajewski
Pizez Słowację i© Budapesztu
Budapeszt robi wTażenie
wielkiej zachodnio-europejski- ej
stolicy Stosunkowo ma-ło
zniszczony w czasie ostat-niej
wojny w powstaniu wę-gierskim
w roku 1956 zrujno-wany
tylko w pewnych dziel-nicach
— zachował w całości
zwłaszcza w swym centrum ar-chitekturę
stolicy cesarstwa
Austro-Węgi- er Faktem jest
że był drugą stolicą tego pań-stwa
przed pierwszą wojną
światową wtedy gdy Węgry
swymi granicami dotykały z
jednej strony Adriatyku a z
drugiej opierały się o tatrzań-skie
szczyty Budapeszt wtedy
konkurował z Wiedniem a dy-nastia
habsburgska łożyła wie-le
pieniędzy by zrobić to mia-sto
jak najwspanialszym To
piętno dziewiętnastowieczne
do dziś widać na każdym kro-ku
a też i naturalne piękno
położenia nad Dunajem stwa-rza
wyjątkowe warunki Dla-tego
oceniając czy porównu-jąc
Budapeszt z innymi mia-stami
to wszystko należy brać
pod uwagę
Machnąłem jeszcze kilka-krotnie
ręką z okien autobusu
na pożegnanie i stacja w Za-kopanem
zniknęła mi z oczu
Opuszczałem Zakopane wę-gierskim
autobusem Bilet do
Budapesztu kosztował mnie
coś około 180 -- złotych Droga
wiodła przez Podomin Buko-winę
Łysą Polanę Tatrzań-ską
Łomnice Smokowiec róż-ne
słowackie miasta i miaste-czka
— przez Bańską Bystrzy-cę
Zwoleń — przekraczała
przez granicę węgierska w
aiejscowości Sachy a później
przez vac do Budapesztu
Jroga to ciekawa pod każdym
względem Widoki Tatr od
strony polskiej z Głodówki
(najwspanialsza panorama
(Tatr) — później inaczej pięk-n- a
bardzo zielona i parkowa
[Tatrzańska Łomnica wąwozy
i serpentyny Niżnych Tatr w
Słowacji (kształtem szczytów
przypominające Czarnohorę)
— no i słowackie zamki i cię-żki
przemysł i fabryki Bań-skiej
Bystrzycy Autobus
wlókł się zaglądał wszędzie
zbierał turystów słowackich
chłopów stawał w małych mia-steczkach
Można była patrzeć
z okien i oddać się myślom
wrażeniom i dociekaniom ob-serwować
życie na Słowaczyź-ni- e
Polak zawsze chce po
Florian Śmieja
-
Jeżeli wjechać do Hiszpanii
przez Pireneje od strony mo-rza
śródziemnego znajdziemy
się na ziemi katalońskiej Od
Katalonii zacząłem przed laty
odwiedzanie Hiszpanii Kata-lończyc- y
byli moimi pierwszy-mi
przyjaciółmi na Półwyspie
Iberyjskim i pozostali nimi po
dziś dzień Więc i tym razem
godziło się im złożyć pierwszą
wizytę
Im także zawdzięczam po-znanie
Costa Brava Mieli gos-podarstwo
nieomal przylega-jące
do uroczej plaży przy
której w owych odległych cza-sach
stało kilka zaledwie will
bogaczy katalońskich Poza
tym była pustka sosnowe la-sy
piękne plaże i pola głów-nie
winnice Jose w gumo-wych
kaloszach podlewał me-lony
Choć głową rodziny był
profesor i wszyscy członko-wie
rodziny ukończyli studia
wyższe praca na gospodar-stwie
miała swoje prawa i w
czasie wakacji wszyscy haro-wali
na medal W końcu Jose
postanowił osiąść na gospo-darstwie
Ogromny stary
dom kiedyś młyn wodny z
mauretańską wieżą został od-nowiony
i przebudowany Jo-se
sprzedał parę kawałków
ziemi pod hotele Kilka lat te-mu
zastałem go za biurkiem
w banku Przyjmował dewizy
i palił grube cygaro Zmiany
na Costa Brava były mu na
rękę W lecie ma zatrudnienie
z turystów w zimie sam je-dzie
na wyspy Kanaryjskie
Tymczasem dawna pusta pla-ża
przy której jednego hote-liku
nie było kiedy ją zoba-czyłem
po raz pierwszy dzi-siaj
jest tak zabudowana że
przypomina Manhattan a' ilość
nocnych lokali rywalizuje ze
stolicą Trudno o zmiany bar-dziej
radykalne W tym roku
zastałem nowość: Jose założył
własny camping Podnajęte
pole przekształcił na poligon
na którymjest ni mniej ni
więcej tylko 1100 stanowisk
murowane czyściutkie pawi-lony
pomocnicze supersam i
równywać swą Polskę z inny-mi
krajami
Tatrzańska Łomnica i Smor
kowiec są inne niż Zakopane
mniejsze — nowych rzeczy
wiele tam nie zbudowano —
to co piękne te parki i czyste
budynki były i przed wojna:
— znam te okolice z mych
dawnych wycieczek turystycz-nych
Drogi nie lepsze Dopie-ro
koło Bańskiej Bystrzycy
zauważyłem szerszą prawie
autostradę Zakopane mimo
chaotycznej zabudowy i złych
miejskich wpływów ma wciąż
swój zakopiański góralski styl
— chociaż coraz więcej grozi
mu jego utrata Słowacy nie
stworzyli tego po swej stro-nie
Małe miasteczka słowac-kie
zdają się być biedne za-puszczone
bez wyrazu cho-ciaż
pełne jakiegoś drobnego
przemysłu a dalej na połu-dnie
i większych fabryk Na-tomiast
wydźwięk polityczny
wyraźny Co krok to miot i
sierp co krok to czerwona
gwiazda i wiecznie powta-rzający
sie slogan "z naroda-mi
sowieckimi w przyjaźni na
zawsze"
Jeśli przed wojną Czecho-słowacja
bya wierna Rosji bez
przymusu — teraz (po zach-ciankach
Dubczeka) przypo-mina
się jej wyraźnie różny-mi
sloganami gdzie ta niewol-nicza
wierność ma być skie-rowana
Można sie domyślać
jak to w codziennym życiu
wygląda Wrażenie bardzo
przykre
Do celników policjantów
milicjantów wszędzie na ca-łym
świecie mamy uprzedze-nie
i w ich obecności nie czu-jemy
się swojo Uprzejmość
z ich strony w krajach komu-nistycznych
(zwłaszcza w Pol-sce)
poprawiła się wybitnie
w ostatnich latach ale nie-zdarno- ść
załatwiania spraw
wciąż istnieje i czasem blo-kuje
przejazdy na granicach
Tak było i na Łysej Polanie
a dużo gorzej na węgierskiej
granicy Na tej ostatniej do-słownie
trzymano cały auto-bus
przeszło godzinę by za-łatwić
wizy dwom pasażerom
i wymienić parę dziesiąt dola-rów
na forinty Personel ob-sługujący
takie stacje grani-czne
zdaje' się nie grzeszy in-teligencją
ni lepszym dobo-rem
Dziewczyna wymieniają-ca
mi dolary na węgierskie
forinty jakby nie umiała do
restauracja oraz olimpijski
basen kąpielowy
Katalonia to najbardziej za-awansowana
część Hiszpanii
Przoduje w różnych gałęziach
przemysłu (tekstylny chemi-czny
elektrotechniczny samo-chodowy
budowy maszyn sil-ników
okrętowych papierni-czy)
Ponadto ma prosperują-ce
rolnictwo i sadownictwo
Dobrobyt kraju jest wynikiem
pracowitości oszczędności i
dyscypliny Katalończyków
Fachowcy i bardzo przedsię-biorczy
nieraz popadają w
konflikty z Kastylijczykami
ludźmi posiadającymi o wiele
mniej poczucia rzeczywistości
czy z Andaluzyjczykami ma-jącymi
do pracy i do życia sto-sunek
radykalnie odmienny
Oprócz swych walorów eko-nomicznych
i społecznych Ka-talończ- yk
z dumą wspomina
przeszłość swej ziemi okres
ekspansji politycznej handlo-wej
i kulturalnej dzięki któ-rym
po dziś dzień w jej kręgu
pozostały wyspy Baleary i Wa-lencja
To poczucie umiejęt-ności
handlowej iduma z kul-tury
sprawiły że Katalończy-c-y
nie godzili się na hegemo-nię
Kastylii i centralne rządy
W 1640 wystąpili zbrojnie
proklamując republikę Choć
powstanie zostało stłumione
Katalonia uzyskała autono-mię
W latach trzydziestych
H Republika przyznała jej
również daleko idącą autono-mię
ale po przegranej wojnie
domowej Katalonię czekały
represje Gen Franco prze-kreślił
jej przywileje i zabro-nił
używania' języka kataloń-skieg- o
w szkołach w urzę-dac- li
w druku Od kilku lat
jednak jesteśmy- - świadkami
renesansu języka katalońskie-g- o
Po złagodzeniu restrykcji
wrócił on do kościoła do
szkół i wydawnictw
Stolicą Katalonii jest liczą-ca
parę milionów mieszkań-ców
Barcelona największy
hiszpański port i wielki ośro-dek
przemysłowy Jest tome- -
tropolia o wypróbowanych
tradycjach kosmopolitycznych
-- kirA
dawać tak była ślamazarna
Na Zachodzie celnicy nie zaw-sze
są uprzejmi ale na pewno
są sprawniejsi
Do Eudapesztu po tych róż-nych
przygodach przyjechaliś-my
około 10 wieczór Wjazd
od strony północnej daje moż-ność
zwrócenia uwagi na mnó-stwo
olbrzymich fabryk
Większość ciężkiego przemy-słu
na Węgrzech jest właśnie
tam skoncentrowana Zaje-chawszy
na centralna stację
autobusowa w informacyjnym
biurze powiedziano mi by szu-kać
miejsca w hotelu Astoria
Miałem szczęście — dostałem
ostatni pojedynczy pokój co
prawda bez łazienki ale czy-sty
i z wygodnym łóżkiem
Kosztował ze śniadaniem 170
forintów tj około $850 Ho-tel
"Astoria" to stary przed-wojenny
hotel typu takiego
jak lwowski "George" — nie-co
przebudowany ale prezen-tujący
się dobrze Wygłodzo-ny
długą jazdą w autobusie
siadam w restauracji i zama-wiam
rosół z lanym ciastem
pieczeń cielęca z ziemniakami
i jarzyna karafkę czerwonego
wina strudel z czereśniami i
kawę Podane bardzo spraw-nie
i smacznie Strudel — pal-ce
lizać Ta cała awantura ko-sztowała
105 forintów tj
$5 25 Wychodzę w znakomi-tym
humorze jest godzina 11
wieczorem Gdzieś w podzie-miach
słyszę muzykę Schodzę
piętro niżej płacę wstęp dzie-sięć
forintów i siadam przy
najbliższym stoliku Nowo-czesna
jazzowa muzyka przy-grywa
ładnej pieśniarce któ-ra
drze się w niebogłosy w
najlepszym amerykańskim
stjrlu Na sali tłoczno prze-waża
młodsze pokolenie i ję-zyk
niemiecki Zgrabne dziew-częta
krążą między stolikami
Zamawiam węgierski koniak
i zapalam papierosa Widzę
że zwracam uwagę swym
ubraniem a parę słów angiel-skich
zamienionych z kelne-rem
robi już ze mnie Amery-kanina
Tymczasem na sali
pary tańczą a dziewczęta na-dal
zmieniają stoliki i tańczą-cych
Wreszcie jedna całkiem ła-dna
przechodząc obolcprosi
mnie o ogień do papierosa i
zaczyna łamaną angielszczyz-ną
rozmowę Pyta się dlacze-go
sam jestem a czy miesz-kam
w hotelu skąd jestem
i kulturalnych Bliskość Fran-cji
i morza śródziemnego
sprawiły ze wielu wybitnych
artystów i pisarzy tam znala-zło
idealne warunki dla swej
twórczości Dziś pisarze Ame-ryki
Łacińskiej chętnie mie-szkają
w Barcelonie
W starej dzielnicy Barcelo-ny
tzw gotyckiej zachowało
się szereg pięknych budowli
z katedrą której początki się-gają
XIV w a stojącą na zrę-bach
rzymskich i wizygockich
umocnień pałacem królew-skim
kościołami i kamieni-cami
wielmożów na czele
Dla smaku bardziej współcze-snego
Barcelona posiada mu-zeum
Picassa który tu pra-cował
oraz dzieła niezwykłe-go
architekta nazwiskiem
Gaudi twórcę osobliwych bu-dowli
i świą-tyni
Świętej Rodziny dziś
symbolu Barcelony
Kto nie ma okazji pojechać
do innych części Hiszpanii
może podziwiać imponujący
skansen tzw puebło espanol
miasteczko złożone z elemen-tów
różnych regionów łącznie
z typowym dla nich rzemio-słem
i folklorem Z pobliskie-go
wzgórza Tibidabo łatwo
ocenić malownicze położenie
miasta i symetrię jego no-wych
dzielnic
W pobliżu Baicelony i szyb-ko
dzisiaj osiągalny autostra-dą
wyrasta z niziny górski
masyw Montserrat określany'
jako cud natury Strzelające
do wysokości ' tysiąca metrów
iglice masywu otaczają klasz-tor
ostoję' na-cjonalizmu
i ję-zyka
Montserrat to Jasna Gó-ra
Katalonii a rolę obrazu cu-downego
gra posąg Matki Bo-skiej
zabytek
sztuki bizantyńskiej na Pół-wyspie
Do tej figury jak do
wyobrażenia św Jakuba w
Compostelli ciągną piel-grzymki
w hołdzie
Z tego nabo- -
żeństwa wywodzi się też popu-larność
żeńskiego imienia
Montserrat Jeszcze kilka lat
temu kiedy
Proszę ją by usiadła a po
chwili zapytuję czy się co
nie napije Nie ona nie chce
pić ale mogłaby pójść do mo-jego
pokoju Wprost robi mi
wiadomą propozycję "Co to
kosztuje" — pytam się "Hun-de- rt
dollars" Mówię: "Hun-dre- d
dollars" — nie dzięku-je"
Dziwczyna jak oparzona
odchodzi od stolika Teraz zro-zumiałem
co ten ciągły ruch
miedzy stolikami oznaczał
Wypiłem koniak i za chwilę
wyszedłem Pod tym wyglą-dem
"Astoria" w Budapeszcie
nie różni się od Grand Hotelu
w Warszawie Może trochę
zwyczaje inne ceny inne ale
cel ten sam
Na drugi dzień mam wiele
rzeczy załatwić Po typowym
angielskim śniadaniu około
dziewiątej rano wybieram się
na Vorosmarty Terrace gdzie
znajduje się centrala sprzeda-ży
lotniczych biletów Ide pie-chotą
bo to niedaleko i ob-serwuje
fasady olbrzymich
budynków przeważnie dobrze
utrzymanych z charaktery-styczną
rzeźbą wokół okien i
bram zdradzającą zeszły
wiek Ruch na ulicach duży
Samochody europejskie małe
jak i w Warszawie Biuro lot-nicze
jest w zarządzie samych
kobiet — Ładne i bardzo
zgrabne Węgierki w ogóle
zwracają na siebie uwagę uro-dą
— dużo więcej blondynek
niż się spodziewałem jakoś
łącząc Węgrów z cyganami
Sprawę dzięki "Lotowi" któ-ry
jeszcze w Zakopanem zare-zerwował
mi miejsca załat-wiono
mi bardzo dobrze za
godzinę miałem opłacony bi-let
do Warny i powrót z Bur-gas
do Krakowa Teraz muszę
sie upewnić czy potrzebna mi
bułgarska wiza Konsulat buł-garski
znajduje się na ulicy
(co za nazwy)
Jadę tam podziemną kolejką
Konsulat bułgarski tajemni-czy
Należy dzwonić przy bra-mie
zamknięte drzwi otwiera-ją
się po chwili przy pchnię-ciu
— a interesantów załat-wia
sympatycznie wyglądają-ca
siwa pani przez małe
okienko w ścianie Dowiedzia-łem
sie że wiza dla dolaro-wych
turystów jest niepotrze-bna
Teraz mam wolny czas
dla siebie Wracam tą samą
ulicą która jest jedną z głów-nych
arterii miasta i przypo-mina
Aleje Ujazdowskie Pię-kna
ulica — mnóstwo zieleni
Kartki ze starego świata (20) Katalonia to Montserrat
niedokończonej
benedyktynów
katalońskiego
najdawniejszy
religijno-patriotyczny- m
odwiedziliśmy
Nepkoztarsasag
klasztor jechaliśmy od pod-nóża
góry kolejką zębatą Już
nie funkcjonuje Montserrat
modernizuje się: samochody
i autokary wjeżdżają na pod-wórze
przyklasztorne spraw-niej
i częściej Tym razem
trafiliśmy na ślub marzenie
każdej Katalonki w kościele
rzęsiście oświetlonym z towa-rzyszeniem
słynnego chóru
chłopców ze szkoły przyklasz-tornej
Katalończycy mają taniec
zbiorowy sardanę 1 chętnie
podkreślają jego walory de-mokratyczne
bo do kręgu
tańczących można dołączyć się
w każdym miejscu O tym
tańcu inni mówią z przeką-sem
że Katalończycy ludzie
zawsze praktyczni nawet pod-czas
tańca liczą
Opuszczając Katalonię i ja-dąc
autostradą ńa rzymską
Tarragonę wspominałem daw-ne
lata i pierwszą wizytę u
katalońskich przyjaciół kiedy
to funkcjonowała jeszcze wąs-kotorowa
ciuchcia z Gerony
do San Feliu Siostry Carmen
i Montserrat choć fizycznie
podobne obie były czarnulki
miały skrajnie różne usposo-bienie
Kiedy pewnego wie-czora
w większym kręgu ro-dzinnym
padło pytanie: "co
wolisz dzień czy noc" Car-men
oczywiście mając uspo-sobienie
melancholijne wy-brała
tajemniczą noc Mont-serrat
zawsze śmiejąca się i
roztańczona wolała dzień W
ich domu słyszało się wyłącz-nie
kataloński choć kastylis-ki-m
rozmawiano z obcymi i w
pracy Pragnąc zgłębić istotę
katalońskości spytałem raz
najmłodszego z rodziny Jua-na
który mógł wtedy liczyć
osiemnaście lat: "powiedz mi
co to jest Katalonia?" Chło-pak
przez chwilę się namyślał
potem popatrzył na swoje sio-stry
i powiedział słowa które
brzmią w moich uszach jesz-cze
dziś: "Katalonia to Mon-tserrat"
Trudno było odpowiedzieć
bardziej poetycko i z wiek- -
szą galąnf eriąf
ławki dla przechodniów Po
pewnym czasie skręcam w
bok i przechodzę obok niepo-kaźn- ej
opery Ide dalej by
wreszcie dojść do dużego pla-cu
na którym tuż nad brze-giem
Dunaju stoi słynny bu-dynek
parlamentu Przez ana-logię
przypomina parlament
w Londynie nad Tamizą ale
według znawców mimo swej
okazałości jest jego słabym
naśladownictwem
Idąc wzdłuż brzegu Dunaju
podziwiam panoramę mostów
Ni przeciwległego brzegu z wy-soko
położoną Buda Bedac
niedaleko swego hotelu regu-luję
swe należności i decydu-ję
sie na obiad w jakiejś res-tauracji
Biorę na chybił tra-fił
tramwaj który mnie prze-wozi
na drugą stronę rzeki
Minąwszy podnóże zamku Bu-dy
wysiadam przed restaura-cja
która sie reklamuje spe-cjalnym
węgierskim jedze-niem
Zamawiam kotlet wie-przowy
"po debreczyńsku"
karafkę wina Bikaver a na
deser naleśniki i kawę Sma-cznie
i elegancko podane Ko-sztuje
coś 60 forintów tj
około $3 Chyba taniej niż w
Toronto Co ciekawe to duży
wybór jedzeń — ryby różne
mięsa zakąski Tego w Polsce
nie ma Wsiadam do tego sa-mego
tramwaju lecz w po-wrotnym
kierunku W tram-waju
brak mi biletu który
trzeba mieć gotowy Jakaś
pani wkłada swój bilet do ma-szynki
dla przysteplowania
Korzystam z tego i pokazuje
dwa forinty dając do zrozu-mienia
żeby mi odstąpiła bi-let
Pani grzebie w swej to-rebce
mrucząc do siebie ury-wanymi
słowami polskimi
"Ach to Pani Polka" — pra-wie
że wykrzykuję z radości
bo z Węgrami nie mogę się
dogadać I tak przypadkowe
polskie spotkanie w tramwa-ju
Pani ta dała mi bilet ale
czuła się bardzo nieszczęśliwa
bo nie mogła mi oddać jedne-go
forinta Dałem jej monetę
dwuforintową a bilet kosztu-je
tylko jednego forinta Tak
się stało że zaciągnęła dług
na zawsze bo przecież jej ni-gdy
już nie spotkam Można
powiedzieć że Polacy są wszę-dzie
Wróciłem do hotelu po swe
rzeczy — walczę o taksówkę
— jest już późno taksówka
jakoś przedziera się przez za-tory
samochodów na ulicach
szalony ruch (piąta po połu-dniu)
Autobus na lotnisko
łapię dosłownie w ostatniej
chwili I znowu nieprzyjemne
przechodzenie przez różne
kontrole na lotnisku znów
oficer węgierski dumający
przez długie kilka minut nad
mym paszportem i wizami —
i wreszcie jestem w samolocie
węgierskich linii lotniczych
"Malev" gdzie karmią mnie
takimi samymi cukierkami
jak w polskich samolotach a
potem dają kolację a ja jes-tem
już tak najedzony że już
jej jeść nie mogę
Ciemność stopniowo zapa- da opuszczam Węgry zdarza-jąc
w kierunku Warny
GAWĘDA jeden z najstar-szych
zespołów dziecięcych w
Polsce jest zespołem harcer-słi- m
założonym w roku 1952
przez Andrzeja
który do dnia dzisiej-szego
sprawuje funkcję kierow-nika
artystycznego Zespołu
Współpracownikami artystycz-nymi
są najlepsi muzycy kom-pozytorzy
tancerze i literaci w
Warszawie Najlepszym dowo-dem
wysokiego poziomu arty-stycznego
GAWĘDY jest wy-różnianie
jej licznymi nagroda-mi
na szeregu konkursów i eli-minacji
zarówno w kraju jak
Tza granicą
Prawie 5 tysięcy występów w
Polsce zjednały GAWĘDZIE
wielu przyjaciół: od małych
dzieci w szpitalach szkołach
czy obozach harcerskich — do
wielkich i największych sal
koncertowych we wszystkich
niemal miastach Polski nie wy-łączając
teatrów operowych
Warszawy Poznania i Łodzi
gdzie oklaskiwała GAWĘDĘ pu-bliczność
dorosła
W ciągu 23 lat działania GA-WĘDA
dotarła ze swymi tańca-mi
i piosenkami do 25 państw
europejskich zbierając olbrzy-mi
aplauz i najwyższe uznanie
publiczności jak również nad-zwyczaj
pochlebne recenzje zna-nych
krytyków
Do Stanów Zjednoczonych i
Kanady GAWĘDA przyjeżdża
po raz pierwszy Organizatorem
występów jest znany impresa-ri- o
JAN WOJEWÓDKA
Dla młodzieży i dzieci ceny
biletów będą odpowiednio zni-żone
W Toronto GAWĘDA wystą-pi
w sobotę 30 sierpnia o go-dzinie
jB wieczorem oraz w nie
LISOWCZYCY
Kondotierstwo — najem
wojskowy obcy był w historii
wojskowości polskiej przynaj-mniej
o tjle że Polska nigdy
nie 'produkowała formacji
wojskówjch na najem w ob-cych
bojach Zdarzały się wy-padki
że Polska wynajmowa-ła
obcych do walki za nasze
sprawy Takie najemne for-macje
opisuje
II Sienkiewicz w „Trj lo-gii"
z najbardziej charaktery-stycznym
regimentem najem-njc- h
Niemców pułkownika
Tlika Zdradzeni zostali przez
Krzeczowskiego Zginął ry-cerski
Flik zginął jego za-stępca
podpułkownik Wer-ner
Polegli w zdradzieckim
boju wszjscy żołnierze regi-mentu
jednakże nie złamali
zawartej umowy
Może jedyną formacją kcn-dotiers- ką
w naszej historii by-ła
z początkiem XVII wieku
jednostka konna sformowana
przez namiestnika chorągwi
Zgon Wiktora Tomira Drymmera
Nie zdążyłem odpisać na
jego ostatni list ale załatwi-łem
prośbę — przesyłkę kil-ku
książek Nie otrzjmam
wiec juz wyjaśnień na temat
kilku osób o których pjsal w
ostatniej części swoich pamię-tników
Niemal do ostatniej
chwili śledził rozwój wypad-ków
międzynarodowych oczy-wiście
interesując sie przede
wszystkim problemami pol-skimi
jak najszerzej pojęty-mi
Był pilnym czytelnikiem
wszystkich publikacji odno-szący
eh się do przedwojennej
polityki zagranicznej Polski
co oczywiście jest jak najbar-dziej
zrozumiałe jako że był
z nią silnie związany
Był człowiekiem wielkiej
odwagi osobistej z ogrom-nym
poczuciem odpowiedzial-ności
Zdyscyplinowanym żoł-nierzem
w mundurze i takim-ż- e
urzędnikiem w cywilu Od
najwcześniejszej młodości w
ruchu niepodległościowym
gdyż jeszcze na ławie szkol-nej
w Warszawie należał do
pseudo paramilitarnych orga-nizacji
Z wybuchem wojny w
1914 r oczywiście znalazł się
w szeregach podziemnych w
Warszawie zalążków później-szej
POW Z wkroczeniem
wojsk niemieckich w 1915 r
do Warszawy znalazł drogę
do 1 Brygady Legionów
W służbie wojskowej z
krótką przerwą pozostał do
1929 r Był żołnierzem POW
po odmówieniu przysięgi
przez legionistów później
przeszedł do regularnego
wojska gdzie został jednym z
najmłodszych oficerów wy-wiadu
Po wojnie został za-stępca
attache wojskowego a
później attache w Tallinie
(Estonia) i pozostał tam do
1927 r Odwołany do Warsza-wy
ukończył kurs majorów-sk- i
zdał go ale zamiast objąć
jakieś stanowisko w pułku na
dzielę 31 sierpnia o godz 3 po
pol i 7 wieczorem — w sali
West Toronto High School Au-ditoriu- m
przy Lansdowne i Col-lege
BILETY do nabycia w aptece
Solarskiego Bilety dla dzieci w
cenie $2
Zespół artystyczny ZHP "Gawęda"
KIERUZAL-SKIEG- O
niejednokrot-nie
N IB
M
X
N
M
M
M
X
M
M
X
M
H
M
H
M
H
X Zaprasza na stoisko No
X (Canadian National
H
M czynne we wszystkie dni
X
M OD 13 SIERPNIA
M
X
M
X
M Polecamy obejrzenie i
M albumów z zakresu
H również słowniki
X
X
X Zwracamy również uwagę
M o motywach ludowych
M
X Wszelkich informacji
X
X która przybyła z
M
husarskiej Józefa Lisowskie-go
i pierwszego jej dowódcy
znana powszechnie jako „Li-sowczy- cj"
Jednostka ta w
okresie swojego formowania
stanowiła nieduży oddział
około 2 tysięcy koni W naj-większym
swoim rozroście
oiagnęła poważny stan około
20 tysięcy koni co już równa-ło
się armii jaką prowadził
król Jan Scbieski w odsiecz
pod Wiedeń
Pod względem narodowo-ściowym
lisów czyków stano-wili
Polacy a pod względem
społecznym drobna szlachta
chłopi często przestępcy i
włóczędzy Lisowczycy służyli
bez żołdu wynajmowali się
do boju za prawo łupu Sły-nęli
l męstwa i rabunku
Wszędzie siali grozę Bili się
do upadłego Zorganizowani
byli systemem towarzyskim w
chorągwie lekkiej jazdy To-warzysz
miał 3—5 pachołków
i do 10 ciurów Towarzysz i
dalekiej prowincji przeszedł
w 1929 r do Ministerstwa
Spraw Zagranicznych na za-stępcę
naczelnika wydziału
prasowego Szybko posuwał
się tam naprzód obdarzony
pełnym zaufaniem Józefa
Becka wpierw jego przełożo-nego
jako wiceminister póź-niej
minister Mianowany zo-stał
szefem Biura Osobowego
a później dodatkowo dyrekto-rem
Departamentu Konsular-nego
Przeprowadził gruntowną
reorganizację służby zagrani-cznej
jeśli chodzi o stronę
administracyjną Był zapew-ne
najbardziej wpływowym
pracownikiem MSZ nie waha-jąc}
m się przed podjemowa-ni- e
ni niepopularnych kroków
Jemu to powierzył min Beck
ewakuację ministerstwa we
wrześniu 1939 r Nowe wła-dze
RP z gen Sikorskim na
czele ani nie odpowiadały
Drymmerowi ani też one nie
miały zamiaru korzystać z je-go
usług
Do służby wojskowej rów-przyjęt- o
nież go nie aż do
aaa r
Z Rumunii poprzez Turcję
przedostał się do Palestyny
gdz'ie z gronem czołowych pił-sudczykó- w
prowadzi akcję
polityczną głównie publicy-styczną
Po wojnie osiadł w Otta-wie
gdzie mieszkał z córką
Pracował zarobkowo fizycz-nie
zachowując swoją dawną
postawę
B H
Zmarł wybitny dziennikarz
W Paryżu zmarł przeżyw-szy
67 lat Janusz Laskowski
wybitny dziennikarz war-szawski
Pracował przed woj-ną
w dzienniku „Kurier Po-ranny"
i w agencji prasowej
„Iskra" Podczas wojny w
rozgłośni radiowej „świt'
znajdującej się na terenie
Anglii która nadawała wia-domości
do Polski był ko-respondentem
wojennym z
frontu zachodniego dla prasy
polskiej Pisał żywo interesu-jąco
zawsze znajdując coś
zaskakującego Bardzo wnik-liwe
były jego sprawozdania
udzieli fachowa
POLSKI
pachołkowie tworzyli chorągs
wie „pańskie" — ciurowie
„czeladne"
Lisowczycy rządzili się wła-snymi
prawami i uznawali
wybrane przez sie-bie
władze
Najwyższą ich władzą było
walne zebranie wszystkich to-warzyszy
„Generalne koło"
Walne zebranie wybierało na-czelnego
wodza zwanego w
kraju pułkownikiem a za gra-nicą
hetmanem jego następ-cę
porucznika rotmistrzów i
ich następców oraz pomocni-czych
funkcyjnych
Karność w oddziałach była
bezwzględna
Lisowczycy odznaczali się
zadziwiającą ruchliwością na-tarczywością
i niezwykłą Spra-- w
ncścią bojową stosując wszę-dzie
walory walki
sztuki wojennej Dla utrzy-mania
tajemnicy swoich ru-chów
omijali wszędzie głów-ne
szlaki komunikacyjne
brody i mosty Przemykali
s:ę bocznymi drogami a naj-częściej
i najchętniej na prze-łaj
Rzeki przekraczali konno
wpław w nieznanych miej-scach
Zaopatrzenie przepra-wiali
na tratwach W manew-rze
przedbitewnym stosowali
metodę półksiężycowego o-skrzyd- lenia
przeciwnika
W 1607 r po zwycięstwie
Zygmunta III Wazy nad roko-szem
Zebrzydowskiego Lisow-ski
który stał po stronie ro-koszan
zaciągnął się w służbę
carów rosyjskich W służbie
tej walczył przez następne 9
lat docierając do Morza Bia-łego
W tym czasie po nagłej
śmierci Lisowskiego i wybo-rze
nowego dowódcy oddział
ten powrócił do służby Zyg-munta
III Jednakże ze wzglę-du
na ich grabieże i terror
ludności cywilnej król Zyg-munt
oddał ich w służbę ce-sarza
niemieckiego Od tego
czasu lisowczycy dość często
zmieniali służbę grawitując
królem polskim
carem rosyjskim i cesarzem
niemieckim
W 1619 r w sile 4 tysiące
koni rozgromili oni pod Nagy
Homon Siedmiogrodzian W
następnym roku znowu w
służbie cesarskiej przyczynili
się znacznie do klęski Cze-chów
pod Białą Górą Znowu
w służbie polskiej ponosząc
dotkliwe straty brali wybitny
udział w bitwie pod Cecora '
i Chocimem Po tej ostatniej
w sile około 15 tysięcy koni
przeszli znowu w służbę ce-sarską
W służbie tej walczyli
nad i za Renem w Lombardii
a nawet w Wenecji Po pono-wnym
przejściu w służbę pol-ską
walczyli przeciwko Szwe-Dokończen- ie
na słr 6
ox:mxxxxxxxxxoTyxxxxxxyyYY:xxg!gYYYL
Centrala
Handlu Zagranicznego
z procesu niemieckich zbrod-niarzy
wojennych w Norym-berdze
' '
Pożegnawszy się z mundu-rem
wojskowym osiadł we
Francji gdzie zaangażowany
został do sekcji polskiej pań-stwowej
rozgłośni francus-kiej
Przez kilka lat był kores-pondentem
„Związkowca" z
Francji ale choroba zmusiła
go do ograniczenia pracy Od
czasu do czasu tylko odbiegał
od pracy radiowej zasilając
pisma polskie analizą polityki
francuskiej
X
X
N
X
H
W
H
X
X
M
X
H
X
M
M
H
X
X
H
H
H
H
X
H
H
H
H
H
M
H
M
X
M
X
M
X
stoiska M
H
M
6466 H
ARS POLONA-RUC- H
46 i 47 na Kanadyjskiej Wystawie Krajowej
Exhibition) w Toronto — Cjueen Elisabeth building
tygodnia łącznie z weekend'em
DO DNIA 1 WRZEŚNIA 1975 R
WŁĄCZNIE!!!
zakupienie najnowszych wydań książek naukowych
literatury pięknej młodzieżowej i dziecięcej jak
przewodniki w różnych językach i mapy!!!
na piękne karty pocztowe ścienne miniatury
oraz nuty płyty gramofonowe i 'kasety muzyczne!!!
obsługa
wyłącznie
tatarskiej
pomiędzy