Zwilazkowiec Alliancer, July 07, 1976

              --rt4Ht-im~~ JV-i- C' i„ -- jt [1 ł„ „ w „ ?- -) -- - nrii-'?)rS!W- B
V 'i
Sto 2 ZWIĄZKOWIEC— iroda 7 llpes 1976 r - NrtłM-- '
§
"Związkowiec" (Tlie Alliancer)
Printed and Published every --Monday and Wednesdar by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Street Weit — Toronto Ont Canada — M6P 4A8
Telephonei: 531-249- 1 534-249- 2
Second clasj mail registration number 1C73
Offlcial Organ of The Polish AUlance of "Canada
Jan Kldaa — Chalrman of the Eoard Mieczysław Drozdowski — Secretary
Benedykt He denkom — KUitor In-Chl- cf '
Czesław Rlaszk — Manager
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $15 00 K 'Za granicą — Roczna $1700
Półroczna $ 800 Półroczna $1000
Kwartalna $ 500 gj Pojcdjnczy numer 20(J
Zwyżka cen w Polsce
Zwyżka cen artykułów pierwszej potrzeby zarządzona w
1970 r przez Gomułkę doprowadziła do straj-ków
które znów wywołały krwawy odwet władz Wypadki
na Wybrzeżu spowodowały jego upadek Nowe kierownictwo
PZPR z Gierkiem na czele cofnęło ogłoszone przez Gomułkę
zwyżki a następnie zamroziło ceny na okres roku po czym
przedłużono na następny rok Teoretycznie zamrożenia nie
cofnięto niemniej jednak od co najmniej trzech lat odbywa
się stała ącz nieznaczna zwyżka cen bodajże absolutnie
wszystkich produktów i usług Należy naturalnie dodać iż
podwyższone zostały również płace Rozpiętość jednak mię-dzy
płacami a cenami nie tylko nie zmniejszyła się ale
wzrosła Szczególnie odczuwają to wszyscy renciści oraz pra-cownicy
niższych kategorii to jest słabo opłacanych A tych
właśnie jest sporo
Państwo jest niemal wyłącznym pracodawcą gdyż ilość
samodzielnych pracowników i zatrudnionych w prywatnych
przedsiębiorstwach jest tak mała iż nie wpływa na kształ-towanie
się cen ani też' na wysokość płac To jest sprawa
marginesowa mimo iż w grupie samodzielnych jest propor-cjonalnie
znaczna ilość osób dobrze usytuowanych Państwo
jest też producentem eksporterem i importerem Reguluje
i kontroluje całą gospodarkę narodową Ustala płace i ceny
cen przy zachowaniu wysokości płac wzglę-dnie
nieznacznym ich podniesieniu prowadzi automa-tycznie
do obniżenie stopy życiowej Stopa ta jest w Polsce
w porównaniu z ZSRR wysoka ale w porównaniu z jakim-kolwiek
państwem zachodnim niska Składa się na to wiele
nawet bardzo wiele Zapewne można powiedzieć iż sam
ustrój niejako jest tego powodem ale dochodzą jeszcze do-datkowe
elementy Gdyby bowiem tylko ustrój był odpowie-dzialny
to np sytuacja na Węgrzech nie powinna by od-biegać
od polskiej a tymczasem jest inaczej Różni się po-ważnie
i to z korzyścią dla Węgier To samo można by po-wiedzieć
o Niemieckiej Republice Demokratycznej A więc
i w systemie tak zwanym "socjalistycznym" gospodarka na-rodowa
kształtuje odmiennie stopę życiową ludności
Wszyscy fachowcy zgodnie stwierdzali że gospodarka
polska wymaga radykalnej przebudowy a nie jakichś po-prawek
zmian gdyż zmieniła się struktura gospodarcza
świata Postępy technologiczne narzucają nowe metody i
kierunki produkcji
Gomułka był orędownikiem polityki "zaciskania pasa"
głosił potrzebę wzrastających ofiar i wyrzeczeń na rzecz
stałego systematycznego rozwoju gospodarczego własnym
wysiłkiem Jego następca — Gierek — porzucił tę niepopu-larną
— i przegraną w społeczeństwie — linię natomiast
ogłosił program szybkiej niemal gwałtownej rozbudowy go-spodarka
narodowej Wobec tego' iż nie ma na to własnych
zasobów zaczął zabiegać o kredyty zagraniczne Zachodnie
oczywiście Rozpoczęła się — trwająca nadal — wielka era
inwestycyjna Zadłużenie Polski wzrasta nie tylko z miesią-ca
na miesiąc ale z dnia na dzień Inwestycje poszły w róż-nych
kierunkach objęły wobec tego niemal wszystkie dzie-dziny
ale czy podział jest należyty to już sprawa sporna
♦ Może trzeba było skoncentrować się na wybranych dzie-dzinach
działach zamiast rozpraszać się Zdania są podzie-lone
Wielu krytyków wskazuje iż największym błędem by-ło
— i jest — łatanie dziur ostrożne formy zamiast zdecy-dowanej
generalnej zmiany
Ceny absolutnie wszystkich produktów poszły w górę rynkach międzynarodowych Wzrost nastąpił szcze-gólnie
pod koniec 1973 r w następstwie akcji eksporterów
ropy naftowej oraz gwałtownego wzrostu tendencji inflacyj-nej
Nie mogło to pozostać bez wpływu i-n-a
Polskę Z jednej
strony Polska uzyskiwała lepsze ceny za swój eksport ale
z drugiej płaciła wyższe za import Już to samo musiało
spowodować trudności zważywszy iż Polska eksportuje po-ważną
ilość produktów żywnościowych Zwiększenie eks-portu
było opłacalne ceny krajowe niskie w porównaniu
z międzynarodowymi Produkcji nie można było zwiększyć
a wobec tego zmniejszyły się dostawy na rynek krajowy co
oczywiście wywołało niezadowolenie ludności
Władze PRL nie obniżyły miliardowych zbędnych wy-datków
administracyjnych nie wycofały się z różnych kosz-townych
i deficytowych imprez o charakterze propagando-wym
natomiast szukały ratunku w zwyżce cen Zapewne
nieznaczne zwyżki kolejno na różne artykuły przeprowa-dzane
okresowo nie wywołałyby powszechnego wstrząsu jak-kolwiek
mogłyby powstać trudności
Ale Gierek ze względów taktycznych przesuwał termin
zwyżek i uważał iż generalne są odpowiedniejsze aniżeli
częściowe Wpierw zakończył etap rozgrywek wewnętrznych
następnie przeprowadził pełną reorganizację terenową par-tii
i administracji partyjnej później nastąpił zjazd partyj-ny
zmiany konstytucji no i kilka innych spraw Należano
nie drażnić społeczeństwa zwyżkącen jakkolwiek mówiono
o tym od miesięcy Kilkakrotnie wycofywano się z przygo-towanego
terminu ogłoszenia podwyżek Podobno badano
nastroje społeczeństwa sondowano opinie w niektórych za-kładach
pracy W maju podwyższono o 30% pensje w si-łach
zbrojnych i w milicji co było niezawodną zapowiedzią
powszechnej zwyżki cen Istotnie nastąpiła ona w czwartek
24 czerwca ale już w piątek 25 została zawieszona
Sondaż na którym władze oparły zwyżkę był bardzo
mylny gdyż w"'przeciwnym razie nie byłoby fak "gwałtowne-go
i wymownego protestu społeczeństwa z
LIP w roku bieżącym
Ogłoszone dnia 24VI br
zmiany w rozdziale budżetu
przeznaczonego na tworzenie
nowych stanowisk pracy w ra-mach
tzw Lokalnej Inicjatywy
Prywatnej (LIP) pjolegać mają
na zwiększeniu subsydiów przy-padających
na prowincje które
najbardziej' ucierpiały z powo-du
bezrobocia a obniżce o V
sum"pnypadajacych na prowin-cje
ze stopą bezrobocia ' niższą
od 1% 'Przy realistycznym za-łożeniu
źe bezrobocie utrzyma
się przez następne dwanaście
miesięcy na mniej więcej takim
samym poziomie osoby ubiega-jące
się o subwencje LIP będą
miały większe szanse 'w i Quebe--
scui w prowincjach nadatlantyc- -
- - ri _ ~
kich niż w innych częściach
kraju
Formularze podań o pomoc
finansową LIP która 'znajdują
się w ośrodkach Manpower na-leży
składać najpóźniej do dnia
10 wTześnia br po której tovda-ci- e
będą rozpatrywane '
OSZUKAŃCZE AFERY
Przeciwko 30 iirmom bu-dowlanym
które brały udział
w budowie Wioski Olimpij-skiej
w Montrealu wytoczono
procesy p-Jniew-aż
jak stwier-dzono
dopuściły się one róż-nych
oszukańczych machina- -
cji Na jaką "sumę — nie po
dano dotychczas
Maciej Syrokomla
Wynik bitwy pod Hastings
czyli amerykańskie dziedzictwo
W zeszłym miesiącu na licy-tacji
zakupiona została za
$1173000 arystokratyczna
posiadłość w południowej An-glii
Nie byłoby w tym nic
dziwnego gdyby nie fakt że
na jej terenach odbyła się
14 października 1066 roku
słynna "Bitwa pod Hastings"
i że nowym właścicielem stal
sie rząd Wielkiej Brytanii Bi-twa
ta stoczona miedzy woj-skami
anglosaskimi a najeźdź-czymi
oddziałami francuskich
Normanów pod wodzą Williel-"m- a
Zdobywcy uwieczniona na
słynnym Kobiercu w Bayeux
zapoczątkowała nowa ere w
rozwoju cywilizacji i tradycji
brytyjskiej
Pieniądze wyłożone na kup-no
tej zabytkowej posiadłości
nie pochodziły jednak z kie-szeni
podatników brytyjskich
Zebrane one zostały dzięki ak-cji
anonimowej instytucji nau-kowej
zza oceanu i przekaza-ne
jako prezent z okazji ob-chodzonego
dwuchsetlecia
państwa amerykańskiego ce-lem
zadokumentowania auten-tycznych
i trwałych więzi USA
z tradycjami Wielkiej Bryta-nii
Od czasów Wilhelma Zdo-bywcy
w historii zapisało sie
jeszcze wiele innych wojen
świadczących o wspaniałości
tworzącego sie brytyjskiego
imperium Ekspansja Wiel-kiej
Brytanii dała sie odczuć
przez podboje kolonialne na
wszystkich kontynentach ale
nawet najświatlejsi politycy
brytyjscy nie mogli przewi-dzieć
jej rezultatów
Przybycie statku Mayflower
w 1620 r wiozącego herety-ckich
pielgrzymów do brze-gów
późniejszego Massachus-set- s
było przejawem znacze-nia
jakie odegrało w historii
Wielkiej Brytanii odszczepień-stw- o
od ogólnie przyjętych
tam norm i tradycji Za piel-grzymami
zaczęli pojawiać się
inni Byli to ludzie ze wszyst-kich
krańców świata którzy w
klimacie amerykańskiej tole-rancji
religijnej zachowali
swą wiarę ale podporządko-wywali
się tworzącej się kul-turze
opartej właśnie o wzor-ce
przywiezione przez angiel-skich
wygnańców
Jednym z zastosowań bry-tyjskich
wzorców bylatenden-cj- a
do samórządzenia którym
sprzeciwiały 'się jednak na te-renie
kolonii wysłannicy re-prezentujący
Koronę Zagwa-rantowanie
interesów Wiel-kiej
Brytanii mogli oni osiąg-nąć
tylko drogą zapewnienia
posłuszeństwa i uległości
mieszkańców Kolonizowanie
pierwszych terenów i później-sza
ekspansja na Zachód i Po-łudnie
odbywała sie z gruntu
brytyjskiej tradycji awantur-niczej
dającej pole do popisu
dla prywatnej osobistej ini-cjatywy
Ale założenie pierw-szych
małych kolonii zasiedlo-nych
przez ludzi o różnych
orientacjach ekonomiczno-po-lityczno-religijnyc- h
nosiły w
zarodku tendencje odśrodko-we
oderwania się od kraju
macierzystego Dodatkowo
ogromna odległość od Europy
a więc trudności stąd płynące
w kontaktowaniu się z władza-mi
centralnymi były następ-nym
czynnikiem sprzyjającym
Gzv
Nominację konwencji de-mokratycznej
12 lipca w No-wym
Jorku Carter ma w "kie-szeni
Listopadowe --wybory we-dług
dotychczasowych sondo-wa- ń
opinii publicznej wyglą-dają
na 55% za Carterem a
tylko 37% za kandydatem
Partii Republikańskiej
Kto będzie kandydatemTe-publikański- m trudno w tej
chwili przewidzieć Prezydent
Ford i Reagan mają bardzo
równe szanse nominacyjne
Walka podjazdowa tych
dwóch kandydatów republi-kańskich
z nieco odmiennym
programem szczególnie w
dziedzinie polityki zagranicz-nej
tylko potwierdza rozbicie
wewnętrzne co w znacznym
stopniu pomoże w wyborze
Cartera
Co reprezentuje Carter ten
orzechowy farmer (peanuts)
ze stanu Georgia?
Karykaturzyści mają bardzo
łatwy! podatny materiał z je-go
twarzą z której niemal ni-gdy
nie schodzi zębiasty
uśmiech
Byłoby jednak uproszcze-niem
przypuszczać że tylko
ten uśmiech jakieś dalekie
podobieństwo do J: F Kenne-dyego
są jego jedynymi atu--ta- mi Carter przygotowywał
izolacji i dążeniom niepodle-głościowym
Konflikt miedzy interesami
Wielkiej Brytanii i kolonistów
osiągną! punkt kulminacyjny
w jakieś 150 lat po przybyciu
Mayflower do wybrzeży Mas-sachusse- ts
Słynna "masakra bostoń-ska- "
była po prostu incyden-tem
w którym było 3 zabitych
i 8 rannych Stała sie ona jed-nak
symbolem sprzeciwienia
się staremu porządkowi domi-nującej
Anglii i zapoczątko-wała
wydarzenia wiodące do
ostatecznego oderwania się od
macierzystego kraju
W Anglii wydarzenia bos-tońsk- ie
zostały zlekceważone
Nic dziwnego — kolonistów
osiadłych za oceanem trakto-wano
niezmiennie jak rdzen-nych
Anglików podobnie jak
tych którzy na wyspach bry-tyjskich
poddawali się posłu-sznie
wszelkim zarządzeniom
i z uległością znosili ucisk
wj zyski i biedę Na tym pole-gała
zasadnicza pomyłka Eks-pedycja
karna w sile zaledwie
1000 żołnierzy wymaszerowa-!- a
z Bostonu do miasteczka
Concord w kwietniu 1775 r
Pod Lexington drogę zastąpił
Anglikom tłum farmerów
zbrojnych w muszkiety i rusz-nice
Padły strzały ośmiu
Amerykanów poniosło śmierć
Jednakże Anglicy postanowili
przezornie się wycofać i wró-cić
do Bostonu Powrót zakoń-czy!
sie tragicznie: do koszar
dostało sie tylko 273 żołnie-rzy
Tak się zaczęła wojna
zwana amerykańską rewolu-cja
Dnia 15 maja 1776 r zwo-łany
został kongres w Fila-delfii
na którym zapadła his-toryczna
uchwała zrzucenia
angielskiego jarzma Dowódz-two
nad formującą się armią
kongres powierzył obywatelo-wi
o nazwisku George Wa-shington
Z pomocą amerykańskim
rewolucjonistom pierwsza po-spieszyła
Francja wspomaga-jąc
ich dostawami broni pie-niędzmi
i ludźmi W 1783 r
wojna została zakończona po-kojem
z Anglią który zapew- niał" niepodległość --młodemu'
państwu
W walce o niepodległość
wzięli udział dwaj wielcy Po-lacy:
Kościuszko i Puławski
którzy weszli do historii Sta-nów
Zjednoczonych jako bo-haterowie
Historia USA nierozerwal-nie
wiąże się z historią Kana-dy
Początkowo przywódcy re-wolucji
amerykańskiej mimo
wszystko mieli nadzieję że
Quebec przyłączy się do pow-stania
przeciwko dominacji
Brytyjczyków W 1775 r w
celu wywarcia presji w tym
kierunku wysłali wojska z No-wego
Jorku na północ Opa-nowali
oni słabo broniony
Montreal i rozpoczęli w czasie
zimy 1775-177- 6 r oblężenie
miasta Quebec zakończone
zresztą niepowodzeniem Ame-rykańska
próba opanowania
Quebecu miała tylko ten sku-tek
że wytworzyła w Kana-dzie
silniejsze nastroje anty-amerykańsk- ie
i wzmocniła jej
więzy z Wielką Brytanią
Ogromną rolę w ugruntowa
i jest
szym magnesem
i głosy
Być może
namskiej" i
skiej" Ameryce to najbardziej
w Carterze odpowiada
i
niu hegemonii brytyjskiej w
Kanadzie odegrali podówczas
tzw lojaliści którzy w liczbie
40000 przeszli po zawarciu
pokoju w 1783 r z terenu
Stanów Zjednoczonych pod
panowanie brytyjskie w Ka-nadzie
Byli to zwolennicy
Brytyjskiej Amen ki Północ-nej
i przeciwnicy rewolucji przeciwko
Wielkiej Brytanii Oblicza sie
że około 13 mieszkańców ko-lonii
amen kańskich stanowili
przed 1783 r zwolennicy
związków z Wielką Brytanią i
około 50 oddziałów lojalistów
walczyło po stronie Anglii w
bitwach okresu rewolucji
Znaczna ich cześć należała do
klas posiadajaejch i poniosła
wielkie straty w wyniku re-presji
zastosowamch następ-nie
przeciwko nim przez zwy-cięskich
jankesów Lojaliści
stali się założy-cielami
prowincji Ontario i
oddziałali xna jej bntyjski
charakter Dotąd Ontario by-ło
częścią prowincji Quebec
i dopiero w 1791 r zostało wy-dzielone
jako Górna Kanada
Kieska Napoleona odbiła
się na sytuacji w Północnej
Ameryce Wojnp amerykan-sko-brjtyjsk- ą
w 1812 r w his-torii
Zjednoczonych
nazwano "druga wojną o nie-podległość"
W dziejach Ka-nady
była to wojna o ziemię
przeciwko amerykańskiej in-wazji
Miała ona dla tego kra-ju
znaczenie walki o istnienie
i niezależność była prowadzo-na
z przeciwnikiem 10-krotn- ie
bogatszym i
na wyższym stopniu
rozwoju gospodarczego Inwa-zja
amerykańska nie powiodła
się i Kanada nie tylko pozo-stała
w obrębie wpływ ów bry-tyjskich
lecz także wzmocniła
więzy z Koroną
Rozrost młodego państwa
amerykańskiego ruszył pełna
parą z chwilą zakupienia od
Napoleona obszarów położo-nych
wzdłuż rzeki Mississippi
zwanych Luizjaną
kupić Luizjanę licząc
na to że Bonaparte potrzebu-je
gdyż prowadze-nie
wojen jest kosztowne
Później drogąkupna i anekta-cj- i
zbrojnej doszły inne tere-ny
— Floryda Teksas Arizo-na
Nowy Meksyk i inne po-siadłości
Rozrost terytorium
Stanów Zjednoczonych kosz-towa!
parę małych wojen wie-le
ofiar indiańskich trochę
meksykańskich i $91000000
Ekspansja ułatwiona zosta-ła
zwłaszcza po knvawej woj-nie
domowej w okresie 1861-186- 5
r w wyniku której zgi-nęło
przeszło k miliona
a wiec prawie tyle
ile zginęło ich w Pierwszej i
Drugiej Wojnie Światowej łą-cznie
Właściwy jej cel ujaw-nił
się zaraz po zakończeniu
wojny W tym samym roku w
którym zwrócono wolność Mu-rzynom
Kongres USA zatwier-dzi!
budowę transkontynen-talne- j
kolei żelaznej Wbicie
"ostatniego ćwieka" oznacza-jące
zakończenie budowy
Union Pacific Railroad w 1869
r stanowi jeden
z najważniejszych momentów
w dziejach cywilizacji amery-kańskiej
Dla uzyskania zaś
siły roboczej dla bujnie roz
Carter z@sisaitie prezydentem?
się do tej roli przez kilka lat zwiększonej ilości drukowa-- i
jego pracowita grupa bardzo nych
inteligentnych doradców stu-- W jakim kierunku potoczy
diowała wszystkie poprzednie się jego polityka wewnętrzna
wybory aby wypracować i zagraniczna?
efektywną formułę i stratę- - Na froncie gospodarczym
gię głównym wysiłkiem będzie
Jednym z największych mo- - obniżenie bezrobocia poprzez
że atutów Cartera jest jego zwiększenie inicjatywy pry-bardz- o
swobodny nieformal- - watnej i zmniejszenie biuro-n- y
rzeczywiście amerykański kratycznie obciążonych pro-sposó- b
bycia Ta bezpośred- - gramów państwowych
niość i jak sam twierdzi silna Wiemy że taka postawa
postawa moralnego pozytywiz-- zwiększy wydajność i dochód
mu pewności najwięk- -
przyciągają-cym
publiczność dele- -
gatów że "powiet- -
"powatergatow- -
Jego szczera religijność
amerykańskiej
faktycznjmi
Stanów
silniejszym sto-jącym
Postano-wiono
pieniędzy
Ame-rykanów
niewątpliwie
pieniędzy
a tym samym przyniesie więk
szy wpływ dochodów podatko
wych Proponuje wprowadze- -
nie podatku od wzrostu kapi- -
tam (capital gain tax)
W celu zwiększenia progra
mu budownictwa mieszkanio- -
wego (które są drożdżami
nawoływanie do powrotu do ekonomii) Carter proponuje
starodawnych zasad etycznych sztuczne obniżenie oprocento-znajduj- e
odżwięk nie tylko wania pożyczek hipotecznych
wśród starszej generacji ale gdzie państwo będzie pokry-takż- e
i młodzieży wa!o różnicę pomiędzy fakty--
Jego ideałem prezydenckim cznym oprocentowaniem a
rzekomo jest Harry Truman tym jakie będzie płacić na-z-e
swego rodzaju "witosow-- bywca mieszkania
ską" krzepą i zdrowym roz- - W polityce zagranicznej
sadkiem proponuje ' natychmiastowe
Jak dotychczas program i pozbycie się Kissingera który
platforma wyborcza Cartera według Cartera prowadzi wla-nie
są dostatecznie skrystali- - sną politykę a nić politykę
zowane Niektórzy twierdzą rządu USA™
że są mgliste i często' sprze-- " Carter proponuje negocja-czn- e
jak walka z inflacją przyleje szerszych i obustronnie
wijającego się przemysłu ot-worzono
na oścież drzwi przed
emigrantami z Europy
Rozwijający sie kapitał ame-rykański
obfitość bogactw na-turalnych
i płodów rolnych
rozległość terenów które le-żały
przed osadnikami i
wchłaniały nieograniczone
rzesze coraz to nowych imi-grantów
zaspokajały najistot-niejsze
potrzeby tych którzy
przy b li zza oceanu w poszu-kiwaniu
chleba pracy i pie-niędzy
Społeczeństwo amerykań-skie
składające sie z miesz-kańców
wszystkich krajów
świata jest w końcu krajem
złożonym z imigrantów Przy-jeżdżając
tam mieli oni za so-bą
dziedzictwo różnych kul-tur
mówili różnymi językami
i wyznawali różne religie
Wszyscy na równi wierzyli w
doskonałość demokracji ame-rykańskiej
i wiara ta była
chyba najsilniejszym czynni-kiem
spajającym ich w jeden
naród
Credo amerykańskie zasa-dzało
sie na optymistycznym
spojrzeniu w przyszłość na
wierze w postęp Przez to po-jecie
rozumieli coraz dosko-nalsze
wykorzystywanie bo-gactw
naturalnych w celu za-spokojenia
swych potrzeb
Wierzyli że cały postęp spo-łeczny
można sprowadzić do
postępu technicznego że
świat w którym będzie coraz
więcej coraz doskonalszych
dóbr z natury rzeczy będzie
światem lepszym Z wiarą w
skuteczność konkurencji któ-ra
wyzwala z ludzi energie
inicjatywę i przedsiębiorczość
szło przekonanie że z dążenia
do realizacji własnych indy-widualnych
interesów nieu-chronnie
muszą wynikać po-zytywne
rezultaty ogólnospo-łeczne
Tego rodzaju wiara uwa-runkowana
była wolnością
którą wywalczyli dwieście lat
temu Zaczynała sie ona od
wolności osobistej od odrzu-cenia
więzów narzuconych
jednostce przez silniejszych
więzów ustalających stałe i
niezmienne miejsce człowieka
w społeczeństwie Prowadziła
przez wolność polityczną o-znacza- jącą brak dowolnie sto-sowanego
przymusu ze strony
silniejszych grup społecznych
oraz państwa aż do wolności
ekonomicznej którą było pra-wo
swobodnego zawłaszczania
dóbr i bogactw przez przed-siębiorczą
jednostkę Świado-mi
doświadczeń europejskich
Amerykanie największą groź-bę
dla wolności upatrywali we
władzy państwowej i dlate-go
wprowadzili rozdział wła-dzy
ustawodawczej wykonaw-czej
i sadowniczej które mia-ły
sie wzajemnie równoważyć
Trudno powstrzymać się od
refleksji jak bardzo ta wiara
wyrosła równocześnie w od-szczepieńst-wie
i kontynuacji
tradycji brytyjskich wpłynęła
na mentalność społeczeństwa
amerykańskiego i jak dalece
bezwzględne przekonanie o
decydującym walorze cywili-zacji
przesłania jej wszystko
inne Przecież w gruncie rze-czy
na tym właśnie zasadza
się okrutne zdziwienie jakie
korzystniejszych umów han-dlowych
z poszczególnymi
krajami aniżeli dawanie łat-wych
zapomóg pieniężnych
które nie zawsze trafiają we
właściwe ręce Jak się wyra-ził
"trzeba skończyć z obcią-żaniem
podatkami niezamoż-nych
w bogatych krajach po
to żeby dawać bezcelowe zapo-mogi
dla zamożnych w bied-nych
krajach"
Stosune'k Cartera do grup
etnicznych jest bardzo przy-chylny
co przy mozaice ame-rykańskiej
znowuż powiększa
jego szanse wyborcze Między
innymi proponuje on większą
i szerszą reprezentację etnicz-ną
w powyborczym rządzie
Na 'marginesie trzeba zanoto-wać
są pogłoski i opinie że
miedzy innymi nasz rodak
Zbigniew Brzeziński jest' typo-wany
jako kandydat na sekre-tarza
stanu na miejsce Kissin-gera
-
Wykluczając tylko jakieś
nieprzewidziane okoliczności
(jak polityczne morderstwo
czy nagłą chorobę) które mo-gą
pozbawić Cartera prezy--
dentury UJ5A
W listopadzie tego roku
nic innego nie stoi na prze-szkodzie
w drodze do Białego
Domu ' J Juralewicz
w społeczeństwie amerykań-skim
wywołała wojna w Wiet-namie
współczesne załamanie
sie wiary w dobroć demokra-cji
i amerykańskich instytucji
politycznych'"a wraz z nimi —
w postęp polegający na bez-litosnym
wykorzystywaniu bo-gactw
naturalnych Wojna w
Wietnamie zakończyła pewien
rozdział w dwustuletniej his-torii
Stanów Zjednoczonych
E3E:
WIEŚCI z
i] Opracowane na poditaivie pzasu kzaowej l
POKŁADY WĘGLA
Wieloletnie prace terenowe
prowadzone na Dolnym śląs-ku
pozwoliły na opracowanie
projektów poszukiwań no-wych
złóż węgla Specjaliści
rozpoczęli wiercenia badawcze
w Głuszycy Górnej na płd od
Wałbrzycha Przewidywania
geologów okazały się słuszne
Wiosna br natrafiono na
pienyszy pokład węgla na nie-dużej
głębokości Wiercenia
te są kontynuowane i istnieje
duże prowdopodobieństwo od-krycia
dalszych pokładów
EKSPORT ZWIERZYNY
Polska jest cenionym eks-porterem
żywej zwierzyny
drobnej do Francji i Włoch
W minionym sezonie łowiec-kim
do tych krajów wystano
107400 żywych szaraków
53000 kuropatw i 32000 ba-żantów
TRAGICZNE ZDERZENIE
W pobliżu Nowego Dworu
Gdańskiego (woj Elbląg) wy-darzyła
się poważna katastro-fa
drogowo-kolejow- a Autobus
jadący z Elbląga nie zatrzy-mał
się przed znakiem
"STOP" umieszczonym przed
przejazdem i zderzył się z ko-lejką
wąskotorową
26 osób zostało rannych 16
osób z ciężkimi obrażeniami
umieszczono w szpitalach
Wypadek spowodował dłuż-szą
przerwę w kursowaniu el-bląskiej
kolejki wąskotorowej
INWESTYCJA
Firma browarniana Carling
0'Keefe Ltd w Toronto prze-znaczyła
sumę $21500000 na
rozbudowę produkcji piwa w
roku budżetowym 1977 Do-tyczyć
to będzie jej wytwór-ni
w Montrealu i St John's
POŻYCZKI
Federal Business Develop-men- t
Bank zajmujący się
dopomaganiem "niewielkim
przedsiębiorstwom zatwier-dził
w pierwszej połowie br
4776 pożyczek na ogólną su-mę
$216600000 o 32% wię-cej
aniżeli przed rokiem w
tym samym czasie kiedy to
zaakceptowano 4149 poży-czek
o łącznej wartości $163-30000- 0
W okresie roku budżetowe-go
który zakończył się 31
marca br udzielono ich 29-27- 4
o wartości $1280000000
NIE ODNIESIE EFEKTU
Dyrekcje wytwórni alkoholo-wych
są zdania iż zaznaczanie
na etykietach butelkowych
iż zawartość ich jest szkodliwa
Angielski poeta ' powiedział
że nie ma śmierci obojętnej że
każda nas tyczy bo nas po-mniejsza
Nie mamy więc py-tać
komu bije dzwon bo on bi-je
"nam wszystkim A jednak
odejście niektórych Judzi zdaje
się zostawiać jakąś większą pU-stk- ę
i zadawać dotkliwszą ranę
Dwa lata temu dziewiątego
lipca w Norwegii zgasło młode
życie Danusi Bieńkowskiej
Urwała się w Bergen pieśń su-chego
języka który od lat spie-kły
i spragniony w jakiejś pro-roczej
obsesji wołał o ukojenie
ostateczne o koniec o nie by-cie
o to by już nic nie chcieć
i nic nie myśleć Wiersz „Boję
się" zamyka wyznanie:
Boję się umierania na raty
Duchów w nocy ' Snu
Ten lęk przed samotnością sta-rością
i świadomością należy już
do przeszłości
W dniu w którym prasa do-niosła
o wypadku kolejki lino-wej
wśród starych papierów
znalazłem notatkę z odległych
londyńskich wieczorów literac-kich
na których występowaliś-my
wspólnie i pierwsze stawiali
poetyckie kroki
Krzyvda stała się Danusi
Wprawdzie wydała dwa tomiki
wierszy pierwszy „Między li-niami"
w 1959 r a drugi „Pieśń
suchego języka"_w 1971 r nie
zdołała zapisać się obszerniej i
trwalej jak 4ego zapewne prag
demaskując przeświadczenie o
decydującym wyniku przewa-gi
cywilizacyjnej przeświad-czenie
w którym wyrastały
pokolenia
Czy wiec słynna bitwa pod
Hastings zapoczątkowała a
niesławna wojna w Wietnamie
zakończyła okres świetności
wspanialej cywilizacji anglo-saskiej?
Na to pytanie odpo-wiedzieć
musi historia
m
POLSKI
UNIKALNA WYSTAWA
W Bydgoszczy powstaje uni-kalna
wystawa muzealnych
zabytków wydobytych z dna
rzek i jezior przez płetwonur-ków
Na wystawie będzie można'
obejrzeć hełmy rycerskie z X
i XI wieku średniowieczną
ceramikę żarna młyńskie
wiele narzędzi wśród których
będą m in żelazne toporki ż
XII wieku groty oszczepów
kamienne siekierki bojowe'
których wiek ocenia się na
około 3 tys lat Beda tam
również potrzaskane żaglow-ce
i łodzie wydobyte z mułu''
rzecznego
ROZSZERZENIE
UBEZPIECZEŃ
O ponad 5 min osób wzro-- '
sla w poprzednim 5-le- ciu licz-ba
ludności objętej pełną-ochron- ą
systemu ubezpieczeń
społecznych Korzysta z niej
obecnie 8747 mieszkańców
kraju
Doniosłym posunięciem w
kierunku upowszechnienia za- -
bezpieczenia socjalnego było
objecie bezpłatną opieką le-karską-
65 min rolników gos-podarujących
indywidualnie i
członków ich rodzin
Ilustracją tempa rozwoju)
ochrony ubezpieczeniowej jest
więc szybki wzrost wydatków
państwa na ten cel W 1975 r
osiągnęły one poziom 100 mld
zł co oznacza podwojenie od
1970 r W tym roku wydatki
te będą jeszcze większe
dla zdrowia konsumenta nie
odniesie spodziewanego efek- -
Projekt taki istnieje i jest
obecnie rozpatrywany przez
Federalne Ministerstwo Zdro-wia
i Canadian Foundation on
Drug & Alcohol 'Dependen-cie- s
Ostrzeżenie takie istnieje
już na wyrobach tytoniowych '
SKUTKI STRAJKU POLICJI ~
Jednodniowy strajk sił bez-pieczeństwa
w Regina spowo-dował
w tym mieście szereg
aktów wandalizmu i prze-stępstw
które pociągnęły za
sobą poważne szkody mate-rialne
Zanotowano 50 wła-mań
3 napady na sklepy z
alkoholem zniszczenie i splą-drowanie
restauracji na sumę
przeszło $40000
Szereg firm sklepów i za-kładów
na własną rękę przed-sięwzięły
środki ochronne
Opinia powszechna jest obu-rzona
i domaga się kategory-cznie
uniemożliwienia policji
strajków które zagrażają bez-pieczeństwu
publicznemu
I Z KANADY
Rocznica
nęła i dotrzeć do czytelnika i
słuchacza Gdy w roku jej
śmierci miałem W Toronto po-gadankę
o współczesnej poezji
przyszła garstka ludzi a wśród
nich również Danusia Chciała
mi sprawić przyjemność swoim
przyjściem i pragnęła zobaczyć
czy dzieje się już lepiej na polu
kulturalnych zainteresowań ro-daków
Wiersze pisała netelnicu'łMa-ria- n
Pankowski powiedział b jej
tekstach religijnych na prze-mian
radosnych i gorzkich sh-w- a
godne zapamiętania: „Jedni
tomik za tomikiem na półce
ustawiają — byle więcej — i łu-dzą
się że rośnie ich poezja
Ktoś inny ważkie słowa wzdłuż
wiecznych pytań kładzie Nie jak
paciorki ale jak płótno zgrzeb-ne"
"
Kiedy Danusi nie stało trzeba
było mobilizacji dużej części po- -'
lonijnych działaczy by utny
mać placówkę którą ona zajmo-wała
Brak nam dziś jej zapo-biegliwości""- nie
ma --jej tam
gdzie zagrożony jest stan posia-dania
języka polskiego gdzie
istnieją" fealne szanse na zdo-bycie
nowego przyczółka czy
zagrzanie chętnego człowieka
do roboty
Zostały po niej dzieci wier-sze
i kaktusy
Módlmy się za poetki i za in-nych
iudzi o niebezpiecznym
powołaniu
'Florian Śmieja