000015a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
T" 'S u łjfrtiftS
tv3 nit" $N_rx&vt!
StS&tfl
„r"" '
f c?
' -- f T 1
5TR4 "ZWIĄZKOWIEC7' średs 15 19&4 -- STYCZEŃ (icyjs-- ) —
CZYTELNICY PISZA
Artykohr 1 Vorjpondnee zaml?zezon w dilal "Ciytłlnley Fisza ' przdtł
WlU oseblite opinie leh autorów a nie rdakcl "Związkowca" która ni Wri
odpowiedzialno- -! la wyrażone w tym dilal" poglądy czytelników Redakcla za-łtne- oa
lobie prawo poczynieni łkretow I skrilnla ubliżających iwrotfiw
0 "pomnik wieczysty" w Kanadzie
Może w żadnej innej sprawie nie
odezwało się tyle głosów na łamach
"Związkowca" co w sprawie ob-chodu
Tysiąclecia Polski Z punk-tu
widzenia polskiego jest to od-ruch
jakby na pozór się wydawało
pocieszający ponieważ świadczy o
tym że Polacy na obczyźnie żywo
ł interesują się sprawami Kraju
swego pochodzenia — ale gdy
przyjrzymy się sprawie Milenium z
bliska to ona nie wygląda tak jak
byśmy wszyscy sobie tego życzyli
Gdybyśmy zrobili zestawienie
wszystkich tych którzy dotychczas
zabierali głosy w sprawie Mile-nijnej
to przekonamy się że więk-szość
z nich wypowiedziała się kry-tycznie:
1) odnośnie składu osobowego
Gł Kom Milenium
2) formy uczczenia tysiącznej
rocznicy Polski
1 3) samej nazwy obchodu teje
rocznicy co do której większość
Polonii ma duże zastrzeżenia
Godnym uwagi jest fakt że
większość wysuwanych dotychczas
sugestii prez różne osoby w spra-wie
Milenium zbiegała się zawsze
z 'jedną myślą a mianowicie pobu-dowanie
jakiegoś obiektu dla wie-czystego
upamiętnienia Tysiąclecia
Polski
I tak jedni wypowiadali się za
l budową szkoły polskiej domu pol-skiego
domu dla starców na tere-nie
Kanady drudzy zaś wysuwali
sugestie za wybudowaniem szpita-la
sierocińca dworca kolej w
Warszawie domu emigranta ko-ścioła
— ale na terenie Polski
Ostatnio zostały wysunięte dość
oryginalne propozycje a mianowi-cie
ażeby zbierane pieniądze w
ramach akcji Milenium użyte zo-stały
na remont zabytków histo-rycznych
w Polsce lub na wybudo-wanie
5 basenów pływackich i 5
łaźni publicznych w Warszawie i
Łodzi ewetnualnie zbudowanie je-dnego
mostu na Wiśle również na
odbudowanie jednej z sal zamku
warszawskiego
£ l lunuameniamycn irzcen wy- -
Łjyłopuiiiiiidiiyi:ii iJiiyi6yii aius-- -
fc"ł
Bforąuemada jeszcze
Panie Redaktorze!
Niedawno temu pismo "Zwiąż
kowicc" obchodziło swoje trzydzie
stolccic istnienia Piękna to rzecz
Ale po trzydziestu latach pracy
oświatowej wśród Polonii dostaje
pan takie listy jak napisał pan J
Pilecki albo znowu takie pretensje
pod adresem "Związkowca" jakie
wnosi na łamach "Głosu Polskie- -
go" pan Krasuski
Naprawdę można panu pogratu-lować
jeśli takich zagniewanych
panów z powodu drukowania opo-wieści
Czesława Dobka na łamach
"Związkowca" pt "Córka Warko-wiaka"
było rzeczywiście tylko
dwóch Ale moim zdaniem dwóch
to też za dużo
1 x Ale nie o to chodzi należy po-- (
stawić sobie pytanie: czyja to wi-n- at
że w dwudziestym wieku wśród
i Narodu który wydał tylu wielkich
bojowników o postęp i wolność
cłowicka jost jeszcze i to wiele
$ ludzi którzy mentalnością swoją
f tkwią jeszcze w epoce Kaliguly
i i Nerona? W tym wypadku nic
I mówię o Kraju ale o Polonii jako
całości
Jak to jest możliwym aby po
5 trzydziestu latach istnienia prasy
1 polonijnej która moim zdaniem
ł powinna nic tylko informować ale
! i uczyć zapóźnieni w cywilizacji
ludzie chcą szantażować Polonię
[ i dyktować jej co ona ma czytać
a co nic?
i Chyba "do ciężkiej Anielki" Tor- -
Urucmada jeszcze nic zmartwych--
'wstał i nic jest jeszcze premierem
Kanady!
jAlc ci ludzie nie ponoszą całko- -
(wita winę za swoją ignorancję
} (Jaźwinie redaktorów prasy polonij-I- }
jnej" za to że" nic nie robią aby tych
L sludzi wyzwolić z niewoli barba- -
srzyńskich guseł i zabobonów Są
jK wspaniałe bale polonijne konkur--ł
'sy piękności i temu podobne im-nrcz- Y
pełne ducha patriotyzmu
j albo staropolskiego "hulaj dusza
I Ibcz kontusza" Lecz niestety nie
irobi się nic aby tych ludzi pchnąć
?naprzód aby dotrzymali kroku w
bim mózgi od starodawnych nalc--
ciałości aby przynajmniej dorów- -
'gnali społeczeństwu w jakim obec--
Ffnie żyją Choć z drugiej strony
iizdajć mi się że byłoby to z takim
'vsarhym skutkiem jakby karmiono
4 starego1 konia owsem
' {Nic dziwnego że każda zdrowa
Jrhyślczy~ śmielsza idea w duchu
dwudziestego wieku jaka ukaże
yśiVna'i']ainach niektórej prasy po--
Iflónijnej jest natychmiast tak za- -
jarUe'atakowaha _
it£Ł
k
nie pan Kotulski zaznacza w swo- -
im liście c wiązKowiec int ó
że akcja Obchodu Tysiąclecia ja-koś
nie idie kuleje bo nie ma
poparcia całej Polonii przy czym
zwraca uwagę Gł Komitetowi M-ilenium
że nie jest jeszcze za póź-no
aby błąd naprawić
Zgadam się z p Kotulskim w
tym miejscu że akcja milenijna
nie daje takich rezultatów jakich
się spodziewano ale uwaga jcio
skierowana pod adresem Gł Komi-tetu
Milenium o naprawieniu błę
du wydaje się nic jest już na cza-sie
bowiem wselkie dalsze dysku-sje
uwagi sugestie lub krytjki
nie mają żadnego już znaczenia
ponieważ nad sprawą Milenium
dawno pewne czynniki wedle wła-snego
uznania postawiły kropkę
nad "i"
Ostatecznym postanowieniem Głó-wnego
Komitetu Milenium była
instalacja t zw Fundacji Fundu-szu
Wieczystego gdzie Wydział
Wykonawczy wybrał 18 kuratorów
(9 osób świeckich i 9 księży rzym-kat- )
dalej wybrano 9 dyrektorów
którzy stanowią Zarząd i wreszcie
w dalszej kolejności przedłożono
Statut Fundacji FW władzom Ka-nadyjskim
do zarejestrowania
Nawiązując teraz do postano-wienia
Głównego Komitetu Mil o
tym że Fundusz Wieczysty będzie
służył naszym pokoleniom nasuwa
się mimo woli pytanie o które
właściwie pokolenie chodzi bo je-śli
weźmiemy przykładowo pod
uwagę piąte pokolenie od nas po-cząwszy
to zdaje mi się że się-gamy
na 150—200 i więcej lat na-przód
siebie Ja raczej zaintereso-wałbym
się bliższym nam pokole-niom
to jest naszymi dziećmi
wnukami ewentualnie prawnuka-mi
za wychowanie których jeste-śmy
moralnie odpowiedzialni Dla
nich powiedziałbym przede wszyst-kim
należałoby stworzyć źródło
wieczystego czerpania oświaty i
kultury polskiej w Kanadzie i do-piero
oni tj to bliższe nam poko-lenie
zatroszczyło by się losem pie-lęgnowania
kultury polskiej dal-szego
pokolenia
nie zmartwychwstał
Mogę się z panem założyć że ci
najwięksi "patrioci" i obrońcy
"wiary naszych ojców" w ogóle
nie znają polskiej historii że ci
najwięksi obrońcy religii katolic
kiej w ogóle nie znają historii tej
religii Mogę się z każdym założyć
że w 80% domach rodzin polskich
w Kanadzie nie znajdzie się ani
jedna książka polskich poważniej-szych
pisarzy Chyba tylko "Wielki
Sennik Egipski" i jakaś książka do
nabożeństwa
Gdyby na przykład len pan J
Pilecki znał historię religii to na
pewno nic wnosiłby pretensji pod
adresem "Związkowca" ale czyta-jąc
biblię św dowiedziałby się
jeszcze bardziej "pieprznych" rze-czy
od tych na jakie się oburzył
przeczytawszy w opowieści pt
"Córka Warkowiaka"
Na przykład w Genesis rozdział
19 wiersz: 31 32 33 34 tam nic
ojciec córkę ale córki gwłaciły
ojca spoiwszy go w tym celu
przedtem winem Tym nieszczę-śliwcem
był stary Lot któremu
żonę za wścibski nos Bóg zamie-nił
w kupę soli Gdyby nic roz-tropność
owych córek Lota to
w ogóle dzisiaj nic byłoby nas na
tym bożym świecie gdy po kata
strofie Sodomy i Gomory oprócz
starego Lota na całym świecie
nie było można dostać mężczyzny
ani na lekarstwo
Gdyby natomiast ten pan Kra
suski znał historię literatury pol
skicj i między innymi znał wszyst
kie utwory naszego "Króla Ducha"
pochowanego na Wawelu J Sło-wackiego
to napewno wstydziłby
się stawiać takie prymitywne za
rzuty pod adresem autora opowie-ści
"Córka Warkowiaka" jakoby
opanowała go "chorobliwa niena-wiść
do religii katolickiej"!
Warto by było aby "Związko-wiec"
zacytował temu panu kilka
fragmentów na przykład z utworu
"Beniowski" Przecież zgodnie z
twierdzeniem pana Krasuskiego
żyjemy w wolnym kraju Czy może
będziemy się wstydzić czy oba-wiać
przypomnienia sobie utwo-rów
jednego z największych na-szych
poetów? (Patrz "Beniowski
Pieśń I)
W każdym razie rozumiemy do
jakiego poziomu p Krasuski chciał-by
ściągnąć pismo "Związkowiec"
S Matuszyński
Toronto
♦
Dop redakcji — Z listu skreśli-liśmy
parę zbyt zjadliwych uwag
p S Matuszyńskiego
Jak zaznaczyłem wszelkie dal-sze
dyskusje dotyczące sprawy M-ilenium
są już bez znaczenia chcia-łem
jednak tylko podkreślić z przy-krością
że Polonia w Kanadie
mogła się była zdobyć na więcej
poważniejszą formę uczczenia wiel-kiej
rocznicy Tysiąclecia Polski
Tu mam na myśli że zamiast
stworzenia jak się nie mylę trze-ciej
już z rzędu Fundacji tym ra-zem
tzw Fundacji Funduszu Wie-czystego
którego kapitał zostaje
zamrożony w banku a jedynie ma-łe
dawki procentowe mają służyć
celom kulturalno-oświatowy- m więc
czy nie bardziej celowym było by
wybudowanie okazalszego obiektu
w Kanadzie w granicach jednego
miliona dolarów jak uczyniły to
dwie kanadyjskie grupy etniczne
ukraińska i japońska tworząc w
ten sposób własne ośrodki kulturalno--
oświatowe dla swoich poko-leń
W murach takiego obiektu mie-ścił
by się polski ośrodek kultury
i oświaty w pełnym słowa tego zna-czeniu
włącznie ze szkołą polską
z wszystkimi jej oddziałami nau-czania
Sądzę że na wzniesienie
takiej poważnej 'placówki polskiej
każdy z Polaków w Kanadzie chęt-nie
by ofiarował w formie cegiełki
jednotygodniowy swój zarobek
Dodać też wypada że wybudo-wany
tego rodzaju Ośrodek Polski
stanowił by prawdziwy pomnik
wieczysty w Kanadzie dla uczcze-nia
tysięcznej rocznicy Polski i za-razem
stał by się ogniskiem kulturalno-o-światowym
dla całej Polonii
a w szczególności dla dorastającej
młodzieży i naszych dalszych po-koleń
Z poważaniem
J Krochmalnicki
Toronto
DZIWNE
Szanowny Panie Redaktorze
W "Związkowcu" z dnia 31 gru-dnia
1963 r w dziale "Czytelnicy
piszą" p J Wieszczycki hamiltoń-sk- i
korespondent "Głosu Polskie-go"
żali się "imiennie" na mój ar-tykuł
z dnia 11 grudnia 1963 r
pt "Dwa razy jest więcej niż je-den
raz" w którym napisałem że
Polonia hamiltońska prenumeruje
kupuje i czyta zarówno "Głos Pol-ski"
jak i "Związkowca" Mało jest
takich którzy stale posiadają oba
pisma Do tego "naturalnego" po-działu
czytelników należy odnieść
się z takim samym szacunkiem —
jak do obu pism Z dwuletniej ob-serwacji
jako korespondent "Związ
kowca dochodzę do wniosku ze
większość hamiltońskich czytelni-ków
"Głosu Polskiego" pozbawio-na
jest wiadomości z Hamiltonu o
charakterze ogólnym dotyczącym
całej Polonii hamiltońskiej jak:
budowa wspólnego Domu Polonij-nego
sprawozdania ze zbiórki M-ilenium
itd To było zasadnicze me-ritum
sprawy
Jak zareagował na to p J Wiesz-czycki?
Zamiast spokojnej odpowiedzi
lub rzeczowego wyjaśnienia p J
Wieszczycki bohatersko nakłada
PLAN
Szanowny Panie Redaktorze
Jak wiadomo z publikacji w
"Związkowcu" sprzed około roku
Zarząd Główny KPK zwrócił się
do rządu kanadyjskiego z prośbą
o wyjaśnienie głośnej sprawy tzw
"Planu Wisła" według którego na
wypadek wojny między Zachodem
a Wschodem obszary wzdłuż Wi-sły
tj praktycznie cała Polska
zostałyby obrócone w perzynę i
zradioaktywizowanc w celu odcię-cia
wojskom sowieckim dostępu
do zachodniej Europy
Wzburzonej opinii jolonijncj
wystarczyła do uspokojenia opu-blikowana
odpowiedź rządu kana-dyjskiego
będącego członkiem
Nato z którego ramienia ewentu-alnie
"Plan Wisła" miałby być re-alizowany
że żaden "Plan Wisła"
nie istnieje i że wobec tego nie
ma podstaw do niepokoju
Aż nagle "Związkowiec" z dnia
25 12 1963 r w nrze 1023 poda-je
wiadomość według której dele-gacja
KPK w dniu 11 12 1963 r
na audiencji u premiera L Pear-son- a
przedstawiła ni in "koniccz- -
Z ILlami 7MFmd}óklm}
Doktor ignorujący przepisy uniwersyteckie
(Canadian Scenę) — Kiedy
Uniwersytet Torontoński odmó-wił
jej przyjęcia na wykłady fi-zjologii
i chemii Emily Howard
Jennings Stove ślubowała "Za
cel swego życia postawię sobie
to ażeby kobiety miały te same
możliwości kształcenia się co i
mężczyźni"
Urodzona w kwakierskiej ro-dzinie
w Norwich Oxford Coun-t- y
1 maja 1831 r Emily wycho-wana
była w zasadach kwakler-skic- h
że mężczyźni i kobiety sa
równi w domu --w kościele i w
szkole Kiedy miała lat 15 uczyła
już w większej szkole a gdy w
1854 r otrzymała -- nauczycielski
dyplom pierwszej klasy została
dyrektorka Brantford Grammar
School Poślubiła John Stove
laickiego kaznodzieję Metody-stów
który na skutek gruźlicy
musiał pójść do sanatorium Sta-ła
się wtedy żywicielką rodziny
w której było już troje dzieci
ucząc w Mount Plcasent Gram-mar
School Zachęcona przez
męża i swą rodzinę postanowiła
zapisać się na uniwersytet w To- -
ronto ale otrzymała od senatu
uniwersyteckiego odpowiedź że
"drzwi uniwersytetu są zamknię-te
dla kobiet i jesteśmy przeko-nani
że zawsze dla nich będą
zamknięte"
Nie zniechęcona tym p Stove
postarała się o przyjęcie do Me-dycznego
Kolegium w New Yor-ku
Przez czas studiów dziećmi
jej opiekowała się jej siostra
Studiując medycynę zaintereso-wała
się bliżej reformatorskim
PRETENSJE
przyłbicę dosiada ognistego pega-za
i "ostrym piórem" zaatakował
mnie w myśl starej wojskowej za-sady
że atak jest również skutecz-ną
formą samoobrony Ponieważ
podobny atak był skierowany na
poprzedniego korespondenta" Związ-kowca"
i przypuszczalnie nic omi-nie
on i mego następcę dlatego z
dużą pobłażliwością stojąc za "don-kiszotowski- m
wiatrakiem" z uśmie-chem
przypatruję "się tej znanej
szarży Na "inicjałowe" "wątro-bjane- "
i inne zarzuty nic odpowia-dam
ażeby ktoś nie posądził mnie
że używam tej samej metody któ-rą
stosuje p J Wieszczycki Na-tomiast
podtrzymuję twierdzenie
że Polonia hamiltońska otrzymuje
obiektywne wiadomości o życiu
polonijnym tylko w "Związkowcu"
Tej przykrej prawdy i sam p J
Wieszczycki nie zaprzecza A było-by
niewątpliwie z korzyścią dla
społeczności polskiej w Hamilto-nie
gdyby w nowym 1964 roku
nastąpiła w tym kierunku widocz-na
zmiana Faktem też jest że
"dwa razy jest zawsze więcej niż
jeden raz"
Z poważaniem
C Omiclanowicz
korespondent "Związkowca"
WISŁA"
ność odrzucenia tzw "Planu Wi-sła"
grożącego na wypadek wojny
zagładą narodu polskiego"
Co za konsekwencja?
Jeżeli udzielone przed rokiem
zaprzeczenie rządu kanadyjskiego
zostało podane do publicznej wia-domości
bez słowa komentarza lub
wyjaśnienia stanowiska samego
Zarządu Głównego KPK co można
było poczytywać za przyjęcie do
wiadomości zaprzeczenia rządu ka-nadyjskiego
(czym też i opinia po-lonijna
dała się uśpić) to po co
sprawę "Planu Wisła" poruszać po-nownie?
Jeżeli zaś ówczesna odpowiedź
rządowa wydała się niewystarcza-jąca
to wznawianie tej sprawy po
roku niezbyt chlubnie świadczy o
aktywności władz KPK
A może wszystko należałoby u-zn- ać
jako pozory ruchliwości i za-pobiegliwości
Zarządu Głównego
KPK który nie ma innych zmart- -
wicn
Z wyrazami poważania
Adam Janecki
Toronto -
OD ADMINISTRACJI
PROSIMY TYCH NASZYCH P T PRENUMERATO-RÓ- W
KTÓRYM WYGASA PRZEDPŁATA O JAK
NAJSZYBSZE JEJ ODNOWIENIE W CELU UNIKNIĘCIA
PRZERWY W WYSYŁCE PISMA
VICTOR TUREK
PRASA POLSKA w KANADZIE
Zarys historii i bibliografii w języku angielskim
Wydawnictwo Kongres Polonii Kanadyjskiej "
Instytut Polski w Kanadzie
Cena:-$45- 0 oprawione
$300 broszurowane
DO NABYCIA W "ZWIĄZKOWCU"
1475 Queen St W — Toronto 3 Ont
nuchem który wówczas rozwijał
się w New York i zapełniał
szpalty pism kontrowersyjnymi
listami Poznała wówczas szereg
działaczek emancypacyjnego ru
chu kobiecego W 1868 r otrzy-mała
dyplom i przeprowadziła
się z rodziną z Mount Forest do
Toronto i na drzwiach swego do-mu
wywiesiła szyld lekarski
The Quecn City wstrząśnięte zo-stało
zuchwałością tej kobiety
Dr Stove czekała jednak 12 lat
zanim otrzymała formalną licen-cję
w 1880 r jako członkini Izby
Lekarskiej (the College of Phy-sicia- ns and Surgeons)
Współcześni określają ją jako
rozsądną zdolną kobietę umie-jącą
patrzeć w przyszłość Była
przy tym niesłychanie pracowi
tą Zyskała sobie dużą popular-ność
wygłaszając odczyty zarów-no
w Toronto jak i w innych
miastach Prowincji nawołując
do równego traktowania kobiet
w wolnych zawodach i na wyż
szych uczelniach Prasa zaczęła
na nią zwracać uwagę kiedy zor- - „„_:„ „i- - i!ti: vi u f„
£ w 1R77 r Tnrnntn w„m„n"
Literary Club) Klub w tymże
roku na zebraniu w sali ratu-szowej
powziął uchwałę "że wy- borcze prawa powinny być przy-znane
kobietom które odpowia-dają
tym samym warunkom co
mężczyźni uprawnieni do głoso-wania"
Na skutek innej uchwa-ły
powołanv został do życia To-rontoński
Klub Sufrażystek
Bezpośrednie i pośrednie re-zultaty
pracy ~jei i jej córki Au-gustyny
(w 1883 r była ona
pierwszą kobietą która otrzy-mała
dyplom lekarski w Kana-dzie)
nie dały na siebie długo
czekać Utworzone zostało me-dyczne
kolegium dla kobiet w
którym dr Augusta Stove zosta-ła
wykładowca anatomii oraz
profesorem katedry pediatrii
Dr Stove nakłoniła męża by
ukończył wydział dentystyki Po-mimo
jej bojowych poglądów w
prasie pisano o niej "że jest to
kobieta mająca wiele kobiecości
w najszerszym togo słowa zna-czeniu
— łagodna i pragnąca po- magać bliźnim" W 1893 r wy- cofała się z praktyki lekarskiej
na skutek odniesionych obrażeń
w wypadku na Wystawie Świa-towej
w Chicago Zmarła 30
kwietnia 1903 r Dożyła jednak
by zobaczyć rezultaty swej dzia-łalności
Rady Szkolne zaczęły
nominować kobiety na różne sta-nowiska
(Augusta wybrana była
uu iim umunsMuj nauy ozKoinei
w 1892 r wraz z p M McDonald
i pełniła obowiązki radnej przez
4 lata) Poprawiły się też zna-cznie
warunki pracy dla kobiet
w sklepach i fabrykach
The Globe po jej zgonie pisał:
odeszła na zawsze od nas ko-bieta
której nie tylko Toronto
ale całe Dominium wiele zaw-dzięcza
Dr Stove była pionierka
w dziedzinie myśli i dopiero po
(Canadian Sccne) — Pięć lat
leniu D A Gillies z Anprior
Ont prowadzący przedsiębior-stwo
wyrębu drzewa doszedł do
przekonania że niezadługo nie
znajdzie się Indian którzy po- trafią zbudować starodawne in-diańskie
canoe z kory którymi
posługiwano się dawniej do
przewożenia towarów z Hudson
Bay To też zwrócił się do 81-let-nie- go
Matt Bernarda wodza re-zerwatu
Indian w Golden Lakę
Ont ażeby zbudował model ta-kiego
transportowego canoe
Dziś to 36 stóo długości liczące
czółno z kory brzozowej znajdu-je
się w Narodowym Muzeum w
Ottawie
Poszukiwania kory która mu-si
być giętka i miękka jak skóra
zaczęto ńa rok przed budowa
Bernard 3 jego synów i wnuk
przemierzyli 2000 mil po lasach
Kanady zanim zgromadzili 40
płatów stosownej kory Czasem
drzewo trzeba było zwalić bo
łatwiej tak było ściągnąć korę
kiedy indziej indiańskim sposo-bem
budowali z tyk drabiny by
od czubka drzewa wypróbowa-nymi
od wieków metodami nale-życie
obciągnąć z drzewa korę
Nie było to łatwe zadanie opo-wiada
Bernard często wielkie
role 1 '8 grubości cala kory nieść
trzeba było 20 mil
Trzydzieści sześć stóp prawie
że idealnie dobranej odcieniem
kory nałożono na cedrowe żebra
i kil i zeszyto jakby nicią korze-niami
świerka "Materiał jest
tak trwały ze za tysiąc lat to
canoe będzie ciągle w doskona
łym stanie" twierdzi Bernard
Dział z jesionu ma 12 cali w
obwodzie i 5 stóp wysokości tak '
Pyłaj nas
"Związkowiec" chętnie odpo-wiadać
będzie na pytania nadsy-łane
przez Czytelników Muszą
jednak dotyczyć one informacji
o Kanadzie lub odnosić się do
warunków kanadyj?kich intere-sujących
szersze grono osób Je-śli
nie udzielimy odpowiedzi to
dlatego że uznamy pytanie jako
zbyt osobiste lub dotyczące za-gadnień
prawnych
PYTANIE: Czytelnik "Związ-kowca"
zapytuje: Dlaczego Wło-si
wymieniani są jako druga pod
względem liczebności grupa na-rodowościowa
w Toronto kiedy
właściwie powinni byc Żydzi zgo- dnie z liczbą osób wyznania moj-żeszowego?
ODPOWIEDŹ: Włosi są drugą
najliczniejsza grupą etniczną
Należy wziąć pod uwagę że ży-dzi
przebywający w następstwie
wojny uważali siebie za należą-cych
kulturalnie do' krajów z
których przybywali Mogą być
Żydami z punktu widzenia reli-gijnego
ale nie etnicznego po- chodzenia Ale bez względu na
to według jakiego kryterium bę
dziemy liczyć jest ich definityw- -
wielu wysiłkach i wbrew wielkim
przeciwnościom uzyskała równo
uprawnienie dla kobiet
Jo Carson
SŁUŻBA ZDROWIA RO
SŁUŻBA ZDROWIA RODZINNEGO W ONTARIO
Powinniście wiedzieć o licznych dostępnych w On- tario usługach w dziedzinie zdrowia dla Was sa- mych oraz członków Wasych rodzin Proponujemy
wycięcie fego ogłoszenia dla ewentualnego później-sieg- o odwołania się
USŁUGI DENTYSTYCZNE
Oddział Dentystyczny Departamentu Zdrowia obej-muje
następujące usługi:
UcmisjuetyzgcnizicndycmnCthyoslrłycczhnc 1 ww OCncLnatrrayljnsjkmicli LSapbiolarladtodriiumclli D1e'ns-y- t
Ruchome ambulanse dcnlst}czne ktorc udzielaj) po- mocy dzieciom w wieku szkolnym w niektórych okrę- gach terjtoriow niczorganizowanych
Usługi denty styczne dla dzieci w terytoriach zorganizo- wanych jako forma pomocy dla lokalnych Rad Zdrowia
KONTROLA CHORÓB ZAKAŹNYCH
Kontrola ta jest prowadzona przez Oddział Epide-miologiczny
który udziela pomocy wszystkim wła-dnzikoómw
mpioewjskoidmującwychich puoswiłsotwanaineiacchhorwóbykryzackiaaźncyzycnh-
OŚRODKI ZDROWIA
Ośrodki zdrowia są to władze miejskie i wiejskie
zjednoczone w celu utworzenia sprawniejszego pro- gskrałamduać zdsiręowzia popwuibaltiócwznegookręgZójwednolucbzengima in-t-ewmraozgąz ich miasteczkami lub wydzielonymi miastami Ośro-dek
działa pod nadzorem lokalnej Rady Zdrowia
która mianuje personel ośrodka składający się z
lekarzy pielęgniarek weterynarzy inspektorów
zdrowia i pracowników administracyjnych
HIGIENA OTOCZENIA
Ten oddział wprowadza w życic rozporządzenia i jest
ciałem doradczym dla lokalnych władz zdrowia w
dziedzinie higieny artykułów spożywczych mleka
i produktów mlecznych miejsc wyżywienia niszcze-nia
odpadków higieny miejsc wypoczynku szkół
dostawy wody w ośrodkach wiejskich kanalizacji
zabezpieczenia przed owadami i gryzoniami i innych
zagadnień związanych z higieną otoczenia
INFORMACJA I PROPAGANDA
Dział ten przygotowuje program uświadamiania
ludności Ontario w sprawach służby zdrowia jaka
istnieje do ich dyspozycji
HIGIENA PRACY
Wydział ten dba o zdrowotność w przemyśle Pra-codawcy
są zachęcani do dostarczania usług lekar-skich
i pielęgniarskich dla utrzymania zdrowia
ogółu ©
Algonąuin buduje canoe
ze człowiek może pod nim
ochronę od deszczu-"Istnie-j- e wiele różnych modeli dziobu
canoe — wyjaśnia Bernard --4
ale wybraliśmy półkolisty typ ze względu na jego prostotę"
Wiernie z prototypami tego ro
sdazżaojune cjzeusłtenw ihnudśiatńajsąkciceh sięwyłapwo--
ki Szesnaście wioseł łopatko--: wych wywołuje zazdrość każde-go
myśliwego i rybaka który
zwiedza muzeum Ostrza łopatek
wioseł wykonane są z rogów el- ków upolowanych "na dalekich
północnych wyprarwach a drzewo
to czarna wiśnia i klon kanadyj-sk- i lub mahoń i orzech ze Sta-nów
Zjednoczonych "Niegdyś
liczyłem za zrobienie caone po
c±ouu opowiaaa cernara ale
obecnie jest tak trudno znaleźć
stosowny materiał że cena jego
jest wyższa niż $10000"
Matt Bernard zawsze żałuje
że musiał wcześnie opuścić szko-lę
by pomagać matce utrzymać
dużą rodzinę Ale zawsze pragnął
się -- czegoś nauczyć Sprzedając
ryby zaoszczędzał trochę pienię-dzy
by kupować tytoń który
przetrzymywał do czasu aż In-dianie
z dalszych okolic nie przy-byli
na doroczną wizytę do Misji
Wywdzięczając mu się za tytoń
Indianie uczyli go różnych taj-ników
życia w lesie w tym' i ro
bienia canoe Przydało mu się
to niejednokrotnie gdy sam za-czął
polować służyć za przewo-dnika
wyrabiać swój własny
sprzęt czy wygłaszać prelekcje
o życiu Indian
Znajdujące się w Muzeum Na
rodowym canoe jest stosowną
pamiątką i dowodem osiągnięć
ostatnich rękodzielników z plc- -
mienia Algonąuin
o Kanadę
nie mniej niż Włochów Dlatego
pańskie stwierdzenie "że nawet
w statystykach stosuje się dys-kryminację
wobec Żydów" jest
po prostu niezgodne z prawdą
PYTANIE: Ilu Białorusinów
mieszka w Metropolii Toronto?
ODPOWIEDŹ: Biorąc pod u-wa- gę zaplecze tej grupy etnicz-nej
zrozumiale są trudności
związane z należytym oblicze-niem
jej liczebności Białorusini
zaczęli przybywać do Kanady
blisko pół wieku temu ale skla-syfikowani
wówczas byli jako
Rosjanie lub Biali Rosjanie
(White liussian) tak więc my- lono ich z białą emigracją car-ską
która przybywała po pierw-szej
wojnie światowej Dziś wie-lu
z nich żyje poza granicami
obecnej Białoruskiej Radzieckiej
Republiki Socjalistycznej na te- renach podzielonych między
ZSRR Polskę Ukrainę Litwę i
Łotwę Sowiecka Dla przykładu
wielu z nich w Kanadzie zapisa-nych
jest jako Polacy Nikt nic
jest pewien ilu dokładnie Biało-rusinów
znajduje się w Toronto
W przybliżeniu liczbę ich ocenia
się na 2000 do 3000 W Kana-dzie
żyje tyle mniejszych grup
etnicznych z tak wielu krajów
że Biuro Statystyczne klasyfiku-je
ich w spisie jako "innych Eu-ropejczyków'-'
- ?t
DZNNEGO W Gm
LABORATORIA v -
Większość pracy to badania bakteriologiczne cho
rob zakaźnych prowadzone przez faciiowców dzie-dziny
medycyny Bakteriologiczne badania mleka
i wody należą również' do ważnych funkcji lego
wydziału
STATYSTYKA MEDYCZNA
Ten wydział działa doradczo dla innych wydziałów'
Departamentu w dziedzinie analizy danych stały
stycznych jak również planowania specjalnych ba- dan
ODDZIAŁ PIELĘGNIARSKI
Oddział ten nadzoruje szkoły pielęgniarskie na te- renie Prowincji w zakresie poziomu nauczania oraz
warunków życia
PIELĘGNACJA ZDROWIA SPOŁECZNEGO
Głównym celem tego wydziału jest pomoc oraz za- interesowanie lokalnych" Rad Zdrowia w organizacji
służby zdrowia społecznego "" "
OPIEKA NAD MATKĄ I DZIECKIEM
Wydziałowi zdrowia matki i dziecka podlegają spra-wy
związane ze zdrowiem przyszłych matek zdro-wiem
niemowląt dzieci w wieku przedszkolnym
i szkolnym
ZDROWIE PSYCHICZNE
Wydział ten opiekuje się szpitalami dla psychicznie
chorych łącznie ze szpitalami-szkołam- i dla dzieci
umysłowo chorych
ZAPOBIEGANIE GRUŹLICY
Ontario jest w szczęśliwym położeniu posiadania
szeroko rozwiniętego programu kontroli gruźlicy—
programu działającego pod nadzorem Oddziału Za-pobiegania
Gruźlicy Sanatoria na terenie całej Pro-wincji
są prowadzone przez grupy ochotnicze przy
wydajnej współpracy Rządu który pomaga finan-sowo
w utrzymaniu pacjentów w szpitalach' gruźli-czych
oraz w budowie nowych szpitali
Ponieważ prześwietlenia rentgenologiczne są wciąż
jednym z najlepszych narzędzi diagnozy dostęp-nych
wiedzy medycznej Rząd organizuje ruchome
ambulanse rentgenologiczne na terenie całej Pro-wincji
REHABILITACJA
W związku z utworzeniem nowego wydziału Reha-bilitacji
prace rehabilitacyjne są prowadzone w
ścisłej koordynacji z innymi medycznymi i pokre-wnymi
usługami jakich potrzebują byli gruźlicy
i chorzy psychicznie
ONTARIO
PR0VINCE0F0PP0RTUNITY
ONTARIO DEPARTMENT OF HEALTH
H M B Djrmond MD CM Mlniilti H(łB Jehn Rebort Prteł Mlaltltr
sa
U° m
Mti
n?Li
ue
ftffi
im]
te
fńl
U
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, January 15, 1964 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1964-01-15 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000157 |
Description
| Title | 000015a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | T" 'S u łjfrtiftS tv3 nit" $N_rx&vt! StS&tfl „r"" ' f c? ' -- f T 1 5TR4 "ZWIĄZKOWIEC7' średs 15 19&4 -- STYCZEŃ (icyjs-- ) — CZYTELNICY PISZA Artykohr 1 Vorjpondnee zaml?zezon w dilal "Ciytłlnley Fisza ' przdtł WlU oseblite opinie leh autorów a nie rdakcl "Związkowca" która ni Wri odpowiedzialno- -! la wyrażone w tym dilal" poglądy czytelników Redakcla za-łtne- oa lobie prawo poczynieni łkretow I skrilnla ubliżających iwrotfiw 0 "pomnik wieczysty" w Kanadzie Może w żadnej innej sprawie nie odezwało się tyle głosów na łamach "Związkowca" co w sprawie ob-chodu Tysiąclecia Polski Z punk-tu widzenia polskiego jest to od-ruch jakby na pozór się wydawało pocieszający ponieważ świadczy o tym że Polacy na obczyźnie żywo ł interesują się sprawami Kraju swego pochodzenia — ale gdy przyjrzymy się sprawie Milenium z bliska to ona nie wygląda tak jak byśmy wszyscy sobie tego życzyli Gdybyśmy zrobili zestawienie wszystkich tych którzy dotychczas zabierali głosy w sprawie Mile-nijnej to przekonamy się że więk-szość z nich wypowiedziała się kry-tycznie: 1) odnośnie składu osobowego Gł Kom Milenium 2) formy uczczenia tysiącznej rocznicy Polski 1 3) samej nazwy obchodu teje rocznicy co do której większość Polonii ma duże zastrzeżenia Godnym uwagi jest fakt że większość wysuwanych dotychczas sugestii prez różne osoby w spra-wie Milenium zbiegała się zawsze z 'jedną myślą a mianowicie pobu-dowanie jakiegoś obiektu dla wie-czystego upamiętnienia Tysiąclecia Polski I tak jedni wypowiadali się za l budową szkoły polskiej domu pol-skiego domu dla starców na tere-nie Kanady drudzy zaś wysuwali sugestie za wybudowaniem szpita-la sierocińca dworca kolej w Warszawie domu emigranta ko-ścioła — ale na terenie Polski Ostatnio zostały wysunięte dość oryginalne propozycje a mianowi-cie ażeby zbierane pieniądze w ramach akcji Milenium użyte zo-stały na remont zabytków histo-rycznych w Polsce lub na wybudo-wanie 5 basenów pływackich i 5 łaźni publicznych w Warszawie i Łodzi ewetnualnie zbudowanie je-dnego mostu na Wiśle również na odbudowanie jednej z sal zamku warszawskiego £ l lunuameniamycn irzcen wy- - Łjyłopuiiiiiidiiyi:ii iJiiyi6yii aius-- - fc"ł Bforąuemada jeszcze Panie Redaktorze! Niedawno temu pismo "Zwiąż kowicc" obchodziło swoje trzydzie stolccic istnienia Piękna to rzecz Ale po trzydziestu latach pracy oświatowej wśród Polonii dostaje pan takie listy jak napisał pan J Pilecki albo znowu takie pretensje pod adresem "Związkowca" jakie wnosi na łamach "Głosu Polskie- - go" pan Krasuski Naprawdę można panu pogratu-lować jeśli takich zagniewanych panów z powodu drukowania opo-wieści Czesława Dobka na łamach "Związkowca" pt "Córka Warko-wiaka" było rzeczywiście tylko dwóch Ale moim zdaniem dwóch to też za dużo 1 x Ale nie o to chodzi należy po-- ( stawić sobie pytanie: czyja to wi-n- at że w dwudziestym wieku wśród i Narodu który wydał tylu wielkich bojowników o postęp i wolność cłowicka jost jeszcze i to wiele $ ludzi którzy mentalnością swoją f tkwią jeszcze w epoce Kaliguly i i Nerona? W tym wypadku nic I mówię o Kraju ale o Polonii jako całości Jak to jest możliwym aby po 5 trzydziestu latach istnienia prasy 1 polonijnej która moim zdaniem ł powinna nic tylko informować ale ! i uczyć zapóźnieni w cywilizacji ludzie chcą szantażować Polonię [ i dyktować jej co ona ma czytać a co nic? i Chyba "do ciężkiej Anielki" Tor- - Urucmada jeszcze nic zmartwych-- 'wstał i nic jest jeszcze premierem Kanady! jAlc ci ludzie nie ponoszą całko- - (wita winę za swoją ignorancję } (Jaźwinie redaktorów prasy polonij-I- } jnej" za to że" nic nie robią aby tych L sludzi wyzwolić z niewoli barba- - srzyńskich guseł i zabobonów Są jK wspaniałe bale polonijne konkur--ł 'sy piękności i temu podobne im-nrcz- Y pełne ducha patriotyzmu j albo staropolskiego "hulaj dusza I Ibcz kontusza" Lecz niestety nie irobi się nic aby tych ludzi pchnąć ?naprzód aby dotrzymali kroku w bim mózgi od starodawnych nalc-- ciałości aby przynajmniej dorów- - 'gnali społeczeństwu w jakim obec-- Ffnie żyją Choć z drugiej strony iizdajć mi się że byłoby to z takim 'vsarhym skutkiem jakby karmiono 4 starego1 konia owsem ' {Nic dziwnego że każda zdrowa Jrhyślczy~ śmielsza idea w duchu dwudziestego wieku jaka ukaże yśiVna'i']ainach niektórej prasy po-- Iflónijnej jest natychmiast tak za- - jarUe'atakowaha _ it£Ł k nie pan Kotulski zaznacza w swo- - im liście c wiązKowiec int ó że akcja Obchodu Tysiąclecia ja-koś nie idie kuleje bo nie ma poparcia całej Polonii przy czym zwraca uwagę Gł Komitetowi M-ilenium że nie jest jeszcze za póź-no aby błąd naprawić Zgadam się z p Kotulskim w tym miejscu że akcja milenijna nie daje takich rezultatów jakich się spodziewano ale uwaga jcio skierowana pod adresem Gł Komi-tetu Milenium o naprawieniu błę du wydaje się nic jest już na cza-sie bowiem wselkie dalsze dysku-sje uwagi sugestie lub krytjki nie mają żadnego już znaczenia ponieważ nad sprawą Milenium dawno pewne czynniki wedle wła-snego uznania postawiły kropkę nad "i" Ostatecznym postanowieniem Głó-wnego Komitetu Milenium była instalacja t zw Fundacji Fundu-szu Wieczystego gdzie Wydział Wykonawczy wybrał 18 kuratorów (9 osób świeckich i 9 księży rzym-kat- ) dalej wybrano 9 dyrektorów którzy stanowią Zarząd i wreszcie w dalszej kolejności przedłożono Statut Fundacji FW władzom Ka-nadyjskim do zarejestrowania Nawiązując teraz do postano-wienia Głównego Komitetu Mil o tym że Fundusz Wieczysty będzie służył naszym pokoleniom nasuwa się mimo woli pytanie o które właściwie pokolenie chodzi bo je-śli weźmiemy przykładowo pod uwagę piąte pokolenie od nas po-cząwszy to zdaje mi się że się-gamy na 150—200 i więcej lat na-przód siebie Ja raczej zaintereso-wałbym się bliższym nam pokole-niom to jest naszymi dziećmi wnukami ewentualnie prawnuka-mi za wychowanie których jeste-śmy moralnie odpowiedzialni Dla nich powiedziałbym przede wszyst-kim należałoby stworzyć źródło wieczystego czerpania oświaty i kultury polskiej w Kanadzie i do-piero oni tj to bliższe nam poko-lenie zatroszczyło by się losem pie-lęgnowania kultury polskiej dal-szego pokolenia nie zmartwychwstał Mogę się z panem założyć że ci najwięksi "patrioci" i obrońcy "wiary naszych ojców" w ogóle nie znają polskiej historii że ci najwięksi obrońcy religii katolic kiej w ogóle nie znają historii tej religii Mogę się z każdym założyć że w 80% domach rodzin polskich w Kanadzie nie znajdzie się ani jedna książka polskich poważniej-szych pisarzy Chyba tylko "Wielki Sennik Egipski" i jakaś książka do nabożeństwa Gdyby na przykład len pan J Pilecki znał historię religii to na pewno nic wnosiłby pretensji pod adresem "Związkowca" ale czyta-jąc biblię św dowiedziałby się jeszcze bardziej "pieprznych" rze-czy od tych na jakie się oburzył przeczytawszy w opowieści pt "Córka Warkowiaka" Na przykład w Genesis rozdział 19 wiersz: 31 32 33 34 tam nic ojciec córkę ale córki gwłaciły ojca spoiwszy go w tym celu przedtem winem Tym nieszczę-śliwcem był stary Lot któremu żonę za wścibski nos Bóg zamie-nił w kupę soli Gdyby nic roz-tropność owych córek Lota to w ogóle dzisiaj nic byłoby nas na tym bożym świecie gdy po kata strofie Sodomy i Gomory oprócz starego Lota na całym świecie nie było można dostać mężczyzny ani na lekarstwo Gdyby natomiast ten pan Kra suski znał historię literatury pol skicj i między innymi znał wszyst kie utwory naszego "Króla Ducha" pochowanego na Wawelu J Sło-wackiego to napewno wstydziłby się stawiać takie prymitywne za rzuty pod adresem autora opowie-ści "Córka Warkowiaka" jakoby opanowała go "chorobliwa niena-wiść do religii katolickiej"! Warto by było aby "Związko-wiec" zacytował temu panu kilka fragmentów na przykład z utworu "Beniowski" Przecież zgodnie z twierdzeniem pana Krasuskiego żyjemy w wolnym kraju Czy może będziemy się wstydzić czy oba-wiać przypomnienia sobie utwo-rów jednego z największych na-szych poetów? (Patrz "Beniowski Pieśń I) W każdym razie rozumiemy do jakiego poziomu p Krasuski chciał-by ściągnąć pismo "Związkowiec" S Matuszyński Toronto ♦ Dop redakcji — Z listu skreśli-liśmy parę zbyt zjadliwych uwag p S Matuszyńskiego Jak zaznaczyłem wszelkie dal-sze dyskusje dotyczące sprawy M-ilenium są już bez znaczenia chcia-łem jednak tylko podkreślić z przy-krością że Polonia w Kanadie mogła się była zdobyć na więcej poważniejszą formę uczczenia wiel-kiej rocznicy Tysiąclecia Polski Tu mam na myśli że zamiast stworzenia jak się nie mylę trze-ciej już z rzędu Fundacji tym ra-zem tzw Fundacji Funduszu Wie-czystego którego kapitał zostaje zamrożony w banku a jedynie ma-łe dawki procentowe mają służyć celom kulturalno-oświatowy- m więc czy nie bardziej celowym było by wybudowanie okazalszego obiektu w Kanadzie w granicach jednego miliona dolarów jak uczyniły to dwie kanadyjskie grupy etniczne ukraińska i japońska tworząc w ten sposób własne ośrodki kulturalno-- oświatowe dla swoich poko-leń W murach takiego obiektu mie-ścił by się polski ośrodek kultury i oświaty w pełnym słowa tego zna-czeniu włącznie ze szkołą polską z wszystkimi jej oddziałami nau-czania Sądzę że na wzniesienie takiej poważnej 'placówki polskiej każdy z Polaków w Kanadzie chęt-nie by ofiarował w formie cegiełki jednotygodniowy swój zarobek Dodać też wypada że wybudo-wany tego rodzaju Ośrodek Polski stanowił by prawdziwy pomnik wieczysty w Kanadzie dla uczcze-nia tysięcznej rocznicy Polski i za-razem stał by się ogniskiem kulturalno-o-światowym dla całej Polonii a w szczególności dla dorastającej młodzieży i naszych dalszych po-koleń Z poważaniem J Krochmalnicki Toronto DZIWNE Szanowny Panie Redaktorze W "Związkowcu" z dnia 31 gru-dnia 1963 r w dziale "Czytelnicy piszą" p J Wieszczycki hamiltoń-sk- i korespondent "Głosu Polskie-go" żali się "imiennie" na mój ar-tykuł z dnia 11 grudnia 1963 r pt "Dwa razy jest więcej niż je-den raz" w którym napisałem że Polonia hamiltońska prenumeruje kupuje i czyta zarówno "Głos Pol-ski" jak i "Związkowca" Mało jest takich którzy stale posiadają oba pisma Do tego "naturalnego" po-działu czytelników należy odnieść się z takim samym szacunkiem — jak do obu pism Z dwuletniej ob-serwacji jako korespondent "Związ kowca dochodzę do wniosku ze większość hamiltońskich czytelni-ków "Głosu Polskiego" pozbawio-na jest wiadomości z Hamiltonu o charakterze ogólnym dotyczącym całej Polonii hamiltońskiej jak: budowa wspólnego Domu Polonij-nego sprawozdania ze zbiórki M-ilenium itd To było zasadnicze me-ritum sprawy Jak zareagował na to p J Wiesz-czycki? Zamiast spokojnej odpowiedzi lub rzeczowego wyjaśnienia p J Wieszczycki bohatersko nakłada PLAN Szanowny Panie Redaktorze Jak wiadomo z publikacji w "Związkowcu" sprzed około roku Zarząd Główny KPK zwrócił się do rządu kanadyjskiego z prośbą o wyjaśnienie głośnej sprawy tzw "Planu Wisła" według którego na wypadek wojny między Zachodem a Wschodem obszary wzdłuż Wi-sły tj praktycznie cała Polska zostałyby obrócone w perzynę i zradioaktywizowanc w celu odcię-cia wojskom sowieckim dostępu do zachodniej Europy Wzburzonej opinii jolonijncj wystarczyła do uspokojenia opu-blikowana odpowiedź rządu kana-dyjskiego będącego członkiem Nato z którego ramienia ewentu-alnie "Plan Wisła" miałby być re-alizowany że żaden "Plan Wisła" nie istnieje i że wobec tego nie ma podstaw do niepokoju Aż nagle "Związkowiec" z dnia 25 12 1963 r w nrze 1023 poda-je wiadomość według której dele-gacja KPK w dniu 11 12 1963 r na audiencji u premiera L Pear-son- a przedstawiła ni in "koniccz- - Z ILlami 7MFmd}óklm} Doktor ignorujący przepisy uniwersyteckie (Canadian Scenę) — Kiedy Uniwersytet Torontoński odmó-wił jej przyjęcia na wykłady fi-zjologii i chemii Emily Howard Jennings Stove ślubowała "Za cel swego życia postawię sobie to ażeby kobiety miały te same możliwości kształcenia się co i mężczyźni" Urodzona w kwakierskiej ro-dzinie w Norwich Oxford Coun-t- y 1 maja 1831 r Emily wycho-wana była w zasadach kwakler-skic- h że mężczyźni i kobiety sa równi w domu --w kościele i w szkole Kiedy miała lat 15 uczyła już w większej szkole a gdy w 1854 r otrzymała -- nauczycielski dyplom pierwszej klasy została dyrektorka Brantford Grammar School Poślubiła John Stove laickiego kaznodzieję Metody-stów który na skutek gruźlicy musiał pójść do sanatorium Sta-ła się wtedy żywicielką rodziny w której było już troje dzieci ucząc w Mount Plcasent Gram-mar School Zachęcona przez męża i swą rodzinę postanowiła zapisać się na uniwersytet w To- - ronto ale otrzymała od senatu uniwersyteckiego odpowiedź że "drzwi uniwersytetu są zamknię-te dla kobiet i jesteśmy przeko-nani że zawsze dla nich będą zamknięte" Nie zniechęcona tym p Stove postarała się o przyjęcie do Me-dycznego Kolegium w New Yor-ku Przez czas studiów dziećmi jej opiekowała się jej siostra Studiując medycynę zaintereso-wała się bliżej reformatorskim PRETENSJE przyłbicę dosiada ognistego pega-za i "ostrym piórem" zaatakował mnie w myśl starej wojskowej za-sady że atak jest również skutecz-ną formą samoobrony Ponieważ podobny atak był skierowany na poprzedniego korespondenta" Związ-kowca" i przypuszczalnie nic omi-nie on i mego następcę dlatego z dużą pobłażliwością stojąc za "don-kiszotowski- m wiatrakiem" z uśmie-chem przypatruję "się tej znanej szarży Na "inicjałowe" "wątro-bjane- " i inne zarzuty nic odpowia-dam ażeby ktoś nie posądził mnie że używam tej samej metody któ-rą stosuje p J Wieszczycki Na-tomiast podtrzymuję twierdzenie że Polonia hamiltońska otrzymuje obiektywne wiadomości o życiu polonijnym tylko w "Związkowcu" Tej przykrej prawdy i sam p J Wieszczycki nie zaprzecza A było-by niewątpliwie z korzyścią dla społeczności polskiej w Hamilto-nie gdyby w nowym 1964 roku nastąpiła w tym kierunku widocz-na zmiana Faktem też jest że "dwa razy jest zawsze więcej niż jeden raz" Z poważaniem C Omiclanowicz korespondent "Związkowca" WISŁA" ność odrzucenia tzw "Planu Wi-sła" grożącego na wypadek wojny zagładą narodu polskiego" Co za konsekwencja? Jeżeli udzielone przed rokiem zaprzeczenie rządu kanadyjskiego zostało podane do publicznej wia-domości bez słowa komentarza lub wyjaśnienia stanowiska samego Zarządu Głównego KPK co można było poczytywać za przyjęcie do wiadomości zaprzeczenia rządu ka-nadyjskiego (czym też i opinia po-lonijna dała się uśpić) to po co sprawę "Planu Wisła" poruszać po-nownie? Jeżeli zaś ówczesna odpowiedź rządowa wydała się niewystarcza-jąca to wznawianie tej sprawy po roku niezbyt chlubnie świadczy o aktywności władz KPK A może wszystko należałoby u-zn- ać jako pozory ruchliwości i za-pobiegliwości Zarządu Głównego KPK który nie ma innych zmart- - wicn Z wyrazami poważania Adam Janecki Toronto - OD ADMINISTRACJI PROSIMY TYCH NASZYCH P T PRENUMERATO-RÓ- W KTÓRYM WYGASA PRZEDPŁATA O JAK NAJSZYBSZE JEJ ODNOWIENIE W CELU UNIKNIĘCIA PRZERWY W WYSYŁCE PISMA VICTOR TUREK PRASA POLSKA w KANADZIE Zarys historii i bibliografii w języku angielskim Wydawnictwo Kongres Polonii Kanadyjskiej " Instytut Polski w Kanadzie Cena:-$45- 0 oprawione $300 broszurowane DO NABYCIA W "ZWIĄZKOWCU" 1475 Queen St W — Toronto 3 Ont nuchem który wówczas rozwijał się w New York i zapełniał szpalty pism kontrowersyjnymi listami Poznała wówczas szereg działaczek emancypacyjnego ru chu kobiecego W 1868 r otrzy-mała dyplom i przeprowadziła się z rodziną z Mount Forest do Toronto i na drzwiach swego do-mu wywiesiła szyld lekarski The Quecn City wstrząśnięte zo-stało zuchwałością tej kobiety Dr Stove czekała jednak 12 lat zanim otrzymała formalną licen-cję w 1880 r jako członkini Izby Lekarskiej (the College of Phy-sicia- ns and Surgeons) Współcześni określają ją jako rozsądną zdolną kobietę umie-jącą patrzeć w przyszłość Była przy tym niesłychanie pracowi tą Zyskała sobie dużą popular-ność wygłaszając odczyty zarów-no w Toronto jak i w innych miastach Prowincji nawołując do równego traktowania kobiet w wolnych zawodach i na wyż szych uczelniach Prasa zaczęła na nią zwracać uwagę kiedy zor- - „„_:„ „i- - i!ti: vi u f„ £ w 1R77 r Tnrnntn w„m„n" Literary Club) Klub w tymże roku na zebraniu w sali ratu-szowej powziął uchwałę "że wy- borcze prawa powinny być przy-znane kobietom które odpowia-dają tym samym warunkom co mężczyźni uprawnieni do głoso-wania" Na skutek innej uchwa-ły powołanv został do życia To-rontoński Klub Sufrażystek Bezpośrednie i pośrednie re-zultaty pracy ~jei i jej córki Au-gustyny (w 1883 r była ona pierwszą kobietą która otrzy-mała dyplom lekarski w Kana-dzie) nie dały na siebie długo czekać Utworzone zostało me-dyczne kolegium dla kobiet w którym dr Augusta Stove zosta-ła wykładowca anatomii oraz profesorem katedry pediatrii Dr Stove nakłoniła męża by ukończył wydział dentystyki Po-mimo jej bojowych poglądów w prasie pisano o niej "że jest to kobieta mająca wiele kobiecości w najszerszym togo słowa zna-czeniu — łagodna i pragnąca po- magać bliźnim" W 1893 r wy- cofała się z praktyki lekarskiej na skutek odniesionych obrażeń w wypadku na Wystawie Świa-towej w Chicago Zmarła 30 kwietnia 1903 r Dożyła jednak by zobaczyć rezultaty swej dzia-łalności Rady Szkolne zaczęły nominować kobiety na różne sta-nowiska (Augusta wybrana była uu iim umunsMuj nauy ozKoinei w 1892 r wraz z p M McDonald i pełniła obowiązki radnej przez 4 lata) Poprawiły się też zna-cznie warunki pracy dla kobiet w sklepach i fabrykach The Globe po jej zgonie pisał: odeszła na zawsze od nas ko-bieta której nie tylko Toronto ale całe Dominium wiele zaw-dzięcza Dr Stove była pionierka w dziedzinie myśli i dopiero po (Canadian Sccne) — Pięć lat leniu D A Gillies z Anprior Ont prowadzący przedsiębior-stwo wyrębu drzewa doszedł do przekonania że niezadługo nie znajdzie się Indian którzy po- trafią zbudować starodawne in-diańskie canoe z kory którymi posługiwano się dawniej do przewożenia towarów z Hudson Bay To też zwrócił się do 81-let-nie- go Matt Bernarda wodza re-zerwatu Indian w Golden Lakę Ont ażeby zbudował model ta-kiego transportowego canoe Dziś to 36 stóo długości liczące czółno z kory brzozowej znajdu-je się w Narodowym Muzeum w Ottawie Poszukiwania kory która mu-si być giętka i miękka jak skóra zaczęto ńa rok przed budowa Bernard 3 jego synów i wnuk przemierzyli 2000 mil po lasach Kanady zanim zgromadzili 40 płatów stosownej kory Czasem drzewo trzeba było zwalić bo łatwiej tak było ściągnąć korę kiedy indziej indiańskim sposo-bem budowali z tyk drabiny by od czubka drzewa wypróbowa-nymi od wieków metodami nale-życie obciągnąć z drzewa korę Nie było to łatwe zadanie opo-wiada Bernard często wielkie role 1 '8 grubości cala kory nieść trzeba było 20 mil Trzydzieści sześć stóp prawie że idealnie dobranej odcieniem kory nałożono na cedrowe żebra i kil i zeszyto jakby nicią korze-niami świerka "Materiał jest tak trwały ze za tysiąc lat to canoe będzie ciągle w doskona łym stanie" twierdzi Bernard Dział z jesionu ma 12 cali w obwodzie i 5 stóp wysokości tak ' Pyłaj nas "Związkowiec" chętnie odpo-wiadać będzie na pytania nadsy-łane przez Czytelników Muszą jednak dotyczyć one informacji o Kanadzie lub odnosić się do warunków kanadyj?kich intere-sujących szersze grono osób Je-śli nie udzielimy odpowiedzi to dlatego że uznamy pytanie jako zbyt osobiste lub dotyczące za-gadnień prawnych PYTANIE: Czytelnik "Związ-kowca" zapytuje: Dlaczego Wło-si wymieniani są jako druga pod względem liczebności grupa na-rodowościowa w Toronto kiedy właściwie powinni byc Żydzi zgo- dnie z liczbą osób wyznania moj-żeszowego? ODPOWIEDŹ: Włosi są drugą najliczniejsza grupą etniczną Należy wziąć pod uwagę że ży-dzi przebywający w następstwie wojny uważali siebie za należą-cych kulturalnie do' krajów z których przybywali Mogą być Żydami z punktu widzenia reli-gijnego ale nie etnicznego po- chodzenia Ale bez względu na to według jakiego kryterium bę dziemy liczyć jest ich definityw- - wielu wysiłkach i wbrew wielkim przeciwnościom uzyskała równo uprawnienie dla kobiet Jo Carson SŁUŻBA ZDROWIA RO SŁUŻBA ZDROWIA RODZINNEGO W ONTARIO Powinniście wiedzieć o licznych dostępnych w On- tario usługach w dziedzinie zdrowia dla Was sa- mych oraz członków Wasych rodzin Proponujemy wycięcie fego ogłoszenia dla ewentualnego później-sieg- o odwołania się USŁUGI DENTYSTYCZNE Oddział Dentystyczny Departamentu Zdrowia obej-muje następujące usługi: UcmisjuetyzgcnizicndycmnCthyoslrłycczhnc 1 ww OCncLnatrrayljnsjkmicli LSapbiolarladtodriiumclli D1e'ns-y- t Ruchome ambulanse dcnlst}czne ktorc udzielaj) po- mocy dzieciom w wieku szkolnym w niektórych okrę- gach terjtoriow niczorganizowanych Usługi denty styczne dla dzieci w terytoriach zorganizo- wanych jako forma pomocy dla lokalnych Rad Zdrowia KONTROLA CHORÓB ZAKAŹNYCH Kontrola ta jest prowadzona przez Oddział Epide-miologiczny który udziela pomocy wszystkim wła-dnzikoómw mpioewjskoidmującwychich puoswiłsotwanaineiacchhorwóbykryzackiaaźncyzycnh- OŚRODKI ZDROWIA Ośrodki zdrowia są to władze miejskie i wiejskie zjednoczone w celu utworzenia sprawniejszego pro- gskrałamduać zdsiręowzia popwuibaltiócwznegookręgZójwednolucbzengima in-t-ewmraozgąz ich miasteczkami lub wydzielonymi miastami Ośro-dek działa pod nadzorem lokalnej Rady Zdrowia która mianuje personel ośrodka składający się z lekarzy pielęgniarek weterynarzy inspektorów zdrowia i pracowników administracyjnych HIGIENA OTOCZENIA Ten oddział wprowadza w życic rozporządzenia i jest ciałem doradczym dla lokalnych władz zdrowia w dziedzinie higieny artykułów spożywczych mleka i produktów mlecznych miejsc wyżywienia niszcze-nia odpadków higieny miejsc wypoczynku szkół dostawy wody w ośrodkach wiejskich kanalizacji zabezpieczenia przed owadami i gryzoniami i innych zagadnień związanych z higieną otoczenia INFORMACJA I PROPAGANDA Dział ten przygotowuje program uświadamiania ludności Ontario w sprawach służby zdrowia jaka istnieje do ich dyspozycji HIGIENA PRACY Wydział ten dba o zdrowotność w przemyśle Pra-codawcy są zachęcani do dostarczania usług lekar-skich i pielęgniarskich dla utrzymania zdrowia ogółu © Algonąuin buduje canoe ze człowiek może pod nim ochronę od deszczu-"Istnie-j- e wiele różnych modeli dziobu canoe — wyjaśnia Bernard --4 ale wybraliśmy półkolisty typ ze względu na jego prostotę" Wiernie z prototypami tego ro sdazżaojune cjzeusłtenw ihnudśiatńajsąkciceh sięwyłapwo-- ki Szesnaście wioseł łopatko--: wych wywołuje zazdrość każde-go myśliwego i rybaka który zwiedza muzeum Ostrza łopatek wioseł wykonane są z rogów el- ków upolowanych "na dalekich północnych wyprarwach a drzewo to czarna wiśnia i klon kanadyj-sk- i lub mahoń i orzech ze Sta-nów Zjednoczonych "Niegdyś liczyłem za zrobienie caone po c±ouu opowiaaa cernara ale obecnie jest tak trudno znaleźć stosowny materiał że cena jego jest wyższa niż $10000" Matt Bernard zawsze żałuje że musiał wcześnie opuścić szko-lę by pomagać matce utrzymać dużą rodzinę Ale zawsze pragnął się -- czegoś nauczyć Sprzedając ryby zaoszczędzał trochę pienię-dzy by kupować tytoń który przetrzymywał do czasu aż In-dianie z dalszych okolic nie przy-byli na doroczną wizytę do Misji Wywdzięczając mu się za tytoń Indianie uczyli go różnych taj-ników życia w lesie w tym' i ro bienia canoe Przydało mu się to niejednokrotnie gdy sam za-czął polować służyć za przewo-dnika wyrabiać swój własny sprzęt czy wygłaszać prelekcje o życiu Indian Znajdujące się w Muzeum Na rodowym canoe jest stosowną pamiątką i dowodem osiągnięć ostatnich rękodzielników z plc- - mienia Algonąuin o Kanadę nie mniej niż Włochów Dlatego pańskie stwierdzenie "że nawet w statystykach stosuje się dys-kryminację wobec Żydów" jest po prostu niezgodne z prawdą PYTANIE: Ilu Białorusinów mieszka w Metropolii Toronto? ODPOWIEDŹ: Biorąc pod u-wa- gę zaplecze tej grupy etnicz-nej zrozumiale są trudności związane z należytym oblicze-niem jej liczebności Białorusini zaczęli przybywać do Kanady blisko pół wieku temu ale skla-syfikowani wówczas byli jako Rosjanie lub Biali Rosjanie (White liussian) tak więc my- lono ich z białą emigracją car-ską która przybywała po pierw-szej wojnie światowej Dziś wie-lu z nich żyje poza granicami obecnej Białoruskiej Radzieckiej Republiki Socjalistycznej na te- renach podzielonych między ZSRR Polskę Ukrainę Litwę i Łotwę Sowiecka Dla przykładu wielu z nich w Kanadzie zapisa-nych jest jako Polacy Nikt nic jest pewien ilu dokładnie Biało-rusinów znajduje się w Toronto W przybliżeniu liczbę ich ocenia się na 2000 do 3000 W Kana-dzie żyje tyle mniejszych grup etnicznych z tak wielu krajów że Biuro Statystyczne klasyfiku-je ich w spisie jako "innych Eu-ropejczyków'-' - ?t DZNNEGO W Gm LABORATORIA v - Większość pracy to badania bakteriologiczne cho rob zakaźnych prowadzone przez faciiowców dzie-dziny medycyny Bakteriologiczne badania mleka i wody należą również' do ważnych funkcji lego wydziału STATYSTYKA MEDYCZNA Ten wydział działa doradczo dla innych wydziałów' Departamentu w dziedzinie analizy danych stały stycznych jak również planowania specjalnych ba- dan ODDZIAŁ PIELĘGNIARSKI Oddział ten nadzoruje szkoły pielęgniarskie na te- renie Prowincji w zakresie poziomu nauczania oraz warunków życia PIELĘGNACJA ZDROWIA SPOŁECZNEGO Głównym celem tego wydziału jest pomoc oraz za- interesowanie lokalnych" Rad Zdrowia w organizacji służby zdrowia społecznego "" " OPIEKA NAD MATKĄ I DZIECKIEM Wydziałowi zdrowia matki i dziecka podlegają spra-wy związane ze zdrowiem przyszłych matek zdro-wiem niemowląt dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym ZDROWIE PSYCHICZNE Wydział ten opiekuje się szpitalami dla psychicznie chorych łącznie ze szpitalami-szkołam- i dla dzieci umysłowo chorych ZAPOBIEGANIE GRUŹLICY Ontario jest w szczęśliwym położeniu posiadania szeroko rozwiniętego programu kontroli gruźlicy— programu działającego pod nadzorem Oddziału Za-pobiegania Gruźlicy Sanatoria na terenie całej Pro-wincji są prowadzone przez grupy ochotnicze przy wydajnej współpracy Rządu który pomaga finan-sowo w utrzymaniu pacjentów w szpitalach' gruźli-czych oraz w budowie nowych szpitali Ponieważ prześwietlenia rentgenologiczne są wciąż jednym z najlepszych narzędzi diagnozy dostęp-nych wiedzy medycznej Rząd organizuje ruchome ambulanse rentgenologiczne na terenie całej Pro-wincji REHABILITACJA W związku z utworzeniem nowego wydziału Reha-bilitacji prace rehabilitacyjne są prowadzone w ścisłej koordynacji z innymi medycznymi i pokre-wnymi usługami jakich potrzebują byli gruźlicy i chorzy psychicznie ONTARIO PR0VINCE0F0PP0RTUNITY ONTARIO DEPARTMENT OF HEALTH H M B Djrmond MD CM Mlniilti H(łB Jehn Rebort Prteł Mlaltltr sa U° m Mti n?Li ue ftffi im] te fńl U |
Tags
Comments
Post a Comment for 000015a
