Zwilazkowiec Alliancer, April 08, 1956

              ffCT%Ay y " "Ą " - %J„": ™ "® 3 At : Xl ™?[Zd:Ł l'J: ń llrrr:- - jl'j_ ' i ~A 1 f h s"- - ii Slfp
[Oi4 I STR 4 I "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (APRIL) 8 - 1956
_ Hrj
MV i Tel LE l=24j)l "Związkowiec" Tel LE 1=2492 ft? D0 6? „ R35Mnn
Ił
S&j
M
liSiill
CSl
ci
?
! '
V uf
iriił K
i s V ?H
irfut ' I#itóSyOdJt?fsiwr
1 ?ass in' " iJxSt'istuiPi1SSŁ ic4 fc&-- - iłsMswrg1armA$a-%li~-ii MSi
a23a3-£SWS2n?MW0lJ#- "$ Kffr Ł mmmmmmmt
Printed for Every Sunday by:
POLiSH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie Wydawany przez Dyrekcję Prasową
Redaktor 'Franciszek Głogowski
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $350
Półroczna 5200
Kwartalna $100
W Stanach Zjednoczonych i innych krajach $450
Pojedynczy numer lOc
"ZWIĄZKOWIEC"
1475 Oueen Street West — Toronto Ontario
A-ulhcri- sed as Second Class Mail Post Ojfice Department Ottawa
Redakcja Rękopisów nie zwraca
iOZBROJENIE W ETI
Obrady podkomisji rozbrojeniowej NZ w Londynie nadają zagadnie-niu
ograniczenia zbrojeń do pewnego znośnego minimum cechy aktual-ności
politycznej dużej miary pomimo braku pompy która otacza kon-ferencje
"na szczycie" Stosunkowo niska ranga dyplomatyczna forum
na którym toczą się obrady rozbrojeniowe nie byłaby sama w sobie
przeszkodą w osiągnięciu konkretnych rezultatów — raczej przeciwnie
Ale zadanie stojące przed przedstawicielami pięciu mocarstw zasiada-jących
w podkomisji — Stanów Zjednoczonych Rosji Sowieckiej "Wie-lkiej
Brytanii Kanady i Francji — byłoby wyzwaniem zdolnym onie-śmielić
nawet ludzi obdarzonych niewyczerpanym zapasem dobrej woli
Pojawienie się bomby atomowej stworzyło problemy wobec których
bledną trudności na jakie natykały się konferencje rozbrojeniowe
odległej już epoki międzywojennej Broń termo-nuklearn- a która już
dzisiaj rozrosła się w liczną familię broni taktycznych i strategicznych
zrewolucjonizowała kompletnie prowadzenie wojny i zredukowała zna-czenie
broni konwencjonalnych które mogą jeszcze odnosić sukcesy w
wojnach o ograniczonych celach i ograniczonym zasięgu ale w wojnie
totalnej zostaną zepchnięte na bardzo daleki plan W bogatym arsenale
narzędzi zabijania broń nuklearna zajmuje miejsce zupełnie odosobnio-ne
bez precedensów i analogii
Po raz pierwszy w dziejach człowiek posiadł oręż bogów broń
absolutną bezapelacyjną ostateczną broń której symbolem był piorun
Ten piorun którym Jowisz "ojciec bogów i ludzi" pokarał śmiałków
szturmujących jego wyniosły tron na Olimpie Czyż broń oparta na za-sadzie
rozszczepienia atomu nie Jest rzeczywiście bronią absolutną na-wet
jeżeli szybki postęp badań naukowych zabrania nam uważać ją za
broń ostateczną? Absolutny charakter bomby atomowej i jej pochod-nych
polega na jej miażdżącej przewadze nad wszelkim innym sprzę-tem
wojennym bez względu na jego ilość i doskonałość techniczną-- W
starciu dwóch przeciwników z których jeden posiada broń nuklear-ną
a drugi jej nie ma zwycięstwo należeć będzie "automatycznie" do
pierwszego Nie jest to hipoteza lecz proste stwierdzenie faktu całko-witej
bezbronności armii rozporządzającej tylko tradycyjnym uzbroje-niem
w konflikcie z państwem atomowym- -
Z drugiej strony wszechpolęga broni nuklearnej stawia pewno
nieprzekraczalne granice jej użyciu i to nie ze względów technicznych
lecz z powodu dezaprobaty moralnej z jaką spotkałaby się np próba
złamania inwazji komunistycznych wojsk chińskich przy' pomocy bom-bardowania
atomowego baz chińskich w Mandżurii Co więcej broń
atomowa obraca sama wojnę w absurd w równie zabójczy jak i samo-bójczy
nonsens Ma to oczywiście miejsce w twypadku gdy obaj po-tencjalni
przeciwnicy opanowali technikę wykorzystania sił drzemią-cych
w jądrze atomowym dla celów wojennych Stan ten nastał z chwilą
gdy dzięki pracy swoich szpiegów i uczonych Sowietom powiodło się
eksplodować pierwszą bombę atomową własnej produkcji '
Pomimo trwających od dziesięciu lat rozmów na temat rozbrojenia
w eterze faktycznie świat znajduje się w pełni wyścigu zbrojeń atomo-wych
w którym na razie uczestniczą tylko trzy mocarstwa: Stany Zje-dnoczone
Rosja i Wielka Brytania Stany Zjednoczone zapowiedziały
na wiosnę br serię prób z nowymi broniami nuklearnymi na Pacyfiku
Anglicy przeprowadzą próby na wodach Australii co się tyczy zaś Rosji
Sowieckiej to nic ma ona zwyczaju wyjawiać przedwcześnie swoich
tórrnic militarnych- - Jednego możemy być pewni — potęga niszczy-cielska
tych' broni sięga już rozmiarów apokaliptycznych
Nic dziwnego że w miarę jak piętrzą się zapasy broni i pocisków
atomowych w dobrze zakonspirowanych magazynach wzrasta również
presja opinii publicznej we wszystkich krajach świata która domaga się
ograniczenia i w ostatecznej konsekwencji zakazu posługiwania się bro-nią
nuklearną Przy całym spontanicznym i bezwarunkowym poparciu
jakiego żaden człowiek świadomy groźby zagłady ludzkości w wypadku
totalnej wojny atomowej nie odmówi temu postulatowi wszelkie licy-towanie
się w demagogicznym potępianiu rządów — oczywiście zacho-dnich
— o militaryzm o chęć sprowokowania nowej wojny itp by-łoby
tylko pójściem na rękę propagandzie sowieckiej Poza wszystkimi
trudnościami natury technicznej które pociągnęło za sobą wprzągnięcie
energii atomowej w służbę celów wojennych sukces lub niepowodze-nie
konferencji rozbrojeniowych na dowolnym szczeblu zależy w osta-tecznej
analizie od rozwiązania spornych problemów politycznych W
rozdarciu świata na dwa bloki i w nieubłaganej — mimo wszelkich
uśmiechów genewskich — wrogości komunizmu względem całego syste-mu
wartości etycznych i społecznych cywilizacji zachodniej tkwi istota
zagadnienia
Na płaszczyźnie rozbrojenia atomowego to zasadnicze przeciwień-stwo
interesów i celów wyraża się w dwóch różnych sposobach podej-ścia
do zagadnienia Podczas gdy u spodu wszystkich propozycji wzglę-dnie
zastrzeżeń amerykańskich leży zdecydowana wola niedopuszczenia
do jednostronnego pozbawienia się jedynie skutecznych gwarancji wła-snego
bezpieczeństwa bez uprzedniego wprowadzenia w życie naprawdę
skutecznego sjstemu kontroli to w kontrpropozycjach rosyjskich tru-dn- o
nie zauważyć słabo zawoalowanego elementu podstępu i pułapki
Sprowadzają się one do żądania zniszczenia wszystkich posiadanych za-pasów
bomb atomowych etc w zamian za czysto papierowe gwarancje
i nieszczelny system inspekcji Wystarczy porównać wysunięty plan
kontroli powietrznej Prezydenta Eisenhowera z proponowanym przez
Bułganina systemem posterunków kontrolnych by ocenić różnicę w
skuteczności obu metod z punktu widzenia zapobieżenia tajnej pro-dukcji
broni atomowej Nawet najgęstsza sieć posterunków rozmiesz
czonych w punktach strategicznych jak domaga się tego Bułganin
nie wykryje położonjch zdała od centrów zamieszkania zakładów ato-mowych
które odwrotnie nic ujdą obserwacji z powietrza choćby ze
względu na swoje gigantyczne rozmiary
Oryginalną cechą anglo-francuskieg- o planu który zmierza do real-nego
rozbrojenia w trzech kolejnych stadiach jest połączenie amery-kańskiego
planu "otwartego powietrza"' z propozycjami sowieckimi W
pierwszym etapie mielibyśmy zarówno wzajemne rozpoznanie powietrz-ne
i wymianę informacji militarnych jak posterunki kontrolne w punk-tach
strategiczni cli- - Dwa następne stadia obejmowałyby najpierw mo-ralne
potępienie broni atomowych później zaś wstrzymanie ich pro-dukcji
zakaz prób i wreszcie zakaz ich użytku — z wyjątkiem obrony
przeciwko agresji Z uwzględnieniem rozszerzających propozycji ame-rykańskich
które kładą nacisk na konieczność dłuższeh przerw mię
schematem
szereg
większej wagi do redukcji stanów liczebn eh sił zbroj-nych
ma w sobie cechy myślenia właściwego raczej minionej niż współ-czesnej
epoce- - Miernikiem siły bojowej dzisiaj mniej
kiedykolwiek jej liczebność Zatem nie etatów lecz
"obniżanie kredytów militarnych wydaje się właściwą metodą na
drodze do rzeczywistego rozbrojenia
Po rozwianiu się szeregu przyjemnych złudzeń po wstępnym
„„„en„nn łfrpn1 i dwuznaczności Zachód doszedł
do najdalszej granicy ustępliwości
przekroczenie sie zuamu
krok należy do Rosji na
i dobrej woli do granicy której
aiy "- - — -- : Dalszy
pytanie czy Rosja zgodzi się na
Zatruwająca od paru życie
polityczne emigracji polskiej spra-wa
Bergu doczekała się formalne-go
zakończenia w formie sprawo-zdania
Komisji do Rozpatrzenia
Spraw Łączności z Krajem które
w imieniu Egzekutywy Zjednocze-nia
Narodowego przedłożył gen T
Bór-Komorows- ki na posiedzeniu
Tymczasowej Rady Jedności Naro-dowej
w dniu 22 Sprawo-zdanie
podane do publicznej wia-domości
przez Egzekutywę obejmu-je
49 stron maszynopisu dużego
formatu i jest odpisem oryginal-nego
tekstu w którym poczyniono
pewne skróty ze względu na bez-pieczeństwo
ludzi w Kraju
Powołana do życia na mocy u-chw- ały
TRJN z dnia 1 września
1954 r Komisja rozpoczęła swe
prace 3 listopada 1954 a ukończy-ła
je 28 stycznia 1956 Komisja pra-cowała
w składzie: St Krause ja-ko
przewodniczący pp J Baliri-ski-Jundzi- łł
płk J- - Smoleński
T Sulimirski płk K Ziem-ski
jako członkowie Komisja była
ciałem niezależnym i samodziel-nym
lecz jak stwierdza jej
sprawozdanie — nie posiadała u-praw- nień
sądowych a przyjęty
przez nią tryb postępowania nie
miał charakteru
Zadaniem Komisji było "usta-lenie
faktów w dziedzinie łączno-ści
z Krajem oraz ich ocena w
oparciu o kryteria wynikające z
zadań i celów emigracji" Nas ob-chodzi
tu wyłącznie działalność
t zw Działu Krajowego Rady Po-litycznej
która obejmuje okres lat
1950—1952
Jeżeli nazwaliśmy sprawozdanie
Komisji formalnym zakończeniem
sprawy Bergu to jesteśmy dalecy
od uważania orzeczenia Komisji za
ostatnie słowo w tej materii Nie
kwestionując bynajmniej dobrej
wiary członków Komisji musimy
stwierdzić że pochodzenie jej nie
mogło dać pełnych gwarancji bez-stronności
jej postępowania i o-biektyw- izmu
wniosków końcowych
Komisja została wyłoniona wszak
przez Radę Jedności Narodowej w
której zasiadają stronnictwa mniej
zainteresowane w pełnym wyświe-tdeni- u
tajemnic ich współpracy z
wywiadem obcego mocarstwa jak
'w oczyszczeniu tych spośród ich
członków którzy prowadzili akcję
informacyjno-łąeznościow- ą z Kra-jem
Pewne usterki w pracy Ko-misji
były oczywiście niezależne
od jej woli wynikały one bowiem
z uczynienia ze "sprawy Bergu"
przedmiotu gorszących rozgrywek
oskarżyciel
trudnych
docenia-oskarżonyc- h
re stawienia się przed
Sądem Obywatelskim
tego poważnego defek-tu
który sprawozdanie
Komisji charakteru pełności ma-teriał
przedłożony do wiadomości
publicznej zarówno przez Komisjt
jak przez dawniej opublikowane
broszury przeciwników "Bergu"
pierwszy
o
chodzi to powiedzmy od razu że
stanowi pełną rehabilitację
oskarżonych W świetle badań
nawet cień zarzutu pada
Rady Politycznej
członków pracujących w
Dziale Krajowym -- Komisja nie
się nic karygodnego
w utrzymywania łączno-ści
z Krajem ani w zawar-tej
z niewymienionymi
obcego państwa
przeprowadzenia We
ogólnych" Komisja
tylko parę stosunkowo
usterek w Krajowego
brak dozoru ze strony przewo-dniczącego
Wydziału Wykonawcze-go
RP kierownikiem Działu
Krajowego p- - Sojką i za długie
Tychoty na
placówki "Północ"
przez Sojkę
O więc ludzie napiętnowani
przez swych politycz-nych
mianem śmierci"
wyszli oczyszczeni ich
została glorią
poszczególnymi etapami celu starannego zbadania działalności patriotyczno charyta-zastosowanyc- h
metod inspekcji i że plan anglo-- l o tyle oskarżyciel
francuski jest realnie postępowania został przedstawiony jako typowy
trzyma złoty wskazaną ostrożnością a udaremniającą "czarny charakter" otwar-- 7
eórv wszelkie kroki nieufnością Z wszakże wyjątkiem — ( cie okoliczności ujawnio- -
przywiązywanie
armii jest niż
redukcjo stopniowe
być
7 nienorozumień
rownałouy v -
lat
marca
prof
—
kontradyktoryjne-go
i
pracy
suma nagromadzonych przeciwko z równą surowością do skóry kie-tem- u
człowiekowi i po--' Działu Krajowego in- -
szlak jest tak duża iż wydaje się
dyskwalifikować w znacznym stop-niu
jego oskarżenia Dokładnie w
jakim stopniu? Na to pytanie nie
sposób udzielić odpowiedzi gdyż
wymagałoby to wszczęcia całej
sprawy na nowo w innym
i w atmosferze wolnej od oparów
walki partyjnej To zaś nie jest
możliwe na emigracji
Potępiający oskarżyciela a unie-winniający
oskarżonych werdykt
Komisji posiadałby o wiele więk-szą
moc przekonywującą gdyby nie
pewne zwężenie zakresu badań Ko-misji
co nie mogło się nie odbić
na wynikach jej pracy Tak
została nawet poruszona ge-neza
zawiązania stosunków z wy-wiadem
państwa Kto pierw-szy
wpadł na tę myśl i kto
umowę z drugą stroną? Cha-rakter
tej umowy nie wy-jaśniony
w sposób definitywny
Komisji w
wątpliwość dwie niezupełnie iden-tyczne
wersje Tychcty i zadawala
sie Drzyieciem do wiado
mości wersji podanej przez Sojkę
Według zeznań Sojki umowa mia
ła charakter tak ogólny że zobo-wiązywała
Dział Krajowy tylko do
dzielenia się z drugą stroną zdo-bytymi
informacjami — "z moż-nością
wszakże selekcji tych infor-macji"
Ponieważ umowa
być zawarta ustnie przeto wolno
każdemu przypisywać taki kredyt
zeznaniom pp- - Sojki Zaremby
i Białasa jaki sugeruje ogólna zna-jomość
spraw wywiadowczych Ko-misja
nie wykazała także zbyt wiel-kiej
gorliwości w wyświetleniu
kwestii rozwiązania współpracy z
Amerykanami Ze do-wiadujemy
się że Dział Krajowy
rozwiązał z chwilą gdy
partnerzy wysunęli pod adresem
polskim propozycje które Rada
Polityczna uważała za nie do przy-jęcia
Nie dowiadujemy się nato-miast
dlaczego te propozycje
ograniczające samodzielność stro-ny
polskiej zostały wysunięte "W
przedstawieniu Komisji zasługa
wymówienia umowy spada nadział
Polityczny Zapytajmy jednak czy
na tę decyzję nie wpłynęło zawie-skzoenntireahewnytópwła?
ty 's'ubsydiów' ' przez
jakie wypływa
z uważnej lektury tekstu sprawo-zdania
jest to że przy całej nie
poszlakowanej sumienności człon-ków
Komisji jako ciało zborowe
rzadko zdobyła się na dotarcie
1
i sprowadzenie do właściwych
rozmiarów spraw których nieunik-niona
tajemniczość zdawała się
kryć przerażającą swej grozie
zagadkę Ze względu jednak na wy-żej
wymienione braki pozwalamy
sobie mieć w wielu punktach po-gląd
odrębny
W t Bergu wybijają
współpracować z obcym
dem w zbieraniu informacji z Pol-ski?
Czy godzi się brać pieniądze
z agenturalnjch źródeł na swoje
własne potrzeby i cele? Kto ma
prawo utrzymywać łączność z Kra-jem
— czy wyłącznie rząd polski
czy też i inne grupy? Wreszcie czy
opieranie własnej działalności na
subsydiach z obcych nie
za sobą niebezpieczeństwa uza-leżnienia
się od żczeń i wymagań
możnych protektorów? W ramach
szczupłego artykułu niemożliwe
jest rozważanie tych delikatnych
problemów zainteresowanych mu-simy
odesłać do rzeczonego spra-wozdania
w Komisja
pewne "zasady ogólne" pozwala-jące
na ocenę łączności z
Krajem z punktu widzenia zadań
i celów politycznych
właśnie w świetle tych zasad
można postawić akcji prowadzonej
przez Dział Krajowy Rady Politycz-nej
szereg zarzutów znacznie da-lej
idącjch niż łagodne nigany
Komisji Szkoda wielka że Komi-sja
nie zbadała nieporozu-mień
Sojką i Tjchotą
Szkoda że niejednakowo po-traktowała
obu tych panów o ile
uuiciil l}lliUll HŁCUl mi
partyjnych w konsekwencji tego do samego sedna rzeczy na wy-stan- u
główny świetlenie bez reszty wszystkich
K Tychota odmówił stawienia się nici wyjątkowo drażliwej i powi-prze- d
obliczem Komisji "klanej sprawy Nie jest to zarzut
nując kompetencje prawne tego jest to stwierdzenie stanu faktycz-ciał- a
Bez względu na prawdziwe ' nego Zdajemy sobie sprawę z wy-motyw- y
Tychoty postępowanie je- - jątkowo warunków w ja
go jest dokładną paralelą odmowy kich pracowała Komisja i
przez niego osób któ-- i my wysiłek jaki włożyła w zbada- -
odmówiły
Pomimo
pozbawił
jest wystarczająco obfity pomimo się na czoło zainteiesowań nie za-wszystki- ch
luk by móc wyrobić angażowanej partyjnie opinii pol-sobi- e
niezależny sąd przynajmniej skiej dwa aspekty — moralny i po-n- a
aspekty tej spra-- ' lityczny Aspekt zawiera
wy Jeżeli sprawozdanie Komisji w sobie takie jak czy wol- -
ono
Ko-misji
nie
na stronnictwa
1 ich
do-patrzyła
ani
intencjach
organami
ani w sposobie
akcji "wnio-skach
wytknęła
drobnych
Działu
jak
nad
tolerowanie stanowisku
kierownika
ile
przeciwników
"handlarzy
robota zaś
otoczona nieledwie
dzy w efektywności
kontroli wydaje się tywnej główny
pomyślanym które
środek między Mówiąc
jednjm
Odpowiedź
zarzutów równika lub
gronie
więc
nie
obcego
zawie-rał
został
Sprawozdanie podaje
milcząco
miała
sprawozdania
umowę
Ogólne wrażenie
ona
nie
w
zw sprawie
no wywie
kas pocią-ga
którjm usta-la
sprawy
emigracji-Otó- ż
powodu
między
tak
rzeczy
kwestio- -
najważniejsze
pytania
umowie
nych w toku postępowania Korni-- zaocznego trybunału z przetrąco-sj- i
'rzuca bardzo ujemne światło nym kręgosłupem moralnym o tyle
na Tychotę Trudno zaprzeczyć że nie znać by Komisja dobrała się
-- współpracę z Zachodem w ramach jakiegoś możliwego do przyjęcia
dla obozu demokratycznego schematu — bez wybiegów i szachrajstwa
musimy pozostawić biegowi wypadków Przyjęcie lub odrzucenie planu
inspekcji powietrznej będzie niezłą oznaką szczerości wielokrotnie p"o-nawian- ych
i przez stugębną propagandę komunistyczną reklamowanych
intencji pokojów} cli Moskwy
5?Wii@K sassn
nych wyżej postawionych świad-ków
'Trudno się również oprzeć wra-żeniu
że praca centrali i placówek
stała na zbyt niskim jak na tak
trudną robotę poziomie technicz-nym
Ani brak kwalifikacji for-malnych
do pracy wywiadowczej
ani przeniknięcie agentów reżymu
do aparatów placówek nie dyskwa-lifikowałyby
jeszcze same 'w sobie
kierownictwa akcji łączności z
Krajem gdyby nie okoliczność że
po ucieczce nasłanych przez bezpie-kę
agentów zdekonspirowane cał-kowicie
placówki nie zostały zli-kwidowane
natychmiast
Co się tyczy strony finansowej
"Bergu" to nie posiadając innych
wiarogodnych dokumentów opiera-my
się w całości na sprawozdaniu
Komisji Interesuje nas tu wyso-kość
i przeznaczenie sum pobra-nych
przez stronnictwa Rady Poli-tycznej
W okresie od 1 paździer-nika
1950 do 30 czerwca 1952 wy
płacono czterem stronnictwom
172000 dolarów jt sumę o 16930
dol_- - większą od łącznej kwoty
155070 doi- - do której przyznały
się same stronnictwa (Stronnictwo
Narodowe $62000 PPS $54000
NiD $26570 PSL-OJ- N $12500)
Mówiąc ogólnie stronnictwa zuży-ły
otrzymane dotacje na pomoc dla
swoich zwolenników w Kraju i na
cele łączności z Krajem z wyjąt-kiem
drobniejszych kwot Z tekstu
sprawozdania nie wynika że Ko-misja
domagała się szczegółowych
wykazów kasowych dowiadujemy
się tylko że świadek Bielecki "ze-znał"
św Zaremba "złożył notat-kę"
św Piłsudski "zeznał" św
Korboński i Bagiński "nadesłali
obszerne wyjaśnienie"
Jeżeli chodzi o aspekt politycz-ny
to tu rozporządzamy materia-łem
dowodowym bez porównania
obfitszym wśród którego wyróżni-ają
się wspomnienia p St- - Mackie-wicza
z okresu rokowań o Zjedno-czenie
i własnego premierostwa
tudzież odpowiedź p Hryniewskie-go
na ataki p Mackiewicza Stu-dium
tego materiału pozwala bez-stronnemu
obserwatorowi na sfor-mułowanie
wniosku że od począt-ku
do końca "sprawa Beigu" zo-stała
wykorzystana przez obóz zam-kowy
-- jako oręż polityczny celem
niedopuszczenia do zjednoczenia
Dla pp Mackiewicza Hryniewskie-go
Okulicza i in "Berg" był pożą-danym
pretekstem by pod płasz--
Chór "Symfonia" — dochód
z koncertu w Toronto $3960
Z balu Józefów w Delhi ze-brane
przez p W- - Kisie-lewskiego
sekr Grupy 17
ZPwK: J Ładosz Otter-vill- e
$5 J Majewski Va-nes- sa
$5 J Swiardowicz
Delhi $2 P Flis Delhi
$2 (po raz drugi) K' Olek-siak
Delhi $2 S Gnyś
Windham Centrę $2 G
Chmiel Burford $1 1900
Klub Ziem Zachodnich To-ronto
- $1000
Klub Polsko-Kanadyjs- ki
Chatham „ $ 500
E- - Ch Toronto $ 500
A Reniewiecki Hamilton $ 400
A Buczkowski Fort William $ 350
W Szydło(j Atikokan Ont $ 300
J Kuraszewski Toronto $ 200
H Oleksy Toronto $ 200
M Boczek Lachine Que--P $ 200
M Michalik Makaroff
Man $ 200
S Sołtys St Catharines $ I50
J Augustyn Toronto s-- Q
L Matushyk Sault St Marie $ 150
E Sala Hawkestone Ont $ 150
F Wierzbicki London Ont $ 150
J Ambroziński Toronto $ 100
Peter Molka Bradford - $ 100
Razem $ 106&0
Poprzednio ogłoszono $907211
Ogólnie wpłynęło $917871
Serdecznie dziękujemy!
Kto następny?
W bieżącym tygodniu ofiar na
prasę pragniemy podkreślić szcze-gólnie
dwie pozycje Jedna to do-chód
z Koncertu w Toronto ofia-rowany
przez Chór "Symfonia"
Dzięki inicjatywie tego społecznie
nastawionego zespołu śpiewaków
Polonia w Toronto miała okazję
opędzenia kulturalnie niedzielnego
popołudnia a "Związkowiec" o
trzymał przydatną bardzo donację
w tym dla nas kryzysowym okre
sie
Druga pozycja to nadesłane nam
przez p Kzeszutka ofiary rodaków
z okolic Delhi które zebrał z oka-zji
balu "Józefów" skarbnik Gru-py
17 ZPwK p Kisielewski- - P Ki-sielewski
jest przykładem przyja-cielskiego
stosunku do naszego pis-ma
Rodacy nasi gdy się im przy--
czykiem oburzenia moralnego na
"handlarzy śmierci" storpedować
w oitatniej chwili zawarte już Zje-dnoczenie
Jeżeli p Hryniewski
premier od 18 stycznia do 8 czerw-ca
1954 r pisze dzisiaj że obce mu
były "tendencje do ukucia z ofiar
życia ludzi w Kraju i brzydkich
sfer pieniężnych pewnych przy-wódców
politycznych emigracji —
kapitału dla rozgrywek wewnętrz-nych"
że nie uznawał "zbiorowej
odpowiedzialności w sprawach kar-nych"
że nie chciał "obciążać wi-ną
całych grup czy stronnictw"
to niestety fakty i daty nie pod-trzymują
tej interpretacji P Hry-niewski
nie mógł niewiedzieć że su-marycznie
sformułowany akt oskar-żenia
musiał — zważywszy okolicz-ności
i czas — być potraktowany
jako akt zemsty politycznej
Zauważmy że Rada Polityczna
zerwała współpracę z partnerami
obcymi w końcu 1952 r że placów-ki
łączności w Niemczech uległy
likwidacji od marca do lipca 1953
r Sprawa była znana rządowi emi-gracyjnemu
z dwóch listów otwar-tych
i broszury Tychoty opubliko-wanych
w latach 1953 i 1954 Rząd
p Hryniewskiego miał w swych
rękach całą dokumentacje "bergo- -
Wit' w ty™ samym czasie gdy to
IroozysfoŚG otwarcia nowego budynku
ZwiaikowGa
sobotę 28 kwietnia
Jeszcze od tej daty dzieli nas
coprawda 4 tygodnie awizujemy
jednak naszym czytelnikom i
przyjaciołom że Dyrekcja Praso-wa
Związkowca ustaliła już defi-nitywnie
sobotę 28 kwietnia jako
datę uroczystego otwarcia nowe-go
budynku Związkowca
Uroczystość ta ma dla nas pod-wójne
znaczenie łączy się bo-wiem
z 20 leciem wydawania
Związkowca jako tygodnika Pi-smo
nasze zaczęło wychodzić co-prawda
wcześniej niż 20 lat te-mu
ale ukazywało się początko-wo
jako miesięcznik na ręcznym
powielaczu potem jako miesięcz-nik
składany już ręcznym dru-kiem
wreszcie w październiku
1935 roku jako tygodnik W paź-dzierniku
ub roku minęło więc
już 20 lat jak pismo nasze w
formie tygodnik służy całej Po-lonii
Kanadyjskiej Nosząc się już
zvzamiarem przeniesienia do' no-wego
budynku i zajęci rozliczny-mi
kłopotami związanymi z prze
budową 1 przeprowadzką nie
urządziliśmy żadnei uroczystości
jubileuszowej z tej okazji Obec- -
pomni o potrzebie pomocy dla
pisma polskiego chętnie rzucą po
parę dolarów Gdyby więcej osób
poszło w ślady p Kisielewskiego
i na różnych imprezach przypomi-nało
rodakom o naszym apelu lista
ofiar która ostatnio bardzo się
skurczyła znowu wzrosła
"Prawdziwych przyjaciół poznaje
się w biedzie" — mówi polskie
przysłowie Ponieważ nas teraz ci-sną
różne zobowiązania jesteśmy
w biedzie i przypominamy o tym
naszym przyjaciołom Może zechcą
oni pójść w ślady p Kisielew-skiego
MME1Y POLSKI IW!
"POP" KONCERT
Zapowiadany od dłuższego czasu "POP" Koncert Torbntońskiej Or-kiestry
Symfonicznej pod batutą
p H Rzcpusa był pierwszą mani-festaj- ą polskiej kultury muzycznej
na większą skale w tym roku Mi- - mo wybitnie narodowego charak- -
lelu "piy Kiurej program siua-- s
I dał się w 80 procentach z utworów
nolskich knirmnzytnrńw a Hvrvopn
tem i solistką Polacy torontońska
Polonia nie dopisała Na 3 000
miejsc w Massey Hall jedynie
1100 było zajętych Wśród słucha-czy
widziało się wielu Kanadyjczy-ków
niepolskiego pochodzenia
— Gdzie są Polacy? — pytali nie
tylko organizatorzy koncertu ale
i reporterzy dziennika "Toronto
Star"
Pierwsza część koncertu była
transmitowana na sieci kanadyj-skiej
od wybrzeża do wybrzeża
Złożyły się na nią: Uwertura do
opery "Halka" Moniuszki "Vo lo
sapete" Mascagniniego dwa tańce
łiiszpańskie (Nr 2 i 5) Moszkow-skieg- o
"Stoję' i płaczę" Szymanow-skiego
i poemat symfoniczny "Step"
Noskowskiego
Olbrzymia Torontońska Orkiestra
Symfoniczna uważana za najlepszą
w Kanadzie miała wszelkie możli-wości
by utwory te zagrać w spo-sób
mistrzowski Nic też dziwnego
że wypadły one tak wspaniale jak
kiedyś przed wojną grane przez
warszawską Orkiestrę Filharmo-hiczn- ą Wielu słuchaczom przypo- -
mniały się dawne dobre czasy!
W pierwszej części orkiestra
przygniotła widownię maiestatycz-ny- m "Stepem" Noskowskiego i roz-rzewniła
uwerturą do opery "Hal-ka"
Moniuszki Obydwa utwory zo-stały
mistrzowsko wykonane Pan-na
Genia Jakubczak z Buffalo
otrzymała mocne brawa za arię
"Voi lo sapete" W pieśni "Stoję
i płaczę" Szymanowskiego ukazała
pełnię swego sopranu Niestety
nieśn jest modernistyczna 1 nie
przywykłe do niej ucho słuchacza
czył pod egidą gen Sosnlovw
rokowania o zjednoczenie mtvl
innym jak z "bergowcami" ' zebraniu u Prezydenta w dnia
marca była omawiana sprawa t?
gu z udziałem generałów SosaW
skiego i Andersa Nie przeszkol
ło to stronnictwom "zamW?
podpisać Aktu Zjednoczenie X
dem dni później Z listu p £!"
niewskiego dowiedzieliśmy
i p Mackiewicz rwał się do pódl
sania w obawie by nie znaleźć f
poza nawiasem Ale już dn 9 fofc tnia premier Hryniewski daje k tonowi wileńskiemu do wglądu fo kumenty rządowe które poshmh
w
by
Śfi
fti
--w
B
-- p Mackiewiczowi do na™„
dwóch w demagogicznym tonie
E'
utrzymanych broszur antbero
wych za które honoraria pokryw
— wobec pustek w kasie rząd-owej
— sam p Hryniewski % nikt nam nie wytłumaczy żepj!
wodem odrzucenia Zjednoczeni!
był odruch sumienia patriotyczne
go u tych działaczy którzy umfeli
pogodzić potępienie "zbrodni" 1 targowaniem się o warunki wspó)
pracy z jej "sprawcami"
Morał "sprawy Bergu" jest ten
że nikt kto się o nią otart nie } szear mniej czy więcej niesph-- miony
nie pragniemy połączyć Jubil-eusz
20 lecia wydawania tygodni
ka z oficjalnym otwarciem nasze
gonowego budynku
Uroczystość składać sie będzie
z dwóch części I
Pierwsza część — właściwe o-iwar- cie którego dokona bu-rmistrz
miasta Toronto Nathan
Philips i w którym wezmą udziel
przedstawiciele władz federa-lnych
i prowincjonalnych odb-ędzie
się w budynku wydawnictwi
1475 Oueen St West Urocz-ystość
rozpocznie się o godzinie 230 po południu Pragniemy 'p-okazać
nasz dorobek współobyw-atelom
kanadyjskim a także z-apraszamy
wszystkich którzy
chcieliby odwiedzić nas do obe-jrzenia
budynku w godzinach p-opołudniowych
Mile wszystkich
widzimy na tym oficjalnym ot
' " -- warciu SWBW
Część druga uroczystości o charakterze już czysto polskim
mieć będzie miejsce na „BAN
KIECIE OTWARCIA I 20-leci- a"
który odbędzie się w pięknej si
li balowej Grupy 1 ZPwK przy
02 Claremont St o godzi 5 po
południu Udział w bankiecie
wezmą przedstawicieleorganiza-cj- i
społecznych i bratniej prasy
polskiej Ze względu że na ba-nkiecie
i podana będzie doskonalą
kolacja i napoje do stołów bilety
wstępUi na bankiet ustalono po
$250 od osoby
Dochód z bankietu przeznaczo
ny jest oczywiście na pokrycie fe
zobowiązań jakie powstały w
związku z nabyciem nowego b-udynku
Wszystkich naszych czyteln-ików
i przyjaciół prosimy o wzi-ęcie
udziału Bilety są już do n-abycia
we wszystkich Grupach
Związku Polaków w Kanadzie a
także w biurze naszego wyda-wnictwa
nie wyczuło piękna a stąd reakcja fe
sali nie była tak żywiołowa jak na
to zasłużyła sobie śpiewaczka '
Drugą część koncertu rozpoczcra
skoczna "Tarantella" z "Wesół)"
kumoszek z Windsoru" Moniuszr1
poczem nastąpiła partia soloaj
Panna Genia Jakubczak przy ako-mpaniamencie
fortepianowym p w
Barkina odśpiewała "Chanson Th
ste" H Duparca "Nad wodą W'
ką i czystą" Paderewskiego tu-łały
się łzy" Paderewskiego
went a-ridin- g" F Bridge 1 'na w
pieśń "This is my flower" z f
"Kismet" wasza rooaca l --- -
lo okazała tu " n=łpii nełni czsrt -- Z: ulf'irf
1 wTSOKiej """" s
muzycznej Mając w re:pienrtłulanrzee
przeważnie pieśni sem'"-- _ —
owiała widownię tęsraow
bliczności szczególnie przypadła
do serca melodia Pa=ereS
do -- poematu Mickiewicza f°"H 4
się łzy" za którą nagrodziła
burza oklasków SmetoJ
pomysłem było wprowadzenie odj
śnienia w języku angielskim
_ nieśni śpiewanych po Polsj"--f- f
bliczność nie znająca
ka mogła w pełni korzystać z er
rioJni Snaiar okol CZnOSCl PO
nia jej oraz" treść u
Polonez A-o- ur Chopina nuaMJ_
dnak słabe opracowanie
we J van Vougt który pod
tego zadania nie W?
wszystkich możliwości J3K15e0
mu do dyspozycji stad zdaruęp
wielu słuchaczy lepiej W£
gdyby Polonez ten zostaj
na fortepianie tak 3aK " "„
ponował nieśmiertelny pop1
Mazurek z "Coppelh f zakończył koncert Gdjl
żywsze tempo 1 ostrzejsze o
w i powanie zrobiłby kolosalne
nie Niestety muzykowi imepo
go pochodzenia1 trudno fe
czar polskiego tazca staa m
wykonane przez Francuzo
Anslików wychodzą zanadto
nowo"
POLSKI