Zwilazkowiec Alliancer, October 18, 1976

              Iw twetitffTf 'Orritnr&pf' r ' X v ' - " - ~ asawffiU t ' SA 'tKtSTsfJiym M&lWfrg1
Str 2 ZWIĄZKOWIEC — poniedziałek 18 paldzicrnika 1976 r Nr 84
"Związkowiec" (The Alliancer)
Printcd and Published every Monday and Wednwday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
i &3ą Bloor Stret Wwł — Toronto OnK Canada — M6P 4AI
J
( T#Uphcne 531-249- 1 531-249- 2
Scond daa mail reglstratlon number 1671
Offldal Organ of Th ot
aa — Chalrmaa of the Mieczysław Drozdowski — Secretary
Benedykt Heydenkorn — Edltor-lo-Chle- f i ' r
Czesław Błaazyfc
PolŁjh Canada
Bldaa BoanL
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $15 00 SJ Za granicą — Roczna $1700
Półroczna $ 800 Półroczna $1000
Kwartalna $ 500 © Pojedynczy numer 20
Polityko zagraniczna
prez Forda
Polityka zagraniczna prez Forda stanowi kontynuację jego poprzednika Nixona i jest prowadzona
przez tego samego sekretarza stanu a więc Kissingera Jak-kolwiek
polityka zagraniczna zazwyczaj nie stanowi tematu
wielkich debat podczas prezydenckich kampanii wyborczych
to jest ona w jakiejś formie uwzględniana Sukcesy na tym
polu są oczywiście wykorzystywane przez kandydata partii
znajdującej się u steru nawy państwowej a porażki służą
rywalowi
W tegorocznych zmaganiach przedwyborczych polityka
międzynarodowa odegrała wcale poważną rolę w obozie re-publikańskim
gdyż b gubernator Reagan' ubiegając się
o nominację ostro występował przeciwko polityce Forda Do-wodził
iż jest sprzeczna z podstawowymi interesami USA że
korzyści z niej ma tylko ZSRR występował więc przeciwko
de ten te (odprężeniu) na całej linii Uderzenia jego by-ły
tak mocne i odbijały się szerokim echem iż prez Ford
powiedział iż wykreśla słowo "detente" ze swego politycz-nego
słownika Było to niejako odcięcie od tej polityki
odprężenia ale tylko w słowie Praktycznie bowiem nic się
nie zmieniło
Konserwatywne skrzydło partii republikańskiej przegra-ło
jednak na konwencji w Kansas City i Ford uzyskał nomi-nację
co oczywiście nie znaczy iż zdobył zaufanie zwolenni-ków
Reagana przecież w wyborach biorą udział nie tyl-ko
członkowie i sympatycy poszczególnych stronnictw ale
wielomilionowe rzesze obywateli nie związanych z żadnym
stronnictwem Do tych trzeba trafić stąd agitacja terenowa
kandydatów przemówienia publiczne oraz ostatnio konfron-tacja
kandydatów przed kamerami telewizyjnymi
dyskusja między Fordem a Carterem obejmowała
politykę zagraniczną i obronę narodową Oczekiwano
i jej z dużym zainteresowaniem
Allian
się
Ale
glądów w sprawach wewnętrznych w tym i gospodarczych
wypadła blado Prez Ford wydelegował przecież Kissingera
z misją do Afryki aby zdobył dlań jakiś atut wyborczy tym
ważniejszy iż na najistotniejszych odcinkach — to jest w
stosunkach z ZSRR i Chinami — nie dało sie absolutnie nic
j osiągnąć Wypowiedź Forda
Irinonn Vt"Yi nłn tnij" niAtiiłinriłArlnift it riłiflntiilrnri L-r- rłłr
postawił mu pytanie powtórzył jego odpowiedź i zapytał
jeszcze raz czy dobrze ją zrozumiał
Przemawiając na zjeździe delegatów Kongresu Polonii
Amerykańskiej prez Ford solennie zapewniał że polityka
amerykańska przeciwka jest
intensywnie
niełat- -
kolorowych
rów
Rozpoczęcie
podzespołach
przewidywane
Trwa
modernizacja
Słup-- i
port
— Manager
pierwsza po
na ZSRR była tak
tworzeniu sfery
Aby telewizor
poziomu
światowego
na
kineskopów i
podzespołów przodującymi
Polski telewizor
dzie dostosowany
syste-mie
jak i
rozpowszechnionym
krajach zach Europy
W -- kołobrzeskim
dalsze już na
skalę prace moderni-zacyjne
przy' całkowitej'
wejścia portu
Zmodernizowane takie
obecne
zrealizowaniu tych in-westycjijKoło-brzeg
stanie
jednym ważniejszych na
polskim" 'wybrzeżu portów
(handlowych 'oraz turystycż-- '
obsługujących statki wy-cieczko- we
„
fma więc absolutnie mc tworzeniem niejako
j podziału świata wielkie mocarstwa W gruncie rze-jl'cz- y
nie powiedział 'howegó'ra'ni tez nie złożył żadnych
i zobowiązań mó-- j
wiąc iż jest przyjacielem Polonii i uwzględniał zawsze jej
f czy życzenia Oczywiście mógł jak najbardziej so- -'
lennie~zapewniać iż nie istnieje Sonnenfeldta"
jako że amerykańska niej opiera się na tych
zasadach Zrobiono tylko sztuczny huczek na temat wypo-wiedzi
Sonnenfeldta z którego wynikało iż on to wymyślił
nowy kierunek dla polityki USA wobec państw rządzonych
Prez Ford w formie nie pozostawiającej swoją politykę wobec ZSRR prześciga-jąc
na szereg długości ową nieistniejącą "dok-trynę
Sonnenfeldta" On bowiem w
ZSRR nad państw europejskich i uważa te w
pełni niepodległe Dotyczy to zarówno Rumunii
jak i Polski Zdaniem jego nie uważają że żyją pod
ZSRR W każdym razie Stany Zjednoczone nie
uważają wymienione państwa jak i inne tego
znajdowały się pod sowiecką Kropka Koniec--
Ford zwięźle i jasno przedstawił politykę zagraniczną
5 administracji republikańskiej prowadzoną przez
Nie uciekał się do kamuflażu-ni- e języka
dyplomatycznego nie chował się za zasłoną pompatycznych
frazesów to — tylko za to — należą się
szczerość — nie powiedzieć brutalność — wypo-wiedzi
Nikt nie oczekiwał
aż tak wyraźnej dominacji w Europie
wschodnio-centraln- ej Naturalnie jest ona faktem ale poli--"
tycy amerykańscy w różnych okresach i przy różnych oka- -
zjach zapewniają 'iż nie tego stanu rzeczy że zmie-rzają
zapewnienia narodom tego niezawi--
suwerenności
Ford zdecydował się nagle na słowa które
- wprawiły w Rzucił słowa twarde nie
t pozostawiając odnośnie polityki zagra-nicznej
jakkolwiek się mało prawdopodobne
f wystąpieniem tym zdobył nowych zwolenników
Kolorowe telewizory
Polski przemysł elektroni-czny
przygoto-"- f
wuje się realizacji
wego jakim jest roz- -
- poczęcie wielkoseryjnej pro- -
- dukcji telewizo- -
t ich masowej
produkcji opartej całkowicie
- na krajowych
jest w 1979
Rozbudowa portu
intąnsyvna rozbudo-'
wskaiegio portu hankdolołowbrezgeo- -
Obecnie kontynuuje się budo- -
j wę dwócfr nabrzeży —
skiego i Koszalińskiego Po
zakończeniu tej
t uzysk-- dodatkowo kilka--i
set nowego nabrzeża
przyi któr "' będą mogły cu-- -
mówać wiv!:sze niż tej po- -
rystatki handlowe' orazszyb- -
vciej dokonywać się
przęladunkówjtowarów - n?
gdyż wymiana
temat zaska- -
wpływów nie
polski koloro-wy
nie odbiegał od
zawarte zostały
kontrakty licencyjne pro-dukcję
innych
z
firmami bę- -'
do odbioru
sygnałów zarówno w
SECAM systemie
PAL w
porcie pod- -
'jęte zostaną
większą
prze-budowie
"do"
zosta-ną
urządzenia porto-we
Po
się
z
"
jiyćli
ocBfpniy
wspólnego z
między
nic
Naturalnie "wzruszył" zapewne delegatów
postulaty
"doktryna
"polityka bez
przez komunistów
żadnej
sformułował
a straszliwą
nie wierzy dominację
szeregiem za
Jugosławii
Polacy
dominacją
by rejonu
władzą
Kissingera
używał sztucznego
I za mu słowa
uznania
Ta by
zaskoczyła wszystkich bowiem
akceptacji sowieckiej
uznają
do rejonu pełnej
słościi
Dlaczego
wszystkich zdumienie?
wyborcom złudzeń
wydaje by
do
zadania'
r
inwestycji
metrów
do
będzie
Maciej Syrokomla Wbrew dogmat
Niezwykle interesująca wysta-wa
otwarta została w połowie
września w Bibliotece Głównej
Uniwersytetu Toronto zatytuło-wana
„Dissent in the Soviet
Union and Eastern Europę"
Obrazuje ona działalność pisa-rzydysydent- ów
na Litwie w
Łotwie i Estonii na Ukrainie i'
w Rosji oraz w Jugosławii Cze-chosłowacji
i Polsce Ze wzglę-du
na swą treść jest nie tylko
wydarzeniem kulturalnym lecz
ma także zdecydowane zabar-wienie
polityczne Nasuwa leż
różne refleksje nad związkiem
pomiędzy literaturą zaangażo-waną
a wewnętrznymi przemia-nami
w krajach Europy wschod-niej
i ZSRR Od czasu wydania
pierwszej książki Sołżenicyna
która wzbudziła na Zachodzie
powszechne zainteresowanie lo-sem
takich jak on bojowników
o swobody obywatelskie w kra-jach
za żelazną kurtyną od-świeżone
zostało słowo „dysy-dent"
które nabrało nowego
ciężaru gatunkowego i nowych
wymiarów
Pierwotnego znaczenia tego
słowa doszukiwać się należy w
historii ruchów religijnych w
Europie Zarówno w Anglii w
XVII wieku jak i w Polsce w
okresie Reformacji dysydentami
byli ci którzy tworzyli religijną
schizmę innowiercy którzy cał-kiem
świadomie odstępowali od
dogmatów Kościoła panującego
Całkiem logicznie pojęcie to
zaczęło w kontekście współcze-snym
oznaczać ludzi odmien-nych
zapatrywań odszczepień-có- w
od narzuconej i wymaganej
w 'danym systemie politycznym
zgodności z doktryną oficjalną
W ustrojach gwarantujących
demokratyczną wolność słowa i
swobodę wypowiedzi możliwość
„daleko idącej krytyki oraz ist-nienie
opozycji są warunkiem
niezbędnym dla istnienia demo-kracji
Popierając partie o róż-norodnym
programie politycz-nym
i głosując na programy
które im odpowiadają obywa-tele
mają prawo wyboru Mają
również możliwość wygłaszania
nawet najbardziej kontrower-syjnych
sądów za pośrednic-twem
środków masowego prze-kazu
W krajach o systemie jed-nopartyjnym
lub przy istnieniu
stronnictw podporządkowanych
jedynej legalnej ideologii opo-zycja
może przyjmować wyłącz-nie
formę niezorganizowańego
protestu lub biernego opoiji
Tłumienie swobód obywatel-skich
w krajach Europy wschod-niej
'które ponoszą cały ciężar
moskiewskiej koncepcji świato-wego
komunizmu jest — poza
przygnębiającą sytuacją gospod-arczą-—
główną przyczyną nie-zadowolenia-
protestów a w wy-padkach
kryzysowych — demon-stracji
i rozruchów Intelektua-liści
w tych krajach spełniają
ważką rolę w kształtowaniu
świadomości obywateli i w wal-ce
o demokratyzację życia w ra-mach
istniejącego systemu cho-ciaż
ich sytuacja jest nie do po-zazdroszczenia
Jednym z pod-stawowych
założeń ustroju tota-litarnego
jest bowiem absolut-na
kontrola środków masowego
przekazu których naczelnym za-daniem
jest służyć szerzeniu
oficjalnej propagandy Cenzura
prasy wydawnictw książko-wych
filmów programów ra-diowych
i telewizyjnych nie do
Wiadomo że zagadnienia
rządzenia i polityki należą do
najbardziej spornych proble-mów
i że1 byty one i są naj-różnorodn- iej
naświetlane
przez rozmaitych teoretyków
Przedstawiciele jednych po-glądów
są zwolennikami rzą-dów
najsilniejszych —
tak myślał np starożytny fi--
lozof Platon — i skoncentro-wanych
w ręku takiej czy in-nej
grupy elitarnej mającej
odznaczać się np wyjątkową
mądrością czy uczciwością
(jak właśnie w utopijnych
rozważaniach Platona)
znowu autorzy np Tom
Paine pisarz polityczny z
okresu amerykańskiej rewo-lucji
sprzed 200 laty uwa-żają
że rząd —'choćby w naj-lepszym
wydaniu —!jest'złem
koniecznym i skłaniają się do
anarchistycznego zaprzecze-nia
wszelkich ustabilizowa-nych
rządów w społeczeń-stwie
Pomiędzy tymi skraj-nymi
teoriami istnieją oczy-wiście
setki teorii pośrednich
Polityczna tradycja anglo-saska
— w Anglii później' w
Kanadzie czy Australii — wy-pracoy- ała
system silnych rzą-dów
wyłanianych (z reguły)
przez-większoś- ć parlamentar-ną
kontrolowanych jednak w
daleka idącym zakresie przez
każdorazową opozycję parla-mentarną
-- ' Systemjen który rozwijał- -
puszcza do przekazywania żad-nych
treści które odchodziłyby
od przyjętej oficjalnie linii par-tyjn- ej
Zaangażowani pisarze i publi-cyści
którzy zgodnie ze swoim
sumieniem przeciwstawiają się
propagandzie i walczą 'przeciw-ko
narzuconej djktaturźe nie
mogąc wypowiadać się pfrez je-dynie
dostępne kontrolowane
wydawnictwa sięgają poJśrodki
nielegalne publikując swe pra-ce
w powielanych maszynopi-sach
ćtzw samizdat) lub prze-słają- e
je na Zachód z nadzieją
że wydane tam i przemycone z
powrotem przez granicę trafią
ewentualnie do rak krajowego
odbiorcy
Działalność dysydentów we
wschodniej Europie i Związku
Sowieckim odbija się szerokim
echem na świecie Pośród wyda-rzeń
o których poinformowana
została opinia publiczna Zacho-du
można by wymienić fale pro-testu
przeciwko prześladowaniu
byłego wiceprezydenta Jugosła-wii
Miłowana Dżilasa opozycję
wobec rusyfikacji Ukrainy któ-ra
doprowadziła do serii za-mkniętych
procesów przedstawi-cieli
ukraińskiej inteligencji we
Lwowie w 1965 r demonstracje
studenckie w Polsce w 1968 r
powstanie w Czechosłowacji na
skutek stłumienia liberalnych
reform w 1968 r czy manifesta-cje
przeciwko pogwałceniu swo-bód
religijnych na Litwie w
1972 r
W procesie walki o swobody
demokratyczne w Polsce warto
zastanowić się nad jaką
spełniają polscy intelektualiści--dysydenc- i
Tak jak i gdzie in-dziej
wśród inteligencji pol-skiej
znajdują się ludzie wielce
utalentowani którzy ze wzglę-dów
koniunktualnych postano-wili
utożsamiać się z powojenną
rzeczywistością dając jej pełne
poparcie Znakomitą analizę ta-kich
pisarzy-oportunistó- w moż-na
znaleźć --w książce Czesława
Miłosza pt „Zniewolony umysł"
Są jednak i inni: artyści nau-kowcy
powieściopisarce i poeci
którzy — ryzykując karierą —
bezkompromisowo piętnują sy-tuację
ekonomiczną kulturalną
i społeczną która 'jest rezulta-tem
polityki uzależnionej od
dyrektyw 'płynących z Moskwy
Nip nrt rzerzv iest-tuta- i Wtó
cić uwagę na "'szczególną cechę
polskiego patriotyzmu który
'zrodził się pod 'zaborami ókfzepł
w okresie 'Romantyzmu i wyra-żał
się tak dosadnie w porywach
wyzwoleńczych od 'Insurekcji
Kościuszkowskiej począwszy
skończywszy na demonstracjach
robotników i studentów lat osta-tnich
Patriotyzm polski wyrósł
na gruncie walki 'o samostano-wienie
walki o wolność i nie-podległość
której ostrze w hi-storii
'ostatnich stuleci wymie-rzone
przede wszystkim
przeciwko Rosji
Nar trudny okres utracenia
państwowości w okresie poroz-biorowy- m
przypadły również po-czątki
polskiej inteligencji' któ-rej
cechą charakterystyczną sta-ło
się poczucie odpowiedzialno-ści
za narodu za utrzyma-nie
polskości 'a co za tym idzie
— przywództwo duchowe w wal-ce
przeciwko najeźdźcy Niema-łą
w tym rolę odgrywały ośrod-ki
skupiające inteligencję pol-ską
na emigracji które wspiera
informować króla o stanie
państwa Bywało
gdy informacje
były niepomyślne sprawy
parlamentu odsyłani
przez krewkich: do
'groźnego londyńskiego wie- -
ły-- narodowy ruch wolnościowy
w Kraju
Do kształtowania się polskiej
ideologii patriotyczno-niepodle-głościow- ej
przyczyniła się jak
wspomnieliśmy wyżej literatu-ra
okresu Romantyzmu Nawią-zując
do pierwiastków rodzi-mych
stała się ona równocześ-nie
literaturą politjczną nawo-łującą
do zjednoczenia wysił-ków~dl- a
ratowania narodu prz'
zaborcą i tworzącą tym sam) ni
tradjeję która przetrwała do
chwili obecnej Symbolem i naj-większym
ideologiem tej trady-cji
jest jak wiemy Adam Mic-kiewicz
którego słusznie można
by nazwać „Największym Pol-skim
Dysydentem" Prześlado-wany
przez władze carskie za
swoją działalność stał się dla
rodaków uosobieniem walki
przeciwko rosyjskiemu ciemięz-cy
Najświeższjm przykładem
znaczenia Mickiewicza dla pol-skich
sentymentów niepodległo-ściowych
były darzenia mar-cowe
sprzed kilku Napisa-na
przez niego sto lat temu pa-triotyczna
sztuka „Dziady" wy-stawiona
na deskach Teatru Na-rodowego
w Warszawie na po-czątku
1968 r została zdjęta ze
sceny ze względu na „antyra-dzieckie
reakcje widowni" Wy-darzenie
to zapoczątkowało serię
wystąpień polskich intelektuali-stów
przeciwko cenzurze i do-magających
się kontynuacji
przedstawienia Decyzja za-mknięcia
sztuki wywołała rów-nież
falę masowych demonstra-cji
które w konsekwencji do-prowadziły
do radykalnych
zmian w aparacie partyjno-rzą-dowy- m
Obywatelska rola polskich pi-sarzy
po II wojnie światowej
uwarunkowana była w dużym
stopniu dwie okoliczności
którjch brak było np w Związ-ku
Sowieckim lub Czechosłowa-cji
Pierwszą jest istnienie Ko-ścioła
który swą obecnością po-zwalał
uświadomić istnienie du-chowej
i ideologicznej alterna-tywy
wobec doktryny oficjalnej
Drugą był sfakt że przez więk-szą
część okresu powojennego
intelektualiści polscy (a przy-najmniej
niektórzy z nich) mo-gli
wyjeżdżać za granicę nawią-zując
kontakt z krytycznie na-stawioną
emigracją oraz mieli
Parlamentarna tradycja rządu i
jak
Inni
jak
rolą
było
losy
dostęp do obcojezycznychJcsią-- '
zeKj_ j t--£asu-yi5m
jrujjazuzieim-- '
kówacd wilż' pozwoliła 'nawet 'ha
publikowanie 'niektórych jiisarzy
"emigracyjnych (np Gombrowi-cza)
"a wpływowy emigracyjny
miesięcznik „Kultura" dostępny
był w' Polsce w latach 1956—
1966 W rezultacie intelektuali-ści
polscy mogli nawiązać dia-log
nie tylko 'z Zachodem lecz
'również z Polakami rozsianymi
po świecie wzmacniając tym sa-mym
poczucie wspólnoty naro-dowej
W okresie ostatnich
pisarze polscy doprowa-dzili
do perfekcji technikę me-tafory
i "alegorii pozorną uciecz-kę
"w przeszłość i egzotykę po to
by przemycić ważne treści
współczesne Zajmując się te-matem
drażliwym i krytyką
społeczną rozwinęli umiejęt-ność
pisania „między wiersza-mi"
co pozwalało na wprowa-dzenie
w błąd cenzora lecz z ła-twością
odcyfrowywane było
wyćwiczonego w odczyty-waniu
aluzji krajowego czytel
wszystkich powyższych
historycznych i praktycznych
względów każdy rząd musi
"" ™"" -'-- - — - ach ministrowie danego rzą
dumogą oczywiście nie byc
waż— jaktodaYcipni£okjei
się długo i zresztą nie bez wet w samej tradycyjnej bry-różny- ch
komplikacji zdaje tyjskiej nazwie opozycji —
wciąż„pozytywnie najtrudniej- - "lojalna opozycja Jego Kró-sz- y - egzamin bo egzamin lewskiej Mości" — zawarta
praktyki Tak guz bowiem jest 'idea że opozycja nie jest
jest w rzeczywistości polity-- jakąś grupą zaciekłych i zgu-czn- ej
i ustrojowej że o prze- - bnych wrogów społeczeństwa
trwaniu danego t systemu nie ale" odwrotnie że jest to
decydują najpiękniejsze choć- - wprawdzie grupa w danym
by abstrakcyjne teorie ale okresie opozycyjna ale nie-właśn- ie
argumenty praktycz- - mniej wierna szerszej spra-nego
życia wie narodu i państwa Uzna-Jeś- li
wspomnieliśmy o daw-- nym powszechnie zadaniem
nych komplikacjach w rozwor opozycji jest kontrola i kry-j- u
anglosaskiego! systemu par-- tyka rządu a w przyszłości —
lamentarnęgo to mieliśmy w przypadku zwycięstwa w
min na myśli taki fakt że wyborach parlamentarnych
przewodniczący parlamentu — zadaniem jej jest utworze-- w
dawnej Anglii obowiązany nie nowego rządu
był
finansów że
w przypadku
(a
wj
przez
dwuna-stuyl- at
przez
Z
ekonomiczne zawsze mogły w™™ rut i u-nastrę-czać
nieprzewidziane osc WW™ zdrowej ]
kłopoty) to przewodniczący W °P°JJ-- In"? sPraw'
byli
królów
zięnią Tower z k'tórego często zachYvyceni ostrą nieraz j bru-ju- ż
nigdy nie wracali 'Były taln && e strony
to iednat bardzo dawne cza- - SW01fh przeciwników parla-s- y
i od Wieków już-- bowiem mkentaarnych tymbardziej ze w wypracowanym przez Wiel- - ta wyrasta nieraz ze
ką Brytanie syśtemie~'ustro-- WEWog raczej dęmagogicz-jowynTrza- d"
wyłoniony przez : obliczonych na zyskanie
parlament liczy się 'z -- jego H°lUwie najszerszego rozglo-ópini- ą
i-t- ó nie tylko-- z opinią J "W1 P0f
ale również zopi5 W Tiednąk juz jest opo
nią mniejszości czyli opozycji zycja musi byc głośna pome--
parlarhentarnej W istocie na
lat
nika Spośród wielu powojen- -
neh autorów i ich prac zasłu-gujących
tu na wzmiankę moż-na'
by tu wymienić dla pokła-du
Jerzego Andrzejewskiego i
jego „Ciemności kryją ziemie"
pozornie odnoszące się tematy-ką
do hiszpańskiej inkwizycji a
w istocie zajmujące się sprawą
moralnego w j boru jednostki
„Policję" i „Indyka" Sławomira
Mrożka w którjch groteskowym
ujęciu można się bez trudu do-szukać
w raźnych aluzji do
współczesnego społeczeństwa
czy fraszki Stanisława Jerzego
Lecą piętnujące głupotę i bez-myślność
komunistycznej tech-rokrac- ji
Wielu polskich bezkompromi-sowych
intelektualistów padło
ofiarą prześladowań: niektórzy
z nich zmuszeni zostali do opu-szczenia
kraju Ci co wyjechali
przjłączyli się do aktywnie za-angażowanej
emigracji stara-jącej
się pośrednio wpływać na
bieg wjpadków w Polsce (np
sfonny filozof Leszek Kołakow-ski
współpracujący obecnie z
redakcją „Kultur) " oraz „Kon-t)nentó- "
i „Aneksu") Ci co
pozostali odważnie występują
w obronie wartości narodowjch
i swobód demokratycznych (np
Andrzejewski Słonimski Bień-kowski)
Niektórzy z łych ostat-nich
publikują za granicą pod
swoim nazwiskiem (np Kisie-lewski)
oraz-inn- i pod pseudoni-mami
(jak np Staliński)
Spośród organizacji i instytu-cji
na Zachodzie które stawiają
sobie za zadanie popieranie pol-skiej
opozycji na największą
chyba uwagę zasługuje istnieją-cy
już prawie 30 lat publikowa-ny
w paryżu miesięcznik „Kul-tura"
i jego wydawca Instytut
Literacki Zasadniczym postula-tem
politycznym „Kultury" jest
działalność na rzecz wspólnoty
narodów które 'wszedłszy na
drogę socjalizmu mogą go osiąg-nąć
tylko w wypadku uwolnie-nia
się od komunistycznej dy-ktatury
Jest to rzadki wypadek
w którym opozycja polityczna
grupuje się na emigracji lecz
ma ogromny wpływ na przemia-ny
ideologiczne w kraju macie-rzystym
„Kultura" więc to nie tylko
pismo: to instytucja Jej znacze-nie
doceniane jest przez cZynni-Vkipartyj- ne
w krajach 'Europy
"wschodniej ponieważ- - — 'jak
wieść niesie — stanowi ona obo-wiązkową
lekturę dla partyj-nych
aparatczyków Publikując
powieści publicystykę listy' i
dokumenty spoza żelaznej kur-tyny
stała się ona niezmiernie
ważnym forum swobodnej wy-miany
myśli dla dysydentów
Związku Sowieckiego i krajów
satelickich
Ostatnie wydarzenia w Polsce
mające swe źródła w niezgodno-ści
potrzeb obywateli a możli-wościach
państwa w ich zaspo-kajaniu
— a dotyczy to poza
elementami ekonomicznymi prze-de
wszystkim sprawy zagwaran-towania
swobód demokratycz-nych
— świadczą niezbicie o ro-snącej
armii innowierców i to
nie tylko w literaturze
P S Wystawa otwarta jest
do 10 listopada br i organi-zatorzy
serdecznie zapraszają
społeczność pozauniwersytecką
Wstęp wolny
opozycji
ślił jeden ze współczesnych
polityków kanadyjskich —
siła opozycji polega na jej
zdolności do wrzasku Mówiąc
jednak bardziej na serio dzia-łalność
opozycji ma kluczowe
znaczenie w systemie parla-mentarnym
ponieważ poprzez
swoją' krytykę opozycja roz-budza
opinię publiczną w kra-ju
z kolei zaś istnienie ak-tywnej
opinii publicznej jest
decydujące dla zachowania
i całokształtu demokratycznego
procesu rządzenia Słusznie
powiedział jeden z najwybit-niejszych
premierów w histo-rii
Kanady William Lyon
Mackenzie King: "Rząd jest to
w istocie zorganizowana opi-nia
Tam gdzie zabraknie opi-ni- f
publicznej lub gdzie bę-dzie
ona słaba — tam też bę-dzie
najprawdopodobniej zły
rząd który wcześniej czy póź-niej
stanie się rządem dykta-torskim"
Z tych wszystkich wymie-nionych
względów ogólnych
— mimo że krytyka nie jest
przyjemna dla nikogo' —
świadomi zwcleTiir" dqrx
kratyczno - prhmcrt-o- -
systemu rzadznfi 'rrją
zna"zerjie opozycji niez?1':'
od tego czy w danym ckr~s:3
znajdują sie w parlarncTph
na" ławach' grupy ' rzadzsa?]
czy na ławach grupy opozy-- -
cyjaej
WZROST STAWKI
MINIMALNEJ?
Rzecznik Ontario Chamber
of Commerce oświadczy! iż
Ministerstwo Pracy rozważa
możliwość podniesienia mini-malnej
stawki wynagrodzenia
za pracę Obecnie wynosi ona
na obszarze Ontario $245 za
godzinę Istnieje prawdopodo- -
bieństwo że od dnia 1 sty-cznia
1978 r stawka ta zosta-nie
podniesiona o 109ć
POŻYCZKI BANKOWE
W tygodniu który zakoń-czył
się 29 września banki in-korporow-ane
udzieliły poży-czek
na łączna sumę S47S60-00000- 0
o S178OO0O0O wię-cej
niż w poprzednim i o
$8110000000 więcej niż
przed rokiem w tym samym
czasie
ZBOŻE DLA CHIN
Chiny będą nadal zakupo-wał- y
zboże w Kanadzie mimo
wygaśnięcia 3-letn- iej umowy
w tej sprawie Według tego
porozumienia podpisanego w
1973 r Pekin zobowiązał się
kupować w Kanadzie co naj-mniej
4800000 ton ziarna ro-cznie
Rząd Federalny został
powiadomiony przez Pekin iż
Chiny mają zamiar przedłu-żyć
umowę o kupnie zboża
ZAOSTRZYĆ PRZEPISY
Komitet bezpieczeństwa
drogowego rządu prowincji
Ontario jest zdania iż należy
zwrócić baczniejszą uwagę na
kierowców którzy prowadzą
wozy w stanie nietrzeźwym
ponieważ ilość powodowa-nych
przez nich wypadków
stale wzrasta Zdaniem jego
obniżyć trzeba karalną ilość
alkoholu w krwi z 80 do 50
WIEŚCI z
--
—"g''1 '
NOWY OKRĘT SZKOLNY
W Gdyni podniesiono ban- -
derę na najnowszym okręcie
szKomym marynarki wojen--
nej ORP "Gryf"
Jednostka przeznaczona
jest do wszechstronnego szko
lenia podchorążych — odby-wania
praktyk nawigacyjnych
i maszynowych Wyposażenie
napędy
wiedzy
zapewnia
realizację długich rejsów
WĘGIEL DLA JAPONII
W br Polska wyeksportuje
do blisko 1000000
ton węgla Realizacja kon
prz
Wielkie płukanie -- r- tak
można
jest tło- -
ku
Operacja ta rów-nież
eksperymentem
na
dy
miligramów w 100 mililitrach
krwi zaś kierowców
mają go 150 miligra-mów
kierować do sądu
STAN ZATRUDNIENIA
Ilość bezrobotnych zmalała
we wrześniu do 070000 osób
podczas gdy w sierpniu było
ich 709000 Jest to najmniej-sza
w okresie ub 10
miesięcy
Stanowi to G5 ogółu sil
pracowniczych Przed rokiem
było 631000 bezrobotnych w
styczniu i lutym br 800000
ZWYŻKA CEN
Koszt utrzymania wykazał
zwyżkę o 05rć we wrześniu
w porównaniu do sierpniowe-go
Żywność podrożała o
07°r mieszkania o llr
odzież o Oór transport
149Ć lecznictwo bez zmiany
rozrywki o 047 wyroby ty-toniowe
o 05 °c
PASY BEZPIECZEŃSTWA
Od chwiil wprowadzenia
przymusu używania pasów
bezpieczeństwa w samocho-dach
ilość wypadków drogo-wych
nie zmniejszyła sie
zmalała jednak" ilość zabitjch
w nich i ranionych osób W
okresie pierwszych 7
br zanotowano 116154
wypadki w których zginęło
605 osób i 36785 odniosło
obrażenia podczas gdy w tym
samym okresie w 1975 roku
116073 wypadki 699 zabitych
i 43900 rannych v
i
PRODUKCJA AUT
W okresie od 1 stycznia cfo
9 października krajowe wy- twórnie samochodów wypro-dukowały
1274286 wozów
podczas gdy w tym samym
okresie 1975 r 1088346
POLSKI
22&M
przewozów i odbywają sie
także między krajami północ- -
nej i południowej Europy
oraz między krajami zacho- -
dnioeuropejskimi i Bliskim
Wschodem
ARTYSTYCZNY PROTEST
Na terenie b hitlerowskie
go obozu koncentracyjnego
maiarsKicn rzezmarsKicn i
graficznych Wspólnym mo-tywem
jest artystyczny pro- test przeciwko i śmier--
C1
STOŁECZNE BIBLIOTEKI
T '!" Duu"c' w U1CJ "ue
szkańcy nowo budowanego
osiedla wsrod placówek nie- -
pędnych w jego wyposażeniu
AUTOMAT
METEOROLOGICZNY'
Antnmatwmji sfnfip mpfp
m Ojizaccwane na podstawie pzaiy bajowej
w nowoczesne urządzenia na-- '' ju-- u puwaia na-wigacyjne
stosowane we flo- - dawn? stala falerla sztuki
cie i układy umożli-- Pozesn ej "Przeciw woi-wia- ją
słuchaczom uczelni zdo-- nie Zlokalizowano ją w jed-bywan- ie
pełni w tych nym obozowych baraków
dziedzinach Dużv zasiet? nlv-- gromadząc ponad 100 prac
wania "Gryfowi"
Japonii
liczba
traktu ze względu na dużą Sieć warszawskich biblio-odległo- sc wymaga używania tek publicznych liczy 180 pla-wielki- ch trampów Zawijają cówek w stolicy t 54(z liczny
one do japońskich portów mi filiami) na terenie stołecz-przeciętn- ie dwa razy w mie- - neg0 województwa W ub ro-sią- cu 52000 Otobnecnwieęglza ładdounpkoiermtu j4000d0y0sp0onkoswiąażłeyk oknetóreponad czy-Fukuya- ma zbliża się "Urn- - tało około 10000000 czytelni-wersyt- et Toruński" Tuż za ków Biblioteki naukowe i wy-ni- m
-- płynie 55-tysieczn- ik "Ma- - pożvczainie książek w osie-nife- st Lipcowy" W dalszej dlach mają coraz wiekszą
kolejności płyną tam sięcznik 'Powstaniec Śl3ą2-tys- k- i' frekwenmcjęieszkiańcuózwnawaznae nies--ąi
55-tysiecz-nik
"Politechnika zbedne piacóvvki świadczą o
Szczecińska tym m jn wyniki ankiety
PŁUKANIE JEZIORA przeprowadzonej kilka lat te- -
określić najlepiej czy- - c„nnia fnr
Olsztynie w pełnym
będąca
wielkim
ma polegać usunięciu wo
z martwego biologicznie
tych
którzy
o
miesię-cy
w
wojnie
jeziora Długiego do rzeczki oroIogiczną skoństruowano w
Łyny a następnie napełnię- - zakładzie aparatury pomiaro-m- u
go czystą wodą z jeziora wej Instytutu Meteorologii i
Krzywego Gospodarki Wodnej Będzie Prace przygotowawcze ona samoczynnie zbierać i re-trwa- ły kilka lat Wymagały jestrować podstawowe dane
one wybudowania m innymi meteorologiczne miń tern-dwó- ch
rurociągów Pierwszy z perature ciśnienie i wilgot-nieli
łączący Łynę z jeziorem ność powietrza prędkość kie-Długi- m jest już gotowy-- Przy runek i siłę wiatru wielkość
budowie }druglego łączącego 0pa(iów
obydwa jeziora prace wkro-czyły
właśnie w ostatnią fazę Program ten może być roz-szerzony
o dalsze pomiary
"PEKAES" m m natężenie promieniowa- -
W ciągu 17 'lat istnienia - słonecznego temperatury
Przedsiębiorstwo Miedzynaro- - wody i gruntu narożnych głe-dowy- ch Przewozów Samocho- - bokościach" i zawartości wody
dowychj "Pekaes" przewiozło w śniegu Nowe stacje umoż-- w obsłudze polskiego handlu iiwją natychmiastowe sygna-zagraniczne- go
oraz w ramach iiZOwanie nagłvch zmian po-tranzy- tu
przez Polskę ponad gody
1250000 'ton ładunków Po- - '
nsdto' ponad 500000 pasaże-- ZABYTKOWY OBIEKT
rrr i turystów Dziś samocho- - 1000-letni- e saliny wielickie
("v "Pekaes" docierają do otrzymały nową nazwę Zabyt-C-:udzi:s- tu
kilku krajów Eu- - kowa Kopalnia Soli — Wieli-r-- —
cpz do" krajów Afryki i czka Stało sie to w związku'
':J--i fmin da Turcji Kuwej- - z umieszczeniem tego obiektu
tj-£yri- i-i 'Libii) w rejestrze zabytków Od pp- -
Przewozy tranzytowe stano- - czątku br Wieliczka obsłuży-u:- ą
około 10% wszystkich ła ok 300000 turystów