000113a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
_____ „p™
fr" -- 1
! [ I
j--
m
' u
- 5S
Ki
r
'
ł
i
:"!£
i ':
Li %iV
' SU?" '
j
fi' W'
1
j
' "i r re-- i :
n
STR 2
— AffTfu
"Związkowiec" (The Alliancer)
Printed for evercr Wednesday and Saturday by
LWtlllWa I nni icu AIIIAMrc 1 ysa& rv"-u- " — -- iii-rrTV
T=r 7-3i- Vii PniaVńtr w
Dyrekcję Prasowa: A Szczepkowski
Ktdakłor F Wegewłkl Kltr Drukarni K
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $600 )
Półroczna $350
Kwartalna $200 1
I
DDPĘC LIMITED -- -
Kanaaue wyaawany piki
przewodniczący S LezciyńjM Bekr
J Mazurkiewicz Klar Adm R Frlkki
W Stanach Zjednoczonych
i innych krajach
Pojedynczy numer
1475 Cłueen Street West Tel LE 1-2-
491 Toronto Ont
Authorlsed aa Second Clajs Mail Post Office Department Ottawa
TAJEMNICZA UMOWA
Opinia publiczna została zelektryzowana oświadczeniem p W
M GUchrista prezesa Eldorado Mining & Refiring Ltd pań-stwowego
przedsiębiorstwa kontrolującego produkcję oraz zbyt
uranu Powiedział on mianowicie że w marcu 1957 r na krótko
przed rozwiązaniem Izby Gmin i rozpisaniem wyborów zawarto
układ z rządem brytyjskim w sprawie sprzedaży uranu 'w latach
1963—66 na ogólnąwartość ponad $200000000 Treść tej umowy
nie została jednakże ogłoszona ale obecnie wszczęto rokowania
celem ewentualnych zmian głównie pod kątem widzenia ewentu-alnego
wcześniejszego terminu dostaw i zniżenia ceny jeśli idzie
o brytyjskiego partnera
Dlaczego tak istotny dla przemysłu uranowego układ zacho-wano
w tajemnicy? Oczywiście nie posiada on obecnie praktycz-nego
znaczenia ale pozwoliłby poszczególnym firmom na przy-gotowanie
jakichś racjonalnych planów na przyszłość
Przywódca opozycji Lester Pearson zaatakował ostro rząd
zasypując go różnymi oskarżeniami Jednocześnie zapewnił iż nic
mu o tym układzie nie było wiadomem Być może znał jego treść
zmarły niedawno C D Howe minister handlu i przemysłu W każ-dym
razie rząd liberalny sprawy tej nie rozpatrywał W czasie
akcji wyborczej ministrowie bowiem byli w terenie a w wyniku
wyborów władzę objęła partia konserwatywna
Robert Winters minister robót publicznych w ostatnim rzą-dzi- e
liberalnym stwierdził stanowczo iż nie znał treści umowy
nie wiedział o jej istnieniu ani gdy zasiadał w rządzie ani też
później gdy po przegranej wyborczej został prezesem i naczel-nym
dyrektorem Rio Tinto Mines Ltd Przywódca ontaryjski CCF
Donald MacDonald utrzymuje że zarówno liberałowie jak i kon-serwatyści
ukryli treść umowy aby pomóc wielkim przedsiębior-stwom
Należy tutaj wyjaśnić że po cofnięciu zamówień przez
Stany Zjednoczone mniejsze kopalnie uranowe musiały wstrzymać
produkcję
Na łamach prasy w Izbie Gmin toczy się zawzięty spór na
temat odpowiedzialności za nieujawnienie tak ważnej umowy W
ubiegły poniedziałek zabrał głos prem Diefenbaker który w ob-szernym
wywodzie stwierdził iż umowa w ogóle nie została
podpisana
Nie istnieje Toczą się natomiast przez cały czas rokowania
które dotychczas nie dobiegły końca W tych warunkach wszystkie
ataki na rząd na tym tle są oczywiście bezzasadne
Wyjaśnienie to zdawałoby przesądzać dalszy spór Ale nie!
Skoro istotnie nie było żadnej umowy to dlaczego naczelny
dyrektor państwowego przedsiębiorstwa najbardziej w tej spra
wie zainteresowanego oświadczył coś wręcz odwrotnego? I dla-czego
rząd z miejsca nie udzielił odpowiednich wyjaśnień ale
czekał kilka dni?
Oczywiście dalszy spór służyć będzie jedynie dla podsycania
wewnętrznej walki politycznej Ma on dostarczyć opozycji amu-nicji
ale wydaje się iż jest ona raczej mało efektywna Ujawniona
do
wieczorem
bez On-tario
Polonii
się
też
zdziałał
się
by
10f!
przekonania że zwiększyć
do gospodarczego
Kanada olbrzy-mim
terytorium bo olejmującin
prawie Amery-ki
Północnej Jeżeli nic potrafi go
zaludnić i zagospodarować wów-czas
go innych
Zapytany czy etniczna nie
hamuje procesu integracji
Grossman że jest
gruntu błędne mniemanie
odgrywa kolosalną rolę w
integracji informuje
jczku oj-czystym
o możliwościach jakie ma
do dyspozycji kraju osied-lenia
Brak tej się
odczuć zarówno imigran-tom
też władzom całemu
społeczeństwu
Skoro Kanadjjczjk gdy
się Paryżu czy Rzymie
wszjm rzędzie rozgląda się
porozmawiać po
i zi gszstą tyr: jjryku
czy nieujawniona umowa nie powiększyłaby stanu zatrudnienia a
to jest obecnie najważniejszym zagadnieniem
Żadna stron wcale charakterystyczne nie wiedzie
np "wojny" o James prezesa Bank of Canada Min Fle-ming
uchyla się od podjęcia lontu podrzuconego przez liberałów
a ci znowu zamilkli po jednym wypadzie bynajmniej nie ozna-cza
to że którakolwiek strona przeszła na jego pozycje Nie
Ale każda z innych powodów wycofała się na dalekie przedpola
obronne
Min Fleming odżegnuje się od odpowiedzialności politykę
monetarną i kredytową Bank of Canada — a więc państwową —
podczas gdy liberałowie nie zamierzają drodze parlamentarnej
obalać Coyne'a aby ten sposób umożliwić rządowi wyznaczenie
na jego miejsce kandydata odpowiadającego min Flemingowi
Opozycja zawsze może śmiało powiedzieć że do obowiąz-ków
nie ułatwienie życia rządowi znajdowanie dla niego
wyjścia z kłopotliwej sytuacji
istotnie polityka Coyne'a hamuje opanowanie przesilenia
gospodarczego? są podzielone
Podczas gdy jedni to podtrzymują z całą stanowczością —
drudzy zaprzeczają natomiast wszyscy zgodnie utrzymują
rząd posiada niewątpliwie możliwość kształtowania polityki mo-netarnej
niezależnie od prezesa Bank of względnie może
wpłynąć na niego
Wskazuje się dalej że programie Coyne'a są punkty któte
pełni odpowiadają rządowi przede wszystkim prem Diefen-bakero- wi
a inne które są bliskie liberałom
I tak np Coyne wypowiada się przeciwko rozszerzaniu inwe-stycji
amerykańskich pewnymi restrykcjami wobec kapitałów
i przedsiębiorstw amerykańskich — mile konserwatystom
Ale zaleca również życic granicach realnych możliwości rze-czywistych
wpływów — podoba się liberałom i pewnej części
konserwatystów
Jak więc z tego wynika nic jest prosta te
i inne rozbieżności wzajemne ataki wykorzystywanie rzeczywi-stych
i urojonych poślizgów zdaje się przygotowywaniem
terenu pod przyszłą kampanię wyborczą
zanosi się ona na bieżący rok Wszystkie stronnictwa jed
nak zgodnie widocznie doszły
się
in Grossman o imigracji
W środę w audycji
"Provincial Affairs" wy-stąpił
minister teki rządu
p Allan Grossman Jet on
dobrze znany w Toronto
częsty gość naszych akade-miach
w wielu przemówieniach da-wał
Avraz jak baidzo interesuje
sprawami Nowokanadyjczyków On
jest wiceprezesem Międzynaro
dowego który wiele do
brego na terenie Metropo-lii
Wywiad z min Grossman cni
znany komentator radiowy
J ColLngwood Reade
Min Grossman kategorycznie roz-prawił
złośliwą plotką która
głosi jako imigranci odbierali
urodzonym
tym samym powodowali rozwój bez-robocia
Zarówno przedstawiciele
jak
rządowe stwier
dzili de pisyciy—Li si§
it
$700
należy
rozwoju pań-stwa
połowę
straci na korzść
prasa
min
oświadcz}! to
Trasa
etniczna
narodu gdyż
nowoprzybjlego w jego
swej w
prasy dałby
dotkliwie
jak i
w Kanadzie
znajdzie
w w w pier--
za kimś
kim mógłby
£ielku w
ze co jest
Coyne
A
za
w
w
jej
należy
Czy
Opinie
iż
Canada
w
w
za
co jest
w
co
sprawa taka Ale
być
Nie
na
pracy
UddJ
'ZWIĄZKOWIEC" KWIEeiEfl (Ąpril) Środa 5 — 1961 NR 23
Polacy wykładowcy
na Uniwersytecie Toronfońskim
Niejcdnokiotnie już na łamach
"Związkowca" pisaliśmy o roli i-mig-racji
w rozwoju Kanady jej
wkładzie we wszystkich dziedzi-nach
Omawialiśmy zarówno wy
siłek setek tysięcy robotników roi- -
ników jak i pracowników umysło
wych Wskazywaliśmy na poważny
odsetek polskich któ-rych
udział w budowie i rozbudo
wie tego kraju jest szczególnie
wielki Wreszcie podkre-ślaliśmy
iż grupa polska dostar
czyła stosunkowo wielką ilość pra
cowników naukowych Niemal na
wszystkich uniwersytetach znajdu-ją
sie Polacy wykładowcy a inni
pracują w licznych instytutach ba-da- w
czo-naukowy-ch
Na Uniwersytecie Toronlońskim
tej największej i wyższej uczelni
w Kanadzie dziwnym zbiegiem o-kolicz- nośći
ilość polskich profeso-rów
wykładowców jest stosunkowo
mała Jest to zapewne czysty przy
padek ale właśnie w ostatnich kil-ku
latach obserwuje się i na tej
uczelni pewne zmiany Ilość wykła
dowców polskich powoli ale syste
matycznie wzrasta
W wieczorem w lokalu
SPK w Toronto odbyło sig spotka
nie tych pracowników
wzjemne się zapoznanie Inicjatywę
tę podjął Instytut Naukowy w Ka
nadzie który siłą faktu właśnie j
nimi pozostaje w łączności i prag
nie ich współudziału w swych pra
cach Zarząd Główny KPK udzielił
tej inicjatywie pełnego poparcia
Dzięki temu dr W Turek dyrek
tor Instytutu mógł powitać i przed
stawić niemal wszystkich profeso
rów polskich pracujących na Uni-wersytecie
Torontońskim
Na sali obecni byli następujący
profesorowie i wykładowcy: Jerzy
Olszewski profesor neuropatologii
Stefan Stykolt profesor ekonomii
Dębowski profesor języka francu- -
skiego Tadeusz' Grygier profesor
psychologii w instytucie zagadnień
socjalnych Jan Betlej profesor hi-storii
nowożytnej oraz inżyniero-wie
Piotr Wodziański Jan Binkie-wic- z
i Jan May profesorowie wy-działów
technicznych
Listę tę należy uzupełnić
a mianowicie dr Cecylia
Krugcr-Dunajow- a profesor mate-matyki
oraz dr Grodziński profesor
psychologii Oboje ze względów za-wodowych
iue mogli się zjawić
Obok tych 11 profesorów na Uni-wersytecie
Torontońskim pracuje
5 młodszych pracowników nauko-wych
Najdłużej na uczelni toron-toński-ej
wykładają profesorowie
Dunaj owa i Stykolt oraz May pod-czas
gdy prof Olszewski przed
do Toronto wykładał
w Montrealu i Saskatoon Profeso
rowie Grygier i Betlej przybyli z
Wielkiej Brytanii prof Dębowski
Francji a prof Wodziański z Ar-gentyny
Prof Stykolt jest — jeśli tak
można powiedzieć — najbardziej
kanadyjskim Opuścił on bowiem
Polskę w wieku lat 15 a więc szko-łę
średnią kończy! już za granicą
Studia uniwersyteckie ukończył w
Toronto a następnie specjalizował
się na uniwersytetach Harvard i
Oxford
Znakomity uczony prof Olszew-ski
wywodzi się Wina gdzie ukoń- - czł studia i był wykładowcą jesz
cze przed wojną Również prof Du-najo- wa
pracowała naukowo jeszcze
w Polsce podczas gdy pozostali
częściowo ukończyli studia w kraju
ale wyspecjalizowali się i pracę
naukową rozpoczęli dopiero za gra-nicą
Gości powitał dr Turek kreśląc
zwięźle sylwetkę każdego Mówił o
wkładzie grupy polskiej i o wiel-kich
jej możliwościach Wskazywał
na konieczność uwypuklania go i
przekazywania mówił o śladzie ja-ki
powinien z ich pracy pozostać
Siadzie który powinien wskazywać
nic więc dziwnego że imigrant za
chowuje się tak samo w Kanadzie
Jlin Grossman co
robi rząd prowincjonalny by po-móc
w urządzeniu się
w nowym kraju powołując do ż aa prowincjonalne ministerstwo
imigracji na czele którego stoi
min J Yaremko
Ministerstwo to służy Nowokana
djjczkom informacjami w zakre
sie zatrudnienia mieszkania do
kształcania się czy innych proble-mów
zyciow}ch Toza tym doko-nuje
urzędowych tłumaczeń świa-dectw
i dyplomów podaje informa-cje
z zakresu służby zdrowia świad-czeń
społecznych etc Każdy Nowo-kanadyjcz- k gdy ma jakieś trudno-ści
życiowe powinien się z całym
zaufaniem zwracać do "Department
of Cilizenship" w gmachu rządu
prowincjonalnego w Queen"s Park
w Toronto a otrzyma
Kto mieszka poza To- -
może przesłać zapj tanie h
ttawme
zainteresowanie społeczeństwa aktualną problematyką i dlatego na elementy polskości w pracach
należy oczekiwać że coraz to wyskoczy jakaś nowa sprawa zapalna uczonych Polaków czy Kanadyjczy-ż- e gromadzić będzie amunicję wszelakiego kalibru dla decy-ikó- w polskiego pochodzenia Oczy-dując- ej
rozprawy w 1962 roku Unicie nie chodzi o jakieś wowi- -
te-lewizjj-nej
Ja-ko
Instjtutu
dla Imigrantów
prre-wadz- ił
ze
pracę Kanadyjczykom i
świata przemysłowcy i
wreszcie czynniki
imigracji
rozporządza
kontynentu
z
z
inżynierów
im-ponujący
czwartek
naukowych
nieobec-nymi
przybyciem
z
z
przypomniał
imigrantom
wyczerpujące
informacje
nistyczne podejście ale o elementy
wynikające z polskiej kultury pol-skiego
środowiska polskiego oto-czenia
polskiej tradycji
Instytut Polski — wywodził dr
jTurek _ sromadzi wszelkie matę
riały publikacje odnoszące się do
życia polskiego w Kanadzie oraz
wszystko co w Polsce ogłoszono o
Kanadzie wyłania sic zresztą o--
becnie nowa wdzięczna dziedzina
mianowicie wzajemnych odnoszeń
polsko-kanadyjskic- h Instytut po
CO CZYTAĆ?
Wycinek historii politycznej
ADAM CIOŁKOSZ: Róża
Luksemburg a rewolucja ro-syjska
Instytut Literacki Pa-ryż
1961 str 257 cena egzem-plarza
$200 Do nabycia w
Księgarni "Związkowca"
Na bieg wypadków historycz-nych
wywierają wpływ jedno-stki
czasami potrafią one nawet
kształtować je zmieniać kieru-nek
to znów pozostawiają swój
ślad na długie lata Bywa' iż ja-kiś
nurt uboczny nieomal przez
współczesnych nied ostrzeżony
lekceważony w późniejszym roz-woju
odgrywa wielką-częstokro- ć decydującą rolę Historycy np
przez długie lata traktowali po
macoszemu ruchy społeczne
dzieje stronnictw politycznych
szczególnie gdy ich wpływ na
wypadki omawianego okresu nie
był przemożny
Dziś zapewne nikt nie wątpi
że np sumaryczne dzieje Polski
nie dają rzeczywistego obrazu
że trzeba dla tego celu historię
ruchów społecznych i politycz-nych
dzieje Stronnictwa Naro-dowego
Ludowego PPS
SDKPiL itp
W polskiej literaturze polity-cznej
nie brakło naturalnie róż- -
TWrll tiraf1 1 wvmiftninnifli rl-łi- n
dzin Jle wieic problemów ciągle
jeszcze czesa na opracowanie
Dużo jest literatury epizodycz-nej
przyczynkowej prac o cha-rakterze
stronniczym a za mało
obiektywnych Zapewne wynika to zarówno z braku jeszcze nale-żytego
dystansu jak i z istoty
zagadnień
Dzieło Adama Ciołkosza zdaje
się świadczyć że jednak można jużdo tych zagadnień podcho-dzić"
spokojnie bez uprzedzeń O
noży uiKsemourg napisał bo-wiem
pracę chyba jej najbar-dziej
zdecydowany przeciwnik
ideowy Pracę ogromnie sumien-ną
i jak najbardziej bezstronną
Dla wielu nazwisko Róża Luk-semburg
nic albo bardzo nie-wiele
mówi I nie przynosi to
nikomu ujmy bo gdy została za- mordowana 15 stycznia 1919 w Berlinie wielka prasa światowa
zamieściła tylko notatkę w kilku
wierszach
Małoż to przeciwników polity-cznych
zabijano wówczas? A czy teraz jest inaczej?
Owszem w prasie komunisty-cznej
był huk co znowu nie by-ło
i nie jest zjawiskiem oderwa-nym
żaden jednak z ówczesnycli
obserwatorów zagranicznych' w Berlinie nie zdawał sobie spra-śwmęiezrcei
zgoidngęrłyawoasćobabędkztióera pirzep-o
możną rolę w życiu politycznym
w partiacli komunistycznych
przede wszystkim Niemiec i Pol-ski
Róża Luksemburg urodzona w
Zamościu w 1871 r wysunęła się
bardzo wcześnie na czoło działa
czy socjalistycznych Ta mała
wzrostem garbata kobieta bvla'
polemistką osobą bardzo wy- kształconą Osiągnęłaby niewąt-pliwie
w każdej dziedzinie kul-turalnej
czy naukowej wysoką
siada już obecnie największy zbiór
poloników — canadiana ogłosił
kilka prac Wiele zagadnień czeka
na opracowanie a zbiory Instytutu
są do dyspozycji --zainteresowanych
Inż Z Jaworski prezes Zarządu
Głównego KPK wyraził zadowole-nie
z tego pierwszego spotkania a
dr Grygier w imieniu gości po-dziękował
organizatorom za przy-gotowanie
przyjęcia zaznaczając
iż właściwością dr Turka jest coś
organizować i dlatego nie wątpi
że będą i owoce z tego spotkania
pracowników naukowych Uniwer-sytetu
Torontońskiego z członkami
Instytutu oraz naczelną reprezenta-cją
Polonii Kanadyjskiej
pozycję ale wybrała politykę
Była jedną z założycieli i głów-nym
ideologiem Socjalnej Demo-kracji
Polski i Litwy z której
później zrodziła się Komunisty-czna
Partia Polski
Od zarania swej działalności
politycznej znalazła się w ostrym
zatargu z Polska Partią bocian
styczną była jej najbardziej za-żartym'
wrogiem Chodziło o pro
gram niepodległościowy PPS--u
Róża Luksemburg zwalczała
ten program uważając go za
wręcz sprzeczny z interesami
proletariatu polskiego
Już to było oczywiście wystar-czające
aby między obu partia-mi
toczył się śmiertelny boj Ale
Róża Luksemburg głosiła rów-nież
program socjalny bardziej
radykalny od PPS i od większo-ści
europejskich partii socjalisty-cznych
W pewnym okresie cza-su
nastąpiło znaczne zbliżenie
między jej kierunkiem a repre-zentowanym
przez' Lenina ale ta
zgoda nie trwała długo Uważa
się powszechnie za największą
"heretyczkę" marksistowską
Jej ideologiczne tezy zaważyły
na dziejach partii komunistycz-nej
w Niemczech i Polsce Obie
przechodziły niezliczoną ilość
czystek przeprowadzonych przez
Moskwę która uznała iż zarazę
"luksemburgizmu" naltzy wytę-pić
Obok różnych odchyleń Mos-kwa
nie mogła przebaczyć Róży
Luksemburg bardzo ostrej kryty-ki
rewolucji rosyjskiej Wystą-piła
ona bowiem przeciwko nad-rzędności
władz centralnych par-ti- i
przeciwko kierowanej rewo-lucji
przeciwko niszczeniu wol-mos- ci
"Wolność tylko dla zwolenni-ków
rządu tylko dla członków
jednej partii nie jest wolnością
Wolność jest zawsze wolnością
dla inaczej myślącego" pisała z
więzienia we Wronkach
Adam Ciołkosz niepotrzebnie
zwęził tytuł książki gdyż w rze-czywistości
zajmuje się nie tylko
głośną pracą R Luksemburg o
rewolucji rosyjskiej Jest to "a-nali- za jej całego dorobku życio-wego
ustalenie jej miejsca w
dziejach ruchu robotniczego" W
istocie dał nam wręcz fascynu-jdąaccąh
isennusratcaychjnąw kmsiiąędżzkyęnaorodporą--
wym ruchu robotniczym odsło-nił
nieznane szczegóły z dziejów
partii komunistycznych Niemiec
i Polski stosunek Moskwy do
tych partii Wykazując wszystkie
błędy poglądów i teorii Róży
Luksemburg uwypukla jednocze-śnie
jej słuszne oceny broniąc
ją przed nieuzasadnionymi ata-kami
komunistów
Pracę Ciołkosza uzupełnia
słynna broszura R Luksemburg
"Rewolucja rosyjska" w przekła-dzie
A Ciołkosza która ukazuje
się po raz pierwszy w języku pol skini oraz wvmnwnn nniomitn
między dwoma marksistami Ju
lianem Hochfeldem i Romanem
Werflem jaka toczyła się w lu-tym
i marcu 1957 r na łamach
tygodnika "Po Prostu"
" -- - i-w- „~U„ w w— _
Dbajmy o zdrowie dzieci
7 KWIECIEŃ — ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA
Na zdjęciu widzimy dziew czjnkę bawiącą się nożscami Zdawać
islnmorpioooebgsbdóiteoczbzbiepyzciołeiekcsgaizpoęlne?ocypzzmraeDzłoejosecśpsiwnrttzaiaęatłkootde'cmnżzseieoenbwświielieandznjayegabdaanrtzwedaagiłkbeaoawupajcoavzzkyboCisółntożżaaebydiotznycionzeżavcvrkcezoewalwuombsslzoąweżwe?erróswionIbnlnieieyeż
"World Health Organization" ogłasza oiatek 7 kwietnia jako Światowy Dzień ZdroWia Haskm dnia będzie: "Wyoadid -- a mc-- -
LlWć dO CGC'"-- "
- _ ________
Alkohol iest zgubą nie tylko
jednostek ale narodów — gło-szą
nieomal wszyscy Czy aby
szczerze Poważną wąipiiwołc
nasuwa chociażby stosunek pań
stwowych władz które ze sprze-daży
lub produkcji alkoholu
czerpią olbrzymie dochody Co-praw- da
prowadzą one równo-cześnie
walkę z alkoholizmem
ale nie trudno stwierdzić iż su
my wydawane na ten ostatni cel
są znacznie niższe aniżeli wpły-wy
Nie wszędzie wprawdzie bud-żet
jest "pijany" a więc opie-rający
się na dochodach z trun
ków nie mniej jeanaK jest to
pozycja nie do pogardzenia
W związku z wprowadzeniem
nowego podatku w wysokości
3% od sprzedaży w prowincji
Ontario pos MacDonald z CCF
zwrócił się do prem Frosta z
zapytaniem:
— Znam wypadki w których
lekarz zaleca wypicie dla celów
zdrowotnych dwóch kieliszków
alkoholu Ustawa podatkowa
przewiduje że leki są zwolnione
od podatku czy w tych warun-kach
whisky lub brandy spoży-wane
dla celów leczniczych będą
zwolnione od podatku?
Sprawa tak postawiona wywo-łała
w Izbie Ustawodawczej zro-zumienie
Powiedzielibyśmy na-wet
sympatię Przypuszczalnie
niejeden sobie przypomniał po-dobne
serdeczne rady nieko-niecznie
lekarzy Inni zapewne
pomyśleli o zbawiennym działa-niu
dwóch kieliszków w przerwie
obiadowej a jeszcze inni przed
kolacją Ale jak przeprowadzić
rozróżnienie między alkoholem
spożywanym w celach leczni-czych
a rozrywkowych czy towa-rzyskich?
Prem Frosl znalazł salomono-we
rozwiązanie: "Dla uspokoje-nia
sumienia należy alkohol dla
celów leczniczych pić łyżeczk-ami"
Wątpliwości sumienia zostały
rozwiązane Pozostała tylko spra-wa
finansowa Ale i na to znala-zła
się rada Jeśli flaszka zosta-nie
nabyta na podstawie recepty
lekarskiej będzie wolna od po- datku Amatorzy mocniejszych
napojów będą mieli doskonałą o-ka- zję do częstszych wizyt lekar-skich
po 1 września br
Prokuratura onlaryjska rów-nież
okazała zrozumienie dla nie-szczęsnych
ofiar trunków alkoho-lowych
W piśmie skierowanym
do sędziów zastępca Prokuratora
Naczelnego apeluje by grzywny nałożone na pijaństwo rozkładać
na raty I słusznie Bo ieśli
pijaczyna będzie musiał jednora
zowo zapłacić np $5000 to prze cięż nie starczy mu na zakup no
wych butelek co znowu zmniej
szy ilość klientów w sądzie no
i w dalszej kolejności wpływy z grzywien Udzielając kredytu
zwiększa się obroty Bardzo eko-nomiczne
zalecenie prokuratury
Czy nie należałoby podobnych
"ulg" stosować i wobec winnych
innych przekroczeń albo nawet
przestępstw? Sprawa godna roz- wagi polityków i ustawodawców
Uczony amerykański laureat
nagrody Nobla w dziale chemii
"KULTURA"
DO NABYCIA
Numer 3 marzec 1961 r
Na bogata treść ostatniego
numeru miesięcznika składan
się m_ in następujące pożycie:
Kazimierz Wierzyński: Po- wtórny pogrom Pasternaka
Cyril Hinshelwood: Nauka i liistona
Zbigniew Jordan: O sytuacji
w nauce polskiej
choCdzuesław Dobek: Na czele po-
Czesław Miłosz: Wiersze
Stosunki Dolsko niemieckie zo- stały obszernie naświetlone i
omówione w artykule Berlińczy-ka- : Polska Niemcy 1961 oraz Tadeusza Nowakowskiego: Tru-dn- a sztuka nawlekania igły Ta ostatnia pozycja stanowi fra- gment dyskusji w telewizji nie- mieckiej która odbiła się sze- rokim echem
Borys Lewicki j wnikliwie na- śtkówuwlieetplapotlijteydkPeionsstęozpweiteatcpekóciwhenj iciwzansyapretky--a ZprSoSbRlemy narodowościowe w
Aktualne problemy politycz-ne
krajowe i międzjnaiodówe
omawiają: Juliusz Mieroszewski
Bohdan Osadczuk i Londyn-czy- k podczas gdy Franciszek Ka-linows- ki odsłania rąbek tajem-nic
przeszłości we wspomnie- niach pt Konspiracje w lotnie-lwi- e polskim
W numerze ponadto omówie-nia
książek oraz listy do Re- dakcji
Numer objętości 175 stron
ksiCęegnaarni$1"0Z0wi—ązkodwo can"abycia w
TYSIĄC MORDERCÓW
HITLEROWSKICH
£nyin Schuele przewodniczą-cy
tak zwaneco Centralnprn TT rzędu Badania Zbrodni Hitlerow- skich w NRF oświadczył iż około iuuu osób stanie niebawem
pperzłneidensiaądazmbriodpnodi zCahrozduztei mtuptoa-j o ''specjalistów w dziele maso- wbeecj 1z5a0głaodsyó"b zoDsotachh-o- djuzeżnizaak-n-ńwo-tcozkonue
a webec oc_r"a"ly"h "" r
pbrieogfłegLoinutsygoPdanuilaingdwwaygłosił u przemó-wieni- a Massey wHalTl ogrodzniteo mPóiweriłwsozegroźw nych następstwach prób atom
zwteaynncihescphooasnóibraadaizkabccrjjęoi jezńmwisaeptroizemarjaoąjwcąąycchdwo
drugie w auli uniwersyteckiej l jakkolwiek to drugie zebranie cróywfisntiyecżznwąiązPałaoulisnigę pzocazkęcsjtąowapła słuchaczy ładunkiem innej groź- by Kto pali dziennie paczkę pa- pierosów wywodził uczony skra-ca
sobie życie o 8 lat a kto dwie
rpzaucćzckiie —paleoni1e6 plaapt ieArosówwięc Npioe ssetpfuoedkseótnbtómwjieasłzoncaztepormzseitmawsiótewrdwizeinćIzibeiejankai U-stawoda-wczej
poseł liberalny A Thompson oświadczył 'że porzu!
cił palenie i wezwał rząd do 'wy dania odpowiedniej przestróg
Wskazywał że należy do ob£
wiązków jego przestrzec mies-zkańców
przed groźnymi skutka-mi
palenia papierosów Wiadomo
że pos Thompson był nałogo-wym
palaczem i wiadomo rów-nie- ż iż zwykł szybko wyciągać konsekwencje Ale apel jego nie spotkał się z odzewem czynników
rządowych Coprawda prowincja nie korzysta bezpośrednio z wpływów fabryk papierosów a-l- e farmerzy tytoniowi w Ontario
są dobrymi klientami minister-stw- a skarbu Nie można ich wiec
krzywdzić Ostatecznie czy tylko papierosy szkodzą naszemu zdr-owiu?
Prowincja Quebec przeciwsta-wiła
się zdecydowanie projekto-wanemu
formularzowi powszech-neg- o spisu ludności z powodu ru- bryki narodowość kanadyjska
Rząd federalny nie miał innego wvhnru iak wvrnfa in n
strojach czy nastawieniu ludnoś-ci
tej prowincji świadczy wcale
wymownie ankieta zorganizowa
fnraancjuisckvii unkdjawzuiciKanwvy sinaziwennvi-u- nadzie a mianowicie "La Pres-se- " Zasadnicze pytanie' dotyczy- ło ustosunkowania się mieszkań
ców tej prowincji ao wspolziom- - ków Kanadyjczyków anglosat
mego puciiuuzeiiia
Na ankietę odpowiedziało 11
409 czytelników a więc bardzo
Dokazna ilość Otóż 45% knroc
pondentów wypowiedziało się za
ouerwaniem yueoecu ou Kana- dy a 39% rrr nrransfaninm w n
mach obecnej federacji Tylko 3% za przyłączeniem do Stanów
Zjednoczonych a 4% za utworz-eniem
zcentralizowanego państwa
a iJULvautiyn vvo me UUZieiHO
ścisłych odpowiedzi w tej mierze
"La Presse" analizując ankie-tę
dodaje że jakkolwiek 459i
wypowiedziało się za samodzie-lnością
Quebecu to jednak 62%
Ddpowiedzialo twierdząco na py- tanie czy istnieje możliwość
współpracy między grupą fra-ncuską
a angielską Wysoce ch-arakterystyczne
i wymowne jest
że na pytanie: czy Anglo-kana-dyjczyc- y ujawniają zrozumienie
i sprawiedliwość wobec Franko-kanadyjczyków- ?
— 85% odp-owiedziało
"nie" a tylko 11%
"tak"
Na pytanie natomiast: czy Franko - kanadyjczycy okazują
zrozumienie swoicli angielskich
ziomków? — 68% odpowiedzia-ło
twierdząco a 27% "nie"
Redakcja "La Presse" stwier-dziła
że 845% odpowiedzi po- chodzi z Montrealu 375% kores
pondentów należy do grupy ni-ewykwalifikowanych
robotników
a 605% do kupców przemysłow
ców wolnych zawodów wykw-alifikowanych
robotników stu
dentów oraz posiadających wła
sne aocnouy
Sadzać do wvnik:irh Ini ankie
ty możnaby powiedzieć że Que- -
bfiP nip rriiin sio 7hvl rlnhrze W
rodzinie kanadyiskini Nie wyda
je się jednak by zarysowało się
niebazpicczeństwo ruchu separ-atystycznego
w tej prowincji kto-reb-y
doDrowadziło do oowstania
niepodległego państwa franko- -
Kanadyjskiego na kontynencie a-meryka-ńskim
M Szpsk
WAIGZAJ
badaniami
lekarskimi
i donacją
DAJ TERAZ!
KANADYJSKIE
TOWARZYSTWO
DO WALKI
Z RAKIEM
Prosimy wysilajcie datki
na adres:
Metropolitan Toronto Cooncil
Canartian Cnrer Sccis'
443 M=ur! Flssssn! Pd- - SI--
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 05, 1961 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1961-04-05 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000078 |
Description
| Title | 000113a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | _____ „p™ fr" -- 1 ! [ I j-- m ' u - 5S Ki r ' ł i :"!£ i ': Li %iV ' SU?" ' j fi' W' 1 j ' "i r re-- i : n STR 2 — AffTfu "Związkowiec" (The Alliancer) Printed for evercr Wednesday and Saturday by LWtlllWa I nni icu AIIIAMrc 1 ysa& rv"-u- " — -- iii-rrTV T=r 7-3i- Vii PniaVńtr w Dyrekcję Prasowa: A Szczepkowski Ktdakłor F Wegewłkl Kltr Drukarni K PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $600 ) Półroczna $350 Kwartalna $200 1 I DDPĘC LIMITED -- - Kanaaue wyaawany piki przewodniczący S LezciyńjM Bekr J Mazurkiewicz Klar Adm R Frlkki W Stanach Zjednoczonych i innych krajach Pojedynczy numer 1475 Cłueen Street West Tel LE 1-2- 491 Toronto Ont Authorlsed aa Second Clajs Mail Post Office Department Ottawa TAJEMNICZA UMOWA Opinia publiczna została zelektryzowana oświadczeniem p W M GUchrista prezesa Eldorado Mining & Refiring Ltd pań-stwowego przedsiębiorstwa kontrolującego produkcję oraz zbyt uranu Powiedział on mianowicie że w marcu 1957 r na krótko przed rozwiązaniem Izby Gmin i rozpisaniem wyborów zawarto układ z rządem brytyjskim w sprawie sprzedaży uranu 'w latach 1963—66 na ogólnąwartość ponad $200000000 Treść tej umowy nie została jednakże ogłoszona ale obecnie wszczęto rokowania celem ewentualnych zmian głównie pod kątem widzenia ewentu-alnego wcześniejszego terminu dostaw i zniżenia ceny jeśli idzie o brytyjskiego partnera Dlaczego tak istotny dla przemysłu uranowego układ zacho-wano w tajemnicy? Oczywiście nie posiada on obecnie praktycz-nego znaczenia ale pozwoliłby poszczególnym firmom na przy-gotowanie jakichś racjonalnych planów na przyszłość Przywódca opozycji Lester Pearson zaatakował ostro rząd zasypując go różnymi oskarżeniami Jednocześnie zapewnił iż nic mu o tym układzie nie było wiadomem Być może znał jego treść zmarły niedawno C D Howe minister handlu i przemysłu W każ-dym razie rząd liberalny sprawy tej nie rozpatrywał W czasie akcji wyborczej ministrowie bowiem byli w terenie a w wyniku wyborów władzę objęła partia konserwatywna Robert Winters minister robót publicznych w ostatnim rzą-dzi- e liberalnym stwierdził stanowczo iż nie znał treści umowy nie wiedział o jej istnieniu ani gdy zasiadał w rządzie ani też później gdy po przegranej wyborczej został prezesem i naczel-nym dyrektorem Rio Tinto Mines Ltd Przywódca ontaryjski CCF Donald MacDonald utrzymuje że zarówno liberałowie jak i kon-serwatyści ukryli treść umowy aby pomóc wielkim przedsiębior-stwom Należy tutaj wyjaśnić że po cofnięciu zamówień przez Stany Zjednoczone mniejsze kopalnie uranowe musiały wstrzymać produkcję Na łamach prasy w Izbie Gmin toczy się zawzięty spór na temat odpowiedzialności za nieujawnienie tak ważnej umowy W ubiegły poniedziałek zabrał głos prem Diefenbaker który w ob-szernym wywodzie stwierdził iż umowa w ogóle nie została podpisana Nie istnieje Toczą się natomiast przez cały czas rokowania które dotychczas nie dobiegły końca W tych warunkach wszystkie ataki na rząd na tym tle są oczywiście bezzasadne Wyjaśnienie to zdawałoby przesądzać dalszy spór Ale nie! Skoro istotnie nie było żadnej umowy to dlaczego naczelny dyrektor państwowego przedsiębiorstwa najbardziej w tej spra wie zainteresowanego oświadczył coś wręcz odwrotnego? I dla-czego rząd z miejsca nie udzielił odpowiednich wyjaśnień ale czekał kilka dni? Oczywiście dalszy spór służyć będzie jedynie dla podsycania wewnętrznej walki politycznej Ma on dostarczyć opozycji amu-nicji ale wydaje się iż jest ona raczej mało efektywna Ujawniona do wieczorem bez On-tario Polonii się też zdziałał się by 10f! przekonania że zwiększyć do gospodarczego Kanada olbrzy-mim terytorium bo olejmującin prawie Amery-ki Północnej Jeżeli nic potrafi go zaludnić i zagospodarować wów-czas go innych Zapytany czy etniczna nie hamuje procesu integracji Grossman że jest gruntu błędne mniemanie odgrywa kolosalną rolę w integracji informuje jczku oj-czystym o możliwościach jakie ma do dyspozycji kraju osied-lenia Brak tej się odczuć zarówno imigran-tom też władzom całemu społeczeństwu Skoro Kanadjjczjk gdy się Paryżu czy Rzymie wszjm rzędzie rozgląda się porozmawiać po i zi gszstą tyr: jjryku czy nieujawniona umowa nie powiększyłaby stanu zatrudnienia a to jest obecnie najważniejszym zagadnieniem Żadna stron wcale charakterystyczne nie wiedzie np "wojny" o James prezesa Bank of Canada Min Fle-ming uchyla się od podjęcia lontu podrzuconego przez liberałów a ci znowu zamilkli po jednym wypadzie bynajmniej nie ozna-cza to że którakolwiek strona przeszła na jego pozycje Nie Ale każda z innych powodów wycofała się na dalekie przedpola obronne Min Fleming odżegnuje się od odpowiedzialności politykę monetarną i kredytową Bank of Canada — a więc państwową — podczas gdy liberałowie nie zamierzają drodze parlamentarnej obalać Coyne'a aby ten sposób umożliwić rządowi wyznaczenie na jego miejsce kandydata odpowiadającego min Flemingowi Opozycja zawsze może śmiało powiedzieć że do obowiąz-ków nie ułatwienie życia rządowi znajdowanie dla niego wyjścia z kłopotliwej sytuacji istotnie polityka Coyne'a hamuje opanowanie przesilenia gospodarczego? są podzielone Podczas gdy jedni to podtrzymują z całą stanowczością — drudzy zaprzeczają natomiast wszyscy zgodnie utrzymują rząd posiada niewątpliwie możliwość kształtowania polityki mo-netarnej niezależnie od prezesa Bank of względnie może wpłynąć na niego Wskazuje się dalej że programie Coyne'a są punkty któte pełni odpowiadają rządowi przede wszystkim prem Diefen-bakero- wi a inne które są bliskie liberałom I tak np Coyne wypowiada się przeciwko rozszerzaniu inwe-stycji amerykańskich pewnymi restrykcjami wobec kapitałów i przedsiębiorstw amerykańskich — mile konserwatystom Ale zaleca również życic granicach realnych możliwości rze-czywistych wpływów — podoba się liberałom i pewnej części konserwatystów Jak więc z tego wynika nic jest prosta te i inne rozbieżności wzajemne ataki wykorzystywanie rzeczywi-stych i urojonych poślizgów zdaje się przygotowywaniem terenu pod przyszłą kampanię wyborczą zanosi się ona na bieżący rok Wszystkie stronnictwa jed nak zgodnie widocznie doszły się in Grossman o imigracji W środę w audycji "Provincial Affairs" wy-stąpił minister teki rządu p Allan Grossman Jet on dobrze znany w Toronto częsty gość naszych akade-miach w wielu przemówieniach da-wał Avraz jak baidzo interesuje sprawami Nowokanadyjczyków On jest wiceprezesem Międzynaro dowego który wiele do brego na terenie Metropo-lii Wywiad z min Grossman cni znany komentator radiowy J ColLngwood Reade Min Grossman kategorycznie roz-prawił złośliwą plotką która głosi jako imigranci odbierali urodzonym tym samym powodowali rozwój bez-robocia Zarówno przedstawiciele jak rządowe stwier dzili de pisyciy—Li si§ it $700 należy rozwoju pań-stwa połowę straci na korzść prasa min oświadcz}! to Trasa etniczna narodu gdyż nowoprzybjlego w jego swej w prasy dałby dotkliwie jak i w Kanadzie znajdzie w w w pier-- za kimś kim mógłby £ielku w ze co jest Coyne A za w w jej należy Czy Opinie iż Canada w w za co jest w co sprawa taka Ale być Nie na pracy UddJ 'ZWIĄZKOWIEC" KWIEeiEfl (Ąpril) Środa 5 — 1961 NR 23 Polacy wykładowcy na Uniwersytecie Toronfońskim Niejcdnokiotnie już na łamach "Związkowca" pisaliśmy o roli i-mig-racji w rozwoju Kanady jej wkładzie we wszystkich dziedzi-nach Omawialiśmy zarówno wy siłek setek tysięcy robotników roi- - ników jak i pracowników umysło wych Wskazywaliśmy na poważny odsetek polskich któ-rych udział w budowie i rozbudo wie tego kraju jest szczególnie wielki Wreszcie podkre-ślaliśmy iż grupa polska dostar czyła stosunkowo wielką ilość pra cowników naukowych Niemal na wszystkich uniwersytetach znajdu-ją sie Polacy wykładowcy a inni pracują w licznych instytutach ba-da- w czo-naukowy-ch Na Uniwersytecie Toronlońskim tej największej i wyższej uczelni w Kanadzie dziwnym zbiegiem o-kolicz- nośći ilość polskich profeso-rów wykładowców jest stosunkowo mała Jest to zapewne czysty przy padek ale właśnie w ostatnich kil-ku latach obserwuje się i na tej uczelni pewne zmiany Ilość wykła dowców polskich powoli ale syste matycznie wzrasta W wieczorem w lokalu SPK w Toronto odbyło sig spotka nie tych pracowników wzjemne się zapoznanie Inicjatywę tę podjął Instytut Naukowy w Ka nadzie który siłą faktu właśnie j nimi pozostaje w łączności i prag nie ich współudziału w swych pra cach Zarząd Główny KPK udzielił tej inicjatywie pełnego poparcia Dzięki temu dr W Turek dyrek tor Instytutu mógł powitać i przed stawić niemal wszystkich profeso rów polskich pracujących na Uni-wersytecie Torontońskim Na sali obecni byli następujący profesorowie i wykładowcy: Jerzy Olszewski profesor neuropatologii Stefan Stykolt profesor ekonomii Dębowski profesor języka francu- - skiego Tadeusz' Grygier profesor psychologii w instytucie zagadnień socjalnych Jan Betlej profesor hi-storii nowożytnej oraz inżyniero-wie Piotr Wodziański Jan Binkie-wic- z i Jan May profesorowie wy-działów technicznych Listę tę należy uzupełnić a mianowicie dr Cecylia Krugcr-Dunajow- a profesor mate-matyki oraz dr Grodziński profesor psychologii Oboje ze względów za-wodowych iue mogli się zjawić Obok tych 11 profesorów na Uni-wersytecie Torontońskim pracuje 5 młodszych pracowników nauko-wych Najdłużej na uczelni toron-toński-ej wykładają profesorowie Dunaj owa i Stykolt oraz May pod-czas gdy prof Olszewski przed do Toronto wykładał w Montrealu i Saskatoon Profeso rowie Grygier i Betlej przybyli z Wielkiej Brytanii prof Dębowski Francji a prof Wodziański z Ar-gentyny Prof Stykolt jest — jeśli tak można powiedzieć — najbardziej kanadyjskim Opuścił on bowiem Polskę w wieku lat 15 a więc szko-łę średnią kończy! już za granicą Studia uniwersyteckie ukończył w Toronto a następnie specjalizował się na uniwersytetach Harvard i Oxford Znakomity uczony prof Olszew-ski wywodzi się Wina gdzie ukoń- - czł studia i był wykładowcą jesz cze przed wojną Również prof Du-najo- wa pracowała naukowo jeszcze w Polsce podczas gdy pozostali częściowo ukończyli studia w kraju ale wyspecjalizowali się i pracę naukową rozpoczęli dopiero za gra-nicą Gości powitał dr Turek kreśląc zwięźle sylwetkę każdego Mówił o wkładzie grupy polskiej i o wiel-kich jej możliwościach Wskazywał na konieczność uwypuklania go i przekazywania mówił o śladzie ja-ki powinien z ich pracy pozostać Siadzie który powinien wskazywać nic więc dziwnego że imigrant za chowuje się tak samo w Kanadzie Jlin Grossman co robi rząd prowincjonalny by po-móc w urządzeniu się w nowym kraju powołując do ż aa prowincjonalne ministerstwo imigracji na czele którego stoi min J Yaremko Ministerstwo to służy Nowokana djjczkom informacjami w zakre sie zatrudnienia mieszkania do kształcania się czy innych proble-mów zyciow}ch Toza tym doko-nuje urzędowych tłumaczeń świa-dectw i dyplomów podaje informa-cje z zakresu służby zdrowia świad-czeń społecznych etc Każdy Nowo-kanadyjcz- k gdy ma jakieś trudno-ści życiowe powinien się z całym zaufaniem zwracać do "Department of Cilizenship" w gmachu rządu prowincjonalnego w Queen"s Park w Toronto a otrzyma Kto mieszka poza To- - może przesłać zapj tanie h ttawme zainteresowanie społeczeństwa aktualną problematyką i dlatego na elementy polskości w pracach należy oczekiwać że coraz to wyskoczy jakaś nowa sprawa zapalna uczonych Polaków czy Kanadyjczy-ż- e gromadzić będzie amunicję wszelakiego kalibru dla decy-ikó- w polskiego pochodzenia Oczy-dując- ej rozprawy w 1962 roku Unicie nie chodzi o jakieś wowi- - te-lewizjj-nej Ja-ko Instjtutu dla Imigrantów prre-wadz- ił ze pracę Kanadyjczykom i świata przemysłowcy i wreszcie czynniki imigracji rozporządza kontynentu z z inżynierów im-ponujący czwartek naukowych nieobec-nymi przybyciem z z przypomniał imigrantom wyczerpujące informacje nistyczne podejście ale o elementy wynikające z polskiej kultury pol-skiego środowiska polskiego oto-czenia polskiej tradycji Instytut Polski — wywodził dr jTurek _ sromadzi wszelkie matę riały publikacje odnoszące się do życia polskiego w Kanadzie oraz wszystko co w Polsce ogłoszono o Kanadzie wyłania sic zresztą o-- becnie nowa wdzięczna dziedzina mianowicie wzajemnych odnoszeń polsko-kanadyjskic- h Instytut po CO CZYTAĆ? Wycinek historii politycznej ADAM CIOŁKOSZ: Róża Luksemburg a rewolucja ro-syjska Instytut Literacki Pa-ryż 1961 str 257 cena egzem-plarza $200 Do nabycia w Księgarni "Związkowca" Na bieg wypadków historycz-nych wywierają wpływ jedno-stki czasami potrafią one nawet kształtować je zmieniać kieru-nek to znów pozostawiają swój ślad na długie lata Bywa' iż ja-kiś nurt uboczny nieomal przez współczesnych nied ostrzeżony lekceważony w późniejszym roz-woju odgrywa wielką-częstokro- ć decydującą rolę Historycy np przez długie lata traktowali po macoszemu ruchy społeczne dzieje stronnictw politycznych szczególnie gdy ich wpływ na wypadki omawianego okresu nie był przemożny Dziś zapewne nikt nie wątpi że np sumaryczne dzieje Polski nie dają rzeczywistego obrazu że trzeba dla tego celu historię ruchów społecznych i politycz-nych dzieje Stronnictwa Naro-dowego Ludowego PPS SDKPiL itp W polskiej literaturze polity-cznej nie brakło naturalnie róż- - TWrll tiraf1 1 wvmiftninnifli rl-łi- n dzin Jle wieic problemów ciągle jeszcze czesa na opracowanie Dużo jest literatury epizodycz-nej przyczynkowej prac o cha-rakterze stronniczym a za mało obiektywnych Zapewne wynika to zarówno z braku jeszcze nale-żytego dystansu jak i z istoty zagadnień Dzieło Adama Ciołkosza zdaje się świadczyć że jednak można jużdo tych zagadnień podcho-dzić" spokojnie bez uprzedzeń O noży uiKsemourg napisał bo-wiem pracę chyba jej najbar-dziej zdecydowany przeciwnik ideowy Pracę ogromnie sumien-ną i jak najbardziej bezstronną Dla wielu nazwisko Róża Luk-semburg nic albo bardzo nie-wiele mówi I nie przynosi to nikomu ujmy bo gdy została za- mordowana 15 stycznia 1919 w Berlinie wielka prasa światowa zamieściła tylko notatkę w kilku wierszach Małoż to przeciwników polity-cznych zabijano wówczas? A czy teraz jest inaczej? Owszem w prasie komunisty-cznej był huk co znowu nie by-ło i nie jest zjawiskiem oderwa-nym żaden jednak z ówczesnycli obserwatorów zagranicznych' w Berlinie nie zdawał sobie spra-śwmęiezrcei zgoidngęrłyawoasćobabędkztióera pirzep-o możną rolę w życiu politycznym w partiacli komunistycznych przede wszystkim Niemiec i Pol-ski Róża Luksemburg urodzona w Zamościu w 1871 r wysunęła się bardzo wcześnie na czoło działa czy socjalistycznych Ta mała wzrostem garbata kobieta bvla' polemistką osobą bardzo wy- kształconą Osiągnęłaby niewąt-pliwie w każdej dziedzinie kul-turalnej czy naukowej wysoką siada już obecnie największy zbiór poloników — canadiana ogłosił kilka prac Wiele zagadnień czeka na opracowanie a zbiory Instytutu są do dyspozycji --zainteresowanych Inż Z Jaworski prezes Zarządu Głównego KPK wyraził zadowole-nie z tego pierwszego spotkania a dr Grygier w imieniu gości po-dziękował organizatorom za przy-gotowanie przyjęcia zaznaczając iż właściwością dr Turka jest coś organizować i dlatego nie wątpi że będą i owoce z tego spotkania pracowników naukowych Uniwer-sytetu Torontońskiego z członkami Instytutu oraz naczelną reprezenta-cją Polonii Kanadyjskiej pozycję ale wybrała politykę Była jedną z założycieli i głów-nym ideologiem Socjalnej Demo-kracji Polski i Litwy z której później zrodziła się Komunisty-czna Partia Polski Od zarania swej działalności politycznej znalazła się w ostrym zatargu z Polska Partią bocian styczną była jej najbardziej za-żartym' wrogiem Chodziło o pro gram niepodległościowy PPS--u Róża Luksemburg zwalczała ten program uważając go za wręcz sprzeczny z interesami proletariatu polskiego Już to było oczywiście wystar-czające aby między obu partia-mi toczył się śmiertelny boj Ale Róża Luksemburg głosiła rów-nież program socjalny bardziej radykalny od PPS i od większo-ści europejskich partii socjalisty-cznych W pewnym okresie cza-su nastąpiło znaczne zbliżenie między jej kierunkiem a repre-zentowanym przez' Lenina ale ta zgoda nie trwała długo Uważa się powszechnie za największą "heretyczkę" marksistowską Jej ideologiczne tezy zaważyły na dziejach partii komunistycz-nej w Niemczech i Polsce Obie przechodziły niezliczoną ilość czystek przeprowadzonych przez Moskwę która uznała iż zarazę "luksemburgizmu" naltzy wytę-pić Obok różnych odchyleń Mos-kwa nie mogła przebaczyć Róży Luksemburg bardzo ostrej kryty-ki rewolucji rosyjskiej Wystą-piła ona bowiem przeciwko nad-rzędności władz centralnych par-ti- i przeciwko kierowanej rewo-lucji przeciwko niszczeniu wol-mos- ci "Wolność tylko dla zwolenni-ków rządu tylko dla członków jednej partii nie jest wolnością Wolność jest zawsze wolnością dla inaczej myślącego" pisała z więzienia we Wronkach Adam Ciołkosz niepotrzebnie zwęził tytuł książki gdyż w rze-czywistości zajmuje się nie tylko głośną pracą R Luksemburg o rewolucji rosyjskiej Jest to "a-nali- za jej całego dorobku życio-wego ustalenie jej miejsca w dziejach ruchu robotniczego" W istocie dał nam wręcz fascynu-jdąaccąh isennusratcaychjnąw kmsiiąędżzkyęnaorodporą-- wym ruchu robotniczym odsło-nił nieznane szczegóły z dziejów partii komunistycznych Niemiec i Polski stosunek Moskwy do tych partii Wykazując wszystkie błędy poglądów i teorii Róży Luksemburg uwypukla jednocze-śnie jej słuszne oceny broniąc ją przed nieuzasadnionymi ata-kami komunistów Pracę Ciołkosza uzupełnia słynna broszura R Luksemburg "Rewolucja rosyjska" w przekła-dzie A Ciołkosza która ukazuje się po raz pierwszy w języku pol skini oraz wvmnwnn nniomitn między dwoma marksistami Ju lianem Hochfeldem i Romanem Werflem jaka toczyła się w lu-tym i marcu 1957 r na łamach tygodnika "Po Prostu" " -- - i-w- „~U„ w w— _ Dbajmy o zdrowie dzieci 7 KWIECIEŃ — ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA Na zdjęciu widzimy dziew czjnkę bawiącą się nożscami Zdawać islnmorpioooebgsbdóiteoczbzbiepyzciołeiekcsgaizpoęlne?ocypzzmraeDzłoejosecśpsiwnrttzaiaęatłkootde'cmnżzseieoenbwświielieandznjayegabdaanrtzwedaagiłkbeaoawupajcoavzzkyboCisółntożżaaebydiotznycionzeżavcvrkcezoewalwuombsslzoąweżwe?erróswionIbnlnieieyeż "World Health Organization" ogłasza oiatek 7 kwietnia jako Światowy Dzień ZdroWia Haskm dnia będzie: "Wyoadid -- a mc-- - LlWć dO CGC'"-- " - _ ________ Alkohol iest zgubą nie tylko jednostek ale narodów — gło-szą nieomal wszyscy Czy aby szczerze Poważną wąipiiwołc nasuwa chociażby stosunek pań stwowych władz które ze sprze-daży lub produkcji alkoholu czerpią olbrzymie dochody Co-praw- da prowadzą one równo-cześnie walkę z alkoholizmem ale nie trudno stwierdzić iż su my wydawane na ten ostatni cel są znacznie niższe aniżeli wpły-wy Nie wszędzie wprawdzie bud-żet jest "pijany" a więc opie-rający się na dochodach z trun ków nie mniej jeanaK jest to pozycja nie do pogardzenia W związku z wprowadzeniem nowego podatku w wysokości 3% od sprzedaży w prowincji Ontario pos MacDonald z CCF zwrócił się do prem Frosta z zapytaniem: — Znam wypadki w których lekarz zaleca wypicie dla celów zdrowotnych dwóch kieliszków alkoholu Ustawa podatkowa przewiduje że leki są zwolnione od podatku czy w tych warun-kach whisky lub brandy spoży-wane dla celów leczniczych będą zwolnione od podatku? Sprawa tak postawiona wywo-łała w Izbie Ustawodawczej zro-zumienie Powiedzielibyśmy na-wet sympatię Przypuszczalnie niejeden sobie przypomniał po-dobne serdeczne rady nieko-niecznie lekarzy Inni zapewne pomyśleli o zbawiennym działa-niu dwóch kieliszków w przerwie obiadowej a jeszcze inni przed kolacją Ale jak przeprowadzić rozróżnienie między alkoholem spożywanym w celach leczni-czych a rozrywkowych czy towa-rzyskich? Prem Frosl znalazł salomono-we rozwiązanie: "Dla uspokoje-nia sumienia należy alkohol dla celów leczniczych pić łyżeczk-ami" Wątpliwości sumienia zostały rozwiązane Pozostała tylko spra-wa finansowa Ale i na to znala-zła się rada Jeśli flaszka zosta-nie nabyta na podstawie recepty lekarskiej będzie wolna od po- datku Amatorzy mocniejszych napojów będą mieli doskonałą o-ka- zję do częstszych wizyt lekar-skich po 1 września br Prokuratura onlaryjska rów-nież okazała zrozumienie dla nie-szczęsnych ofiar trunków alkoho-lowych W piśmie skierowanym do sędziów zastępca Prokuratora Naczelnego apeluje by grzywny nałożone na pijaństwo rozkładać na raty I słusznie Bo ieśli pijaczyna będzie musiał jednora zowo zapłacić np $5000 to prze cięż nie starczy mu na zakup no wych butelek co znowu zmniej szy ilość klientów w sądzie no i w dalszej kolejności wpływy z grzywien Udzielając kredytu zwiększa się obroty Bardzo eko-nomiczne zalecenie prokuratury Czy nie należałoby podobnych "ulg" stosować i wobec winnych innych przekroczeń albo nawet przestępstw? Sprawa godna roz- wagi polityków i ustawodawców Uczony amerykański laureat nagrody Nobla w dziale chemii "KULTURA" DO NABYCIA Numer 3 marzec 1961 r Na bogata treść ostatniego numeru miesięcznika składan się m_ in następujące pożycie: Kazimierz Wierzyński: Po- wtórny pogrom Pasternaka Cyril Hinshelwood: Nauka i liistona Zbigniew Jordan: O sytuacji w nauce polskiej choCdzuesław Dobek: Na czele po- Czesław Miłosz: Wiersze Stosunki Dolsko niemieckie zo- stały obszernie naświetlone i omówione w artykule Berlińczy-ka- : Polska Niemcy 1961 oraz Tadeusza Nowakowskiego: Tru-dn- a sztuka nawlekania igły Ta ostatnia pozycja stanowi fra- gment dyskusji w telewizji nie- mieckiej która odbiła się sze- rokim echem Borys Lewicki j wnikliwie na- śtkówuwlieetplapotlijteydkPeionsstęozpweiteatcpekóciwhenj iciwzansyapretky--a ZprSoSbRlemy narodowościowe w Aktualne problemy politycz-ne krajowe i międzjnaiodówe omawiają: Juliusz Mieroszewski Bohdan Osadczuk i Londyn-czy- k podczas gdy Franciszek Ka-linows- ki odsłania rąbek tajem-nic przeszłości we wspomnie- niach pt Konspiracje w lotnie-lwi- e polskim W numerze ponadto omówie-nia książek oraz listy do Re- dakcji Numer objętości 175 stron ksiCęegnaarni$1"0Z0wi—ązkodwo can"abycia w TYSIĄC MORDERCÓW HITLEROWSKICH £nyin Schuele przewodniczą-cy tak zwaneco Centralnprn TT rzędu Badania Zbrodni Hitlerow- skich w NRF oświadczył iż około iuuu osób stanie niebawem pperzłneidensiaądazmbriodpnodi zCahrozduztei mtuptoa-j o ''specjalistów w dziele maso- wbeecj 1z5a0głaodsyó"b zoDsotachh-o- djuzeżnizaak-n-ńwo-tcozkonue a webec oc_r"a"ly"h "" r pbrieogfłegLoinutsygoPdanuilaingdwwaygłosił u przemó-wieni- a Massey wHalTl ogrodzniteo mPóiweriłwsozegroźw nych następstwach prób atom zwteaynncihescphooasnóibraadaizkabccrjjęoi jezńmwisaeptroizemarjaoąjwcąąycchdwo drugie w auli uniwersyteckiej l jakkolwiek to drugie zebranie cróywfisntiyecżznwąiązPałaoulisnigę pzocazkęcsjtąowapła słuchaczy ładunkiem innej groź- by Kto pali dziennie paczkę pa- pierosów wywodził uczony skra-ca sobie życie o 8 lat a kto dwie rpzaucćzckiie —paleoni1e6 plaapt ieArosówwięc Npioe ssetpfuoedkseótnbtómwjieasłzoncaztepormzseitmawsiótewrdwizeinćIzibeiejankai U-stawoda-wczej poseł liberalny A Thompson oświadczył 'że porzu! cił palenie i wezwał rząd do 'wy dania odpowiedniej przestróg Wskazywał że należy do ob£ wiązków jego przestrzec mies-zkańców przed groźnymi skutka-mi palenia papierosów Wiadomo że pos Thompson był nałogo-wym palaczem i wiadomo rów-nie- ż iż zwykł szybko wyciągać konsekwencje Ale apel jego nie spotkał się z odzewem czynników rządowych Coprawda prowincja nie korzysta bezpośrednio z wpływów fabryk papierosów a-l- e farmerzy tytoniowi w Ontario są dobrymi klientami minister-stw- a skarbu Nie można ich wiec krzywdzić Ostatecznie czy tylko papierosy szkodzą naszemu zdr-owiu? Prowincja Quebec przeciwsta-wiła się zdecydowanie projekto-wanemu formularzowi powszech-neg- o spisu ludności z powodu ru- bryki narodowość kanadyjska Rząd federalny nie miał innego wvhnru iak wvrnfa in n strojach czy nastawieniu ludnoś-ci tej prowincji świadczy wcale wymownie ankieta zorganizowa fnraancjuisckvii unkdjawzuiciKanwvy sinaziwennvi-u- nadzie a mianowicie "La Pres-se- " Zasadnicze pytanie' dotyczy- ło ustosunkowania się mieszkań ców tej prowincji ao wspolziom- - ków Kanadyjczyków anglosat mego puciiuuzeiiia Na ankietę odpowiedziało 11 409 czytelników a więc bardzo Dokazna ilość Otóż 45% knroc pondentów wypowiedziało się za ouerwaniem yueoecu ou Kana- dy a 39% rrr nrransfaninm w n mach obecnej federacji Tylko 3% za przyłączeniem do Stanów Zjednoczonych a 4% za utworz-eniem zcentralizowanego państwa a iJULvautiyn vvo me UUZieiHO ścisłych odpowiedzi w tej mierze "La Presse" analizując ankie-tę dodaje że jakkolwiek 459i wypowiedziało się za samodzie-lnością Quebecu to jednak 62% Ddpowiedzialo twierdząco na py- tanie czy istnieje możliwość współpracy między grupą fra-ncuską a angielską Wysoce ch-arakterystyczne i wymowne jest że na pytanie: czy Anglo-kana-dyjczyc- y ujawniają zrozumienie i sprawiedliwość wobec Franko-kanadyjczyków- ? — 85% odp-owiedziało "nie" a tylko 11% "tak" Na pytanie natomiast: czy Franko - kanadyjczycy okazują zrozumienie swoicli angielskich ziomków? — 68% odpowiedzia-ło twierdząco a 27% "nie" Redakcja "La Presse" stwier-dziła że 845% odpowiedzi po- chodzi z Montrealu 375% kores pondentów należy do grupy ni-ewykwalifikowanych robotników a 605% do kupców przemysłow ców wolnych zawodów wykw-alifikowanych robotników stu dentów oraz posiadających wła sne aocnouy Sadzać do wvnik:irh Ini ankie ty możnaby powiedzieć że Que- - bfiP nip rriiin sio 7hvl rlnhrze W rodzinie kanadyiskini Nie wyda je się jednak by zarysowało się niebazpicczeństwo ruchu separ-atystycznego w tej prowincji kto-reb-y doDrowadziło do oowstania niepodległego państwa franko- - Kanadyjskiego na kontynencie a-meryka-ńskim M Szpsk WAIGZAJ badaniami lekarskimi i donacją DAJ TERAZ! KANADYJSKIE TOWARZYSTWO DO WALKI Z RAKIEM Prosimy wysilajcie datki na adres: Metropolitan Toronto Cooncil Canartian Cnrer Sccis' 443 M=ur! Flssssn! Pd- - SI-- |
Tags
Comments
Post a Comment for 000113a
