000076 |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
ł--
ŚTR Ą "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (February) wtorek 5 - 1974 NR 10
ih łr mA k wWLd 9HHRh k Ih
Dzieńdobry
Muszę Wam jeszcze opisać
stolicę Meksyku która po
hiszpańsku nazywa się "La
ciudad de Mexico" i jest cie-kawym
miastem
Samo powstanie stolicy
związane jest ze starą legen-dą
Kiedyś bardzo dawno je-den
z ich proroków powie-dział
plemionom meksykań-skim
ze gdy w swych węd-rówkach
zobaczą orła siedzą-cego
na kaktusie i trzymają-cego
w dziobie węża — tam
mają zbudować wielką osa-dę
Tak się też stało Tylko na
nieszczęście ujrzeli tego orła
na kaktusie w okolicy bagni-stej
i rozmokłej Ale według
przepowiedni zaczęli budo-wać
Trzeba było łodziami
wozić ziemię wbijać pale by
stworzyć grunt odpowiedni
do budowy
Tak powstała osada i roz-rosła
się w miasto prawie
ośmiomilionowe Jednak nie-które
stare budynki zwłasz-cza
piękna i wielka katedra
zapada się powoli a stale w
miękką ziemię Gdy się na
nią patrzy jest zupełnie po
Pamiątki ozdoby
My jednak moja przyja-ciółka
i ja wybieramy się do
starej dzielnicy miasta gdzie
są sklepy ź pamiątkami wy-robami
artystycznymi i ba-zary
Panów nie ma co ciąg-nąć
na zakupy bo ich to nie
interesuje męczą się zaraz i
nudzą i już chcą wracać A
my właśnie natrafiłyśmy na
bazar w starym budynku z
kamiennym podwórkiem po-środku
i galerią dokoła gdzie
mieściły się wyroby artys-tyczne
z różnych dzielnic kra-ju
Było na co patrzeć aż się
oczy radowały: piękne kolo-rowe
suknie haftowane ko-ronkowe
spódnice bluzki
tkane dywany i tkaniny wy-roby
z drzewa słomy gliny
skóry kolorowych kamieni
wszystko jaskrawo zdobione
A nade wszystko przedmioty
i ozdoby ze srebra i złota
Srebro to największe bo-gactwo
Meksyku Największe
kopalnie srebra mieszczą się
w górach w miejscowości
Taxco gdzie już w wieku
XVI gdy Hiszpanie najechali
Meksyk wydobywano srebro
do użytku w życiu codzien
Wieczorem za to mieliśmy
ucztę innego rodzaju Okaza-ło
się że święto Trzech Króli
obchodzone jest w Meksyku
bardzo uroczyście wesoło i
radośnie Wzdłuż jednej z
głównych ulic "Avenida Ju-arez"
tuż przy parku już
od rana chodzili po ulicy w
grupkach Trzej Królowie w
paradnych strojach z końmi
i osiołkami był też i św Mi-kołaj
z saniami i renifera-mi
( Można się było sfotogra-fować
ze św Mikołajem co
zaraz zrobiłyśmy pakując się
do jego sań Trzej Królowie
w swoich grupkach nie tylko
fotografowali się na zamó-wienie
ale i wręczali dzie-ciom
prezenty które tatuś
lub mamusia podali im poza
plecami Jest to dla dzieci
tak ważne święto że w jed-nym
sklepie właściciel powie-dział
nam żeby się prędko
decydować co chcemy kupić
bo on zamyka sklep i idzie z
dziećmi po te podarunki do
trzech króli Trudno nam się
było pogodzić z widokiem
św Mikołaja czy Trzech Kró-li
na tle palm i' kwitnących
krzewów tak jak i choinek
błyszczących' światełkami i
ozdobami' ale bez odrobiny
śniegu
Cała ulica wyglądała jak
bazar-cz-y odpust Czego tam
nie było! Sprzedawano balo
Czytelnicy
chylona i już najniższe okna
chowają się w ziemię Meksy-kańczyc- y
przemyśliwują jak
ją uchronić od całkowitego
zapadnięcia
Gdy sie krąży samolotem
ponad Meksykiem widać do-okoła
miasta błota i brązowe
rozmiękłe obszary sadzawki
i jeziorka Ponad miastem wi-si
jak sufit rozległa brązo-wo-żół- ta
chmura — to zanie-czyszczone
powietrze widok
dziś już zwykły ponad wiel-kimi
miastami Dla nas przy-byłych
z nad oceanu gdzie
się wdychało czyste rześkie
powietrze szczególnie jest
trudno oddychać tym har-dziej
ze miasto leży dość wy-soko
ponad poziomem mo-rza
Ulice są piękne szerokie
eleganckie hotele nowoczes-ne
budynki zieleńce tu i tam
pomniki i wielkie dobrze za-opatrzone
sklepy Nawet
spacerując i oglądając widzi
się że w sklepach dużo jest
oryginalnych ręcznie robio-nych
ozdób i przedmiotów
które u nas kosztowałyby o
wiele drożej
wyroby artystyczne
nym i na ozdoby Srebro jest
więc tutaj tańsze niż w Ka-nadzie
nic też dziwnego ze
trzeba było kupić sobie kil-ka
srebrnych przedmiotów
Gorzej ze złotem bo w ostat-nich
czasach bardzo jest dro-gie
Skoro złoto "oro" jest
drogie — wystarczy srebro
"piata"
Kolację jedliśmy w wy-twornej
restauracji co po
naszej własnej kuchni wyda-wało
się jak nadzwyczajna
uczta Nie mogłam sobie od-mówić
przyjemności żeby
spróbować coś nadzwyczaj-nego
co znalazłam w menu:
"Hearts of palms coctail"
Nieczęsto zdarza się okazja
żeby jeść serca palm Było to
coś czego nie mogłabym o-kre- ślić
— miękkie bez sma-ku
bez koloru ale podane w
ładnym kieliszku i ozdobione
kolorowym tłuczonym lodem
no i oczywiście bardzo dro-gie
Wątpię żebym się dru-gi
raz na to skusiła ale jak
się jest w egzotycznym kraju
trzeba jeść egzotyczne potra-wy
niki przeróżnego kształtu i
koloru laleczki-marionet- ki
wyroby z drzewa z płótna z
wełny Tu się smażą na ku-chence
ustawionej wprost
na krawędzi ulicy placki "tor-tillas- "
tam się pieką kasz-tany
tu podają gotowaną ku-kurydze
z majonezem tam
można dostać orzechy owoce
słodycze Przy ulicy stoją
wózki z napojami kolorową
słodką watą na patyku i oczy-wiście
białe wózki z napisem
-- 'Exquisito Hot Dogs" Ten
smakołyk zawojował już chy-ba
cały świat bo nawet w
Polsce widziałam angielskie
napisy "hot dogs" i "ice
cream" i to nie tylko w War-szawie
ale i w małych mia-steczkach
Tego dnia wszystkie skle-py
wystawiały w oknach wy-stawowych
szopki bez wzglę-du
na to czy to był sklep z
ubraniami agencja podróży
czy bank Wszędzie prócz
Świętej Rodziny byli Trzej
Królowie pastuszkowie wo-ły
owieczki i osiołki ale naj-bliżej
żłobka — zawsze Me-ksykańcz- ycy
w szerokich ka-peluszach
"sombrero" z gita-rami
w ręku Tłumy ludzi w
letnich ubraniach oglądało te
wystawy a tam gdzie figur-ki
się ruszały i grała muzyka
był zawsze tłok
TŁS
Święto Trzech Króli
WARSZTAT NAPRAWY SAMOCHODÓW
Howard Park Auto Ćollision
60 Howard Park Ave — Telefon 532-446- 5
GIENEK LEJA właściciel
Prosi o poparcie Polonii - :
Warsztat specjalizuj się w naprawie I malowaniu samo-chodów
—naprawy wynikłe z wypadków "CollŃon'V
i
Los Cariadienses
Tak nas Kanadyjczyków
nazywano i litowano się nad
nami gdy przyszły wiadomo-ści
że u nas w kraju szaleją
burze śnieżne że zimno i to
podobno większą część roku
Wszystko to łatwo było
znieść gdy się siedzi na ciep-łej
plaży patrzy na rozległy
ocean wygrzewa w słońcu i
popija soki owocowe z lo-dem
Rzeczywistość zbliżyła
się dopiero gdyśmy lecieli na
północ ponad Stanami Zjed-noczonymi
i zaczęły pokazy-wać
się tu i ówdzie płaty zie-mi
białej od śniegu potem
coraz więcej Gdy wychodzi-liśmy
z samolotu w Toronto
powiał lodowaty wicher i rzu-cił
w twarz śniegiem jakby
na powitanie i przypomnie-nie
że jesteśmy ludźmi pół-nocy
i tu nasze miejsce Je-den
z naszej wycieczki ucie-szył
się nawet ze tak zimno
Znaczyło to bowiem że lód
na jeziorze już gruby i bę-dzie
mógł zaraz wybrać się
do swej leśnej chatki na
"ski-doo- "
Wreszcie znaleźliśmy się w
domu Zawalony śniegiem
drzewa białe drogi ledwo do
przebycia rzeka pod lodem
A na drugi dzień włożyłam
swoje rakiety śnieżne i wy-szłam
z psem "Naszą" zoba-czyć
jak wygląda zima
Słońce wyiskrzyło białe za-spy
śniegu Szłam po puszy-stym
śniegu i nie mogłam
oprzeć się dziwnym uczu-ciom
bo przecież tak niedaw-no
chodziłam boso po bia-łym
rozgrzanym piasku na
plaży (Tak zabrałam sobie
na pamiątkę małą butelecz-kę
wody z oceanu i małe pla-stykowe
pudełeczko piasku z
plaży bo już chyba tego
miejsca więcej nie zobaczę)
Dziwne uczucia rzeczywi-ście
Bo gdy tak rozglądałam
się po białym krajobrazie
podziwiałam ośnieżone świer-ki
i sosny słuchałam świer-gotu
zimowych ptaszków
przy karmniku z ziarenkami
Aleksander Matejko
Pamiętam ją jeszcze z dzie-ciństwa
Parady i akademie
trzeciomajowe i nowe fabry-ki
w COP-i- e Gorgonowa z
"Ilustrowanego Kuriera Co-dziennego"
i kobiety z dzieć-mi
na rekach błagające inży-nierów
fabrycznych o przy-jęcie
ich mężów do pracy
Zapałki dzielone na części
przez chłopów i pięknie roz-wijające
sie spółdzielnie
"Byczo jest" wielmożnych
państwa bliskich władzy i na-rzekanie
wszędzie na dole
Książka Janusza Żarnow-skieg- o
"Społeczeństwo Dru-giej
Rzeczypospolitej: 1918-1939- "
stanowi cenną i nader
bezstronna próbę podsumo-wania
jakim było to społe-czeństwo
Jego ludność na
ówczesnym obszarze zmniej-szyła
się w porównaniu ze
stanem przedwojennym z 29
milionów w 1910 r na 265
milionów w 1920 r Zniszcze-nia
wojenne były bardzo
znaczne a kryzys na przeło-mie
lat dwudziestych i trzy-dziestych
był na tyle głębo-ki
i trwał dostatecznie długo
aby nie pozwolić na jakiś
szybszy postęp gospodarczy
W dodatku ogromną część
budżetu pochłaniał aparat
państwowy zwłaszcza woj-sko
Swoją drogą udział pań-stwa
w dochodzie narodo-wym
szacowano na 20 do 40
procent a dwie trzecie aku-mulacji
było udziałem' sek-tora
publicznego Tak więc
już w okresie międzywojen-nym
były poważne zalążki
etatyzacji doprowadzonej do
niemal pełni dopiero pod
rządami komunistycznymi
W okresie międzywojen-nym
ludność miejska zwięk-szyła
się z czwartej części
ogółu ludności do niemalże
jednej trzeciej W takiej sa-mej
mniej więcej proporcji
wzrósł udział robotników
Chłopi pozostali jak byli na
początku połową ludności
choć ich odsetek nieznacznie
zmalał Inteligencja i pra-cownicy
umysłowi (co nie
jest jedno i to samo) nieco
przyrośli ale nadal pozosta-li
w granicach około 6% w
przeciwieństwie do obecnej
niemal jednej czwartej War- -
swy materialnie 1 społecznie
'uprzywilejowane stanowiły
około 2% całej ludnoścLPo- -
- - - - - ~
doszłam do wniosku że zima
naprawdę jest piękna I w
duchu przyznałam rację na-szym
towarzyszom podróży
że całej zimy nie chcieliby
spędzić w gorącym klimacie
Tęskniliby do śniegu i rześ-kiego
zimowego powietrza
(Tylko że nikt wtedy nie
wspominał jazdy samocho-dem
po lodzie czy podczas
śnieżycy ale to już inna
sprawa)
Dowiedziałam się nawet
później że jest jeden dzi-wak
który zamieszkał na sta-łe
w kraju o gorącym klima-cie
na starsze lata I co się
okazało? Ponieważ urodził sie
i wychował w małym mias-teczku
na północy Kanady
tęsknił do zimy do Bożego
Narodzenia ze śniegiem do
ośnieżonych choinek i zimo-wej
zawieruchy To co on ro-bi?
Każdego roku gdy wszy-scy
uciekają w okresie świą-tecznym
do ciepłych krajów
on zjeżdża do Kanady i z ro-dziną
spędza święta jak za
dawnych lat Wraca dopiero
jak się nacieszy zimą śnie-giem
lodem i wichrem Jed-ni
ludzie wzruszają ramiona-mi
i palcem pokazują na czo-ło
czyli że mu cos w głowie
brakuje a inni przyznają mu
rację i wcale się nie dziwią
Widzicie jak różni są lu-dzie
jak odmienne może być
nastawienie każdego człowie-ka
do tego samego zagadnie-nia
I dlatego nie można po-tępiać
nikogo tylko dlatego
że myśli i czuje inaczej jak
ja
Stwierdza więc ze i ja na-leżę
do plemienia północne-go
bo choć z przyjemnością
wyrwałam się do ciepła i
słońca z przyjemnością też
wróciłam do swego zimowe-go
legowiska
Ciekawa jestem co Wy o
tym myślicie Na pewno prze-konacie
się kiedyś w przysz-łości
jakie jest Wasze zda-nie
za rolnictwem uprawianym
przez samodzielnych chło-pów
zresztą w przeważnej
mierze sproletaryzowanych
na skutek rozdrobnienia wła-sności
i jej bardzo niskiej
dochodowości niemal trzy
czwarte ludzi pracowało na-jemnie
Tak więc różnica w
stosunku do stanu obecnego
nie jest aż tak duża jak mo-głoby
się na oko wydawać
Liczba robotników w okre-sie
międzywojennym rosła
szybciej aniżeli liczba ogółu
ludności ale nie na tyle
szybko aby wchłonąć nad-miar
ludzi występujący na-gminnie
na wsi Zresztą na-wet
już w 1930 roku 30%
(w 1921 roku 41%) stano-wili
robotnicy rolni a tylko
dwie piąte stanowili robotni-cy
zatrudnieni w wielkim i
średnim przemyśle i górnic-twie
a więc właściwy trzon
klasy robotniczej Ten właś-nie
trzon liczył nie więcej
niż 5% ogółu ludności a
wiec nie ważył w sposób za-sadniczy
na losach społeczeń-stwa
jak to się dzieje obec-nie
gdy robotnicy stanowią
ogółem około dwie piąte lud-ności
Nawet wśród trzonu
robotniczego tylko około
40% stanowili robotnicy wy-kwalifikowani
a reszta skła-dała
się z robotników niewy-kwalifikowanych
lub przy-uczonych
Na siedem i pół
miliona robotników w 1938
roku tylko półtora miliona
względnie dobrze zarabiało i
było jako tako zabezpieczone
przed bezrobociem które w latach 1931-193- 5 obejmowało
rocznie od pół miliona do
ośmiuset tysięcy robotni-ków
Dodatkowo we wczes-nych
latach trzydziestych
trzecia część ogółu zatrudnio-nych
w wielkim i średnim
przemyśle miała tylko częś-ciowe
zatrudnienie Wydatki
na żywność w budżetach ro-botniczych
spadły w trakcie
lat trzydziestych z 60% na
40% ale i tak świadczą one
o względnej biedzie Trzeba
jeszcze w dodatku podkreś-lić
że połowa miejskiej lud-ności
robotniczej zajmowała mieszkania jednoizbowe a 71% mieszkało w warunkach
zagęszczenia dwie osoby i
więcej na izbę
Najważniejsza ' w tym
~ " lft13
STANISŁAW KACZOROWSKI
i jego syn Henryk (Hendry)
którzy przebywali vr Montrealu apotemw Toronta szukiwanL Kto by wiedział coś o nich po"
danie do "Związkowca" _ Bnr n pfoszony J o po--
% £M&
-- -i
Iii% D I FT A W ŚWIECIE
z papierosa
Druga Rzeczpospolita
Redaguje
Dymek
Dymek Z papierosa roman- -
tycznie brzmiał w piosence
ale wcale nie romantycznie
usposabia gdy komuś leci
prosto w nos albo szczypie w
oczy Jakże wielu palaczy nie
zwraca najmniejszej uwagi na
to ze zatruwają innym powie- -
trze ze mogą komuś doku- -
czyć komuś przeszkadzać A
u tylu osób dym z papierosa
powoduje zaciskanie się dróg
oddechowych utrudnia oddy--
chanie
Najbardziej cierpią jednak
dzieci na skutek zadymienia
mieszkań w których się v--
chowu ją i jeszcze przed tym
na skutek zatrucia nikotyną
swych rodziców szczególnie
matki
Można być wielka zwolenni-czką
równouprawnienia ko-biet
ale każdy rozsądny czło-wiek
wie ze kobiecy orga-nizm
różni się od męskiego
Kobiety wykazują wiele wy- trwałości i często fizycznej
odporności w życiu ale na
pewno męczą się bardziej niż
mężczyzna dźwigając walizki
albo prowadząc traktor Ko-biety
reagują tez nieporówny-walnie
silniej na zatrucie ni-kotyną
Specjaliści twierdza
ze dziesięć papierosów dzien-nie
dla kobiety to więcej niz
dla mężczyzny piętnaście
Zabraniano niegdyś kobie-tom
palenie co niezwykle
drażniło sufrażystki a i dziś
wykorzystuje się ten fakt dla
reklamowania damskich pa-pierosów
Był jednak bardzo
głęboki sens w tych zakazach
Esencją sprawy nie leży bo- -
wszystkim była sprawa moż-liwości
odpływu ludzi ze wsi
Otóż ten odpływ zmalał w
porównaniu z okresem sprzed
pierwszej wojny światowej
O pracę jaka taką było bar-dzo
trudno Nic wiec dziwne-go
że do związków zawodo-wych
należała faktycznie tyl-ko
piąta część robotników a
w partiach politycznych ak-tywnych
bvło 1-2- % Na wsi
ruch spółdzielczy i młodzie-żowy
miały dość znaczny mir
ale także i tam aktywność
społeczno-polityczn- a była
dość ograniczona Nieco wię-ksze
i zamożniejsze gospodar-stwa
stanowiły tylko dziesią-tą
cześć ogółu gospodarstw
na wsi a przecież nawet w
gospodarstwach o powierzch-ni
użytków rolnych 15-5- 0 ha
ledwie nieco ponad trzecia
cześć zatrudniała w 1931 r
stała siłę naiemna Chronicz-ny
niedostatek gotówki zwią-zany
z niskim poziomem cen
produktów rolnych uniemoż-liwiał
osiągniecie jakiegoś
poważniejszego postępu gos-podarczego
na wsi Aspiracje
chłopskie rosłv w ciągu okre-su
niepodległości ale nieby-ło
warunków do ich urzeczy-wistnienia
Nawet już tylko
do szkół średnich nie mó-wiąc
o szkołach wyższych do-cierał
niewielki odsetek dzie-ci
chłopskich natomiast by-ło
ich względnie sporo w se-minariach
nauczycielskich i
w szkołach duchownych Ist-niała
wyraźna niewspółmier-noś- ć
między liczebnością
chłopów stanowiących wśród
samej tylko ludności pol-skiej
45% a ich ograniczoną
rolą społeczno-polityczn- ą
W kraju faktycznie Tzadzi-ł- a
inteligencja która stanowi-ła
dwuprocentową elitę wy-odrębniającą
się od szerszej
rzeszy pracowników umysło-wych
znacznie wyższymi za-robkami
koneksjami ze sta-nem
ziemiańskim wyższą
ogładą ogólną i znacznymi
wpływami Niepodległość
przyniosła poprawę losu
przede wszystkim tej właś-nie
warstwie gdyż cały apa-rat
państwowy stanął dla
niej otworem Kryzys ude-rzył
boleśnie zwłaszcza w niż-sze
warstwy' pracowników
umysłowych ale nie naru-szył
w jakiś sposób istotnego
stanu posiadania trzonu in-teligenckiego
Polska trady-cja
inteligencka królowała
I W DOMU
Alina Żerańska
pogawędki
wiem W tvm że kobieta be- -
dąc zwyczajowo ograniczano
swobodę osobistą lecz w tym
ze kobieta będąc potencjalnie
albo faktycznie matką działa
na szkodę swego potomstwa
paląc papierosy
To stwierdzony fakt ze no- -
worodki palących matek są
mniejsze i słabsze mniej od- -
porne na choroby niz dzieci
kobiet nie palących Stwier--
dzono też ze dzieci palaczy
dzieci chowające się w mie- -
szkaniach przepełnionych dy- -
niem gorzej się rozwijają
Nasze
Pan S F z Hamilton Ont
pisze że zawsze z przyjemno-ścią
czyta dział kobiecy
"Związkowca" i ufa że zamie-ścimy
ten oto wzruszający
apel o pomoc ptakom: "Śnieg
pada już trzeci dzień ptaszki
garną sie do okien Szukają
ratunku od śmierci głodowej
Siadają na parapecie napuszo-ne
zziębnięte kulki Podnoszą
zesztywniałe łapki jakby pro-siły
jeść Kupuję czerstwy
chleb po niższej cenie i ledwo
nadążamy z żona drobić Czyż
nie należało w Święta podzie-lić
sie łakociami z ptaszkami
które spod śniegu przecież
nie mogą niczego wyszukać!
Wynieśliśmy im 4 duże babki
4 woreczki słodkich bułeczek
kilka bochenków chleba i też
orzeszki Tak mało ludzi pa-mięta
dziś o ptakach! W wielu
dzielnicach wycięto drzewa
właściwie wszędzie gdyż sfe-ry
żydowskie zdobywając wy-kształcenie
wchodziły w krąg
tej właśnie tradycji a nawet
słowiańskie mniejszości na-rodowe
podlegały jej znacz-nemu
oddziaływaniu Wspo-mniana
tradycja budziła pew-na
niechęć sfer niższych ale
wynikała ona przede wszyst-kim
z niedostatecznych szans
awansu do inteligencji W
fruńcie rzeczy wszystko co w
Polsce liczyło sie bvło inte-ligenckie
z wyjątkiem ży-dowskiego
handlu i między-narodowego
kapitału
Łatwo dziś winić polska in-teligencie
za to co w Drugiej
Rzeczpospolitej było niedos-konałe
lub zgoła marne Jed-nakże
Drży tym trzeba u-wzgle- dnić fakt że los kraju
bvł nieuchronnie związany z
podówczas panującymi ten-randa- mi
gospodarczymi —
Względna pomyślność dru-eie- i
połowy lat dwudziestych
została zburzona nie tylko w
Polsce Państwo maiace jed-na
trzecia mniejszości naro-dowych
absurdalne granice
ograniczone bogactwa natu-ralne
szybko rozradzaiacą
sie ludność i bardzo trudne
początki w latach dwudzies-tych
zdobyło się mimo
wszystko na szereg imponu-jących
osiągnięć Byłyby one
jeszcze znacznie większe
gdyby nie wielki ciężar u-trzym- ania wojska które
zresztą i tak w danej sytua-cji
geograficznej samo nie
mogło kraiu obronić — zwła-szcza
przed potężnym zachod-nim
sąsiadem Zaś zachodnie
sojusze okazały sie sojusza-mi
egzotycznymi gdyż wyso-ko
rozwinięte kraje zachod-nie
miały w gruncie rzeczy
minimalne i marginalne za-interesowanie
Polską Polon-sk- y
ma chyba rację krytycz-nie
odnosząc się do decyzji
strategicznych polskich sfer
wojskowych (Politics in Inde-pende- nd
Poland 1921-193- 9
Oxford: Clarendon Press
1972) ale z drugiej strony
trzeba wziąć pod uwagę że
Polska była wręcz zmuszona
liczyć przede wszystkim na
siebie Brak doświadczenia
gospodarczego i odpowied-nich
zasobów materialnych z
góry dawał pierwszeństwo
myśleniu romantycznemu
wbrew realiom Tych ostat-nich
było po prostu za mało
w ówczesnej Polsce
JANUSZ ŻARNOWSKI: Społczeństwo Drugiej Rzecz-pospolitej
1918-193- 9 — Państwowe Wydawnictwo
Naukowe — Warszawa 1973 r
k5jzM-tif- y &
! i
umvslowo wolniei rnsna
częściej zapadają na infekcje
dróg oddechowych
Ostatecznie cóz najbardziej
zaleca się słabowitemu dzie--
cku? Czyż nie świeże powie- -
trze? Cóż za warunki zdro- -
wotne cóż za powietrze jest
w domu dziecka którego ro- -
dzice pala! Spacery i kilka ty- -
godni wakacji w roku nie wy- -
nagrodzi szkód wyrządzonych
przez stale wdychanie dymu
To źle gdy ojciec pali ale
nieporównywalnie gorzej gdy
pali matka Ostatecznie ojciec
a ptaków
nv jia
fijvUuUSv(1
kobiety
żołądka
przez większą
Malka z natury
rzeczy więcej przebywa i
dziećmi
karmi do
łóżeczku jej pobliżu
się w w
saloniku przez
dzień może mu
na zdrowie przeby-wa
w dymu?
'Czy wchodząc z
w ręku do pokoju w którym
spi dziecko matka na
minisru dobro te- -
nie ma na nawet Każda kobieta może
sić karmnika kolo domu Du- - atrakcyjna która tjlko zę-zo
ptaków wyginęło ostatnio Podstawą właściwe
lub się z miasta nie odżywianie Najpiękniejsza
cieszy juz ich widok ani ich suknia nie ozdobi otyłej ko-świerg- ot nie pomożemy biety A za otyłą uważam kaz-ty- m
co zostały będzie ich co- - dą panią która wzro-roz- a
mniej A przecież ptaki stu ponad 54" nie mieści się
są tak pożyteczne zjadają gli- - swobodnie w sukienkc numer
sty robaki ćmy jajka i larwy 14 a mniejsze panir
owadów które niszczą nasze Trzeba dużego wysiłku woli
trawniki drzewka i kwiaty i wytrwałości by schudnąć i
Ptaszki to milsza i natural- - wagę utrzymać Nie stanie się
niejsza broń szkodni- - to z dnia na dzień ale przez
Kom niz trujące płyny i pro- -
szki dokarmianie
taniej wypada niż kupowanie
chemikalii niszczących owa-dy"
Dziękuję Panu za tak ślicz--
list TPS7P7P 7imn nrrM
poza
przewija
układa
przy
bawi kuchni
gdy stale
papierosem
niprwszvm
czym powie- - być
chce jest
wyniosło
mając
mi jeszcze czas ratować pta- - kremy i kosmetyki przyniosą
szki Lepiej tylko nie rzucać rezultaty Czasem warto po-żywno- ści
na ziemię ani radzic sie kosmetyczki lub le-gdz- ie
nisko bo to może cza- - karzą
sem przywieść szczury i my- - Ogromnie ważnym bo wy- szyto domu Najlepiej umie- - suwającym' sie na pierwszy
scic karmnik na drzewie u plan eiemenlem są włosy
brzegu werandy albo na spe- - staną się gesciejsze pełne ży-cjal- nie wbitym palu cia j połysku gdy dostarczymy
Pani Elżbieta Kay z Lon- - organizmowi pod dostatkiem
don Ont tak oto pisze: W witamłn j gdy sie je
obecnym świecie zmagań o dobrymi 0iejkami lub krema-rownouprawnien- ie płci o mL Nlkt nie być siwy
wytyczenie kobiecie inięz-- mlei w]osy nijakieg0(
czyznie ich obomązkowv-p:„bykOTf- y dzisiej
mu i rodzinie człowiek! gubi szy$ tanich L latwych w sto
się w technicznych okresie-- sowaniu farbach Kogo nie
mach a zapomina o rzeczach stać na fryzjerkC) przy wy-najprostsz-ych
i najskutecz- - tnvałości i różnych próbach
rnaiesjtsazycnha eHgeozistmówłodziterużydnywcyh- - mmoozdeŁienlanuieczyćładsinęa ukłfardyazćurksaę
do współżycia!" Dziękuję za Me wl zawsze muszą być lśiwstietznaiełączonwy skwazieurjsezyk sdyrongkęa te l uczesane
współżycia w rodzinie poprzez Nie wolno też zapominać
wyrozumiałość chęć ulżenia ze ubranie nie tylko służy
dopomożenia no i przez przykryciu nagości i nie wy-miło- ść
Ładny wierszyk szko- - starczy aby było schludne
da że po angielsku bo byśmy Ubranie w akiś sposób po-wydrukow-ali
A może Pani winno podkreślać indyuidual-spróbuj- e
przetłumaczyć? ność kobiety jej gust jej
Pani K z Montrealu pi-- osobowość Nie powinno więc
sze: "Jestem brzydka i nic na tuszować zamazywać jej ale
to poradzić nie mogę Opuści- - właśnie wysuwać ją naprzód
łam ręce i już nic nie robię zwracać na nią uwagę Nie
w tym a jednak trzeba się obawiać śmiałego
przecież nie jest mi wszystko lecz unikać krzy-jedn- o
Chciałabym ładnie wy- - kliwej ekscentryczności
glądac podobać się mężowi i
panom chciałabym zęb-y mo- -
Droga pani cóz za brzydki
pesymizm i brak wiary w swo- -
p Nie ma na
świecie kobiet brzydkich są
tylko zaniedbane
K
Odkryto ostatnio w kapu
ście wiele leczniczych właści-wości
Okazuje się że sok z
surowej kapusty leczy wspa
niale wrzód Ponadto
na surowo
nas kapusta duszona z
czem i tylko bar-dzo
smaczna
Z
Vz główki kapu- -
sty 2 1 cebula sól do
smaku 1 cukru
gałk muszkatalowej
au i -- a wuiuy j ijr4M oie- -
zielona
Kapustę i cebulę
część dnia
domem
Matka je
snu siedzi
W
dziecko
sjpialni ca-ły
Czyż wyjść
chmurach
stawia
12
przeciw
ni--
odżywia
W
kierunku
stroju tylko
mniWwnkci
po dziprkn C7V fpi iimzg swo- -
ją słabość sój nałóg chęć
dogodzenia sobie?!
Badania w kazały że dzie- -
cko przebywające
dzień w zadymionym pomiesz- -
czemu jest 'tak samo zatrute
jakby samo wypaliło jeden
albo dwa papierosy
Czy ludzie nie po--
trafia powstrzvmać się od pa- -
lenia mają prawo krytyko- -
wać kogokolwiek za słabość
do alkoholu albo oburzać się
na młodzież próbującą mari- -
juany?
długie tygodnie i miesiące
w ~'oczen uoz jeanaK potem
z jść i duma!
f
Ładna cera to też sprawa
odżywienia i My--
cie odpowiednie maseczki
Zadbana g°łowar=zadbatna na au-iwwm- a tv iiułuihw
cł-- — " " - "tVniinv' um'?nlarl IV dużo większym stopniu niż
wrodzone piękne rysy twarzy
Kochana czytelniczko głowa
do góry i do dzieła!
SURÓWKA Z KAPUSTY
I OGÓRKÓW
Vz niedużej główki kapusty
1 cebula 2 spore kiszone
ogórki Vś ząbka czosnku kil- -
mi i pietruszką
FARSZ Z
DO NALEŚNIKÓW
V główki kapusty 1 cebu-la
4 uncje pieczarek 1 jajko
na twardo sól pieprz 1 łyżka
tłuszczu
Cebulę posiekać grzyby
w usma
a __„_ _ u„„„ na 7łn
ty kolor Kapustę
na ćwiartki i ugotować w nie- -
dużej ilości WTzątku Odlać
drobno
Wnelkie Prace Fotograficzne
apusta
kapusta ma właściwości bak- - ka łyżek soku z ogórków 2
teriobójcze zawiera bowiem łyżki oleju Do po-wielę
witamin w tym cenną midor i zielona pietruszka
CT Duża wita- - Kapustę cebulę i obrane
miny BI sprawia że spożywa- - ogórki zetrzeć na odsta-na
często na surowo wpływa wić na 10 minut Wygnieść
znakomicie na system nerwo- - nie odlewając soku dodać po-w- y
obniża też poziom cukru zostałe składniki ułożyć na
we To jednak półmisku przybrać plasterka- -
Tak popularna u
tłusz
mięsem jest
SURÓWKA
niedużej
jabłka
łyżeczka
szczypta
ju 'pietruszka
poszatko
jest
w
Gdy
musl
przez cały
którzy
pielęgnacji
pomidora
KAPUSTY
pokrajać paseczki)
podzielić
odcisnąć posiekać
przybrania
witaminę ilość
tarce
krwi wszystko
KAPUSTY
s
swtaawc iedrnoabn1i0utmkoinutposWolyićgnieośdć-- cdnowdailće do smgrazżyybćów mdoiepsrzaawjąicć nie odlewając soku Dodać Wymieszać z posiekanym jaj-star- te jabłko i przyprawy Po- - kiem Nadziewać naleśniki
sypać pietruszką pierożki lub kulebiak
Artystycznie Wykonuje
L Pi łaciński
ART'S PHOTO STUDIO
?0 Quftn St W Cróg Gorevale)T9Ł 36U994 Ru 333JS92
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, February 05, 1974 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1974-02-05 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000468 |
Description
| Title | 000076 |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | ł-- ŚTR Ą "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (February) wtorek 5 - 1974 NR 10 ih łr mA k wWLd 9HHRh k Ih Dzieńdobry Muszę Wam jeszcze opisać stolicę Meksyku która po hiszpańsku nazywa się "La ciudad de Mexico" i jest cie-kawym miastem Samo powstanie stolicy związane jest ze starą legen-dą Kiedyś bardzo dawno je-den z ich proroków powie-dział plemionom meksykań-skim ze gdy w swych węd-rówkach zobaczą orła siedzą-cego na kaktusie i trzymają-cego w dziobie węża — tam mają zbudować wielką osa-dę Tak się też stało Tylko na nieszczęście ujrzeli tego orła na kaktusie w okolicy bagni-stej i rozmokłej Ale według przepowiedni zaczęli budo-wać Trzeba było łodziami wozić ziemię wbijać pale by stworzyć grunt odpowiedni do budowy Tak powstała osada i roz-rosła się w miasto prawie ośmiomilionowe Jednak nie-które stare budynki zwłasz-cza piękna i wielka katedra zapada się powoli a stale w miękką ziemię Gdy się na nią patrzy jest zupełnie po Pamiątki ozdoby My jednak moja przyja-ciółka i ja wybieramy się do starej dzielnicy miasta gdzie są sklepy ź pamiątkami wy-robami artystycznymi i ba-zary Panów nie ma co ciąg-nąć na zakupy bo ich to nie interesuje męczą się zaraz i nudzą i już chcą wracać A my właśnie natrafiłyśmy na bazar w starym budynku z kamiennym podwórkiem po-środku i galerią dokoła gdzie mieściły się wyroby artys-tyczne z różnych dzielnic kra-ju Było na co patrzeć aż się oczy radowały: piękne kolo-rowe suknie haftowane ko-ronkowe spódnice bluzki tkane dywany i tkaniny wy-roby z drzewa słomy gliny skóry kolorowych kamieni wszystko jaskrawo zdobione A nade wszystko przedmioty i ozdoby ze srebra i złota Srebro to największe bo-gactwo Meksyku Największe kopalnie srebra mieszczą się w górach w miejscowości Taxco gdzie już w wieku XVI gdy Hiszpanie najechali Meksyk wydobywano srebro do użytku w życiu codzien Wieczorem za to mieliśmy ucztę innego rodzaju Okaza-ło się że święto Trzech Króli obchodzone jest w Meksyku bardzo uroczyście wesoło i radośnie Wzdłuż jednej z głównych ulic "Avenida Ju-arez" tuż przy parku już od rana chodzili po ulicy w grupkach Trzej Królowie w paradnych strojach z końmi i osiołkami był też i św Mi-kołaj z saniami i renifera-mi ( Można się było sfotogra-fować ze św Mikołajem co zaraz zrobiłyśmy pakując się do jego sań Trzej Królowie w swoich grupkach nie tylko fotografowali się na zamó-wienie ale i wręczali dzie-ciom prezenty które tatuś lub mamusia podali im poza plecami Jest to dla dzieci tak ważne święto że w jed-nym sklepie właściciel powie-dział nam żeby się prędko decydować co chcemy kupić bo on zamyka sklep i idzie z dziećmi po te podarunki do trzech króli Trudno nam się było pogodzić z widokiem św Mikołaja czy Trzech Kró-li na tle palm i' kwitnących krzewów tak jak i choinek błyszczących' światełkami i ozdobami' ale bez odrobiny śniegu Cała ulica wyglądała jak bazar-cz-y odpust Czego tam nie było! Sprzedawano balo Czytelnicy chylona i już najniższe okna chowają się w ziemię Meksy-kańczyc- y przemyśliwują jak ją uchronić od całkowitego zapadnięcia Gdy sie krąży samolotem ponad Meksykiem widać do-okoła miasta błota i brązowe rozmiękłe obszary sadzawki i jeziorka Ponad miastem wi-si jak sufit rozległa brązo-wo-żół- ta chmura — to zanie-czyszczone powietrze widok dziś już zwykły ponad wiel-kimi miastami Dla nas przy-byłych z nad oceanu gdzie się wdychało czyste rześkie powietrze szczególnie jest trudno oddychać tym har-dziej ze miasto leży dość wy-soko ponad poziomem mo-rza Ulice są piękne szerokie eleganckie hotele nowoczes-ne budynki zieleńce tu i tam pomniki i wielkie dobrze za-opatrzone sklepy Nawet spacerując i oglądając widzi się że w sklepach dużo jest oryginalnych ręcznie robio-nych ozdób i przedmiotów które u nas kosztowałyby o wiele drożej wyroby artystyczne nym i na ozdoby Srebro jest więc tutaj tańsze niż w Ka-nadzie nic też dziwnego ze trzeba było kupić sobie kil-ka srebrnych przedmiotów Gorzej ze złotem bo w ostat-nich czasach bardzo jest dro-gie Skoro złoto "oro" jest drogie — wystarczy srebro "piata" Kolację jedliśmy w wy-twornej restauracji co po naszej własnej kuchni wyda-wało się jak nadzwyczajna uczta Nie mogłam sobie od-mówić przyjemności żeby spróbować coś nadzwyczaj-nego co znalazłam w menu: "Hearts of palms coctail" Nieczęsto zdarza się okazja żeby jeść serca palm Było to coś czego nie mogłabym o-kre- ślić — miękkie bez sma-ku bez koloru ale podane w ładnym kieliszku i ozdobione kolorowym tłuczonym lodem no i oczywiście bardzo dro-gie Wątpię żebym się dru-gi raz na to skusiła ale jak się jest w egzotycznym kraju trzeba jeść egzotyczne potra-wy niki przeróżnego kształtu i koloru laleczki-marionet- ki wyroby z drzewa z płótna z wełny Tu się smażą na ku-chence ustawionej wprost na krawędzi ulicy placki "tor-tillas- " tam się pieką kasz-tany tu podają gotowaną ku-kurydze z majonezem tam można dostać orzechy owoce słodycze Przy ulicy stoją wózki z napojami kolorową słodką watą na patyku i oczy-wiście białe wózki z napisem -- 'Exquisito Hot Dogs" Ten smakołyk zawojował już chy-ba cały świat bo nawet w Polsce widziałam angielskie napisy "hot dogs" i "ice cream" i to nie tylko w War-szawie ale i w małych mia-steczkach Tego dnia wszystkie skle-py wystawiały w oknach wy-stawowych szopki bez wzglę-du na to czy to był sklep z ubraniami agencja podróży czy bank Wszędzie prócz Świętej Rodziny byli Trzej Królowie pastuszkowie wo-ły owieczki i osiołki ale naj-bliżej żłobka — zawsze Me-ksykańcz- ycy w szerokich ka-peluszach "sombrero" z gita-rami w ręku Tłumy ludzi w letnich ubraniach oglądało te wystawy a tam gdzie figur-ki się ruszały i grała muzyka był zawsze tłok TŁS Święto Trzech Króli WARSZTAT NAPRAWY SAMOCHODÓW Howard Park Auto Ćollision 60 Howard Park Ave — Telefon 532-446- 5 GIENEK LEJA właściciel Prosi o poparcie Polonii - : Warsztat specjalizuj się w naprawie I malowaniu samo-chodów —naprawy wynikłe z wypadków "CollŃon'V i Los Cariadienses Tak nas Kanadyjczyków nazywano i litowano się nad nami gdy przyszły wiadomo-ści że u nas w kraju szaleją burze śnieżne że zimno i to podobno większą część roku Wszystko to łatwo było znieść gdy się siedzi na ciep-łej plaży patrzy na rozległy ocean wygrzewa w słońcu i popija soki owocowe z lo-dem Rzeczywistość zbliżyła się dopiero gdyśmy lecieli na północ ponad Stanami Zjed-noczonymi i zaczęły pokazy-wać się tu i ówdzie płaty zie-mi białej od śniegu potem coraz więcej Gdy wychodzi-liśmy z samolotu w Toronto powiał lodowaty wicher i rzu-cił w twarz śniegiem jakby na powitanie i przypomnie-nie że jesteśmy ludźmi pół-nocy i tu nasze miejsce Je-den z naszej wycieczki ucie-szył się nawet ze tak zimno Znaczyło to bowiem że lód na jeziorze już gruby i bę-dzie mógł zaraz wybrać się do swej leśnej chatki na "ski-doo- " Wreszcie znaleźliśmy się w domu Zawalony śniegiem drzewa białe drogi ledwo do przebycia rzeka pod lodem A na drugi dzień włożyłam swoje rakiety śnieżne i wy-szłam z psem "Naszą" zoba-czyć jak wygląda zima Słońce wyiskrzyło białe za-spy śniegu Szłam po puszy-stym śniegu i nie mogłam oprzeć się dziwnym uczu-ciom bo przecież tak niedaw-no chodziłam boso po bia-łym rozgrzanym piasku na plaży (Tak zabrałam sobie na pamiątkę małą butelecz-kę wody z oceanu i małe pla-stykowe pudełeczko piasku z plaży bo już chyba tego miejsca więcej nie zobaczę) Dziwne uczucia rzeczywi-ście Bo gdy tak rozglądałam się po białym krajobrazie podziwiałam ośnieżone świer-ki i sosny słuchałam świer-gotu zimowych ptaszków przy karmniku z ziarenkami Aleksander Matejko Pamiętam ją jeszcze z dzie-ciństwa Parady i akademie trzeciomajowe i nowe fabry-ki w COP-i- e Gorgonowa z "Ilustrowanego Kuriera Co-dziennego" i kobiety z dzieć-mi na rekach błagające inży-nierów fabrycznych o przy-jęcie ich mężów do pracy Zapałki dzielone na części przez chłopów i pięknie roz-wijające sie spółdzielnie "Byczo jest" wielmożnych państwa bliskich władzy i na-rzekanie wszędzie na dole Książka Janusza Żarnow-skieg- o "Społeczeństwo Dru-giej Rzeczypospolitej: 1918-1939- " stanowi cenną i nader bezstronna próbę podsumo-wania jakim było to społe-czeństwo Jego ludność na ówczesnym obszarze zmniej-szyła się w porównaniu ze stanem przedwojennym z 29 milionów w 1910 r na 265 milionów w 1920 r Zniszcze-nia wojenne były bardzo znaczne a kryzys na przeło-mie lat dwudziestych i trzy-dziestych był na tyle głębo-ki i trwał dostatecznie długo aby nie pozwolić na jakiś szybszy postęp gospodarczy W dodatku ogromną część budżetu pochłaniał aparat państwowy zwłaszcza woj-sko Swoją drogą udział pań-stwa w dochodzie narodo-wym szacowano na 20 do 40 procent a dwie trzecie aku-mulacji było udziałem' sek-tora publicznego Tak więc już w okresie międzywojen-nym były poważne zalążki etatyzacji doprowadzonej do niemal pełni dopiero pod rządami komunistycznymi W okresie międzywojen-nym ludność miejska zwięk-szyła się z czwartej części ogółu ludności do niemalże jednej trzeciej W takiej sa-mej mniej więcej proporcji wzrósł udział robotników Chłopi pozostali jak byli na początku połową ludności choć ich odsetek nieznacznie zmalał Inteligencja i pra-cownicy umysłowi (co nie jest jedno i to samo) nieco przyrośli ale nadal pozosta-li w granicach około 6% w przeciwieństwie do obecnej niemal jednej czwartej War- - swy materialnie 1 społecznie 'uprzywilejowane stanowiły około 2% całej ludnoścLPo- - - - - - - ~ doszłam do wniosku że zima naprawdę jest piękna I w duchu przyznałam rację na-szym towarzyszom podróży że całej zimy nie chcieliby spędzić w gorącym klimacie Tęskniliby do śniegu i rześ-kiego zimowego powietrza (Tylko że nikt wtedy nie wspominał jazdy samocho-dem po lodzie czy podczas śnieżycy ale to już inna sprawa) Dowiedziałam się nawet później że jest jeden dzi-wak który zamieszkał na sta-łe w kraju o gorącym klima-cie na starsze lata I co się okazało? Ponieważ urodził sie i wychował w małym mias-teczku na północy Kanady tęsknił do zimy do Bożego Narodzenia ze śniegiem do ośnieżonych choinek i zimo-wej zawieruchy To co on ro-bi? Każdego roku gdy wszy-scy uciekają w okresie świą-tecznym do ciepłych krajów on zjeżdża do Kanady i z ro-dziną spędza święta jak za dawnych lat Wraca dopiero jak się nacieszy zimą śnie-giem lodem i wichrem Jed-ni ludzie wzruszają ramiona-mi i palcem pokazują na czo-ło czyli że mu cos w głowie brakuje a inni przyznają mu rację i wcale się nie dziwią Widzicie jak różni są lu-dzie jak odmienne może być nastawienie każdego człowie-ka do tego samego zagadnie-nia I dlatego nie można po-tępiać nikogo tylko dlatego że myśli i czuje inaczej jak ja Stwierdza więc ze i ja na-leżę do plemienia północne-go bo choć z przyjemnością wyrwałam się do ciepła i słońca z przyjemnością też wróciłam do swego zimowe-go legowiska Ciekawa jestem co Wy o tym myślicie Na pewno prze-konacie się kiedyś w przysz-łości jakie jest Wasze zda-nie za rolnictwem uprawianym przez samodzielnych chło-pów zresztą w przeważnej mierze sproletaryzowanych na skutek rozdrobnienia wła-sności i jej bardzo niskiej dochodowości niemal trzy czwarte ludzi pracowało na-jemnie Tak więc różnica w stosunku do stanu obecnego nie jest aż tak duża jak mo-głoby się na oko wydawać Liczba robotników w okre-sie międzywojennym rosła szybciej aniżeli liczba ogółu ludności ale nie na tyle szybko aby wchłonąć nad-miar ludzi występujący na-gminnie na wsi Zresztą na-wet już w 1930 roku 30% (w 1921 roku 41%) stano-wili robotnicy rolni a tylko dwie piąte stanowili robotni-cy zatrudnieni w wielkim i średnim przemyśle i górnic-twie a więc właściwy trzon klasy robotniczej Ten właś-nie trzon liczył nie więcej niż 5% ogółu ludności a wiec nie ważył w sposób za-sadniczy na losach społeczeń-stwa jak to się dzieje obec-nie gdy robotnicy stanowią ogółem około dwie piąte lud-ności Nawet wśród trzonu robotniczego tylko około 40% stanowili robotnicy wy-kwalifikowani a reszta skła-dała się z robotników niewy-kwalifikowanych lub przy-uczonych Na siedem i pół miliona robotników w 1938 roku tylko półtora miliona względnie dobrze zarabiało i było jako tako zabezpieczone przed bezrobociem które w latach 1931-193- 5 obejmowało rocznie od pół miliona do ośmiuset tysięcy robotni-ków Dodatkowo we wczes-nych latach trzydziestych trzecia część ogółu zatrudnio-nych w wielkim i średnim przemyśle miała tylko częś-ciowe zatrudnienie Wydatki na żywność w budżetach ro-botniczych spadły w trakcie lat trzydziestych z 60% na 40% ale i tak świadczą one o względnej biedzie Trzeba jeszcze w dodatku podkreś-lić że połowa miejskiej lud-ności robotniczej zajmowała mieszkania jednoizbowe a 71% mieszkało w warunkach zagęszczenia dwie osoby i więcej na izbę Najważniejsza ' w tym ~ " lft13 STANISŁAW KACZOROWSKI i jego syn Henryk (Hendry) którzy przebywali vr Montrealu apotemw Toronta szukiwanL Kto by wiedział coś o nich po" danie do "Związkowca" _ Bnr n pfoszony J o po-- % £M& -- -i Iii% D I FT A W ŚWIECIE z papierosa Druga Rzeczpospolita Redaguje Dymek Dymek Z papierosa roman- - tycznie brzmiał w piosence ale wcale nie romantycznie usposabia gdy komuś leci prosto w nos albo szczypie w oczy Jakże wielu palaczy nie zwraca najmniejszej uwagi na to ze zatruwają innym powie- - trze ze mogą komuś doku- - czyć komuś przeszkadzać A u tylu osób dym z papierosa powoduje zaciskanie się dróg oddechowych utrudnia oddy-- chanie Najbardziej cierpią jednak dzieci na skutek zadymienia mieszkań w których się v-- chowu ją i jeszcze przed tym na skutek zatrucia nikotyną swych rodziców szczególnie matki Można być wielka zwolenni-czką równouprawnienia ko-biet ale każdy rozsądny czło-wiek wie ze kobiecy orga-nizm różni się od męskiego Kobiety wykazują wiele wy- trwałości i często fizycznej odporności w życiu ale na pewno męczą się bardziej niż mężczyzna dźwigając walizki albo prowadząc traktor Ko-biety reagują tez nieporówny-walnie silniej na zatrucie ni-kotyną Specjaliści twierdza ze dziesięć papierosów dzien-nie dla kobiety to więcej niz dla mężczyzny piętnaście Zabraniano niegdyś kobie-tom palenie co niezwykle drażniło sufrażystki a i dziś wykorzystuje się ten fakt dla reklamowania damskich pa-pierosów Był jednak bardzo głęboki sens w tych zakazach Esencją sprawy nie leży bo- - wszystkim była sprawa moż-liwości odpływu ludzi ze wsi Otóż ten odpływ zmalał w porównaniu z okresem sprzed pierwszej wojny światowej O pracę jaka taką było bar-dzo trudno Nic wiec dziwne-go że do związków zawodo-wych należała faktycznie tyl-ko piąta część robotników a w partiach politycznych ak-tywnych bvło 1-2- % Na wsi ruch spółdzielczy i młodzie-żowy miały dość znaczny mir ale także i tam aktywność społeczno-polityczn- a była dość ograniczona Nieco wię-ksze i zamożniejsze gospodar-stwa stanowiły tylko dziesią-tą cześć ogółu gospodarstw na wsi a przecież nawet w gospodarstwach o powierzch-ni użytków rolnych 15-5- 0 ha ledwie nieco ponad trzecia cześć zatrudniała w 1931 r stała siłę naiemna Chronicz-ny niedostatek gotówki zwią-zany z niskim poziomem cen produktów rolnych uniemoż-liwiał osiągniecie jakiegoś poważniejszego postępu gos-podarczego na wsi Aspiracje chłopskie rosłv w ciągu okre-su niepodległości ale nieby-ło warunków do ich urzeczy-wistnienia Nawet już tylko do szkół średnich nie mó-wiąc o szkołach wyższych do-cierał niewielki odsetek dzie-ci chłopskich natomiast by-ło ich względnie sporo w se-minariach nauczycielskich i w szkołach duchownych Ist-niała wyraźna niewspółmier-noś- ć między liczebnością chłopów stanowiących wśród samej tylko ludności pol-skiej 45% a ich ograniczoną rolą społeczno-polityczn- ą W kraju faktycznie Tzadzi-ł- a inteligencja która stanowi-ła dwuprocentową elitę wy-odrębniającą się od szerszej rzeszy pracowników umysło-wych znacznie wyższymi za-robkami koneksjami ze sta-nem ziemiańskim wyższą ogładą ogólną i znacznymi wpływami Niepodległość przyniosła poprawę losu przede wszystkim tej właś-nie warstwie gdyż cały apa-rat państwowy stanął dla niej otworem Kryzys ude-rzył boleśnie zwłaszcza w niż-sze warstwy' pracowników umysłowych ale nie naru-szył w jakiś sposób istotnego stanu posiadania trzonu in-teligenckiego Polska trady-cja inteligencka królowała I W DOMU Alina Żerańska pogawędki wiem W tvm że kobieta be- - dąc zwyczajowo ograniczano swobodę osobistą lecz w tym ze kobieta będąc potencjalnie albo faktycznie matką działa na szkodę swego potomstwa paląc papierosy To stwierdzony fakt ze no- - worodki palących matek są mniejsze i słabsze mniej od- - porne na choroby niz dzieci kobiet nie palących Stwier-- dzono też ze dzieci palaczy dzieci chowające się w mie- - szkaniach przepełnionych dy- - niem gorzej się rozwijają Nasze Pan S F z Hamilton Ont pisze że zawsze z przyjemno-ścią czyta dział kobiecy "Związkowca" i ufa że zamie-ścimy ten oto wzruszający apel o pomoc ptakom: "Śnieg pada już trzeci dzień ptaszki garną sie do okien Szukają ratunku od śmierci głodowej Siadają na parapecie napuszo-ne zziębnięte kulki Podnoszą zesztywniałe łapki jakby pro-siły jeść Kupuję czerstwy chleb po niższej cenie i ledwo nadążamy z żona drobić Czyż nie należało w Święta podzie-lić sie łakociami z ptaszkami które spod śniegu przecież nie mogą niczego wyszukać! Wynieśliśmy im 4 duże babki 4 woreczki słodkich bułeczek kilka bochenków chleba i też orzeszki Tak mało ludzi pa-mięta dziś o ptakach! W wielu dzielnicach wycięto drzewa właściwie wszędzie gdyż sfe-ry żydowskie zdobywając wy-kształcenie wchodziły w krąg tej właśnie tradycji a nawet słowiańskie mniejszości na-rodowe podlegały jej znacz-nemu oddziaływaniu Wspo-mniana tradycja budziła pew-na niechęć sfer niższych ale wynikała ona przede wszyst-kim z niedostatecznych szans awansu do inteligencji W fruńcie rzeczy wszystko co w Polsce liczyło sie bvło inte-ligenckie z wyjątkiem ży-dowskiego handlu i między-narodowego kapitału Łatwo dziś winić polska in-teligencie za to co w Drugiej Rzeczpospolitej było niedos-konałe lub zgoła marne Jed-nakże Drży tym trzeba u-wzgle- dnić fakt że los kraju bvł nieuchronnie związany z podówczas panującymi ten-randa- mi gospodarczymi — Względna pomyślność dru-eie- i połowy lat dwudziestych została zburzona nie tylko w Polsce Państwo maiace jed-na trzecia mniejszości naro-dowych absurdalne granice ograniczone bogactwa natu-ralne szybko rozradzaiacą sie ludność i bardzo trudne początki w latach dwudzies-tych zdobyło się mimo wszystko na szereg imponu-jących osiągnięć Byłyby one jeszcze znacznie większe gdyby nie wielki ciężar u-trzym- ania wojska które zresztą i tak w danej sytua-cji geograficznej samo nie mogło kraiu obronić — zwła-szcza przed potężnym zachod-nim sąsiadem Zaś zachodnie sojusze okazały sie sojusza-mi egzotycznymi gdyż wyso-ko rozwinięte kraje zachod-nie miały w gruncie rzeczy minimalne i marginalne za-interesowanie Polską Polon-sk- y ma chyba rację krytycz-nie odnosząc się do decyzji strategicznych polskich sfer wojskowych (Politics in Inde-pende- nd Poland 1921-193- 9 Oxford: Clarendon Press 1972) ale z drugiej strony trzeba wziąć pod uwagę że Polska była wręcz zmuszona liczyć przede wszystkim na siebie Brak doświadczenia gospodarczego i odpowied-nich zasobów materialnych z góry dawał pierwszeństwo myśleniu romantycznemu wbrew realiom Tych ostat-nich było po prostu za mało w ówczesnej Polsce JANUSZ ŻARNOWSKI: Społczeństwo Drugiej Rzecz-pospolitej 1918-193- 9 — Państwowe Wydawnictwo Naukowe — Warszawa 1973 r k5jzM-tif- y & ! i umvslowo wolniei rnsna częściej zapadają na infekcje dróg oddechowych Ostatecznie cóz najbardziej zaleca się słabowitemu dzie-- cku? Czyż nie świeże powie- - trze? Cóż za warunki zdro- - wotne cóż za powietrze jest w domu dziecka którego ro- - dzice pala! Spacery i kilka ty- - godni wakacji w roku nie wy- - nagrodzi szkód wyrządzonych przez stale wdychanie dymu To źle gdy ojciec pali ale nieporównywalnie gorzej gdy pali matka Ostatecznie ojciec a ptaków nv jia fijvUuUSv(1 kobiety żołądka przez większą Malka z natury rzeczy więcej przebywa i dziećmi karmi do łóżeczku jej pobliżu się w w saloniku przez dzień może mu na zdrowie przeby-wa w dymu? 'Czy wchodząc z w ręku do pokoju w którym spi dziecko matka na minisru dobro te- - nie ma na nawet Każda kobieta może sić karmnika kolo domu Du- - atrakcyjna która tjlko zę-zo ptaków wyginęło ostatnio Podstawą właściwe lub się z miasta nie odżywianie Najpiękniejsza cieszy juz ich widok ani ich suknia nie ozdobi otyłej ko-świerg- ot nie pomożemy biety A za otyłą uważam kaz-ty- m co zostały będzie ich co- - dą panią która wzro-roz- a mniej A przecież ptaki stu ponad 54" nie mieści się są tak pożyteczne zjadają gli- - swobodnie w sukienkc numer sty robaki ćmy jajka i larwy 14 a mniejsze panir owadów które niszczą nasze Trzeba dużego wysiłku woli trawniki drzewka i kwiaty i wytrwałości by schudnąć i Ptaszki to milsza i natural- - wagę utrzymać Nie stanie się niejsza broń szkodni- - to z dnia na dzień ale przez Kom niz trujące płyny i pro- - szki dokarmianie taniej wypada niż kupowanie chemikalii niszczących owa-dy" Dziękuję Panu za tak ślicz-- list TPS7P7P 7imn nrrM poza przewija układa przy bawi kuchni gdy stale papierosem niprwszvm czym powie- - być chce jest wyniosło mając mi jeszcze czas ratować pta- - kremy i kosmetyki przyniosą szki Lepiej tylko nie rzucać rezultaty Czasem warto po-żywno- ści na ziemię ani radzic sie kosmetyczki lub le-gdz- ie nisko bo to może cza- - karzą sem przywieść szczury i my- - Ogromnie ważnym bo wy- szyto domu Najlepiej umie- - suwającym' sie na pierwszy scic karmnik na drzewie u plan eiemenlem są włosy brzegu werandy albo na spe- - staną się gesciejsze pełne ży-cjal- nie wbitym palu cia j połysku gdy dostarczymy Pani Elżbieta Kay z Lon- - organizmowi pod dostatkiem don Ont tak oto pisze: W witamłn j gdy sie je obecnym świecie zmagań o dobrymi 0iejkami lub krema-rownouprawnien- ie płci o mL Nlkt nie być siwy wytyczenie kobiecie inięz-- mlei w]osy nijakieg0( czyznie ich obomązkowv-p:„bykOTf- y dzisiej mu i rodzinie człowiek! gubi szy$ tanich L latwych w sto się w technicznych okresie-- sowaniu farbach Kogo nie mach a zapomina o rzeczach stać na fryzjerkC) przy wy-najprostsz-ych i najskutecz- - tnvałości i różnych próbach rnaiesjtsazycnha eHgeozistmówłodziterużydnywcyh- - mmoozdeŁienlanuieczyćładsinęa ukłfardyazćurksaę do współżycia!" Dziękuję za Me wl zawsze muszą być lśiwstietznaiełączonwy skwazieurjsezyk sdyrongkęa te l uczesane współżycia w rodzinie poprzez Nie wolno też zapominać wyrozumiałość chęć ulżenia ze ubranie nie tylko służy dopomożenia no i przez przykryciu nagości i nie wy-miło- ść Ładny wierszyk szko- - starczy aby było schludne da że po angielsku bo byśmy Ubranie w akiś sposób po-wydrukow-ali A może Pani winno podkreślać indyuidual-spróbuj- e przetłumaczyć? ność kobiety jej gust jej Pani K z Montrealu pi-- osobowość Nie powinno więc sze: "Jestem brzydka i nic na tuszować zamazywać jej ale to poradzić nie mogę Opuści- - właśnie wysuwać ją naprzód łam ręce i już nic nie robię zwracać na nią uwagę Nie w tym a jednak trzeba się obawiać śmiałego przecież nie jest mi wszystko lecz unikać krzy-jedn- o Chciałabym ładnie wy- - kliwej ekscentryczności glądac podobać się mężowi i panom chciałabym zęb-y mo- - Droga pani cóz za brzydki pesymizm i brak wiary w swo- - p Nie ma na świecie kobiet brzydkich są tylko zaniedbane K Odkryto ostatnio w kapu ście wiele leczniczych właści-wości Okazuje się że sok z surowej kapusty leczy wspa niale wrzód Ponadto na surowo nas kapusta duszona z czem i tylko bar-dzo smaczna Z Vz główki kapu- - sty 2 1 cebula sól do smaku 1 cukru gałk muszkatalowej au i -- a wuiuy j ijr4M oie- - zielona Kapustę i cebulę część dnia domem Matka je snu siedzi W dziecko sjpialni ca-ły Czyż wyjść chmurach stawia 12 przeciw ni-- odżywia W kierunku stroju tylko mniWwnkci po dziprkn C7V fpi iimzg swo- - ją słabość sój nałóg chęć dogodzenia sobie?! Badania w kazały że dzie- - cko przebywające dzień w zadymionym pomiesz- - czemu jest 'tak samo zatrute jakby samo wypaliło jeden albo dwa papierosy Czy ludzie nie po-- trafia powstrzvmać się od pa- - lenia mają prawo krytyko- - wać kogokolwiek za słabość do alkoholu albo oburzać się na młodzież próbującą mari- - juany? długie tygodnie i miesiące w ~'oczen uoz jeanaK potem z jść i duma! f Ładna cera to też sprawa odżywienia i My-- cie odpowiednie maseczki Zadbana g°łowar=zadbatna na au-iwwm- a tv iiułuihw cł-- — " " - "tVniinv' um'?nlarl IV dużo większym stopniu niż wrodzone piękne rysy twarzy Kochana czytelniczko głowa do góry i do dzieła! SURÓWKA Z KAPUSTY I OGÓRKÓW Vz niedużej główki kapusty 1 cebula 2 spore kiszone ogórki Vś ząbka czosnku kil- - mi i pietruszką FARSZ Z DO NALEŚNIKÓW V główki kapusty 1 cebu-la 4 uncje pieczarek 1 jajko na twardo sól pieprz 1 łyżka tłuszczu Cebulę posiekać grzyby w usma a __„_ _ u„„„ na 7łn ty kolor Kapustę na ćwiartki i ugotować w nie- - dużej ilości WTzątku Odlać drobno Wnelkie Prace Fotograficzne apusta kapusta ma właściwości bak- - ka łyżek soku z ogórków 2 teriobójcze zawiera bowiem łyżki oleju Do po-wielę witamin w tym cenną midor i zielona pietruszka CT Duża wita- - Kapustę cebulę i obrane miny BI sprawia że spożywa- - ogórki zetrzeć na odsta-na często na surowo wpływa wić na 10 minut Wygnieść znakomicie na system nerwo- - nie odlewając soku dodać po-w- y obniża też poziom cukru zostałe składniki ułożyć na we To jednak półmisku przybrać plasterka- - Tak popularna u tłusz mięsem jest SURÓWKA niedużej jabłka łyżeczka szczypta ju 'pietruszka poszatko jest w Gdy musl przez cały którzy pielęgnacji pomidora KAPUSTY pokrajać paseczki) podzielić odcisnąć posiekać przybrania witaminę ilość tarce krwi wszystko KAPUSTY s swtaawc iedrnoabn1i0utmkoinutposWolyićgnieośdć-- cdnowdailće do smgrazżyybćów mdoiepsrzaawjąicć nie odlewając soku Dodać Wymieszać z posiekanym jaj-star- te jabłko i przyprawy Po- - kiem Nadziewać naleśniki sypać pietruszką pierożki lub kulebiak Artystycznie Wykonuje L Pi łaciński ART'S PHOTO STUDIO ?0 Quftn St W Cróg Gorevale)T9Ł 36U994 Ru 333JS92 |
Tags
Comments
Post a Comment for 000076
