Zwilazkowiec Alliancer, September 27, 1976

              ' A y fit' _
Nr 78 ZWIĄZKOWIEC — poniethialek 27 września 1976 Sfe5
Wojciech Krajewski
Dwacizsescia
W styczniu tego roku mi-nęło
dwadzieścia lat istnienia
1'undacji im Adama Mickie-wicza
Fundacja a raczej Fundusz
im Adama Mickiewicza i bo
taka była początkowo nazwa
instytucji) narodził sie z ini-cjatywy
Okręgu Kongresu
Polonii Kanadyjskiej w To-lon- to
a głóvnie w" wyniku
energicznej pracy społecznej
jego ówczesnego prezesa An-drzeja
Janickiego Andrzej
Janicki chcąc uczcie setna
locznice śmierci naszego wie-szcza
przyczynił się do zało-żenia
specjalnego Komitetu
dla obchodów tej rocznicy
była
W styczniu 19o6 przyji- - statut został uznany przez
kudacji lego komitetu pozo-- -- Federalny jako ważny
stało około wtedy cała a Fundacja
slnowiono pra- - uzjskała ważność instytucji
cę kulturalną w formie charytatywnej tak wszel-ju- ż
stałej fundacji Była to kie dotacje na zwolniono
w Polo- - od podatku
mi Założeniem Można by powiedzieć że Fun-now- ei
instytucu było grom?- - dacja w latach sześćdziesia- -
dzić stale pieniądze inwesto-wać
je tylko wydawać z
dochodów uzyskanych z in-westycji
Kapitał Fundacji
miał wzrastać w wyniku co-rocznych
zbiórek Celem Fun-dacji
było popierać wszelkie
przejawy działalności kultu-laln- ej
Polonii Kanadyjskiej
udzielać stypendia dla po-trzebującej
młodzieży uniwer--jteeki- ei
popierać polskie
szkoły Kanadyjsko-Polsk- i In-stytut
Badawczy (który tez
w tym czasie powstał) pol-skie
wjdawnictwa i bibliote-ki
organizować odczyty lub
udzielać nagrody
Nie było łatwe życie Fun- -
dacj na początku Działając
de — News
i
4617 Park flve H2V 4E4
sprawy
a
Tej jesieni zagadnienia
na terenie szkól
Montrealu nabrały wyjątkowej
ostrości Stało się to przypusz-czalnie
w związku z ogólnym
zaognieniem spraw
w Kanadzie rozpoczętym
— jak wiadomo — problemem
jęzjka francus-kiego
na lotniskach Ta sprawa
została właściwie tylko odrpczo-n- a
gdjż osiągnięty kompromis
ma charakter przejściowy Przy-słowiowo
niewinnś dzieci stały
się powodem dość poważnych
kłopotów Ściślej mówiąc chodzi
nie tyle o dzieci ile oczywiście
o ich rodziców Mianowicie ro-dzice
około 1000 dzieci odmó-wili
wpisania swych pociech do
szkół z francuskim językiem na-uczania
mimo że nie zdały one
--egzaminu z ję-zyka
angielskiego a więc po-winny
właśnie rozpocząć uczę-szczanie
do szkół z jęzjkiem
francuskim
Konflikty togo typu — zda-rzające
się nie po raz pierwszy
jesieni rozpoczęły
wraz z wprowadzeniem Quebec
kiej Ustawy o Językach Oficjal-nych
w 1974 roku Według tej
ustawy dzieci których językiem
macierzystym nie jest język an-gielski
muszą uczęszczać do
szkół 'z francuskim językiem
nauczania — -- 'do szkół z angiel- -
cl-i-m iP7lriprn nmiP7nnin ninpa
być ewentualnie dopuszczone
tylko po zdaniu egzaminu z ję
zyka angielskiego w oparciu o
testy próbne sporządzone przez
Ministerstwo Oświaty Quebecu
Dodajmy od razu minister-stwo
to mające oczywiście wię-kszość
pracowników pochodze-nia
nie jest
skłonne ani do ustalania tych
testów na zbyt łatwym pozio-mie
ani też do_ zachęcania egza-minatorów
by masowo przepu-szczali
kandyda-tów
do szkół z angielskim języ-kiem
nauczania Jeśli chodzi o
pochodzenie tych kandydatów
tó są nimi głównie dzieci imi-grantów
'pragnących na ogół
by ich dzieci pobierały naukę
szkolną w języku angielskim ze
względu na --większv 7asięg tego
języka w Kanadzie Taka
postawa drażni' frankońskich
mieszkańców (Juebecu stano-wiących
akurat w-- tej prowincji
Kanady więk
szość Chodzi tu zresztą nie styl--
sat runoacji Adama
z założenia na terenie całej je Myślałem przede wszys-Kanad- y
Fundusz im Adama kim że taka fundacja kultu-Mickiewic- za
szukał oparcia w ralna dla Polonii winna być
Zarządzie -- Głównym Kongre- - jedna na cała Kanadę Prze-s- u
'Kanadyjskiej i cięż cel jej pracy to ca-star- ał
sie o statut (charter) h Polonia Kanadyjska Po- -
r
Rząd
$2500 i po- - na Kanadę
kontynuować
ale że
nią
zasadzie nowość dla dochodowego
Kanadyjskiej
a
WIADOMOŚCI MONTREALSKIE
Nouvełles Montreal Montreal
Biuro redakcji administracji:
Montreal Tel 288-195- 3
Przyjmuje prenumeraty i ogłoszenia
Załatwia redakcyjne
ifhYAMMM
Szkoły Montrealu
zagadnienie dwujęzyczności
dwu-języczności
dwujęzjez-nośc- i
wprowadzenia
obowiązkowego
tej — się
że
frankońskiego
młododcianych
jednak
przytłaczającą
Polonii
ogólno kanadyjski Minęło pa- -
rę lat zanim zdołano przeko--
nać nieufnych członków Za- -
rządu Głównego KPK i otrzy-mać
oficjalne uznanie Fun-duszu
im Adama Mickiewi-cza
Po długich staraniach u-stal- ono
statut instytucji
zmieniono nazwę na "The
Adam Mickiewicz Founda-tion"
lub po polsku "Funda-cja
im Adama Mickiewicza"
Upłynęło jeszcze parę lat i
po pewnych modyfikacjach
tych zaczęła stawać na pew-nym
gruncie
Przy likwidacji Komitetu
Obchodów Setnej Rocznicy
śmierci Adama Mickiewicza
zwróciłem się do ustępujące-go
prezesa znanego pracow-nika
społecznego gen Emila
Przedrzymirskiego o przyję-cie
prezesury nowo utworzo-nej
Fundacji Tłumacząc się
1 i swym wieKiem przeuonai
mnie ahvm nr7viał te funk- -
cję sekretarzem został nu-do- lf
Kogler skarbnikiem
Władysław Gertler i tak do
dziś te trzy osoby tkwią w za-rządzie
Fundacji Wtenczas
przynajmniej ja (a myślę że
i inni) miałem różne nadzie- -
Frankonów" że tendencje imi-grantów
do kierowania ich dzie-ci
do szkół z językiem angiel-skim
mogą ewentualnie dopro-yadzi- ć
kiedyś do tego że w sa-mym
Quebecu język francuski
stanie się językiem mniejszości
Obawy te są uzasadnione o tyle
że francuskojęzyczna ludność
Quebecu wykazuje słaby przy-rost
naturalny natomiast przy-ciągane
przez język angielski
masy imigrantów mnożą się —
jak to na ogół wszędzie bywa z
imigrantami —bardziej pomyśl-nie
Wspomniana ustawa języ-kowa
pomyślana została właś-nie
jako próba zapobieżenia
tym antyfrankofońskim tenden-cjom
rozwoju ludnościowego
(Juebecu
Ciekawe że wśród grupy
imigranckich rodziców przeciw-nych
nauczaniu dzieci w języku
francuskim przeważają Włosi
którzy przecież z racji charak-teru
ich języka ojczystego —
w dużym 'stopniu podobnego do
języka francuskiego — powinni
raczej być zainteresowani szko-łami
frankofońskimi Ich upór
w kierowaniu dzieci do szkół z
językiem angielskim dowodzi z
jednej strony atrakcyjności te-go
jeżyka a z drugiej strony
zasadności obaw frankofońskich
Quebecu: skoro
bowiem nawet „bratnia" języ- -
kowo grupa włoska lgnie do je
zyka -- angielskiego to co dopie-ro
mówić o innych grupach imi
granckich? Co prawda Włosi
mogą być w swych proanglofoń-skic- h
możliwościach nietypowi
na tle innych zwłaszcza nieka-tolickich
imigrantów ponieważ
jako katolicy mogą wpisywać
swe dzieci do wydzielonych an-glojęzycznych
szkół katolickich
natomiast niekatoliccy imigran-ci
nie mając takiego wyboru
skazani są raczej na quebeckie
szkoły publiczne w których
oczywiście obowiązuje język"
francuski
Co do postawy anglofońskich
Montrealu i w
ogóle (juebecu to łatwo odgad- -
nąć że działania Włochów vi
części innych imigrantów przyj-mują
ze' zrozumiałą sympatią
Sympatia ta ze strony dyrekto-rów
anglojęzycznej części mon-trealskich
szkół katolickich idzie
nawet tak dalece że ociera się
trochę" oTiielegalność czy nieló-- koo jakieś naskórkowe rozdraż- - jąlność wobec Quebeckiej TJsta-nieni- o!
ale o poważna obawy wy-- Językowej! Argumentując
im
sirdając statut federalny mo- -
głąby mieć duże możliwości
przy poparciu całej Polonu i
w&zystkich organizacji Pomy- - dicja im Adama Mickiewi-liłe- m
ię jednak Dochody ze cza dała organizacjom spo-zbióre- k
i odezw na nasze1 ape- - łecznym W wielu wypadkach
le były raczej małe natomiast FAM była pierwsza
Que
mieszkańców
mieszkańców
przykład stał się zaraźliwy w
innym sensie Po roznycn
miejscowościach powstawały
fundusze stypendialne lokal-ne
o wąskim zakresie działa-nia
a jak trwałe tego nie
viem Odezwała się indywi-dualność
w polskiej pracy
społecznej
Rozpoczynając prace zwią-zane
z Tysiącleciem Polski
myślałem że one przyniosą
korzyść Fundacji Darmo cze-kałem
na jakiś wniosek po-pierający
finansowo funda-cję
koncerty Małcużyńskie-g- o
dla których zorganizowa-nia
tyle pracy włożyłem fi-nansowo
wsparły jednak je-dynie
Zarząd Główny KPK i
Millennium Prace milejnijne
które tak mocno inicjowa-łem
wyszły z wnioskiem
tworzenia oddzielnego Fundu-szu
Wieczystego tak jakby
rta7wkkr Minkiewicza bvło
im za małe W późniejszych
i_4_i_ _ j_ j _ j ___— __— — laiacn powstaje jeszi jeui uan
fundacia założona Dod nazwa
Władysława Keymonta przez
Związek Polaków w Kana-dzie
Tak więc obecnie ma-my
trzy Fundacje polonijne
i mnóstwo funduszów stypen- -
dialnych Może nie jest to
najlepiej ale w każdym razie
5- -
1i
t§
— praktycznie zresztą całkiem
rozsądnie — że są pod presją
rodziców którzy okupują ich
szkoły itp dyrektorzy ci twier-dza
że sa zmuszeni ustąpić i
przyjąć włoskie dzieci do ich
szkół Dyrektorom tym jest łat- -
wiei „ustąpić rodzicom a nie
ustawie językowej że w Kana-dzie
— jak wiadomo — rady
szkolne są wybieralne i w du-żym
stopniu niezależne od mini-sterstw
oświaty z tym że nieza
leżność raa wyazieionycn jesi
praktycznie chyba nawet wiek--
sza niż rad szkół publicznych
Z tych wszystkich względów
jest wysoce prawdopodobne że
upór rodziców zostanie uwień-czony
powodzeniem i że wspom-niane
1000 dzieci będzie rzeczy-wiście
uczęszczało do szkół z ję-zykiem
angielskim Paradoksal-ne
jest przy tym że większe a
nawet chyba nieprzezwyciężone
trudności napotyka pewna część
tych dzieci które właśnie zdały
pomyślnie egzamin z języka an-gielskiego
i powinny być bez
żadnych zastrzeżeń — zgodnie
z ustawą językową — przyjęte
do szkół angielsko-języcznych-N- a
przeszkodzie stoi tu miano-- v
icie system dopuszczalnych
kwot dzieci które w danym re-jonie
miasta mogą być przyjęte
do szkół z językiem angielskim
Kwoty te są ograniczone i dla-tego
niektóre dzieci — jiawet
po pomyślnym egzaminie — nie
zostają przyjmowane do szkół
anglofońskich W tym przypad-ku
biurokracja działa zdecydo-wanie
na korzyść Frankofonów"
Quebecu ' Jeśli chodzi o ogólną ocenę
przedstawionej sytuacji w szko-łach
Montrealu to nie należy
chyba przesadzać ani porówny-wać
tych sporów do niedaw-nych
konfliktów o język fran-cuski
w komunikacji lotniczej
W końcu bezpośrednio zaanga-żowana
w sprawę nauczania
dzieci w tym czy innym języku
jest tylko mała grupka imigran-tów
w Montrealu a nie cała Ka-nada
jak w przypadku przyeich-leg- o
Już skądinąd konfliktu o
dwujęzyczność w przestrzeni
powietrznej W dodatku inten-sywność
językowych czy innych
problemów związanych z1 imi-grantami
będzie słabła w związ-ku
z przewidywanym oficjalnie
znacznym ograniczeniem imi--
gracji do Kanady w latach przy-szłych
' ' B Olszłwikb
Mickiewicza
dużo lepiej niż przed rokiem
1956 Społeczność polska w
Kanadzie jest dużo więcej
świadoma swych obowiązków
kulturalnych obecnie niż
dawniej i kulturalne życie
polonijne trwa szkolnictwo
polskie trwa i duża w tym
zasługa wzorom jakie Fun- -
Współpraca wzajemnie bez-interesowna
Fundacji im
Adama Mickiewicza ze Związ-kiem
Nauczycielstwa Polskie-go
-- w Kanadzie dała niezwy-kle
rezultaty Zainicjowany
przez Fundacje ko n k u r s
szkolny dla dzieci polskich z
iagrodami przyjął się w ca-łej
Kanadzie Wyniki były
wprost niespodziewane Z kil-kudziesięciu
wypracowań ro-cznie
we wczesnych latach
sześćdziesiątych konkurs 11-r- ósł
do ilości 700 rocznie w
chwili obecnej
Fundacja może sie po-szczycić
akcją stypendialna
na terenie całej Kanady To
też jest nowość bo dawniej
dawano tylko "swoim" tylko
w "swoim mieście" W ciągu
istnienia Fundacji udzielono
około 70 stypendiów na su- -
nę około $15000 Stypendia
oezzwrome iNiesieiy nis
1 1 11 1 h nv v 1 - iiiii-vi'i- i 1 u 1 1 1 1 —---- — -- v r~-- — --- — ""'uium wiuicm- j~ Vicy
najmniej części stypendium
i mamy też wątpliwości co
do ważności i słuszności tej
akcji
rie-Skłodowsk- iej Klub
ufundował stypendium
wysokości $200
obecnie $350
uniwersytetu pochodzenia
btypendium to jest
wypłacane przez Fundację
Fundacja też z
pierwszych instytucji które
zaczęły wspomag- a- pffwsr
dzisiejszy zwłaszcza
organizowaniu Do-tacje
na wynosiły co
najmniej $200 a z
Tysiąclecia
$1000
Osobny dział to
kontaktów z profesorami pol--
uniwersytetach
nadyjskich Rozpoczęła
—
cją ustalono stalą nagrodę
studiów sławi- -
stycznych dla
jących najlepsze wyniki w
nauce języka polskiego Na- -
początkowo
$200 obecnie 3300
W sposób przyczynił
się wielce prof
Adam Bromke na Uniwersy-tecie
Carleton w Ottawie Z
jego inicjatywy nastąpiło po-lozumie-rie
między Uniwersy-tetem
Carleton a
w sprawie zorganizowania do
rocznych ori?zvtów na tematy
dotyczące snraw Dolskich
te pod nazwa "The
Adam Mickiewicz Memoriał
Lectures" odbywają się już
od ośmiu moż-ność
słuchać wykładów róż-nych
prelegentów z
Kanady Stanów Zjednoczo-nych
i z Europy
Dzięki prof Bromke uda-ło
naupzać kontakt z
przedstawicielami grupy
"Znak" stojącej na gruncie
katolickim Byli wiec w Ka-nadzie
z wykładami czołowi
przedstawiciele grupv:
Woźniakowski Stomma Ki-sielewski
Turowicz i inni
Doroczne na Uni- -
wersytecie Carleton stały się
popularne Popiera n
bardzo Polonia ottawska i 00- -
maga w organizacji tamtej- -
Federacji
0 3 lc '
Tragiczna smierc prof Da- -
nuty Bieńkowskiej i budżeto- -
we obctecia na uniwersyte- -
zagiiuny isuuemu sui- -
diów jeżyka polskiego na Uni
wersytecie Torontonskim —
fundacja partycypowała w
pomocy na rzez studiów w
wysokości $1000
Inny jeszcze specjalny dział
to są nagrody pieniężne w
$250 dla osób za- -
Bród tych Fundacja nie udzie- -
la regularnie
Z powyższych danych wy- -
nika że Fundacja inicjowała
wiele nowych rzeczy w kultu- -
ralnej działalności społecznej
i była często w ży- ciu polonijnym Statut
pozwala jej na niezależ
działalność i tworzy z niej
organizację odpowiedzialną
s-w-ssł!
gresie w organizacjach a też
kilkunastu kultu- -
bardzo zgodnie słowa polskiego 1 Klubem Kobiet gowania Na- - ski Lotniczy
ten
czątkowo
dla studentki
poisKiego
była jedną
powstały
Kanadvisko
fakultecie
studentów
wynosiła
Fundacji
Fundacją
Mieliśmy
wykłady
wysokości
Wiktor Turek twórca Insty-- ""j tteutu dwziaewszeinstytucjzeoamwainnzye iskiet] id FundacJa" powiązana
stać blisko riebinrze5yw p„„?Ła
współpraca obu tych in-- ™Zl tT jed"akme
istnieip sPory POlominc
dzień °l5a™™!pow które mają oddźwięk w Kon- -
Instytut
rocznie
okazji Fun-dacja
uchwaliła jako
specjalną donację
nawiązanie
skimi na
azy
na
groda
inny
dla
Odczyty
znanych
się
tej
bardzo
szy oddział Kobiot
pionierem
Fun-dacji
bvł
stvtucii
irunaa-- ' ' i
Dosc
kraju
winny znaleźć się poza spo- -
rami Niestety
tarcia wywołują
różne uprzedzenia
skiej pomiędzy orga- -
i t"vlk' ° i wschód
wojny
służyć Polonii dodatku
Nowe k
B — wszyst--
— 2 płyty i $650
Sama książka $225
PŁATKÓW A JAWORSKI — Parlez-vou-s fran-cais- ?
— Kurs języka z płyt
początkujących 4 płyty i książka $1400
Sama książka $200
PRACA ZBIOROWA — Parlez Avee Nous —
języka zaawansowanych
z 4 płyty i książka $1400
Sama książka $250
— Słownik lekarski francusko-polsk- i
— Zawiera około 40000 haseł Szczególnie
obszernie została anatomia
'
PRACA ZBIOROWA — Słownik technicmy
Zawiera około 50000 termi-nów
francuskich z polskimi odpowiednikami
WNT $1350
S Taszycki W — Słpwrtik
ny i pisowni polskiej' 1 pi-sowni
2 Zasady 3
Ossolineum $650
SZOBER S — Gramatyka — 1
o 2 Części Nauka
o budowie wyrazów 4 Nauka o odmianie
5 Nauka o
PWN $550
SZOBER S — Słownik poprawnej
Zawiera cennych informacji zakresu
PIW : $750
PRACA ZBIOROWA — Słownik
"wraz z zasadami i
Słownik zawiera ponad 100000
haseł W części pierwszej są podane zasady
pisowni i interpunkcji' W części
znalazły m a więc na-zwiska
i nazwy
skróty
$2200
' DOROSZEWSKTW — Słownik polszczy ' — 27000 haseł których po
dano wskazówki poprawnościowe
pisowni wymowy odmiany znaczeń
frazeologicznych i budowy
poszczególnych j
PWN '1973 :„_:— : r'!r!r $2300
URBAŃCZYKLS— -- Palixcxymą'tpj5cn& 'i poprawna
nizacjami przynajmniej w
pewnych zasadniczych spra- -
wach ułatwiają pracę kura- -
torom Spodziewając się że
w krótkim czasie nastąpi po- -
godzenie się organizacji n- -
Jerzy Perteh
Polski samolot nad
Udział Polskiej Marynarki
Wojennej w obronie wybrze
™ w roku historycy w
zasadzie wszechstronnie
zbadali a ogłoszone na
temat na ogól
wiernie 'odzwierciadlaja
naszej wiedzy w
tej dziedzinie Dotyczy to za-równo
polskiej
floty i od-działów
które uczestniczyły
w obronie i Helu
Nieco po macoszemu nato-miast
potraktowano Morski
Dywizjon Lotniczy co zresztą
logicznie wynikało z powsze-chnego
długi mnie
mania że on istnieć
już dnia wojny
znaczy przestał istnieć jako
jednostka powietrzna gdyż
spieszony oddział lotników
udział w obronie Helu aż
października 1939 roku
-- informacje takie znaleźć
mogli zarówno w
moich "Wielkich dniach ma- -
notvt w doskonałym
dziele Andrzeja Rzepniewskie- -
go o obronie
wreszcie w książce
Rozwadowskiego "Morski Dy-wizjon
Lotniczy" Nasze bar-dzo
słabe liczebnie i jakościo
wo lotnintwn mnrskip
gra}0 żadnej roli w obronie
wybrzeża we --wrześniu 1939
rnt„
T V?Kaay dry liniowej i plutonu towa
oraz okretu-cel- u
W sumie dywizjon liczył 32
maszyny w tym 25 wodnosa- -
Fundacja od 1-- it w szerzeniu '„„„„„ współpracuje ry i propa-- 0 w Pucku Mor-- z Dywizjon składał M Cu- - sprawy
po- -
w
SWfł pid
odczytów
Polski
ka- -
tę ak- -
Funda- -
ma--
lat
laun
ną
dla
dla
dla
PZWL
—
się
oraz
składni
ten
też
czas
To
do
M
czy
nin nHp- -
iZ°ine1 sua"
im
Samoloty
mach'
będzie
zbliżenia się i współpracy
Uk
i Fundacja
Im
molotow Lublin stronę wspomnianego iuż
2 Lublin R-V- HI 1 RWD 17 wodnosamolotu "Cant"
1 Nikol A--2 i maszyny lądowe: zakotwiczonego na wodach Za-- 1
RWD-- 8 1 RWD-1- 3 1 Lublin w od
R-X- m 1 Schreck FBA-1- 7 HE Samolot ten był bez--
2 te nie
uaij uwuicoujui wjiiiuguiii ic- - zaKoiwiczoiiy
chnicznym nie żad- - cel dla nieprzyjaciela Pomi-nyc- h
powodzenia w wal- - mo to trzem Jun-c- e
z wielokrotnie przeważają- - kersom nie udało się trafić
Two- - wodnosamolotu
nai0tu
'wodno- -
ter nieco
wersji R-X- H G we- -
szly do służby w
cznym naszego
miały
ve
"Cant Z-50- 6
niemieckie samoloty
i
Kongresu Fundacja
miała sz?n-s- e
Funduszem
typu R-XI- II
typu
Helu
sianowu iauvy
niemieckim
1934
ranem 1 Baza
bardzo stra-tę
gdjz od odłamka jednej z
bomb zginął ódca dywizjo-nu
— por Ed-ward
Szystkowski Zniszczeniu
uległy lotniska i han-gary
wzdłuż
brzegów Zatoki wod-nosamoloty
nie poniosły
szwanku nalotu
stal sie
redzie stary eks-torpe-dowi- ec
"ślązak" który sluzyl
jako cel Po zbom-bardowaniu
lotniska i hanga-rów
niemieckie samoloty zrzu-ciły
wiele bomb na
Fontanny wody
wzniosły sie wokół okrętu ale
on sam nie otrzymał ani jed-nego
trafienia W puckim por-cie
kotwiczył w cieniu rosną-cej
na dużej wierz-by
hydrograficzny
i on nie
nalotu gdyż
7 bomb
odległości około 100 me-trów
Natychmiast po nalocie no-wy
—
kmdr ppor
dał rozkaz zmiany sta-nowisk
wodnosamolotów
re przeleciały na druga stronę
Zatoki Puckiej i na
odcinku Tam tez
zastały je następne niemiec-kie
samoloty
popołudniem 1
niemieckie
port
i baterie im H Laskowskiego
a w trakcie tego nalotu jeden
klucz Junkersów 87 zboczył w
bronny w dodatku zaś jako
wiec potem
wej — szczęście również
— lotni--
ków którzy swoją
kj pilota Romana
nrnipiłs' „ nnm „„„
j 2 września
koło Warszawy skąd
maszyny Morskie- - k
$810
$700
$2300
$9 00
$650
później i w arząazie """ rrujuj mc mwuc iaw™i big wpiaw
cji Zarząd Fundacji winien równorzędnym z uwagi na groźbę
w różnych roz- - nuciem dla samolotów niemie- - nja powzięto
dźwiękach społecznych Spra- - cklch- - powiedzieć że ich skierowania wodnosamolotu w
wy oświaty polskie- - maksymalna szybkość wynosi- - giab pod do-g- o jeżyka stypendiów — ła zaledwie 175 kmgodz Zna- - Vnnitana mnrvnar
społecznymi
społeczne
personalne
zgoda
miały
liniową
samoloty
s
września
budynki
Puckiej
Obiektem
Szale-wic- z
Hel-Jura- ta
września lotnictwo
polskich
opuścili
Borowca
przeciw--
decyzje
kultury
wńrfztwpm
j-i- ui która tak "ouuia ujciiAwaulcnzdy-- prlauceauchinusFuundcaocjoiuoizjawłsaisęzcznaa "=Joednnijąr uaiinu manntaymn wNyierbuaswzyełma djaeldenjak wodnosa-ł- a o stworzenie języ- - gdy chce się je ująć bezstron- - ckiae jakie nnaastąWpiłoporożu- - nieJeidność Pcoalłoenjii KanadyKja-- -- idztoiBeańwzęprzedw Pbueczku zbombar- - opmrtWkaoołiplonpictoaacwnhuoaidleLnzgtuiłneblpiznonadicszzgacdszzeieniusplo-w
a
BAŁUTOWA Wymowa angielska
kich książka
M
NauKa
płyt
NEUMAN B
$1020
—
JODŁOWSKI ortografie
prawidła Zasady
Słownik
1974
języka polskiego
Nauka głoskach mowv3
wyrazów zdaniu
polszczyzny —
wiele z
polskiego słownictwa
1969"
języ-ka
polskiego pisowni inter-punkcji
słownikowej
in nazwy własne
PWIT 1975
poprawnej
znyj Zawiera w
dotyczące
związków
wyrazów
w
1939
ak-tualny
stan
działalności
jak jednostek
Oksywia
rrzez
przestał
drugiego
brał
czytelnicy
jak
wybrzeża
Jerzego
rzyszacego
służonych
polskiej
kilometra
odpowia- -
liczebnie --wrogiem
eskadrę
MIII i
ulepszonej
roku
wzmocnieniem
lotnictwa morskiego
Dyc Włoszech
wodnosamoloty
dowały
q ż
pełniejsze
z
Millennium jak
Reymonta
toki odległości
i
szans
cym
i
nad
poniosła dotkliwą
dow
komandor pilot
lecz rozlokowane
natomiast
na
ćwiczebny
"ślązaka"
spienionej
nabrzeżu
okręt
ucier-piał
podczas naj-bliższa
rzuconych pa-dła
w
dowódca dywizjonu
Kazimierz
wodowały
Wczesnym
zaatakowało wojenny Hel
"ź"b'roni
na
niecelnie
rano wodowała
na Wiśle
Pozostałe
i
jwm
neutralny
Maszyna
no--
rzace
lecz
7ot„v
na
uporczywie dostarczono
katedry wybuchem
polskiego Uniwersyte- - uzbrojenia
Torontońskim nadyjskiej Morskiego Dywizjonu niemie-mieni- u mię- - Lotniczego
uniwersytetem
francuskiego
francuskiego
uwzględniona
1966
fran-cusko-pels- ki
1973
interpunkcji
ortograficzny
1971
ortograficzny
geograficzne polskieobce
słowo-twórczej
już
publikacje
Wieezystym
Władysława
ostrzeliwały
zamówione
zakotwiczo-ny
"Po-morzanin"
któ- -
pokłaj3(P
ponowię-by- ć
Porady językowe — Porady języka polskiego
odznaczały się zawsze tym że oparte były na
gruntownych dociekaniach i starannie zebra-nych
przykładach z zakresu poprawnego
słownictwa
Ossolineum 1966
STANISŁAWSKI J SZECHERA M — Podręczny
słownik polsko-anaięls- ki — Słownik zawiera
około 50000 wyrazów wyrażeń i zwrotów
z zakresu ogólnego słownictwa polskiego tłu-maczonych
na język angielski
WP 1973
BLOK CZ JEŻEWSKI W — Ilustrowany słownik
samochodowy 6-języc-zny
Polski angielski
francuski niemiecki rosyjski i włoski —
Słownik techniczno-lerminologiczn- y z wyjścio-wym
językiem polskim Terminologia facho-wa
w zakresie podstawowych pojęć budowy
użytkowania obsługi i napraw pojazdów sa-mochodowych
Ścisłe powiązanie treści słow-nika
z elementami rysunkowymi na tablicach
WKiŁ Warszawa 1976
MEISELS W — Podręczny słownik polsko-włos- ki —
Obejmuje 50000 wyrazów wyrażeń i zwrotów
języka polskiego Do słownika włączono znacz-ną
ilość wyrazów z terminologii specjalistycz-nej
a więc z różnych dziedzin nauki i tech-niki:
zoologii botaniki mechaniki sportu i in
WP 1970 '
MEISELS W — Podręczny słownik włosko-pols-ki —
Obejmuje około 60000 wyrazów wyrażeń
i zwTotów języka włoskiego
WP 1984
UWAGA! UWAGA?
W Księgarni „ZWIĄZKOWCA"
otrzymasz każdą książkę wydaną w Polsce lub na emigracji
Koszt przesyłki książek ponosi zamawiający Przy zakupie
do wartości $20 -- na przesyłkę należy doliczyć 10% Powyżej
' ' $20 — 5% ' - -
Polish ANiance Pross Ud — Book Stora
1638 BIooVStrW Toronto Ont M6P 4A8
Należy też szukać nowych
kuratorów i młodszych kura-torów
bo ci jedynie mogą
zapewnić ciągłość pracy i
wprowadzić nowe pomysły
Wojciech A Kraicsli
Gdańskiem
go Dywizjonu Lotniczego sta-ły
się obiektem ataków pod-czas
nalotów niemieckich 2
września na Hel Kilka samo-lotów
uległo zniszczeniu a kil-ka
doznało uszkodzeń cześć
natomiast ocalała i nadawała
sie do użycia Pogląd przyjęty
przez nasza historiografie ja-koby
Morski Dywizjon Lotni-czy
przestał istnieć tego dnia
był mlny Prawdopodobnie
wynikło to z tego ze w na-stępnych
dniach nie przejawił
on żadnej aktywności a jego
ostatnie zadanie bojowe rów-nież
pokryła mgła zapomnie-nia
Przypomniał o nim rned-woien- nr
porucznik pilot i
adiutant dowódcy Morskiego
Dywizjonu Lotniczego — Jó-zef
Rudzki Jego wspomnienie
oeloszone w tygodniku
"Skrzydlata Polska" (wywiad
z nim przeprowadził J Roz-wodows- ki
w maju 1974 r) z
niezrozumiałych przyczyn u-sz- ło
uwagi bidaczy przedmio-tu
Dlatego też warto powtó-rzyć
jeden szczególnie intere-sujący
fragment:
"Dywizjon stał na Helu i
oczekiwał rozkazów Radio na-dawało
meldunki o posuwaniu
sie wojsk niemieckich w glab
kraju i bohaterskiej walce
polskich żołnierzy z przewa-żającymi
siłami wroga 7 wrze-śnia
przyszedł jeden rozkaz:
wykonać nocnv lot nntrolwy
nad morze i nad Westerplatte
sprawdzić jaka tam jest sy-tuacja
— łączność z Wester-platte
b'la już dawno zerwa-na
Józef Rudzki z obserwato-rem
por Juszczakiewiczem
wykonali zadanie i przywieźli
wiadomości o kapitulacji Wes-terplatte
i o wzmożonej akty-wności
nieprzyjacielskich o-kret- ów
które wówczas niepo-dzielnie
panowały już na Bał-tyku
Było to drugie zadanie
Dywizjonu Morskieeo w tej
wojnie i ostatnie Pierwszym
byt również lot wywiadowczy
&WVKrmfiriv h'wr7P5nin-w'nnr- v
Następnego dnia" gruca nie-mieckich
samolotów zbombar-dował- a
miejsce postoju Dywi-zjonu
Wszystkie maszyny zo-stały
zniszczone i dywizjon
przestał istnieć"
Z powyższej wypowiedzi
uczestnika ówczesnych wyda-rzeń
wynika że okres działań
polskiego lotnictwa morskie-go
wypadł 5 i 7 września i
że w swej "masie" istniało
ono do następnego dnia Cie-kawe
informacje uzupełniają-ce
i rozszerzające relację Jó-zefa
Rudzkiego przynosi opu-blikowana
niedawno w Wiel-kiej
Brytanii mała monografia
polskich samolotów typu "Lu-blin"
R-XI- II opracowana
przez tamtejszego historyka
polskiego lotnictwa — Jerze-go
B Cynka W monografii
tej zatytułowanej "Lublin
R-XI- II Variants" Jerzy B
Cynk przedstawił i bogato zi-lustrował
produkcję zakładów
lotniczych E Plagę i P Laś-kiewi- cz
w Lublinie szczegól-nie
zaś samolotów typu "Lu-blin"
R-XI- II Nieco miejsca
poświecił tam także morskim
wersjom tych maszyn a mia-nowicie
samolotom R-XI- II bis
R-XI- II ter i R-Xf- fl G Pisząc
o krótkiej historii wojennej
Morskiego Dywizjonu Lotni-czego
Cynk podał na zakoń-czenie"
co następuje:
"Morskie samoloty R-XI- II
przeprowadziły 2 loty rekone-sansowe
a ich ostatni i naj-bardziej
ryzykowny lot bojo-wy
został wykonany w nocy
7 września Przy tej okazji' je-den
R-X- III (zarejestrowany
jako R-XI- II G numer seryjny
714) wystartował w celu zlo-kalizowania
krążownika
"Sehleswig-Holstein- " który
ostrzeliwał Westerplatte pol-ską
twierdzę ("Sehleswig-Holstein- "
nie był krążownikiem
tylko pancernikiem warownię
Westerplatte trudno zaś uwa-żać
za twierdze — JP) Wes-terplatte
padło jednak krótko
przedtem Powracając nad
Gdańskiem jego załoga zauwa- -
żyła niemiecką paradę zwycię-stwa
przechodzącą ulicami
iluminowanego miasta i mor- -'
scy lotnicy zdecydowali się
przeszkodzić niemieckiej fe-cie
Wykonali ponawiane loty
na niskim pułapie nad defilu-jącymi
oddziałami niemiecki-mi
ostrzeliwując je z km ob-serwatora
i zrzucając bomby
125 kg
Morski Dywizjon Lotniczy
w dniu 7 września wykonał
swoje ostatnie zadanieibrjowe
w tej wojnie om zsv