Zwilazkowiec Alliancer, September 17, 1939

              I? r
o f%1 (Z Gagety Polskiej)
ffyjazd mój do Kanady wypadł
V niedobrym czasie
ffłaśnie rozpoczęły się podjazdo
krzyki niemieckie i termometr
r: £jropy skakał z dnia na dzień —
Inidno było w tych chwilach spo
tojnie podziwiać obcą przyrodę-- ' i - i uszy obracały się same do
ipju Obce cuda widziało się jak
i pez mgłę Spokój Polski zachwy
pi naS) ale sami nie mogliśmy się
3 y niego zdobyć Oddzieleni dwo
t& c tygodniami poczty od ojczyzny
¥3
m i zdani na sensacyjne rgencje a-jjeryka- ńskie
chwytaliśmy każdą
najdrobniejszą wieść i każdą obi o
oUśmy w ustach po dziesięć lazy
Kanada także nie była spokój
ci
Kiedy w Europie zapachniało
prochem w Kanadzie zaczęły się
protesty i zastrzeżenia "na zapas"
Parfje polityczne kluby i związ-- b
a nawpt młodzież uniwersyteck-a
uchwalały rezolucje anlywojen
a gazety przypominały że Kana
Ul 'ii jest odrębnym dominium i
Kale nie musi iść ślepo za Londy
ffl tan "Nic jesteśmy kolonją! Ma
my odrębne interesy! Nie chcemy
mieszać się do spraw europejskich
ftlczjć będziemy tylko w obro-£- e
samej Kanady!" — Tak woła
U C tłuste tytuły dzienników
Widziało się aż nazbyt wyraźnie
m ś Kanada boi się wojny Boi się
to nie widzi w niej żadnej dla sie
bie korzyści Jest przecież jeszcze
w okresie walki z przyrodą: z?prze
ilrzcnią mrozem i puszczą Tych
nogów chce zwyciężyć opanować
i spokojnie zażywać owoców swe
jo zvycięstwa
m Na ulicach miast kanadyjskich
uderza Europejczyka zupełny brak
wjskowych Tylko z rzadka bard-zo
z rzadka przesunie się wysoka
syk eta oficera z Royal Mounled
Wice słynnej Kiólewskiej Kon-i- ej
Policji Armja się nie 'kalkulu
je a Kanadyjczykma(raczej awei
dJWidufa - :~£tp
Ale zarazem Kanada wiej że jest
rciśnicta w wielki splot interesów
hiatowych znanych pod firmą —
Jntish Empire Że jest tylko jed
tj odroślą głowonoga który ma
siele czułych punktów i że na kai
fc podrażnienie któregokolwiek
Eulka wszystkie odnóża powinny
Vi groźnie skupić Wbrew więc
jlaśnym protestom Kanada przy-min- a
sobie po cichu żeeśli Sta
C Kraj jeśli Londyn wmiesza się
inojnę — jej wir pociągnie i Ka
uie Tak jak było w 1914 roku I
mimo protestów plebiscytów i ma
AJSTANIEVSKI
loii owo z objazdu królewskieg
ii JS (Ciąg
Artylerja przeciwlotnicza angiel
Posiada 5 zasadniczych typów
M odznaczających się dużą —
ITrotnością
D'a każdego ważnego punktu i
5a każdej większej fabryki zo- -
s1 1 ustalony nlan obronv nrzeciw
li toiczej Okręgi gęsto zaludnione
korzystały z zapór balono-- ?
natomiast objekty pojedyń
fjj oe będą uzbrojone w szybkostrzel ap działa typu Bufors które we- -
""Sdania ekspertów są w tej
fm ™Mi najlepszymi jednostkami ar
Jierji przeciwlotniczej Przeciw-- °
samolotom lecącym na niewieł
c Wysokościach Vior1n urwano
wabmy mavtinmn Wil™cn
i " nocy obrona przeciwlotnicza
°tysta z pomocy reflektorów
Wielka Brytania jest pokryta
reflektorów których obsłu
'rzymuje pomiedzv śoba łacz- -
S ' 't p?y Pomocy osobnej sieci te
v licznej Promień reflektora się
h fpr?y d°brych warunkach do 20
getrów
KM "fiktorv sa rn7mlo57C7nno o Im OŚci oknłn 3 ViIołVA„r n
w le a ich promienie krzyżują
rna niebie w ten1 sposób że każ
j tombowiec dostaje się w pole
i łIare kilku rpflpJttnrńw Prv i t — ~"-t-- _ —
I to Jtni'e złej widzialności bombo eprzyjacielskie są %wykrywa Pi' Pomocy aparatów podsłu
cnt które zawsze wskvaziiją
sowych dezercyj w lasy
Świeżo poznani ludzie przygod-nie
spotkani w pociągu czy tram
waju fryzjer czy krawiec nieod-miennie
zadawali mi jedn0 i to
samo pytanie: Czy Polska rzeczy-wiście
ma zamiar orężnie bronić
Gdańska i czy z tego powodu ma
wybuchnąć światowa wojna? Czu
ło się w ich natarczywości podikór
ną nadzieję że się to wszystko
przecież jeszcze rozejdzie po ko-ściach
i że bussinesman czy far-mer
kanadyjski nie będzie musiał
bić się za sprawy które go ani zię
bią ani grzeją
Przecenian0 leż potęgę Niemiec
Przez wielkie oczy strachu widzia
no je jako niebezpieczną fatali-styczn- ą
siłę której nie można zwal
czyć a więc lepiej nie zaczepiać
Bano się Niemiec tak jak spokój
ny mieszczuch boi się opryszka:
woli ustąpić mu z drogi bo wie
że tamten jest lepiej do bitki przy
gotowany i bardziej zdecydowany
a do stracenia wiele niema
Kiedy jednak rozległ się spo-kojny
głos Polski mówiący: "Nie'l
— w nastrojach Kanady nastąpiła
zmiana Tabu niemieckiego pie-stige- 'u
zachwiało się nagle "Duch
monachijski" rozwiał się jak mgła
poranna Zaczęto rozumieć że jest
może inna droga do uspokojenia
świata niż ciągłe ustępstwa Że
może jednak uśmierzenie burzy-ciela
jest lepszym i radykalniej-szym
sposobem i — co ważniejsza
— że jest to możliwe I nagle
gniew Kanady której przerwano
dobre interesy zwrócił się wyraź
nie przeciwko Niemcom a papie-ry
Polski poszły nagle w górę
Ale większe jeszcze cuda zaczę
ly się dziać wśród Polon j i kana-dyjskiej
Nie jest ona liczna do
chodzi zaledwie do stu dwudziestu
tysięcy — jak mówią A przytem
rozsypane to' rozproszone' portkra
jiiytak wielkimsjak Europa- - wę- -
tlrujące wiecznie xza zmienną sezo
nową pracą zmuszone do używa
nia na codzień angielskiego języ-ka
a nawet do zmiany "trudnych"
nazwisk I naraz zaczęli się od
najdywać
Jeszcze nie zjawiła się żadna o-dez- wa
jeszcze nie otworzono żad-nych
list składkowych kiedy już
w konsulacie ottawskim winnipeg
skim montrealskim pojawiły się
niepozorne postacie miętoszące spo
cone dolary Nie chcieli nic Ani
kwitów ani podziękowań ani o- -
głoszeń nie czekali też na wiece
uchwały i odezwy Wyczytali w
dalszy}
nie tylko pozycję samolotów ale
nawet i kierunek lotu
Przeciw niskim nalotom doskona
lą obronę tworzą zapory balonowe
Londyn będzie całkowicie osłonię-ty
tą zaporą z 500 balonów rozmie
szczonych w czterech kierunkach
głównych ulic miasta
Należy jeszcze wspomnieć o obro
nic biernej na wypadek gdyby nie
przyjaciel zdołał się przedrzeć —
przez obronę lotniczą i bombardo
wał osiedla ludzkie
Trzy miliony ludności może wy
jechać z Londynu w ciągu trzech
dni po rozpoczęciu działań wojen-nych-
Dla pozostałej ludności zo-stał
opracowany dokładny plan
jak się zachowywać podczas nalo
tu W Londynie 'i innych więk-szych
miastach przygotowano wie
le kilometrów okopów i schronów
w parkach ogrodach i na wolnych
placach "
Półtora miliona ludzi mężczyzn
i kobiet tworzą ochotniczą armj?
obrony przeciwlotniczej i przeciw
gazowej Sam korpus pomocniczej
straży ogniowej liczy 160000 człon
ków Korpus ten jest wyposażony
vi najnowszy sprzęt strażacki —
Członkowie obrony przeciwlotnic-zej1
przechodzą też przeszkolenie
sanitarne
Odfwrześnia"ubiegłego roku kie
dv-t- o w"wielkich domachurządzo
no senrouy a amu -- vw
Mt&£S}Ml&t£
iona
jŻZKÓWIEC?L_
"p -- — i--- J i
angielskiej gazecie albo im ko-lega
powiedział Dowiedzieli się
tylko że Polsce coś grozi że Hit
ler czy coś takiego i że niby —
Gdańsk mieliby nam zabrać
I nadpsutym już trochę przez
angielszczyznę językiem sapnie je
den i drugi: Nie możemy ani na
"fitę" ustąpić Ani na "fitę" Ycs
Trzeba będzie dać jeszcze — to
damy a trzeba będzie pojechać —
o key!! to pojedziemy
Jednego z nich który dał _dzie
sieć dolarów i machał ręką na
wszelkie kwity spytałem gdzie
pracuje jaki ma zawód "Okna
myję" -- - powiedział krótko Ale
myć okna w Montrealu to znaczy
wychylać się z dziesiątego lub
dwunastego piętra nad wąską stu
dnia której dnem jest ulica Albo
wisieć na małej deszczułce — hu
stawce którą z dołu podciągają
na lince Niebezpieczna praca i
tęgo płatna a on tu dziesięć dola-rów
z niej uskubał i nie chce "ani
na fitę ustąpić"
Inni byli jeszcze surowsi W gi
gantycznych lasach nad Pacyfi-kiem
zetknąłem się z polskimi —
drwalami Nocowałem w ich-"ca- m
pie" i wieczorami kradliśmy godzi
ny krótkiego snu (wstawało się o
trzeciej) żeby pogawędzić' 0 Pol-sce
Sześciu było ich w tym "cam
pie" i od razu na wstępie wylegi-tymowali
mi się kwitem poczto-wym
na wysłaną składkę Najgo-rętszy
z nich był bowiem "hajry-gier- "'
— mistrz od kunsztu drwal-skieg- o
wspinania się na olbrzymy
leśne i ścinania samych ich wierz
chołków Hajrygiera aż podnosiło
na myśl że Polska może zrobić ja
kies ustępstwo Niemcom Patrzył
na dalekie światła Nanaimo wi-doczne
przez" cieśninę i mówił do
nich jakby tam była sama daleka
Polska
—: Dałem com mógł i dam jesz--
czerDamtwszystkoŻonę--dziec- i
rzucę UHPOjete sicjbicĄle jak?—
Gdańsk oddacie to się — psiakrew
— nie przyznam żem Polak Wstyd
mi będzie Hajrygier zaciskał pię-ści
i zęby aż trzeszczało i groził
ojczyźnie jak kochance podejrzą
nej o zdradę
Inni go uśmierzali: Co się cis-kasz
głupi L Kt0 mówi o oddawa-niu?
Może kto i chciałby ale nie
nasi
W -- prowincjach preriowych —
wśród farmerów i wśród górników
Ontario czy Quebecu słyszałem te
same słowa i podobne zapowie-dzi
Od pierwszej chwili spotkania
le prywatnych 'domków jednoro-dzinnych
budują je własnym kosz
tem Obywatele których dochód
nie przekracza 250 ft szterlingów
rocznie otrzymali 500000 schro-nów
stalowych bezpłatnie które
mogą pomieścić 3 miliony ludzi
Wielka Brytanja była zupełnie
nieprzygotowana do obrony doko
nano wielkiego wysiłku obecnie
kraj jest gotów a wszelka wątpli
wość Londynu i innych wielkich
miast rozwieje się już w pierw-szych
dniach działań zaczepnych
Dalszy ciąg moich wywodów o
marynarce angielskiej o lotnic-twie
i ochronie mienia pozosta- -
i wiam na później
Dziś z powodu wydania wojny
Niemcom przez Anglję zastanowi
my się chwilę nad tym czy Kana
da weźmie czynny udział przy bo
ku Anglji na wypadek dalszego
rozszerzenia się wojny j
Co do tego głosy są podzielone
nad któremi trzeba się dobrze za
stanowić w ramach państwowości
brytyjskiej którą Anglicy jak i
Dominja angielskie nigdy nie ła
mia Zawszo wiernie wykonują i
przestrzegają na tern polega cała
siła i moc John Bull'a
Przypomnijmy sobie że słynny
Statut Westministerśki z 11-gog- ru
dniaJ931 r zawarty między An-gl- ją
Lzamorskiemi kolon jami przy
znajeDominium w praktyce" zupeł
ną autonomię wsramach Imperium
brytyjskiego Jako-taki-e
mają one
prawo ogłosić np swoją neutral-ność
w wojnie którą prowadzić
będzie Anglja Ustawowo sformu-łowane
zostało toHprdwo co i praw
nie było n_czymunhyrn mowy Śa
mo zbieranie wiadomości o ich ży
ciu szło mi chropawo Pytania
moje zbywali machnięciem ręki:
nie przywiązywali wagi do swoje
go tutaj pobytu Mówili niedbale
że — owszem żyje się jakoś na-wet
rolai dolary ale co z tego co
z tego? Nie chcieli (wierzyć że dla
nich tu przyjechałem Że ludzie
w Polsce są ciekawi ich losów że
myślą o nich Uśmiechali się po-błażliwie
i niecierpliwie przecho-dzili
sami do ofensywy: zasypywa
li mnie tysiącem pytań i to ja w
końcu musiałem odpowiadać i o
powiadać
— Zawsze człowiek był ciekaw
nowin z Kraju a teraz to już ma
tam cale serce — powiedział mi
jeden górnik Tutaj żyje tylko jak
ten lunatyk — nieprawdziwym ży
ciem
I wszędzie słyszałem tte sajne
słowa: Wszystko damy sami pój-dziemy
byle tylko Polska Gdań-ska
nie oddała
Mówili mi także aż nadęci z ra
dosnej dumy:
— Nas tu nie za wiele — co mie
Ii Anglik zawsze dostał lepszą ro-botę
Ajrysz (Irlandczyk) chciał
nami rządzić w kościele nawet ten
Szwed czy Finland się wynosił
O Polsce tu wiedzieli tyle co nic
A teraz innym wiatrem powiało
Nie ma dnia żeby w gazecie albo
radiu nie było czegoś o Polsce To
się nas teraz pytają jaka też duża
będzip ta Polska że Niemcem do
oczu staje a Anglja daje jej w rę
ce los wojny Dziwią się że ma
35 milionów Niektórzy myśleli
że może pięć? albo siedem Ale już
nawet nie o te miliony chodzi —
Chodzi o honor --Pola-kowi
nie wy
tłumaczysz żadną 'spekulacją że
ma honor schować'clo kieszeni —
Bardzo dużo ambicji nasz naród
ma O tym to Anglik się i przekonał
i bardzo do Polski szacunku na- -
brał A z Polską J rośniemy i my
" + tutaj t 't
Tak mi mówiliiod Atlantyku do
Pacyfiku i ods(Wielkich Jezior aż
po Zatokę Hudsonską Nie spotka
łem żadnego Polaka który by my
ślał inaczej mówiłinaczej uVr
A cnotem zaćzelr ' haD- ły- waćkdo
"-_-
'_„ U- - iur&mhi
MłlhńnlsWŚJłirleżowvhranko
mitety zbiórkowe doraźnie skupio
ne gromadki i pojedynczy zagu-bien- i
wśród obcych jPolacy wszyst
ko to prześyłałoHisty rezolucjp
kwity i przekazy Odezwali się pol
scy misjonarze zatraceni gdzieś
za kręgiem polarnym wśród Eski
mosów i Indian jakj ojciec Michał
Dąbrowski z Aklawik najbardziej
północnego cypla jKanady jak oj-ciec
Mąkwa z Fortu Providence
Odezwali się drwale z Kolumb j i
Brytyjskiej farmerzy z Saskatche- -
wan Alberty i Manitoby górnicy
kopiący węgiel nikiel miedź sre -
da tylko dla Unjit Pol Afrykań-skiej
i Irlandji faktycznie przy-sługuje
i innym Dominium np Ka
nadzie lub Australji] słowem każ-demu
członkowi "Commonweal-thu- "
Zdawałoby się że przywileju au
tonomiczne mogą wpływać na roz
tuźnienie Łiunków między Dorni
niami a Metropłią Tak jednak nie
jest Między Anglja a Dominiami
istnieją ścisłe kontakty odbywają
się częste konsultacje którym —r
sprzyja pomimo olbrzymich prze
strzeni' dziełącychtfAnglję i Dorni
nia rozwój komunikacji lotniczej
radiowej i telefonicznej
Polityka Metropolji wpływa na
politykę Dominiów i odwrotnie
Dominia kierują się w swej poli-tyce
głównie względami na włas
ny interes jeśli zaś chodzi 0 Po-litykę
zagraniczną uzgadniają prze i
ważnie swe wytyczne ze wskaza-niami
Londynu Konieczność u-zgadni- ania
pogłądówiz 'Dominiami
wpływa naŁpolitykęLondynu jako
czynnik opóźniający
Kanada największej Dominiów
brytyjskich solidaryzuje się z po
lityką Londynu w dziedzinie mię-dzynarodowej
gdyż interesy jej
sprzągnięte są ściśle iZ?Metropolią
a względy 'bezpieczeństwa nie po
zwalają na zachowanie neutralno
ści w razie wojny prowadzonej
przez Anglję
Z podobnych założeń wychodzi
też polityka Australji i która tak
samo jak-Kana- da —'nie mogłaby
się obronić sama w razie wojny
Potęga militarna Metropolji jest
dla obu tych Dominiów 'którym
r
bro i złoto traperzy z lasów i ro- -
botnicy z fabryk
Wspaniale były to listy świad-czyły
one niezbicie że jeśli jest
nawet w surowcu polskim sporo
żużla i piasku to ogień wielkiej
chwili wypala z niego metal dróż
szy od platyny mocniejszy od sta
li i dziwniejszy od radu W takich
razach nie chodzi o słowa Ręka
która daje ojczyźnie odejmując so
bie od ust ma największą wymo
wę i najpiękniejszy gest Wymo-wę
miały tu cyfry i krótkie rzeczo
we zdania: "Przy niniejszym prze
syłamy 100 (200 - 300 - 400) dola-rów
na Fundusz Obrony Narodo-wej"
Ale nieraz i słowa mozolnie
ułożone i pracowicie nagryzmolo
ne nienawyklą ręką mówią więcej
niż ich umówione powszechnie zna
czenie
Listy te porządnie złożone do
teczek konsularnych i zaopatrzone
w kilkakrotnie przełamany urzę-dowy
numer warto są tego aby
je wydobyć na światło dzienne i
pokazać Polsce która nieraz za-pomina
jaki to szczerozłoty ma
teriał ludzki puściła za oceany By
ło ich dużo tych listów Niechże
choć kilka z nich pozna czytel-nik
polski w ich surowej i pod-niosłej
prostocie:
Oto na przykład Franciszek Ko-is- z
z Val d'Or w imieniu tamtej-szych
górników polskich pisze tak:
"Niniejszem komunikuje iż w o
kolkach Val d'Or Que jest nas
garstka Polaków a nic mamy ani
organizacji ani komitetu któren-b- y
był powołany do zbiórki na o-br- onę
narodową Więc ja Fran-ciszek
Koisz z własnej chęci zro-biłem
zbiórkę we Val d'Or i tę ze
braną sumę załączam ze zbiórką
Franciszka Eljasza z Siscoe 1 ra-zem
wysyłamy 300 doi Niech ży-je
jedność i solidarność narodu pol
skiego! Niech żyje polska bojowa
Armja z 'śmigłym Rydzem na cz3
le!
Z poważaniem Polak - wete-ran
Fr Koisz"
--'"Robotnicy z fabryki papieru w
Temiskoming piszą zbiorowo:
"świetny Konsulat''
Kilkunastu robotników pracują
cych w fabryce papieru w Temi
skoming wl prowincji Kwebek iKa
nada zebraliśmy ipo między sobą
datki na' fundusz'f obrony ńarodo- -'
wej I prosimy odesłać w odpo-wiednie
miejsce do Polski to jest
do Pana Prezydenta Ignacego Moś
cickiego"
Jak widać Polacy z Temisko-ming
lubią trafiać od razu do głó-wnego
ołtarza i chcą mieć do czy
nienia z samym gospodarzem —
Znać już po nich amerykańską pro
słotę i rzeczowość
Za to w liście z Preston słyszy
się wyraźnie starokrajskie prze- -
ciąganie z pod Wilna czy Lidy: Po
Iacy tamtejsi przesyłają wcale spo
zagrażać może Japonja i ew Niem
cy czynnikiem pożądanym ba —
niezbędnym — dla zapewnienia
bezpieczeństwa Z tego też wzglę
du Dominia te nie zgłoszą swej
neutralności w razie wojny i pójdą
ręka w rękę z Anglja
Nieco inaczej przedstawia się sy
luacja w Unji Południowo Afry-- '
kańskiej ze względu na jej skład
narodowościowy Tutaj przewagę
liczebną wśród 2 milionów bia-łych
mają potomkowie Burów t
zw Afrykanderzy którzy nie we
wszystkim zgadzają się z Anglika"
mi Dalej jest tu też pewna Jiczba
Niemców Mimo to polityka rządu
Unji kształtowała się w ostatnich
lalach pod wpływem kolonialnych
pretensyj Niemiec (Tanganyika) i
agitacji nazistowskiej przychyl-nie
dla Londynu Obawy iż rząd
parlament Unji mogą zająć w
razie wojny stanowisko neutralne
zmalały i w Londynie mają pew-ność
ze w razie potrzeby Unja zaj
mie t0 samo stanowisko co w ro
ku 1914
"Wolne państwo Irlandja zajęło
już stanowisko przychylne dla o-gól- nej
polityki Anglji pomimo 'vak
cjijrrendentystycznej ff"Iry"
Nieńależące do DominiówjIndje
brytyjskie' zajmują jedną z kluczo-wych
pozycyj w Commonwealth
Aczkolwiekinie posiadają! onesze-rokie- j
autońomjiiDominióW tojed
nak opinjaKongresu w NewvDel-ph- i
i nastroje mas odgrywają idu
źą rolę w kraju o 300 milionach
ludności Otóż dzisiaj opinja pub
liczna w Indjach jest zdecydowa- -
nie 'śntyniemiecka hproangielska
rą suml?c 109'dolarów i piszą skro
mnie: ' ' '
l"Jest to sumai bardzo mała ale
ze szczerego "serca oddanana tak
szlachetny cel' Osiedle nasze jest
zabardzo małe aleak można Wi-dzieć
z listy składkowej "'żaden Per-lak
nie pozostał pominięty jak
też żeby nie dal najmniejszego dal
ku są to ludzie przeważnie mało
pracujący którym najbardziej bez
robocie dało się we znaki od4kiłku
lat ale są chętni i chcą sympaty-zować
z naszą Ukochaną Ojczyzną
i nigdy nie odmówili pomocy na
cele narodowe Są zatem sercem
oddani jaka zajdzie potrzeba swej
ofiarności Prosimy ł przyjąć ten
skromny ale rszczery dar 'na 'FunJ
dusz Obrony Narodowej Niech ży
je Polska i Jej Przewódcy Nie
dajmy ruszać naszych granicl"
Polski klub z Sudbury zebrał aź
847 dolarów i przesłał je-- ' konsul a
towi w Montrealu z taką gorącą u
chwałą:
"My Polacy zorganizowani przy
Polskim Klubie w Sudbury w
większości weterani zamieszkali
na terenie skalistym północnego
Ontario w mieście kopalń miedzi
i niklu wyrażamy swą 'lojalność
Rzeczypospolitej Polskiej oddaje-my
szczere uznanie Rzcczypospoli
tej Polskiej za stawienie czoła od
wiecznemu wiogowiz zachodu na
szej Ojczyzny f
Przysięgamy ci Ojczyzno gdyż
serca nasze płoną miłością ku wol
nym granicom które okupiliśmy
wjasną krwią pod dowództwem
szarego i nieśmiertelnego woaza
Józefa Piłsudskiego
Żywimy nadzieję że dziś gdy
zajdzie potrzeba żołnierz polski
jako prawy symOjczyzny'przy bo
ku Edwarda Rydza - Śmigłego sta
wi czoło wrogowi i bronić' będzie
do ostatniej kropli krwi każdejpię
dzi ziemi gdyż dioga jest sercu
każdego Polaka W miarę sił na-szych
składamy grosz nasz -- na o-bro- nę
granic Rzeczypospolitej' Pol
skiej z myślą: "Bijmy wroga dola
rami z Ameryki!"
Ślubujemy naszym Rodakom w
Polsr--c iż 'my na 'stepach' Kanady
czy w głębinach kopalń 'jesteśmy
-- ! złączeni jedną myśląz vWami —
JNieclJżyjeWielkafi4Niępodlega — :
Polski klub w' Sudbury 'jest) licz
ny i stosunkowo) zamożny ale lam
nawet gdzfe znaiazł0 się choćby
tylko kilku Polaków skupialijfsię
w imię ojczyzny Jak Polacy- - z
Armidy którzy piszą:'
"My Polacy w Armidzie Que„
gdzie nas jest mała garstka Bp
laków bo zaledwie 4-c- h Polaków
Poczuwając się do obowiązku swo
jej Ojczyzny' która jestfzagrożo-n- a
przez naszego odwiecznego wro
ga — składamy na "obronę narodo
wą następujące datki"
Odezwali sio i samotni Polacy
gdy chodzi o sprawy międzynaro1
dowe
Wszelkie zatem rachuby państw
osi na jakieś wyłomy w łonie Com
monweallhu są złudne Dominia
Indie znajdą się w jednym froncie
wojennym z Anglja gdy zajdzie
tego potrzeba i
W tych dniach dowiedzieliśmy
się o urzędowem zerwaniu Unji
Południowej Afryki z Niemcami'!
wypowiedzenia się ich po 'stronic
Anglji do tego stopnia sytuacja
się uprościła i stała się jasną "dla
wszystkich W tym tygodniu do-wiemy
się cośkolwiek' o Kanadzie
gdyż artykuł ten piszemy na trzy
dni przed uchwałą parlamentu -- ka
nadyjskiego '
Krótko' streścić to można w ten
sposób — Anglosasi iwierzą w
sprawiedliwość i pracę konstruk-tywną
jako drogc%do doskonałości
i szczęścia Niemcy nie 'uznają 'in
nego prawa prócz prawa rasygdr
mańskiej albo opowiedzmy ściślej
narodu 'niemieckiego fa(za 'drogę
do urzeczywistnienia ich snówAo
potędze uważają przemoc i1 wojnę
Ten sposóbmyślenia nazywa1 sięjW
Niemczech heroicznym cpodczas
gdy anglosaskie podejście doi rze
czy uwdźa się) za 'zniewieściałeii
kupifcekie a zatem — Iniegodne
prawdziwego ''męża
Jakkolwiek naród rangiekki mo
że błądzić iprzez 'nieświadomość
cźynawet — chęć zysku nie zrriie
nia to zasadniczej! wytycznej :spra
wiedliwośćniepanowaniespozosta
je celem 'ostatecznym Skoroitylko
przeciętny obywatel uświadomi
sobie żecoś co się wilmperiumj
Stronica 3:cia 1
Bolesław Piotrowicz z' "campu"
drwali w Hall pisze:
' "Wielmożny !Panie 'Konsulu!)
i 'Żałuję mocno" żci z jśbmocą
dla Ptflskl trochę się i spóźniłem
z powodu ze nie miałem stałej
roboty- - Chociaż -- zamieszkuję Sw
Sudbury lecz w International 'Co "
roboty nie mogłem J dostać więc
tylko robót sezonowych oczekuję
Otóż właśnie teraz jestem w robo
cie w lesie i mam sposobnośćwy-sła- ć
parę centów Otóż wysyłam
dwa dolary-n- a pomoc1 dla Polski
na czem kończę mój list —'--
IZ
poważaniem Bolesław Piotrowicz''
Także były ochotnik' z' l{20róku
Stanisław! BoduchJ odezwał się
krótko i gorąco:
"Jako były ochotnik' z 1920 r1
'lyszę dzisiaj że niebezpieczeństwo
Polsce zagraża więc śpiesz§'z po
mocą na jiką mnie staćzałączam
w tym liście 10 dolarów "nHFO
N"
W domu pana Boducha dobry J
prawdziwie polski musi panować
uch jeśli nawet jego dzieci 12-lct- ni
Tadzio i 11-lct- nia Helenka
wyjęli ze swoich skarbonek 'z tru
dem uzbierane centy i przesłalUje
do "Świetnego Konsulatu" Tadzio
pisze przy tym:
r
"Składam sobie pieniądze żeby
kupić6 Album na znaczki tpoczto-wc'b- o
mam kolekcję ale jakIIit'
ler tak krzyczy jak' dziki Indianin
'że musi Polskie-granic- e zmienić
to się trzeba bronić Taktja(posy-lanuidolar- n
bo bym chciał (żeby
Polska-mia- ła i dużo (''aeroplanów i '
lak! Niemców zbiła żoby popamic
tali że'się Polaki bić umieją"
Z poważaniem Tadzio' B-oduch
A 'Helenka przysłała taki ?liś-cik:
'
"Ja posyłam l'-dolaratżebyb"-
yioj
!
na obronCj Polski bo jak Minister
Beck powiedział że Polskaicda'
niclNicmcom to ja się'z tegorbar
dzo cioszę boszyscyśiCfbojąih
lera nPolacy"sięt nie boją Niech)
żyjq Polska!
Helenka Bóducliówna
I tak wszyscy i w' Kanadzie sypnę
lii hojną jrękąszubogiej kipsyrBo
PÓlonja kanadyjska 'jest' Jtiboga
iTo'nie5o)5:obógatol'związkrizVSt9i„
nówiZjcdnoczonychvA przecie da-li
'Dali co mogli i obiecują dać
jeszcze JObiccująMoż iść vjak !bę-dz- ie
trzeba ''A boją jsię tylkoyjedi
nogo: żeby czasem [Pofika tnie
stopiła
Takito w ciężkich 'czasachj dzi-siejszych
jest polski glos zżamo-rzaGlo- s
nastrojony tajemniczą
mądrością naten' sam nieomylny
ton który dźwięczy w1 kraju
Głos serca i instynktu
Spieszcie' sic" z pomocą Ojczyźnie
łajcie datki na 1FV(
l -- Czerwony Krzyż
Brytyjskim dzieje nie odpowia-dam
tym Ideałom podnosi śię" bu-rza
w"opinji' publicznej Zupełnie
inaczej w Niemczech
Ze środkowo - europejskiego
punktu widzenia taka postawa me
że się wydawać tchórzostwem —
Lecz proszę nie zapominać że teh
szary człowiek angielski' nie boi
się niebezpieczeństwa — gotów
Jest narazić się każdej chwili na
śmierć dla fanaberji dla sportu
Rok rocznie kilkaset Anglików I
Angielek ginie w falach? morza
czy na urwiskach górf — 'Zespoko1
jem" i pogardą niebezpiecz"enstwa
o których nie śniło się panom z potJ'
znaku 'kolorowych" koszul W anvg
ljhjestjtorzecznaturalnaiWJNieńli
czech 'trźćba 'natb natchnioriycr
prźemówieńnienaturalnej) egzatf
tacji źbiegowiskal' v mętnychr konj
cepcyjmistycznych
! iPotrzeba twielkich wydarzeń
rzeczywistego nijebezpieczeństwa
af lprżc'de wszystkimi poczućia-5Ż- e
wąlczy?siCjtWf imię'1 sprawiedliwosd
abjrjzmusićfAnglję dotwystąpienia
zbrojnego' Alę sgwał)y (hHIerówi
ichsbrutalna propagandat'1
otwarcie t głoszona idea bezprawia
dokonały' tego 'Anglja jest "psy--
chicznie 'gotowa'dowojny --rJmoże
lepiej (fniż kiedykolwiek w-'je- j hi
storji _ 'Cjąg dalszy nastąpi
~ "IGdyJ zauważycie Ina1 wai
szej'naklejce adresowej nuf
i mer 35-3- 9- toiznaczylże [pre '
numerata!wasza skończyła
sit:z'dniem 27 slerpMSMj:
'Aby 'uniknąćjprzerwyj w
i dalszym "odbieraniu' Zwiąż-- v ttkowcah nrosimyo naflesla? i li nie prenumeraty -- vrłjaki na ' J: 'krótszymczasie { %z$kz
fi)
ui
'Wm
m
vii m tu
- m§