Zwilazkowiec Alliancer, January 22, 1974

              4
'yĄfyfftj&sffjfiifltffWFrfr? W7H iv ftfttsNtif wxf wwffrr ' --jyv rlitm£tjMKi""f''jiV' "vaeiHc?-&- P rur-rvr't¥Jsii- 'n ' '"
STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (January) wiórek 22 - 1974 NR 6
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prlrutd ind
ii" POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Olficial Orrarr al TM' PoUj6 AiaJńCł friendiy SocUty M Canifa
PubUihid Tuu4xj
Ftlitj
531-249- 2
T42
II M Lciplmkł — Chalrman of th Borfrd S Lmk — SicrttŁrj
Editor tri-Cfil- ćl — E Hc?yifńk6rn — Cenłrtl Managtr — I T Konopki
ÓJitnfi ifłnałr — R FriMtt
Subirrlpllon In Canada 00 In otber Countrlti Ot
Secnnd clili reglstntlón nuraber
1475 Ouesn Si Toronto 156
M6K
łvir
and by
OntaV!o T#l 531-249- 1
$10 per yiar W
mail I7J
W
for
PRENUMERATA
Roćżna w Kanadzie $10(10 iii Zagranicą — Roczni $1100
Poli oczna $ 5 50 Półroczni S 600
Kwartalna $ 350 Pojedynczy numer 16#
Na własna rękę
fi zy Stany Zjednoczone doprowadzą do konferencji
dzynaródtfwej w sprawie" wypracc--ani- a wspólnej linii
w zagadnieniach energetycznych? Trudno odpowiedzieć fte
to Wprawdzie formalnie żadne pa-'- wo nie odrzuciło za- koszenia na spotkśriie tt Waszyngtonie li lWtegtf ale to
nie znaczy iż spełni ono swoje zadamie jćsżcze ptżed wy- stosowaniem tych zaproszeń państwa europejskie w tym te
zrproszone podjęły na własną rękę kroki nie bacząc na
swoich najbliższych sojuszników
Francja np nie pomyślała ani o Belgu ani o Niemiec-kiej
Republice Federalnej jakkolwiek jest z tymi państwami
związana lipnymi więzami Zabezpieczyła sobie pośpiesznie
dostawy ropy naftowej z Arabii Saudyjskiej na okres 20 lat
] o 40 milionów ton rocznie Wielka Brytania nie uchyli się
oc! podobnej transakcji skoro tylko poufne rozmowy z od-powiednimi
partnerami zostaną zakończone I chyba nie
sctyanmoświniteo snpaowtyektanzybmyt wwielsktoiesguonkzaacshkocmzieęndizaynaanroidotewżycnhie jest
Państwa wysoce sobie cenią przyjaciół kiedy im służą
kiedy niczego od nich nie żądają ale w potrzebie odbywa
nnioengiawaołtopwrnzayjaźrnewi izsjąa wsótawncozwasisknawNeat tuwraylmnioewnsiłeojwsznee zaanpieżwe-li
poprzednio ale i na tym się wszystko kończy Cudaczna in-terpretacja
służy do wymigania się z przyjętych zobowiązań
Zjednoczone niewątpliwie potrafią przezwyciężyć
najszybciej kryzys energetyczny Są wprawdzie najwię-kszym
konsumentem paliwa płynnego ale stosunkowo naj-mniejszym
importerem wśród państw wysoko uprzemysło-wionych
Najwięksi pesymiści amerykańscy twierdzą iż za
10 lat Stany Zjednoczone będą samowystarczalne ale wcale
spora ilość specjalistów zakłada iż stanie się to jeszcze w
ebęonym dziesięcioleciu a więc za 5 lat Dalej jest wysoce
prawdopodobne iż wprowadzone i dalsze jeszcze oszczędno-ści
oraz korzystanie w większym stopniu z innych źródeł
cneregetycznych jeszcze hardziej pomniejszy braki w pali--wi- e
płynnym W podobnej sytuacji jest tylko Kanada ale
żadne z państw europejskich
Już to powinno dyktować politykom niektórych państw
c-uiopejsk-ich
bardziej ostrożną politykę długofalową a nie
obliczoną na krótki przeciąg czasu
1 Nie wydajecie — jak się tego obawiają niektóre pań-stw- a europejskie a przede wszystkim Francja i Wielka Bry-tania
— by projekt amerykański ibył wyzwaniem rzuconym
państwom arabskim Ale'n'a" pewno jest to krok w kierunku
obrony przed dowolnymi skokami ze strony tych państw
'jsk i innych eksporterów ropy Państwa arabskie mają
prawo dysponowania dowolnie swoimi zasobami naturalny-mi
mają też pełne prawo ustanawiać ceny za nie W podob-nej
sytuacji są wszystkie państwa Naiwne są zawodzenia
-- na temat wykorzystywania przez różne państwa koniunktu-ry
Jest to całkiem naturalne i w pełni uzasadnione Z tym
oczywiście iż muszą być przygotowane iż druga strona —
czy strony — zajmą dokładnie takie samo stanowisko Pań-sfw- o importujące np aluminium a eksportujące węgiel nie
'może domagać się dostaw aluminium gdy odmawiać będzie
węgla albo ustanowi nieproporcjonalnie wysoką cenę Eks-porter
aluminium albo wstrzyma sprzedaż albo również pod- niesie do takiej wysokości — proporcjonalnie naturalnie —
cenę za swój produkt
Ropa naftowa stała się dla państw przemysłowych
pierwszej potrzeby niemal takim samym jak
'produkty spożywcze Brak ropy musi spowodować zmniej- -
szenić zatrudnienia spadek produkcji w tym i wielu arty- - kułów spożywczych wzrost cen spadek zatrudnienia itp
-- Wiele państw jest znowu uzależnionych od importu innych
produktów w tym również spożywczych Brak dostatecznych
dostaw może spowodować tam klęskę głodową Tylko bar-barzyńcy
odmówiliby dostaw żywnościowych ale każde inne
ptństwo — niezależnie od stosunków jakie posiada z tym
zagrożonym brakiem żywności — nie zastosuje represji w
postaci wstrzymania dostaw produktów żywnościowych
Stany Zjednoczone nie prowadziły dotychczas wojny
ekonomicznej Nic też nie wskazuje na to by miały teraz
zamiar'ją prowadzić natomiast na pewno wyciągną wnioski
zarówno z akcji eksporterów ropy naftowej jak i ze stano- - rwiska swoich europejskich niby sojuszników
Wobec tego że Stany Zjednoczone mają w swoim ręku
ziiaczńie_ więcej gospodarczych atutów aniżeli którekolwiek
- inne' państwo — wolno przypuszczać iż kiedy zechcą osiąg-ną
szybciej — i na dogodniejszych warunkach — dwustron-ne
porozumienie z którymkolwiek z wielkich eksporterów
ropy naftowej
Nie można więc i wykluczyć iż spotkania waszyngtoń-skie
jest li tylko swoistą próbą
A mieszkań wciąż brak
i
t
Rok ub zakończyli budów- - 1600000 a do użytku odda
lani 10-procentow-ym
prze- - się taką samą liczbę miesz- -
krbczeniem zadań w dziedzi- - kań Poważny więc 'deficyt
mk budownictwa i 5-próc-en-
mieszkaniowy trwać będzie
towym w przemyśle materia- - również pa 1980 roku
-- łów budowlanych - - - -
Przewiduje się iż w obec-nym
roku zadanial budowni- - ćfATPtf ' śtwa będą' o 17 proc wyższe
a' przemysłu materiałów bu- - DLA CZECHOSŁOWACJI
cfowlanych o 126 procent -
Brak mieszkań jest pal ™ St0C2ni Szczecińskiej
tćym problemem Spis ludno- - odbyło się uroczyste podnie--
"ści przeprowadzony w 1970 tislava banJdest to"" ' BJ?J 32-tysięczi-foToi
wyto że w całym uk
kraju Było 88100'Otf rniesz-- Poznaczony dla Czechosło- -
kań na N
9395000 ródzin"A '7acj1' t
więc 1384000 nie JJosiadałd Budowa nis 'Bratisiava"
własnego mieszkania to kolejny wielki sukces
#
Deficyt tenttrwa nadal po- - szczecińskich stoczniowców
głęłnony liczbą zawieranych' UśishdwidSó dwa rekordy':
co "'fioka' 'riówycfi małżeństw:-- pierwszy ósiągńigto' w ćźisie"'
Np" w frb roku wybutiowan'0 front zu Kadłuba który spły-- 1 206000 nottycłirnicszkan a ir na wodępo 70 dniach' tj c przybyło 306000' ifowycS ok' 40 "dni 'wcześniej niż 'irł--
ludcuoiiY ntcwiuujc mc ic ue o tej samej wieiKosci ne-- s
wjatach 1976-198- 0 liczba no-- kord'ówokrótki był tez okres
wyćrT niafzensfw wzrośnie o wyposażenia jećtnóśfIcŁ'
Tadeusz Brzeziński
Polonia kanadyjska
Następstwa wojny wywołały zasadnicze zmiany w skła-dzie
i obliczu Polonii Już od jesieni 1940 roku zaczął się
nowy przypływ elementu polskiego do Kanady Najpierw
rodziny uchodźcze z terenu Anglii głównie kobiety i dzieci
niedługo później kilkuset inżynierów i techników potrzeb-nych
do pracy w rosnącym przemyśle wojennym na pod-stawie
umowy z rządem brytyjskim i kanadyjskim W jesie-ni
1946 r wylądowały w Montrealu pierwsze transporty
żołnierzy II Korpusu z Włoch zwycięzców w wielu potrze-bach
a zwyciężonych przez los i polityczne manewry Wkrót-ce
potem ogólna liczba tych weteranów powiększyła się
o zdemobilizowanych w Anglii Razem nie przekroczyła cjf-r- y
4500" ustalonej przez dzrwnie w tym przypadku wstrze-mięźliwe
kanadyjskie władze imigracyjne Nawiasem trze-ba
dodać że stało się to z niewątpliwą stratą dla przyjmu-jącego
kraju a z niezasłużonym narażeniem wiernych towa-rzyszy
broni na dalsze rozproszenie po świecie (Również
warunki zastosowane do tej kategorii imigrantów były wy-jątkowe
niestety w sensie ujemnym: obowiązek dwuletniej
pracy na farmach z wynagrodzeniem niższym niż ogólnie
stosowane)
Nieco lepiej ilościowo przedstawiała się sprawa przy-jęcia
przez Kanadę w ramach akcji międzynarodowej wy
żutych z ojcowizny t zw dipisów (displaced persons) z obo-zów
w Niemczech oraz pewnej ilości b jeńców wojennych
i żołnierzy Armii Krajowej z tychże obozów w wreszcie dzie-ci
i sierot ocalonych z zesłania w ZSRR poprzez Indie i Af-rykę
Mimo przewlekłych formalności przykrych badań nie-umiejętności
rozpoznania właściwych kwalifikacji ostatpcz-ni- e
kilkadziesiąt tysięcy Polaków uznanych zostało tą drogą
za godnych wzbogacenia Kanady nową siłą roboczą i to oczy-wiście
także pod warunkiem rozpoczynania nowej kariery
od najniższych szczebli i pracy głównie fizycznej
Całość żywiołu polskiego w Kanadzie osiągnęła tym
sposobem w pierwszych latach pięćdziesiątych pierwsza
ćwierć miliona
Nowy przybytek przeniknął stopniowo przeważnie do
ośrodków miejskich dołączając do dawnej emigracji zarob-kowej
i nie bez trudności rozpoczynając nowe życie Z we-teranów
wojennych nikt prawie po odsłużeniu kontraktu
nie został na roli
Nowoprzybyli szczególnie dawni wojskowi zachowali
z początku sporo swoistego temperamentu i nastroju pogo-towia
akcentując w miarę potrzeby tymczasowość swojej
poniekąd przymusowej emigracji Wyróżniając się wyższym
poziomem intelektualnym kwalifikacjami zawodowymi zna-jomością
świata i niecodziennymi przeżyciami patrzyli nie-co
z góry na otoczenie i nie zdradzali specjalnej skłonności
do integracji ani z miejscowym społeczeństwem ogólno-ka-nadyjski- m
ani z życiem społecznym dawnej Polonii W kon-sekwencji
tworzyli własne organizacje emigrantów techni-ków
kombatantów akowców lotników kacetowców itp
Upływ czasu utrwalający się układ stosunków politycz-nych
i konieczności życiowe wpłynęły jednak stopniowo na
zmianę nastrojów Szeregi nowoprzybyłych dokonały zwro-tu
frontem do Kanady Nakaz ten dało wewnętrzne przeko-nanie
i trzeźwa ocena sytuacji Przemiana nastąpiła mniej
więcej w pierwszych latach pięćdziesiątych a formalnym jej
następstwem była decyzja przyjmowania obywatelstwa ka-nadyjskiego
południu z pierwszej
o „tnsiin irn '„ it -f-- m MAnnA
iiy w v„ai -- ~u
angielskiego
Henryka
wyspie
a ta A uu T
angielskie'"
głość
wczoraj i
kilku nasteDnveh
jęcie obywatelstwa przez kilkadziesiąt Polaków
liczbie tej oczywiście także wielu dawniejszych
emigrantów którzy ociągali dotąd z wykonaniem tego
kroku Jeśli początkiem lat czterdziestych najwyżej jedna
trzecia polskiej grupy etnicznej posiadała obywatelstwo
to po kilkunastu latach pronorcja ta wzrosła do
dwóch trzecich a wzrost znamionował i następne
lata
drogą stworzone zostały podstawy do ustalenia się
kształtów i oblicza Polonii kanadyjskiej Wstąpiła ona
samm w nowy okres swojego rozwoju Oki pionierski
zamknęła pierwsza wojna światowa Okres opieki odrodzo-nego
państwa polskiego przetrwał dwudziestolecie niepod-ległości
i druga wojnę światową z kolei nadszedł czas na
uformowanie się kanadyjskiej Polonu jako polskiej grupy
etnicznej w ramach kanadyjskiej federacji
Na wstępie sięgnijmy do oficjalnej statystyki kanadyj-skiej
opartej na ostatnim spisie ludności w 1971 r
ludności pochodzenia polskiego opiewa na 316000 (w ko-lach
Polonii kanadyjskiej operuje sie ogólnie liczbą
Cirupa polska zajmuje siódme miejsce po anglosaskiej fran-cuskiej
niemieckiej włoskiej ukrainskiej i holenderskiej
stanowiąc półtora procent ogółu ludności Kanady Prawie
połowa tej grupy zamieszkuje prowincję Ontario w dalszej
kolei ida Albeita Manitoba Brtjska Kolumbia Saskatche-wa- n
Quebec i na końcu Prowincje Atlantyckie
Niespodziankę stanowią liczby dotyczące języka macie-iysteg- o
podanego przy spisie ludności sięgają one bowiem
zaledwie 35 tjsięcy czjli mniej niż połowy osób pochodze-nia
polskiego Podobny stosunek zachodzi Niemców i Ho-lendrów
podczas gdy u Włochów i Ukraińców doty-czące
języka przewyższają połowę liczb dotyczących pocho-d?eni- a
(W polskiej grupie to miejsce tylko w prowin-cji
Ontario i Quebec) U wszystkich grup liczby językowe
sł niższe pochodzeniowych z wyjątkiem grupy anglosas-- k
ej wykazującej język macierzysty angielski u 13 milionów
ludności gdy pochodzenie anglosaskie obejmuje niespełna
10 milionów
W nadwyżce ponad trzech milionów mieszczą się
więc również liczby pochodzące członków gru-py
polskiej Faktem przyznawanym przez same czynniki sta-tystyczne
jest niemożliwość ścislćj rejestracji oraz czę-sto
bałamutne wypełnianie odńdśńyćn' fabryk formularza
przez podległych spisowi podlegają tak obywatele
kanadyjscy jak i legalni imigranci nie posiadający
obywatelstwo) Poza tym pewna ilość osób' nić dópełrfia 0bo-viąz- ku
spisowego Sądzę więc źó śm'iało odfrzyrnać ihoźrta
l'czbę 350 tysięcy dla określenia1 licźeWfóśći grupy pocho-dzenia
polskiego w Kanadzie ró"wriiez przypuszczać że licz-ba
osób z macierzystym polskim przewyższa1 cyfry
spisowe Każda z płci stanowi w przypadkach mniej
więcej połowę całości
Mówiąc polskiej grupie etnicznej w Kanadzie
lćwnajacej na tle przytoczonych liczb ludności dzisiej-szego
Poznania na terytorialnej rozpiętości kilku tysięcy
irii zdawać sobie musiriiy sprawę z tego wątłą jej jej
tkanka i jak niełatwą jest fizjologia jej działania
Mimo' to grupa polska potrafiła wyrobić sobie poczesne
miejsce w konglomeracie narodowościowym Kanady i wy-tworzyć
swego odrębność społeczną
dzisiaj
stntvłvfcn u-vir97- ai m- -
fUJCuvi xxLa3 uolCł
umieli jednak trzymać lud- -
niepewną ryzach
specjalni upoważniały
idących dyskrymi--
nacI' represji
lnanau rzutem
moimi gospodarzami
ióffiu wów-- "
czas 'cała wyspa będzie
jednym suwerennym pań- -
stwem irlandzkim
ca bfytyjskó-irlańdzk- a
pożądane
Brytaniibardzo nawet zależy
'na --wyrównaniu historycznych
Ku zjednoczonej Irlandii?
Kiedy przeszło dwadzieścia z tubylcami zaostrzony posu- - jej odzyskanie ustawodaw- - skienie rezygnując zresztą z
pięć lat temu zamieniłem nięciami Henryka VIII i Elz-- stwa dla swojego --parlamentu polityki poprzednika w sto- -
wojskowy obóz na dom stu- - biety I którzy narzucili an- - Niewiele to "jednak pomogło sunku do Irlandii Północnej
a mundur na' czarną glikanizm a dla zabezpieczę- - Kiedy nie poprawiała się do-- Irlandczycy nie byli zwolenni- -
togę wymaganą na liczelnL nia się przed katolikami spro- - la łudzeni pomocą Francji kami Irlandii ale nie
stanąłem na ziemi irlandzkiej wadzili szkockich osadników zarówno protestanci jak ka- - widzieli łatwej drogi z impa- -
oko w oko z problemem któ-- rra północne tereny Irlandii i tolicy powstali przeciwko woj- - su Optymizm nowego pre- -
rozgryźć nie mogą An- - dali im najlepszą ziemię skom angielskim Brak dyscy- - miera że sytuacja nie była
glicy od okrągłych ośmiuset Wybuchło powstanie które pliny i pomocy z zewnątrz beznadziejna dodał ducha
lat a który ostatnimi czasy ztlamało sie po długich i spowodował kieskę zwolennikom obozu unijnego
rozżarzył się do białości po-- okrutnych walkach Połączo- - W następstwie przegranej Natomiast politycy Północy
chlaniając setki ofiar i zada-- ' ne siły kolonistów i wojsk an- - zlikwidowany odrębny Podnieśli alarm sugerując że
jąc ogromne straty materiał- - gielskich' rabunkiem znisz- - parlament irlandzki a obie nawoływanie do unii Irlandii
ne i moralne czeniem plonów zmusiły Ir- - wyspy otrzymały nazwę Zje- - to igranie z ogniem Nie
Od samego początku dało landczyków do zaniechania dnoczonego Królestwa Wiel- - omieszkali przy tej okazji
się zauważyć paradoksy Ir- - oporu a ich przywódcy uszli kiej Brytanii i Irlandii Ir-- podkreślić wielkiego przywią- -
landii: jedność geograficzną na Kontynent Za Karola I landczykom przyznano "par- - zania protestantów z
ale podział etniczny na ir-- 1641 raz jeszcze Północ pow- - lamencie w Londynie sto do korony angielskiej
landzkich tubylców szkoc- - stała przeciwko rosnącej sile miejsc Z czasem posłowie ci mmeJ duzy odłam ludności
k'ich osadników na katolików szkockich kolonistów którzy pod wodzą 0'Connella zaczęli Ulster nie się połącze- -
i protestantów na zwolenni- - dążyli do wytępienia katoli- - walczyć o emancypacje kato- - nia z Południem widząc mi
ków wolnej celtyckiej Irian- - cyzmu Irlandii Kiedy szala lików tak powoli środkami swobodną atmosferę wolnej
dii oraz na ciążących ku an- - przechylała się na stronę Ir- - parlamentarnymi i rewolucyj- - Irlandii oraz brak racjonowa- -
gielskiej koronie lojalistów landczyków w Anglii ścięto nymi rewolucyjnymi wydo- - na taniość wielu artykułów
Aczkolwiek mieszkałem na a dyktator Cromwe bywała sie Irlandia spod jarz- - W™Jlll lltLl K „„i:
czerpałem relacje
ah
xi i: ':- - ji-_- J
osiedlić „Bietlfast Pan domu
z
Taką
od
zapewne od
zbyt
a
lękał
Strzelców Dublińskich i pod- - cze Irlandii) albo do pie- - których dwie trzecie ludności Różnice religijne niewatpli-cza- s
pierwszej wojny świato- -
kła"- - stanowią protestanccy osadni- - stoją na przeszkodzie do
wej został ranny pod Gallipo- -
Dola lcn zelzala nieco gdy cy W rezultacie aktem z 1920 unii Protestantyzm polnoc-l- i
Wróciwszy do ojczyzny przywrócono w Anglii monar- - r ziemie te pozostały przy nych dzielnic to nie tylko
otrzymał skromną rentę i chie-- Lecz Jakub n oka_ Zjednoczonym Królestwie przekonanie religijne ale tra-osia- dł
z uwagi na swoja --woj- zal sie krolem' nieudolnym podczas kiedy reszta wyspy dycja i głęboko zakorzenio-śków- a'
przeszłość był ochot- - ratował si? ucieczką do Ffan- - uzyskała niepodległość Był ne uprzedzenie i nieufność
nikiem na północy k'tóra 'ja-- Jji' wyśpa P0' kr'wawych i bo- - to znak że Brytania nie chociaż tolerancja panująca w
ko Ulster pozostała w Zjedrió- - naterskichwalkach z Wilhel- - rezygnowała z Irlandii i za- - Irlandii poświadczona przez
Królestwie podczas mem n Oranskim zmuszona szachowanie nowego państwa protestanckich biskupów win-gd- y
reszta wyspy oddzieliła zosaa uzna g° za króla Ir- - które przez sztucznie stwo- - na była rozwiać obawy a
się jako Eire pozostając tand"- - w rezultacie przegra- - rzona granicę pozbawione zo- - stworzona" w nowej sytuacji
wpierw w obrębie Wspólnoty n zabroniono katolikom pia- - stało przemysłu Ulster na- - władza federalna umiałaby
Brytyjskiej apófem prókla-- śtowania urzędów głosowania tomiast bez zaplecza rolnicze- - zabezpieczyć wolność poszcze-mują- c
się reriutilika Mimo kształcenia i na pro-- go Południa zdany był na sub- - gólnych członów przynosząc
swego przywiązania do rodzi- -
te'sfantow przyszły gorsze angielskie niewątpliwie korzyści ekono-n- y
królewskie!' gospodarze teasy'" klćd' później angielski idea Zjednoczonej- - Irlandii miczne
moi katolicy wystawieni hyli Paflneńt' handel i doznała czasowej porażki bo W Eire widziano dwie moż-na
różne' szykany-- ze strony Przemysł włókienniczy będą- - wolność zdobyta orężem pow-- liwości rozwiązania konfliktu
hołdujących zupełnie innvm ce Już całkowicie w rękach stańców byłą zbyt cenna by Pierwsza polegała na wyedfa-zwyczajo- ńi
protestantów Po osadnikó'w' Wielkie rzesze narażać było na utratę w niu wojsk angielskich z Poł-ńiedfiigl- m
czasie przeriieśli Prezbiterlan z Ulstśr pędzone walce o Północ Weszła więc nocy i pozostawieniu1 ludności
sie wiec do Eire' "chociaż ńa- - rozgoryczeniem i nędzą wye- - ńa arenę wolnych państw wolnej decyzji Druga sugero-wał
z sentymentu trzymafi-n- a
migrowały dtf Ameryki stając okrojona Irlandia Eire zbu- - wała podniesienie dobrohytu
kominku portret rodziny fió-- siitymi wrogami Anglii dzona z wiekowego snu i za: w RepubhceJ stworzenie ta-lewsk- iei
Qd 1719 parlament arf- - czela się budować i rozwijać kich warunków zęby Północ
gielski uzurpował sobie kom- - Kiedy wybuchła druga wojna sama cficiała zbliżenia a w
Celtycka Irlandia jakimś do wydawinia praw światowa Irlandia pozostała końcu połączenia
szczęśliwym trafem uratca- - Irlandii wywoluj'ąc żroźu- - neutralna' nie z śynipatif pYo- - Obserwując z bliska ifland-lasi- ę
od zachłanności śfafo- - miałe niezadowolenie W ta-- niemieckich ale nazriaTc ką rzeczywistość napisałem
źytfiejgox Rfymtf Dała śtf- - kiej sytuacji protestanci za- - fósfu przeciwko okupującym wfe'dy artykuł pt "Ku Zje'--
wani przez króla- -
EL który wylądo- -
wawszy z 'arnu wyznaczy?
gubernatora?" nada?'
swyrn zyolermikomjziemie' i
zostawił garnizon W ten
SSS gówstaT wielJówykfififlilcf
po strasziiwycn masaKracn
spacyfikowal oporna wyspę
Pnurłalaamwseanvf niałkM-i-rtat-uł dUł TrlinHvv
kom ODUŚcić Północna Irian- -
die Pod kan! śmierci i "iść do
Connaught (naibiednieisża
otifony przed grożąca) inwazja
francuską podczasgdy głów--
"nef siły' związane"
były w' wóirile 6 iiiebddle--
Stanów Zjednoczonych
Irlandia wystawiła sfutysiecz--
tią ańhic' li siła umożliwił
W ciągu
tysięcy W
znalazło się
się
ka-nadyjskie
dalszy jej
tym
es
Liczba
350000)
u
liczby
ma
tej
(A mu
jeszcze
językiem
obu
tedy o
się
jak
organiczna
rodzaju
dwu
wie
W
czonym
się Ale
petencję
dla
pro- -
tez
spo- -
ma nnddanstwa (idv na do--
czatku bieżącego wieku stało
- „„„icto io TrlanHii fi--iir i i v n u Li iiiuiiuii itu™ b
ha Hań nipnnrlWłnść Aneliev
poczęli sobie urabiać część
hrabstw Północnei Irlandii
brytyjskich siłach zbrojnych
Po wojnie sytuacja uległa
zińianić? odszedrod steni'rżą- -
dów~bohater walk o wyzwolę- -
nie De Valera a nowy rząd
koalicyjny postanowił poprą--
wić stosunki lrlandzlto-brytyj- - i
(2)
lat
nOSC W a - - prawa
do daleko
'
I
że £vlko
gdy
współpra- -
może
przynieść rezultaty
'
dencki
i
rego
został
i
w w Ulster
Nie- -
i
w i
i l
króla
i AKtn nn j
u
i
sydia
zniszczył
ją
t
i_
?35!5!5!5!535!35335S33
WIEŚCI z POLSKI
Kjpracowant na podiltiwti fii-ai-y
Itrafawtj
Łi!tótf®Sfiśee®sss-S'es-se-S-'
NIEWAŻNE
cccsoscscecsosssecosccccsosdsosir'ssoecsco9
MILION PASAŻERÓW
"LOTU"
W okresie ub roku Polskie
Linie Lotnicze "Lot" prze-wiozły
'przeszło 1000000 pa
sażerów na liniach krajo-wych
Jak do tej pory jest
to w dziejach "Lotu" rekor-dowe
osiągnięcie
PROCES DUSICIELA
Przed sądem w Krakowie
toczy się proces dusiciela ko-biet
Krzysztofa Plewy Akt
oskarżenia zarzuca mu napa-dy
i gwałty w czasie których
dusił on swe ofiary sznurem
FROMBORK
UZDROWISKIEM
Wspaniale odrestaurowane
i rozbudowane miasto Koper-nika
— Frombork ma szan-se
stać się uzdrowiskiem
Wiadomo juz ze w pobli-żu
znajdują się bogate pokła-dy
wód mineralnych: solanek
wapienno-siarczanyc- h z do-mieszkami
bromu i jodu a
ponadto sa też borowiny
Zjednoczenie "Uzdrowiska
PoTskie" uwzględnia From-bork
w swych zamierzeniach
perspektywicznych
PRACE DROGOWE
Nakłady na utrzymanie
dróg w roku bieżącym wy-niosą
79 mld złotych nato-miast
środki przeznaczone na
inwestycje przekroczą 27
mld złotych i będą o 90 proc
większe niż w ubiegłym ro-ku
Większość dróg gdyż po-nad
90 proc posiada na-wierzchnię
ulepszoną Nato-miast
niedostateczna jest
"Ciąż siec dróg przystosowa-nych
do ruchu ciężkich po
8 WAŻNE I
NIE JEST DZIECKIEM
ZIEMI -
Księżyc nie jest "dziec- -
Idem Ziemi"1 tioierdzą uczę
m Instytutu Mineralogiczne- -
go w Tuebingen w NRF 'po
zbadaniu pwbek skał księży- -
cowych pochodzących te
wsnjitkich sześciu 'lotów pro- -
gramu "Apollo" Pomimo po- -
zmnego podobieństwa matę- -
rii Księżyca do skał ziem- -
skich stwierdzono po bhż- -
s-y-m
zbadaniu istotne różni--
ce icskazujące na niezależ- -
na od Ziemi ewolucję Księ- -
życa jako planety W każdym
razie z obecnego stanu Księ- -
życa można imiioskować o
przebiegu kształtowania się
Ziemi zwłaszcza ze względu
na to że Księżyc w przed- -
wleństwie do Ziemi już od
3 miliardów lat me jest ak- -
tywny pod względem geolo- -
glcznym Wiek skorupy Księ- -
ziica ocenia się obecnie na 4
uu i miuuiuu mi — „ n
przeszło 97% skał księżyca
yjych przekracza 3 miliardy
lat podczas gdy jest on krót-szy
dla przeszło 907- - mate-rii
ziemskiej
zaległości z sąsiadem z zacho-du
Nie może się natomiast
zgodzić na utratę Północy bez
gwarancji Irlandii że wejdzie
do sojuszu obronnego dla za-bezpieczenia
ogromnie ważnej
arterii północnej między Ir-landią
a Szkocją
Angielska Partia Pracy ko
kietuje trochę Irlandię i zda- -
je się darzyć jej plany i ambi- -
cje pewnymi względami Jej
przywódcy chętnie jezdzą do
Irlandii i są ciepło przyjmo--
wam Niektórzy z nich może
i czują ze podział Irlandii
jest pozostałością niechlubnej
doby konserwatystów która
wymaga szybkiego a cichego'
pogrzebu
A jednak ćwierć wieku mi--
nęloa podział trwa1 Niemniej
przeto to co się stało na prze--
strzeni lat ostatnich świadczy
o" tym że problem dojrzał i
wszedłw fazę" krytyczną Daw- -
fiiej nikt ńie mógł marzyć o
przełamaniu1 dyktatury Stor--
frioritu parlamentu Ulster
pbsylanćgó' zawsze swoimi
liidźmi nawet za' cenę" perfid--
nycK gier i wyborczych fał- -
szerstw
_
Tgerfymanderihg)
Dziś parlament ten nie istnie- -
je a nowopowstała Rada Ir- -
landii zapoczątkowała współ- -
pracę protestantów i katoli- -
ków Mozolnie ale konsek- -
wentnie rodzi się riówa era'
Dam obecnemu artykułowi
ten sarrf tytuł co przedtem
Nauczony jednak doświadczę- -
niem lat dodam na wszelki
wypadek mały pytajnik
Florian Śmieja
jazdów Chodzi tu o sieć pod-stawową
obejmującą 273
tys km w tym wszystkie
drogi międzynarodowe
Jest to więc w sumie plan
którego wykonanie wymagać
będzie znacznego wysiłku or-ganizacyjnego
i techniczne-go
Poważny szkopuł w reali
zacji tego zwiększonego pla-nu
modernizacji sieci drogo-wej
— stanowi jednak brak
dostatecznej ilości środków
transpoitu
DWORZEC AUTOBUSOWY
W Bydgoszczy budowany
jest nowoczesny dworzec au-tobusowy
Ze stanowisk po-stojowych
odjeżdżać będzie
w ciągu godziny około 80 au-tobusów
Przy dużym ruchu
bydgoski dworzec będzie
mógł obsłużyć każdego dnia
ponad 50 tys podróżnych
BUDOWA SZPITALA
W Końskich rozpocznie się
w tym roku budowę szpitala
powiatowego na ok 650 łó-żek
Miejscowe zakłady pracy
będą częściowo uczestniczyły
w budowie szpitala
STUDENCI PRACUJĄ
W br akademickim ilość
słuchaczy studiów dla pracu-jących
sięga rekordowej licz-by
140000 osób Studia za-oczne
i wieczorowe nadal bę-dą
się dynamicznie rozwijać
Trzewiduje sie iż spośród
290000 absolwentów szkół
wyższych w obecnej pięcio-latce
aż ponad 100000 będzie
absolwentami studiów dla
pracujących
§
Na tej podslame minera
iog z Tnebingetip pro von
Engelfiałdt ! 'spodziewa sty
znaleŚć fcftC jk}wyjaśniema
wczesnej histoiii Ziemi w
skałach gor księżycowych
Próbki poclwdzoee z progrh
mu "Apollo 17 muszą jęsi- -
cze °2c poddane w Tuebin- -
Ven dals analizie Jednał}
W obecnie można pizewidy
wuć ze głównym kiemnkiem
prac instytutu będzie bada--
nie historii pozostawania gój
księżycowych }
FENOMEN NATURY 1
Pcn{a jest wród owadów
rckordzislką Skacze na wy--
sokość wzgl odległość 10Ó
razy' przewyższającą długość
swego ada f moie (o rooić
oez Wyp0CZrjnhu 600 tazy na
godzinę przez 3 dni Gdyby
cz{owiek biorąc pod uwagę
]ego przecctny wzr0st 1 m
60 cm h]jl w stanie tak ska
ka osiągnąłby wysokość
J7g0 m
Ostatnio uczeni wykryli
źródło tych rekordów Są nim
niezwykle potężne tylne no-gi
a wśród mięśni znajduje
się bryłka białka o nazwie
resilina posiadająca elastycz-ność
wielokrotnie wyższą niż
posiada kauczuk Ta właśnie
bnjłka kurczy się i rozkur-cza
z taką gwałtownością iż
skok pchły pociąga przyspie-szenie
30 lazy większe niż as-tronauci
przy wyrzuceniu ra-kiety
księżycowej "Saturn-5- "
KELNERKI NA WROTKACH
w luksusowej restauracji
waszyngtońskiej "La Nicoise"
keinerki obsługują obecnie
klientów m WTOtkach Jak
oświadczył właściciel prze- -
pustoWo§ć lokalu zwiększyła
sfe dwukrotnie
"„
NAPOWIETRZNA KOlEJ
Kolej napowietrzna jesi
jak dotychczas niewiele tań--
sza od metra a znacznie dróż- -
sza od kolei kdiiweńcjonal- -
nej Jej konstruktorzy nie
rozwiązali jeszcze podstawo- -
wycń problemów Np dla
wychżeitia stonuje się Lola o- -
gumibne Lecz te ziibwtt 1tie
znoszą nudmiefnych prtedą--
zen zbyt wielkiej &ź(b1Uścl
gwałtownych hamowaik Ttzl- -
ba by je często wymieniać
Kontrolować ciśnienie std--
pień zużycia itp Poduśzkotc- -
ce mają kłopoty z hamowa- -
niem a' ponadto zużywają
mnóstwo energii W kolei
konwencjonalnej na jedną
tohę masy wystarczy zainsta- -
lóicać pók 10 kilowatów mo- -
cy'
'Poduszkowiec wymaga od
100 do 200 kV a tonę
KiedysHrudności te "zosta--
ną rozwiązane
ra--y 71 r ' v ±1&5'l'ii-f±JL-Z£jtjÓtXJ:tjijjtXi!ltJ- ii J_- _} - --a J_ J _ 2 i J-- AJ--J-J- -