Zwilazkowiec Alliancer, December 20, 1961

              &£
9
i
'1 (! Ci
i
O
h
i
!l '
1 '
B '
- !i Mi a
1 V
(i
W
Ł ii
V
u 'M
J
! l I
i
h
H
vi
i
u'
''li f
' i
[TA -
fi- - i-a- l
frł - a]
m
ii
-- ee%3 50 "ZWIĄZKOWIEC" — BOŻE NARODZENIE r
ŻYCZENIA MONTREAL
%
r iK't'e'€'iłPe''e!f1c!?'21'pełtfy)
doc serdecznych życzeń $
JP$ śswkłiaądtaecszwnejy KJienttelni owi coarłeojczPnoylocnhii jp
S FIGLARZ FUR CO
)7 Długoletni fachowiec z Warstwy wszelkie futra fcT
p0 cenie hurtowej Przeróbki futer według najnowszych w
modeli — Przechowalnia futer
™ Bldg Sł Alexander Suita 402 Montreal
Vj VI 46515 ki
61
f
W
Dinińvn™iir--L Ctninl A77łw??M ?7
$ r?żfl szczęścia id Nowym Roku
fi
%
I'
fycy
STOCKS DELICATESSEN
WlaSc W STRZELCZYK
Najlepsze wyroby mięsne — Dostawa do domu
St Lawrence Montreal VI 2-55-
— 21
Wwolycli fiwiąl liożeyo Narodzenia
i Szczęśliwego Nowego Roku
iyc?y
C SODO - WYSZYŃSKI
C WYSZYŃSKI
HARDWARE
Jip Fronlonat Strzel
Q BeaubiennoSt
W
6-33- 87
WIĄZANKĘ NAJLEPSZYCH W RADOSNYiM
NARODZENIA I NOWEOO
KLIENTELI I CAŁEJ
''
GASCON MEAT MARKET
': Wlaśc J SZCZEPAŃSKI
Sklep spożywczy mięso piwo szynka
'A
- Rouen St — Montreal —
Moc serdecznych życzeń
Moiątecznych i noworocznych
składa
SOSIŃSKI
Przedstawiciel
SRAGRAM
1436 St
"?T$"- -' ""'?'
s:a
STR 1961
Z
cl 'j
W
Vt
1449
Tel
3525 Blvd Tel
2165
1954
Peel
vT
Tel LA jty
CR 3-15-
76 tyl
DNIU ROKU
SLE SWEJ
2657 Tel LA 1-42-
83
L
OF
Montreal — VI 9-52-
71 Yb
Moc serdecznych fcT
świątecznych i noworocznych '
swej i Polonii W
' "-
-
Iw ni J mp7„nJ7vn v
od 20 do 04 ST--
East — — Tel LA 6-44-
28 iM
- —
WIĄZANKĘ
BOVĘT MARC §
§° SKLEP ODZIEŻOWY
(X-ma- s)
j-CŁj---
Tłwr--~
poleca
Mayor
Pr7Pfin
STORĘ
ŻYCZE'N
BOŻEGO
POLONII
polska
HOUSE
zyczen
Klienteli
uhrnnin dnwh
numery
2567-6- 9 —~Ontario
yj EPSZYCII ?YCZE'N W RADOSNYM
DNIU ROŻEGO NARODZENLA I NOWEGO
MK SWEJ KLIENTELI I CAŁEJ POLONII
PAUL BERTRAND
f
zasyłają
Montreal
FO
J SKLEP GALANTERYJNY — KAPELUSZE I OBUWIE 8?
Yft 2524-3- 2 Ontario East — Montreal — Tel LA 1-6-
153 $
VfL — ♦— ' 'j MA1RERDECZN1E1SZE ŻYCZENIA WESOŁYCH ŚWIAT j[J
1 SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
życzy
APTEKA TELLIER
W
$}
calcj
Mamv
ROKU
jj
tr
W
dr fi
iii WlkiiMiliił i'C7nłl-i-n rnofiri V'JI nL-łorln-irt oiMr KI
AT 251'1 Ontario St E (róg Frontenac) — Tel LA 6-94-
41 Jd
łVJ — — — — — — — — — — — — _ kL m—
-- vi Q
SjJ NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA if
)v ' okazji Swiyt A? U BOŻEGO NARODZENIA I NOWEGO ROKU Jd shtadn $
:}J Oulremonl Valel & Cuslom Tailor
- j DAMSKI i MĘSKI KRAWIEC $
'y Przeróbki — czyszczenie — prasowanie yJ
$i 1064a Laurier W — Outremont $
JWi —— —— —--— — — — — — — — — — — i ()
- X
fc£ Moc serdecznych życzeń y$
W--
1 świątecznych i noworocznicli ft
' ftt? sklnd-- i ' W
'VYi I U Alfred Dallaire - P E Legaro
W Hiuro Główno: tyjr
h 2590 Rouen Street — Montres! — Teł LA 1-6-
712 YĄ
' OJiLtial Ilochelaga §Ż
§fi 3225 Ontario St E Montreal Tel LA 1-2-
028
eiBii w
(Ciąg dalszy ze str 49)
orkiestry na mrozie po nocy
grającej Mazurka dla tułaczy
"Marsz marsz " — kto? 1
Gdzie???
Z buchających parą wagonów
towarowych wyskakują zaspane
postacie Otrząsają się podno-szą
kołnierze chuchają w dłonie
i rozglądają dokoła To ci — z
pod Tobruku Monte Cassino
Ancony Bolonii Zziębnici głod-ni
zaspani Patrzą spodełba
trzymają się cienia niejeden mo-że
już żałuje Nikt nie płacze
nikt ziemi nie całuje Tylko ja-kiś
wąsaty porucznik w czarnym
berecie i z "świerkiem" na ra-mieniu
złazi z estrady i macha-jąc
laską pędzi ludzi na zbiórkę:
— Prędzej tam do szeregu le-piej
ubrani naprzód!
Komitet powitalny!
Andrzej szybko wymyka się w
preciwną stronę okrąża peron
i wchodzi do bufetu gdzie juz
PUR (Polski Urząd Repatriacyj-ny)
przygotował gorącą strawę
dla przybyszów Pije kieliszek
wódki (i z żalem stwierdza że
słabsza niż sobie przez sześć lat
wyobrażał) wdycha zapach ma-chorki
i dziegciu (który od tej
chwili będzie go prześladować w
ciągu całego pobytu w Polsce)
łyka gorący kapuśniak z kartof-lami
(który bardziej niż Mazu-ic- k
przypomina mu że jest w
Ojczyźnie) Jednym uchem słu-cha
wywodów miejscowego pre-zesa
PUR-- u otyłego i jowialne-go
jegomościa chwalącego się
tym że jeszcze siedzi na swoim
stanowisku gdy tylu innych wy-lano
już lub zamknięto za sza-be- r
— drugim zaś łowi fragmen-ty
przemówienia do Rodaków
wygłaszanego na peronie przez
pułkownika Kuszko Łapie tyl-ko
pojedyncze słowa Jest oczy-wiście
"reakcja" jest "precz" i
"niech żyje" jakieś "nie damy"
i jakieś "będziemy" Niespodzie-wanie
--przypomina mu to sławną
mowę Churchilla wygłoszoną
gdzieś przed rokiem Zalał się
wówczas t rozpaczy i w korpuś- -
nym kasynie oficerskim nawy-- J
myślał szefowi misji angielskiej
Wydawało mu się że potem
zgnije w kryminale lub conaj-mni- ej straci gwiazdki A tymcz-asem
nic się nie stało Nawet ra-portu
nie było A teraz tutaj —
myśli — niechbym spróbował!
Jednym okiem ogląda afisze i
transparenty zdobiące ściany
bufetu "Na Zachód!" "Łączmy
się" "Niech żyje Radziecka Ar-mia
— nasza oswobodzicielka"
Oraz portrety: obywatel Bierut
' Marszalek żymierski (Marksa a-- ni Stalina jakoś nie ma) A dru-gim
zerka wokoło czy aby uwa-gi
czyjejś nie zwrócił czy aby
ktoś nui się nie przygląda nie
interesuje I znowu myśli: gdzie
ja jestem do ciężkiej cholery? U
siebie w kraju czy na innej pla-necie?
I wzdryga się jakby mu
śmierć w oczy zajrzała
Powitanie na peronie zakoń-czone
Żołnierze poczynają tło-czyć
się do bufetu Czeka ich
'jeszcze tej nocy droga do obozu
w Woźlu gdzie ich zarejestrują
i niejednego okradną z tego co
dla rodziny wiezie trzeba więc
rogrzać się monopolką (której
niejeden od lat nie waclial) i
nabrać sil grochówką czy kapuś-niakiem
Andrzej znowu się ulatnia
Wychodzi na miasto z koleja-rzem
któremu postawił dwie
wódki (i który b}l jego kamufla-żem
w bufecie) Kolejarz czuje
sę zaszczycony że może ofiaro-wać
nocleg polskiemu oficerowi
powracającemu "stamtąd" Nie
ma pojęcia (lub udaje że nie
ma) że ofuer ten z przybyłym
transportem absolutnie nie' ma
nic wspólnego Mimochodem tyl-ko
patrząc w przeciwna stionę
pyta: — Po co pan --wrócił?
— Do rodziny — odpowiada
Andrzej
— Do rodiny myśli potem
nie mogąc zasnąć Na Święta
których już nie bjł w stanie sa- motnie przeżjć Do rodziny tak
jak większość tamtych z trans-portu
Z tułaczki i z pola bitew
Z życia jakżeż odmiennego jak-żeż
w porównaniu z tym życiem
tutaj — wygodnego i bezpiecz-nego
O godz 1 1 w południe odcho-dzi
z Międzylesia bezpośredni
pociąg dn Warszawy Usłużny
kolejarz odprowadza Andrzeja
na dworzec
— Na sama wilie Pan zdnżv
Ależ uciecha będzie V domu!
Andrzej milczy Od pól roku
nie miał od swoich żadnej wia-domości
Nie wie czy w tym do-- 1 mu kogoś bliskiego jeszcze za- -' stanie Jedzie na ślepo — byłe
na Święta
Walizkę i plecak (wypchany'
13 T O O
herbatą przeznaczoną na sprze-daż)
niesie Andrzejowi młody
człowiek z białą opaską na ra-mieniu
Kolejarz zatrzymał go
na ulicy i rzeczy nieść nakazał
— Niemiec — tłumaczył —
Pełno ich tutaj a w okolicznych
górach i lasach grasują jeszcze
bandy SS-manó- w Nie długo już
jednak
Dworzec był pusty Pociąg stał
już na torze Składał się z kilku-nastu
wagonów obdrapanych i
bez jednej w nich szyby Wybra-li
najmniej zniszczony i naj-mniej
brudny przedział
— W nocy będzie zimno! —
stwierdził Andrzej
Kolejarz zaśmiał się — Niech
pan się nie boi Ludzi napcha
się jak śledzi i zawsze 'znajdzie
się ktoś z kocem by okno zasło-nić
Czołem panie poruczniku
Szczęść Boże i Wesołych Świąt!
Pociąg ruszył punktualnie A
w dwie minuty później do prze-działu
Andrzeja wszedł plutono-wy
W eleganckim płaszczu no-wych
wysokich butach pisto-letem
u pasa Wygolony uśmie-chnięty
wodą kolońską pachną-cy
Zasalutował przedstawił się
oświadczył że jedzie na świą-teczny
urlop do Warszawy do ro-dziny
usiadł w kącie i rozłożył
gazetę
— Cholera! — pomyślał An-drzej
A już mu się zdawało że
wszystko idie gładko Na dwor-cu
nikt przecie dokumentów nie
sprawdzał nikt o bilety nie py-tał
— Facet na pewno z bezpie-ki
i to pogranicznej Na Święta
do Warszawy czy też urzędowo
by mnie pilnować? — Machinal-nie
sięgnął za pazuchę batlle-dress- u
i położył dłoń na ukry-tym
tam pistolecie Gdy sześć
lat temu uciekał z kraju łow
nie pistolet był jego ostatnią
nadzieją
' Pociąg jechał szeroką doliną
wśród zalesionych gór śniegiem
pokrytych pól i czystych wiosek
z których jak igły sterczały spi-czaste
wieże kościółków Krajo-braz
był piękny — ale nic pol-skiego
nie przypominający Wo-jennych
zniszczeń nie było wi-dać
Śnieg może pokrył pożoga
ominęła? Natomiast ludzie na
licznych btacyjkach coraz bar-dziej
wypełniający pociąg nie
potrzebowali mówić o lataclrwo-jn- y
i okupacji Byli bladzi wy-nędzniali
ponurzy Zapadłe oczy
patrzały nieufnie Zgrabiałe rę-ce
kurczowo trzymały dobytek
Fufajki i letnie paletka kierpce
buciory i wysokie buty powiąza-ne
lo wszystko sznurkami poła-tane
wygniecione i przesiąknię-te
zapachem machorki i brudu
Nędza wśród której nawet żoł-nierze
nie odbijali w swojej mie-szaninie
siwych i khaki polsko-sowieckic- h
płaszczów wymię-tych
niedopasowanych często
obszarpanych
Andrzej coraz bardziej wci-skał
się w swój kąt nie tylko
wtłaczany tam masą pasażerów
Chciał być najmniej widoczny
najmniej znaczny
Na jednej ze stacyjek ujrzał
pierwszych bolszewików Space-rowali
po peronie z karabinami
na ramieniu okulani w szare
szynele obcy — Straż kolejowa
— objaśnił Andreja plutonowy
i uśmiechnął się pod czarnym
wąsikiem
— Z ziemi włoskiej do Polski
— pomyślał Andrzej i zrobiło
mu się nanizo smutno — uo
Polski — jakiej? Czyjej?
Wśród tych tłoczących się wo-koło
niego ludzi czegoś brak
Nie tylko wesołości i swobody
Brak czego? Już wie — Żydów
Przed wojną było ich w pociągu
zawsze pełno Stwarzali egzoty-czna
atmosferę wywoływali
dowcipy i powiedzonka pod ich
adresem kierowane A teraz nie
ma ich na lekarstwo
— Jutro wilia — myśli i za-myka
oczy stara sic nie zasnąć
Czuje się jak pod działaniem
narkotyku Jakby nie byl sobą
jakby wszystko to co_ robi co się
wokoło niego dzieje było snem
Powinien się przecież cieszyć lub
być zly powinien myśleć c:nć
obserwować — a tu tymczasem
nic Pustka bezwład i żałość ja-kaś
odgraniczenie się komplet-ne
od rzeczywistości odosobnie-nie
w samym sobie
Pociąg wlecze się niemiłosier-nie
Przystaje na każdej stacyj-ce
i pęcznieje Właściwie nikt
nie rozmawia Krzyczą tylko po-P- }
cha ja kloca się i klną w naj-bardziej
ordynarny sposób Ko
mety nie lepsze w tym od męż-czyzn
Już nie tylko brak miej-sca
nawet stojącego w przedzia-lac- h
ale 'i na korytarzu trudno
sie poruszać Gdyby nie brak
szyb w oknach trudnoby w tym
smrodzie i zaduchu "wytrzymać
Zaczynają krążyć butelki wódki
Pod wieczór już pociąg zajeż- -
o o o
dża do Wrocławia by stać w nim
przez sześć godzin
Dworzec napół zrujnowany
Na peronach leży drga i prze-wala
się czarna masa ludzka Je-dni
pod ścianami lub na tobo-łach
wyciągnięci czekają inni
przepychają się do bufetu gdzie
tylko gorąca herbata inni do
pociągów gdzie i tak miejsca
już nie ma Krzyki lamenty
klątwy awantury Niedaleko o-k- na
przy którym siedzi Andrzej
dwóch sowieckich strelków pil-nuje
stosu worków i tłomoków
żołnierskich Długie szynele ba
gnety na karabinach Jeden za-patrzył
sie w czarna noc i śpie
wa jakąś smętną dumkę W zruj-nowanym
Wrocławiu słychać na-gle
szum Wołgi czy stepów W
pociągu już taki ścisk że dostać
się doń można tylko przez okno!
Komuś już ukradli walizkę więc
płacz krzyk i śmiechy Ktoś się
rozchorował więc go wyrzucają
przy odgłosie klątw i śmiechów
Ludzie zdają się weselić tylko z
cudzego nieszczęścia
Pod oknem zatrzymuje się so-wiecki
oficer Łamaną polszczy-zną
pyta: — Czy to pociąg do
Łignicy? — Do Warszawy! —
odpowiada chór pasażerów
Chwieje pracz chwilę głową
poczym zaczyna się wdrapywać
przez okno Wybucha niesamo-wita
wrzawa Pasażerowie wypy-chają
bolszewika z powrotem
starając się go przekonać że źle
trafił że pociąg jedzie w odwro-tnym
kierunku żeby sobie-poszed- ł
do diabla Zwyciężony od-chodzi
by po chwili znienacka
znowu leźć przez okno — Do
Łignicy! Do Warszawy! — Dwa
razy tak próbował nim go prze-konano
żeby zrezygnował
— Oni lo teraz już nic nie
wierzą — informuje Andrzeja
sąsiad — Dawniej gdy się py-tali
o pociąg do Łignicy lo im
dla hecy wskazywano pociąg do
Krakowa lub do Warszawy idą-cy
W przeciwną stronę rozu-mie
pan Wsiadali jak barany
Teraz schytrzyli się Nie wierzą
Jak się im prawdę mówi to my-ślą
że się ich buja
Na Andrzeja nikt nie zwraca
uwagi W pociągu nie ma świa-tła
trudno go więc odróżnić od
innych żołnierzy O rozprostowa-niu
nóg nie ma mowy O wyjściu
na peron do bufetu do ustępu
szkoda nawet marzyć Miejsca
nikt nie będzie pilnował a kan-dydatów
na nie dwudziestu W
przedziale stoi i siedzi kilkanaś-cie
osób A kto upilnuje bagaż?
— Moja walizka tam naprze-ciw
na bagażniku Ta brązowa
sznurkiem przewiązana A pań-ska?
— pyta Andrzeja sąsiad
— Obok niej z plecakiem na
wierzchu
— To pilnujmy je nawzajem
Jak się jeden zdrzemnie lo dru-gi
upilnuje W przeciwnym bo-wiem
razie — macha ręką i
nieufnie rozgląda się dokoła
Wszystkich ma za złodziei
Gdzieś koło godz 2 nad ranem
pociąg rusza napchany ludzkimi
sardynkami
Ktoś zasłonił okno kocem ale
zimno szczypiemy nogi Ktoś puś-cił
w obieg butelkę bimbru So-lidny
haust na pusty żołądek ro-zgrzał
Andrzeja I nanedzil my
śli do głowy
Wilia Jedzie na nią ryzyku-jąc
wszystko Z pistoletem za
pi uchą z legitymacją Krzyża
Walecznych w kieszeni i stoma
dolarami zaszytymi w kołnierzu
Do swoich na Święta Ale kogo
zastanie? Kto go przywita? Z
kim zasiądzie do wigilijnego-sto-łu- ?
Wigilia W głowie poczynają
kłębić sic wspomnienia Wigilia
w Coetcii'idan we Francji Ta
pierwsza w 1939 roku Zimno
było głodno ale z nadzieją w
sercu lio przecież: "na przyszłe
Święta w Polsce" Wigilia w Lon-dynie
Ta druga Bomby pożary
indyk spłukiwany herbatą Wi-gilia
w Szkocji Ta trzecia U
snadnehroniarzy znowu z na-dzieją
spędzana bo przecież z nimi: "najkrótsza drogą do Pol- ski!" Wigilia yy Khanakinie Ta
czwarta już U podnóża perskie-go
walu gór na pustyni z pal-mowymi
liśćmi miast choinek
I znowu z nadzieją bo przecież
nareszcie polskie wojsko gotowe
do akcji Wigilia w Kassasinie
Ta piąta w Egipcie między ka- nałem Suezkim a piramidami
Huczna wesoła bo w przede
dniu wyjazdu na front Dla wie-lu
ostatnia już Wigilia we wio-skic- h Apeninach Szósta Jakaś
dziwna Niby wesoi3 bo prze- cież "z ziemi włoskiej — idą
(Ciąg dalszy n3 str 51)
ŻYCZENIA Z MONTREAL j
PRZYJEMNYCH 5WIĄT BOŻEGO NARODZENIA !
f I NOWEGO ROKU l
życzy swym Klientom i Polonii t
J CHOYNOWSKI
SKLEP SPOŻYWCZY I RESTAURACJA jj
1295 Allard Streeł Verdun — Tel Po 70Wn C
------ --itl a
WIĄZANKĘ NAJLEPSZYCH ŻYCZE'Ń W RADOSNYM
DNIU BOŻEGO NARODZENIA I NOWEGO ROKU B
SLE SWEJ KLIENTELI I CAŁEJ POLONII I
PRACOWNIA FUTER f
JULIANA GłUSZEWSKIEGO D
4491 St Denis Sł (róg Montroyal) — Tel VI 5237 fi
'- - fc — T t t B
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
składa
HENRY-- R
SKŁAD OBUWIA
Wlukiciel H RZEMIEŃ
5921 Laurendeau Si — Montreal — Tel PO 64218
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
DUŻO SZCZĘŚCIA "W NOWYM ROKU
życzy
GIANT CONSTRUCTION CO
JAN PUKSZTO
Kontraktor Budowlany
Przeróbki sklepów i okien wystawowych
Wszelkie reperacje domów
1943A Richardson 51 — Montreal — Tel WE 7-56-
79
Wesołych Świąt Bożego Narodzenia
i szczęśliwego Nowego Roku
życzy swym Klientom i cale} Polonii
BOGDAN A LEWANDOWSKI
ADWOKAT
Tel UN 1-4-
776
wieczorami we-wtor- ki i piątki od 8 do 9 wiecz
2740 Shetbrooke Sł E --— Tel LA 4-17-
77
Wpsolych Świąt Bożego Narodzenia
i szczęśliwego Nowego Roku
życzy swym Klientom i całej Pnlnnll
REGENT PHOTO STUDIO
Wlaśc Jan Matejko
Wykonujemy wszelkie fotografie w naszym studio
! lub w waszym domu
5043 Park _Avenue ' — Montreal Que
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
DUŻO SZCZĘŚCIA WNOWYM ROKU
życzy swym Klientom i całej Polonii
CARON JEWELLERS
Wlaśc JACOB FRIEDMAN
Zegarki pierścionki biżuteria prezenty
naprawa zegarków
5043 Park Ave Montreal Que Tel CR 4-89-
22
— — — — — — —►— -- -
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I NOWEGO ROKU
życzy swym Klientom i Polonii
LIONEL'S DRUG STORĘ
HARRY SCHNEIDER BA BPh LPh
Wszelkie lekarstwa
5149 Park Ave Montreal
i -
Wesołych świąt Bożego Narodzenia
i szczęśliwego Nowego Rokit
życzy swym Klientom ł całej Polonii
"MAZURKA"
RESTAURANT DELICATESSEN
3695 St Lawrence Blvd (przy Pine Ave) Montrejl
Tel MA 0082
Najlepsze życzenia
Świąteczne i Noworoczne
składa wszystkim swoim Klientom i Polonii
JÓZEF WAŚ
@F CONSTRUCTrON
Tel PO 7-13- 49
ii
1080 Woodland Ave Apt 1 Verdun 0"{' W
ś&m --I
_-rt7- t4J3
'A
£ u
m