Zwilazkowiec Alliancer, May 04, 1952

              --związkowiec kwieciem iapwl) j?—jwł fTKOMA124r
STRONA tła "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (MAY) 4 — 1952
TcL WA 8151 "ZWIĄZKOWIEC" Teł WA 8151
POL1SH ALUANCE
Owa 2w1qzka Polak4w w toaodc
Redaktor Franciszek Głogowski
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie - $350
Półroczna „ ~ 3200
Kwartalna 1100
W Stanach Zjednoczonych Polsce 1 innych krajach _ 1450
Pojedynczy numer 10"
"ZWIĄZKOWIEC
700 Queen St W — Toronto Ontario
Athartj4 ai Saeond Ciast Mail to Cttic bapartesnt Ottawa
Redakcja Rękopisów nie zwraca
Przeciw deportacji imigrantów
W ubiegły piątek I sobotę mlafa miejsce w Toronto konferen-cja
zainicjowana przez Toronto Welfare Council 1 School of So-ei- al Work uniwersytetu torontońsklego w której wzięli udział
przedstawiciele różnych ugrupowań interesujących się sprawami
imigracji x
Między Innymi konkretnymi wnioskami wyniesionymi przez
tę użyteczną konferencję był ten by wpłynąć na rząd federalny
w sensie zniesienia przewidzianej prawem deportacji imigrantów
którzy z powodu stanu zdrowia lub na skutek innych przyczyn —
stają się ciężarem dla państwa
Istotnie paragraf ten ustaw {migracyjnych był przeszkodą w
należytym zadomowieniu się wielu imigrantów niepewnych czy za
parę czy kilka lat gdy zdrowie ich pocznie szwankować z powodu
przepracowania wywołanego trudnym początkowym okresem ich
życia w Kanadzie — nie będą oni zmuszeni nucić budowany przez
nich warsztat pracy i opuścić ten kraj Poza tym przepis ten na
szczęście stosowany jedynie w niezmiernie rzadkich wypadkach
jest niezgodny z podstawami etyki chrześcijańskiej i
Innymi wnioskami były że rząd powinien okazywać większą
pomoc imigrantom w wypadkach faktycznej potrzeby I że zniesio-ny
być powinien niczym nie usprawiedliwiony termin Jednorocz-ny
po którym dopiero imigranci uprawnieni są do pobierania po-mocy
rodzinnej opartej na liczbie posiadanych dzieci
Nie ulega wątpliwości że właśnie w tym pierwszym roku po-moc
ta jest bardziej niezbędna i ważna niż kiedykolwiek
Konferencja wyraziła przekonanie że powinno się kłaść więk-szy
nacisk na organizowanie kursów języka anagielskiego dla imi-grantów
jeszcze w krajach ich pochodzenia przed ich przybyciem
do Kanady oraz że propaganda prowadzona w nnych krajach
przez' kanadyjskie urzędy lmigracyjne szczególnie w drodze spe-cjalnych
wydawnictw powinna być mniej „sentymentalnie entu-zjastyczn-a"
a ujęta w sposób bardziej faktograficzny
W ostanich miesiącach wielkiego bezrobocia i wypływających
stąd kłopotów i prywacji dla nowoprzybyłych — prasa podawała
wiele przykładów skarg na zbyt różowe przedstawienie ewentual-nym
imigrantom sytuacji aktualnej w Kanadzie i czekających ich
tutaj natychmiastowych możliwości
PORÓWNANIE
Z różnych powodów o których możnaby pisać cale tomy spo-łeczeństwo
żydowskie żyjące od setek lat na "emigracji" jest ina-czej
zorganizowane niż emigracje innych narodów Normalnym lo-sem
innych nie żydowskich społeczności zdała położonych od
swych macierzystych krajów jest szybsza lub wolniejsza asymila-cja
czy Jak kto woli Integracja w społeczeństwo w którym dana
mniejszość emigracyjna przebywa Inaczej jak wiemy jest z Żyda-mi
którzy chociaż też w znacznej mierze asymllują się 1 integru-ją
potrafią Jednak zachować przez pokolenia ściślejszy związek
ze swoim narodem Związek ten nie ogranicza się do jedynie uczu-ciowej
więzi Ujawnia się on przede wszystkim w solidarnym ze
PRESS LIMITED
WjdowanT DyrtkAt Prww
wersji usiłującej rehabilitować
J Piłsudskiego twierdzeniem
jakoby po dojściu Hi-tlera
władzy najpierw propo-nował
mocarstwom
wspólną akcję zapobiegawczą
przeciwko a wobec
braku jakiejkolwiek reakcji ze
mocarstw zachodnich zde
się porozumienie
Hitlerem
Wersja ta nie znajduje nigdzie
potwierdzenia Liczono
na Becka ten prze
ciwnie dowodzi w swych pamięt
nikach że zarówno Piłsudski jak
ii ówczesny rząd polski pierw- -
społowym działaniu dla korzyści całej grupy związanej plemienny-mi
I religijnymi więzami
Piszę tych parę uwag dla porównania Polaków I żydów Jest
w Kanadzie mniej więcej taka sama liczba Jednych 1 drugich po-na- d
200000 Gdybyśmy chcieli rozpocząć porównywanie z jakiej-kolwiek
dziedziny organizacyjnej handlowej liczby dzieci wysy-łanych
na studia wyższe stanowisk politycznych czy samorządo-wych
obsadzanych w tym kraju przez ludzi jednego czy drugiego
pochodzenia będziemy zawsze bardzo daleko za społecznością ży-dowską
Dlaczego tak jest powtarzam możnaby pisać o tym tomyl
Wspominając o tym nie chcę się zagłębiać w rozważania nad pro-probleme- m
żydowskim Chodzi ml raczej o porównanie na odcin-k- u
ofiarności Oto w najbliższą niedzielę uroczyście obchodzić bę-dziemy
rocznicę uchwalenia Konstytucji 3-M-aja
Niezawodnie ob-chodzić
ją będziemy naprawdę szczerze 1 uczuciowo jak tylko Po-jący
czynić to umieją Ale czy w wyniku tego patriotycznego
szczerego entuzjazmu będą jakie rezultaty?
W dniu tym Kongres Polonii Kanadyjskiej wzywa do zbiórki na
a więc na prowadzenie szkół polskich na akcję objęcia
młodzieży harcerstwem na akcję kształcenia naszych dzieci na
uniwersytetach
Niezawodnie Polacy będą w tym dniu emocjonować się pię-kna
przeszłością i chwalebną tradycją Jakie będą tego praktyczne
rezultaty? Ile zbierzemy na oświatę na podtrzymanie polskości
ha wychowanie dzieci naszych w tradycjach polskich?
Bo Żydzi tei zbierają Na swoje potrzeby Tylko zanim zaczy-nają
zbierać wiedzą juł ile Im potrzeba i zbiorą na pewno
iblorą Toronto społeczność żydowska licząca kilkadziesiąt ty-sięcy
osób uchwaliła zebrać na żydowskie potrzeby na pomoc dla
Izraela I wewnętrzne swoje potrzeby narodowe w Kanadzie
$2027521 Przeczytajcie uważnie DWA MILIONY DOLARÓW
ł jeszcze ileś tam tysięcy 1 setek
Ile my zbierzemy na oświatę dla naszych dzieci?
Rozumiem że nie stać nas na miliony bośmy wielokrotnie
biedniejsi od społeczności żydowskiej Nie stać nas na to byśmy
składali ofiary takie Jak składać będą w swej zbiórce Żydzi Ale
gdybyśmy tak skromną małą ofiarę złożyli — lecz wszyscy czyż-by
to porównanie nie wypadło lepiej dla nas!
Ale wiem już z góry jakie będą wyniki Przyjadą na akademię
znowu ci co dają zawsze i szczodrze a masa rodaków pozostanie
na uboczu obojętna podejrzliwa I nieporuszona wspólną akcją!
I zbierzemy zamiast dziesiątków tysięcy dolarów jedynie
skromne fundusze I znowu zapytywać będziemy dlaczego nas Po-laków
nie na wyższych uczelniach na wyższyh stanowiskach
w handlu w przemyśle l dlaczego tak mało się z nami inni liczą!
F G
KTO ODPOWIE?
W Jednym z cstatnich nume-rów
"mikołajczykow-sklego- " "Ju-tra
Polski" ukazał się artykuł pt
"Ocena polityki Becka" z które-go
podajemy poniżej końcowy
fragment
Ponieważ traktuje on o spra-wie
b ważnej dla prestiżu pol-skiego
pragnęlibyśmy mleć opi-nię
co do słuszności zarzutów "J
P" kogoś z przedwojennych gór
nych sfer rządowych Redakcja
♦ "JSi marginesie pamiętni-ków
Becka pragniemy podkre-ślić
że są one zaprzeczeniem roz-powszechnianej
przez sanację
że
Piłsudski
do
zachodnim
Hitlerowi
strony
cydował na z
żadnego
Tymczasem
od
oświatę
ile bo
W
ma
Mickiewicz o Konstytucji
Sprawa Polski wywołaną bę-dzie
na nowo przed sąd świata
nieinaczej jak tylko głosem ja-kiejś
powszechnej politycznej bu
rzy Wtenczas we wstrząśnięciu
wielkim wynijdą i rozwiną się
nowe potrzeby ludzie z geniu-szem
politycznym z geniuszem
działania potrafią te potrzeby
wyrozumieć i zaspokoić wynaj-dując
środki nowe teraz albo
niewidzialne albo ogłoszone za
niepodobne Tych potrzeb i środ-ków
daremnie byłoby szukać w
dotychczasowych konstytucjach
pisanych bo one są historią przy
szłości 1 mogą służyć za punkt
podpory ale nie za prawidło lu-dziom
stąpającym w przyszłość
Dlatego wszelkie dyskusje o pra-wach
pisanych Jakkolwiek ła
twe niepożyteczne są Polakom a
szczególniej pielgrzymstwu pol-skiemu
wyrwanemu z łona na-rodu
kiedy właśnie warunkiem
pierwszym politycznego działa-nl- a
jest zazierać ciągle w serca i
w myśli mas narodowych
Winki mimy jeden akt prze-szłości
jedno prawo pisane któ-re
zgłębiać którego duchem
przejmować się należy Bo to
prawo nie wypadło z głowy poje-dynczego
mędrka z ust kilku
rozprawlaczy ale wyjęte było z
serca wielkiej masy nie czerni
się tylko na papierze ale żyje do
tąd w pamięci w życzeniach po- koleń — jest więc prawem ży-wym
zakorzenionym w przeszło-ści
mającym się rozwinąć w przy
szłoić Mamy konstytucję 3-g- o maja
Dziwne to i godne uwagi że
od 1791 tyle Europa widziała
konstytucji długo dyskutowa-nych
wydziwianych mądrych za
pomnlanych Francja strawiła
ich kilkanaście — Włosi Niem-cy
Hiszpanie Neapolitanie przy-sięgali
im wyklinali je a teraz
wyśmiewają I gardzą nimi Je-dna
konstytucja 3-g- o maja sza-nowana
w narodzie polskim W
czasie długiej niewoli dzień jej
ogłoszenia obchodzono potajem-nie
we Wszystkich prowincjach
dawnej Polski od Karpatów aż
do Dźwiny w domach w kościo-łach
na zgromadzeniach miodzie
ży Nie pochodziło to tylko ze
czci dla umarłych nie stąd że
konstytucję 3-g- o maja zaraz po
narodzeniu zabito — bo wielu
było podobnych nieboszczyków a
żadnemu nie sprawiono i nie
sprawiają podobnych egzekwii
Dwa są żywioły dwa duchy w
konstytucji 3-g- o maja Jeden z
nich cudzoziemiec Francuz przy
był z Paryża On to w czasie sej-mu
czteroletniego obudzał dłu
gie bez końca dyskusje o pra-wach
kardynalnych o podziałach
władz o tytułach o czasie trwa- -
nia konstytucji o Jej przyszłych
reformach słowem całą tę ga- -
Z pobytu Dr
(Dokończenie ze str 1)
Nie uznajemy tezy że ziemie i
objęte nową granicą Polski na
zachodzie należą się jej tytułem I
kompensaty Są to prastare zie-- j
mie polskie powracające na sta-łe
do macierzy
Obecnie rośnie szybko potęga
niemiecka I to Niemcy zachod-nie
stają się centralnym zagad-nieniem
europejskim a nie spra
wa polska Eisenhower w-- swoim
raporcie oświadcza że nie moż-na
bronić Europy zachodniej bez
Niemców Adenauer odgrywa o-bec- nie rolę podobną do tej jaką
Streseman grał po pierwszej woj
nie światowej — usyplacza czuj-ności
Chociaż nie ma jeszcze wojska
niemieckiego — już Niemcy po-wołując
się na nie uzyskują po-ważne
koncesje
6 milionów Polaków mieszka
już obecnie na Ziemiach odzyska
nych Utrzymanie tych ziem nie
będzie łatwe ale jest możliwe
Wymaga jednak olbrzymiego wy-siłku
kraju i emigracji
Trzeba jedności działania Z
jego rozmów za granicą wynika
jasno że zjednoczenie Polaków
przebywających poza krajem jest
konieczne Głównym zadaniem e-- i
migracji Jest przemawianie Imie-niem
kraju który mówić sam
dziś nie może Jesteśmy jakby
przedłużeniem narodu polskiego
Znacznym osiągnięciem w tym
kierunku jest zjednoczenie w
Radzie Politycznej różnych ele-mentów
nie wyłączając tak prze-ciwstawnych
jak Stronnictwo Na
rodowe I PPS Ostatnio do Rady
Politycznej przyłączyło się Stron
nlctwo Pracy z gen Hallerem na
szej chwili uchwycenia przez Hi-tlera
władzy w Niemczech dąży-1- 1 do porozumienia się z nim Wy
powiedź ta wyklucza w sposób
stanowczy podejmowanie jakich-kolwiek
prób przez Piłsudskiego
przeciw Hitlerowi
Jeszcze jedna robiona przez
sanację legenda została obalona
Obaliła ją czołowa osobistość tej-że
sanacji" (mi)
wędę retoryczną t Której tak do-brze
korzystali stronnicy Mos-kwy
którą tak klęn posłowie pro
stodusznl z prowincji Ten duch
koniecznie żądał scen jakie dzia-ły
się w Paryżu wymyślał tea-tralne
porywy ogromny hałas
przy zaprowadzeniu odmian któ
re po prostu po dawnemu dały-by
się zrobić Ten duch na koniec
podawlniezn w szyderstwo naro-dowych
zwyczajów narodowego
stroju targaniem się na wiarę
przodków odstraszał znaczną
liczbę poczciwych posłów którzy
z jednej strony widząc partię
moskiewską z drugiej patriotów
we fraczkach w perukach z
Roussem 1 Monteskiuszem w rę-ku
wyszydzających ich golone
głowy ich obyczaje ich sposób
mówienia — zrażeni opuścili rę-ce
i przez to wielką zrządzili szko
dę sprawie narodowej
Ale jest drugi żywioł w kon-stytucji
3-g- o maja który prze-trwał
perunki i Roussa teorie i
doktrynerstwo ówczesne i póź-niejsze
nawet: żywioł narodowy
dziecko tradycji dawnych kar-mione
nowymi ówczesnymi po-trzebami
i życzeniami narodu
Tego żywiołu nie wytrawiło kil-kadziesiąt
lat niewoli Stąd słusz-nie
i pięknie powiedziano że
konstytucja -3- -go maja jest poli-tycznym
testamentem dawnej
Polski
Jakież były ówczesne życzenia
Polski? Położyć koniec bezłado-wi
szerzącemu się między psu-jącą
się szlachtą przez wzmoc-nienie
władzy centralnej z jed-nej
strony z drugiej przez roz-szerzenie
praw obywatelstwa na
wszystkie klasy ludu — odzyskać
niepodległość i stracone stanowi
sko w Europie przez ugruntowa-nie
w Polsce zasad wolności
śmiertelnych despotom nieprzy-jaciołom
Polski W czasie ostat-niej
rewolucji którą Warszawa
rozpoczęła z pomocą kilku woje-wództw
ludzie rządzący opieku-nowie
ówcześni Polski oddziele-ni
od reszty rodziny nie mogąc
dosłyszeć jej próśb dlaczegóż nie
poradzili się przynajmniej testa-mentu
ojców nim rozrządzili
dziedzictwem? Czemuż nie wró-cili
do konstytucji 3-g- o maja? Mó
wiąc nawet językiem doktryner-skim
zapytamy ich: jakiż to
rząd prawy 1 kiedy konstytucję
tę uchylił? Przez samo wrócenie
się do konstytucji 3-g- o "maja ileż
by to oszczędziło się niepotrzeb-nych
długich formalności roz-praw
układów! Niepotrzebną sta
łaby się detronizacja Mikołaja
który siedząc na troniku kilku
województw królik Mazowsza
nigdy nie był przez resztę Polski
za króla uznanym I o jego praw-nym
panowaniu dopiero dowie-dzieliśmy
się z detronizacji Po-dług
konstytucji 3-g- o maja wszel
T Bieleckiego
czele 1 odłam ludowców z Bagiń-skim
1 Korbońskim Rada Poli-tyczna
jest obecnie największym
polskim ugrupowaniem ale~to
nie jest wystarczające Koniecz-ną
jest jedność całkowita Ła-twiej
bowiem będzie osiągnąć
nasze cele gdy będziemy przema
wiali jednym głosem
Osiągnięcie całkowitej jednoś-ci
zależy głównie od rządu Pre-legent
sam jest legalistą 1 uważa
że wszystkie grupy polityczne po
winny uznawać ciągłość państwa
polskiego Trzeba jednak by lu-dzie
dziś u władzy stojący umo-żliwili
zajęcie tego stanowiska
Ponieważ zaś główną przeszkodą
do jedności jest osoba obecnego
prezydenta — winien on w inte-resie
ogólno - polskim ustąpić
Prelegent otrzymał burzę okla
sków za następujący ustęp swe-go
przemówienia:
"Ludzie zastanawiają się nad
tym czym będą w Polsce Osobiś-cie
wole być zwykłym zamiata-czem
w Polsce niż ministrem za
granicą"
Polonia w Stanach Zjednoczo-nych
1 Kanadzie gra ważną rolę
ale powinna grać jeszcze ważniej
sza
Ńie ma sytuacji bez wyjścia
Nie ma sytuacji złych które
trwają wiecznie Sytuacje dziś
zmieniają się znacznie szybciej
niż dawniej
Prelegent skończył na akor-dzie
wiary w przyszłość narodu
polskiego Na wezwanie p Bie-leckiego
cała sala wzniosła po-trzykr- oć
okrzyk:
"Wielka niepodległa Polska
niech żyje!"
P Bielecki jest niewątpliwie
dobrym mówcą Mówi wyraźnie
głośno co jest ważne w tak wiel-kiej
sali jasno precyzuje swe my
śii nie bawi się w zawiłe ozdób-k- i
retoryczne
No L co najważniejsze wie do-kładnie
czego chce co w jego
mniemaniu jest dla Polski ko-rzystne
I Jak cele te osiągnąć
Słuchając jednak Jego nawoły-wań
ds zgody l jedności nasunę-ły
się niewątpliwie wielu obec--
3-M- aja
kie układy z carem jako królem
rYujujlitu1 W„jrsI-y- n—Iicpcwj- -Dl ne www-t - Koniec wieku XVII Już był pe-k- ie stosunki dyplomatyczne z t„ t i u v„ v„ Prusami 1 Austri-ą- niedorzeczne
wszelkie proklamacje do roda
ków niepożyteczne — bo na pro--
i wincjach zrozumianoby wrócenie
l się do konstytucji 3-g- o maja le
piej i prędzej niż wszelkie pro-klamacje
Konstytucja 3-g- o maja nada-wała
narodowi króla Nie prze-sadzamy
o przyszłości ale nie
wahamy się powiedzieć że w cza-sie
rewolucji jeszcze ten artykuł
wyrażał życzenie mas narodo-wych
Odwołujemy się do powsta
nia Litwy Ukrainy Podola Bia-łorusi
Jakie wrażenie zrobiłaby
w tych ' prowincjach wieść że
l król polski wielki książę litew-- I
ski ruski i pruski ciągnie odzy-skać
nasze dawne dziedzictwo!
i Fatalność ciążąca dotąd nad na-- !
mi nie dozwoliła wprowadzić eg-zekucji
tego artykułu! Koleb-- I
ką ówczesnego króla powinnaby
i być noc 29-g- o namaszczeniem
krew wielkiego księcia i wszyst-- i
kich Moskałów i ich przyjaciół
ogłoszeniem huk dział przy pier-wszym
zwycięstwie
warunkach
mianowicie
Skoro wypadki do była tragiczna
polski minajmy że już wówczas włością-noi- c pozwoli mleć na większość narodu
szczęśliwy skieeo
wie zsjrzy [ejzeza w Konstytu-cję
3-g- o maja Może w niej więcej
niż my wyczyta my wyczerpu-jemy
kilka kardynalnych życzeń
narodu dotąd jeszcze odzywają-cych
się
Pierwszym życzeniem jest woj
na z ciemiężycielami Polski Bo
konstytucja nigdzie nie gwaran-tuje
zaborów dawnych owszem
protestuje przeciwko nim przez
wszystek swój układ kiedy pse-udo-konstytu-cja
Aleksandrowska
opiera się właśnie na podziale
Polski
Drugie życzenie propagandy
wolności jeśli nie jest wyrażone
tegoczesnym językiem politycz-nym
się czuć w duchu kon-stytucji
Jeden z jej artykułów
powiada że każdy kto wejdzie
na ziemię polską wolny Ten
artykuł dalej sięga w przyszłość
niż wszystkie konstytucje euro-pejskie
Trzecim życzeniem narodu
jest rozszerzenie wolności na
wszystkie klasy narodu rozumie
my tu wolność pełność
praw obywatelskich
Na koniec „konstytucja 3-g- o
maja nadawała obszer
nośćlmoc władzy najwyższej
Kto będzie umiał zgadnąć wole
mas temu naród w Polsce da w!a
wielką i tym silniej działać
będzie im lepiej wyrażać zdoła
myśl narodu polskiego rozsze-rzać
wolność
Adam Mickiewicz
nym refleksje które znany za-isłużo- ny
działacz polonijny p A
Szczepkowski zwolennik demo-kracji
i szczerości tak mniej wic
cej ujął w swych uwagach skie-rowanych
przez niego pod adre-sem
p Bieleckiego pod-czas
"herbatki" sobotniej
"Był tu gen Anders i gen
Bór-Komorows- ki był prezes Ar-ciszewski
teraz jest pan prezes
Wszyscy nas nawołują do zgody
jedności Ale jakoś nie widzi-my
by działacze polityczni w
Londynie dawali nam przykład
w tym względzie"
Ze swej strony dodamy że je-żeli
są w Kanadzie na terenie
polonijnym pewne nieporozu-mienia
czy tarcia nie prze-szkadza- ją
one jednak wspólnemu
występowaniu Polonii w spra-wach
polskich Mamy
łączący wszelkie odłamy Kongres
Polonii w obchodach -- narodowych
czy ważnych rocznicach ró--
Iżne organizacje biorą' wspólny u- -
dział
Lepiej więc jest tu u nas niż
w Londynie gdzie rzekomo z
powodu jednego człowieka
prezydenta starzy doświadczeni
działacze polityczni nie
dojść do zgody i skończyć wresz-cie
z ośmieszającymi nas 1 szko
dliwymi dla sprawy polskiej wa
śniami
za rozłam jednemu człowiekowi
nie wydaje się nam poważnym
frezydent szczególnie na wy-gnaniu
— nie jest dyktatorem
Może tam na miejscu liderom
politycznym wydaje się
ważnym się nazywa prezy- dent Dla patrzących na te
sprawy z oddalenia dającego
większą rękojmię obiektywności
— wydaje się że gdyby stronnic-twa
doprawdy chciały się poio-zumi-eć
mogłyby to uczynić
bez "przesileń rządowych" nie
poważnie brzmiących w obec-nych
tragicznych warunkach
Cenimy dobre intencje do-- t
brych doradzających
I nam zgodę ale wiemy że mą
drym cyt ten ureK Który tysiąc
lat temu powiedział: "Lekarzu
uzdrów najprzód siebie samego!"
I J Giżycki
B MAKOWSKI
WYCIĄGNIJMY WNIOSKI Z PRZESZŁOŚCI
i arii uukiuiuiiilu uiaiun niłAiu'
jących na zmierzch mocarstwowej
dotychczas potęgi Rzeczypospolitej
PoijUeJ Prawie w każdej dziedzi
nie żyda społecznego kraju natra-fić
było na wyraźne symr
tomy ciężkiej choroby całego orga
nizmu państwowego Początek wie
ku XVIII nie zmienił sytuacji na
lepsze wręcz przeciwnie ostatnie
dziesięciolecie panowania Stanis--
ława Augusta Poniatowskiego ja-sno
odzwierciadla ogrom upadku
państwa polskiego
W najgorszych żyło
włościaństwo które jak pisze Sta
nisław Staszic (jeden ze współ- -
twórców Konstytucji Trzeciego
Maja) "wzgardliwie chłopstwem
nazywane żywiąc się chlebem z
śrutu przez ćwierć wieku samo
zielsko napojem — woda i paląca
wnętrzności wódka tyca pomiesz-czeniem
są lochy czyli trochę nad
ziemię wyniesione szałasy słońce
tam nie ma dostępu są tylko za-pchane
smrodem tym dobrotli-wym
dymem aby podobno
mniej na swoją nędzę patrzali zba-wia
ich światła
Jak ulpr u-idzim-v
słtiiacla uło--
Stanisław Staszic wybitny pisarz
polityczny i działacz spo-łeczny
widzi potrzebę gruntownej
reformy społecznej Rzeczypospoli-tej
jako z warunków ura-towania
jej od niechybnej zguby
W najważniejszych swoich pu-blikacjach
a "Uwagi
nad życiem Jana Zamoyskiego"
(1785 r) "Przestrogi dla Polski"
streszcza on swoje poglądy Doma-ga
się on w zakresie gospodarczo-społeczny- m
zrównania praw oby-watelskich
szlachty mieszczań-stwa
poprawienia bytu chłopów
odebrania nad nimi władzy sądow-niczej
panom i zamiany pańszczyz-ny
na czynsz W zakresie ustroju
politycznego domaga się Staszic
reformy sejmu zniesienia wolnej
elekcji podniesienia zasobów skar- -
wyzwą dzia- - {clan a nie zapo-łani- a naród komu Opatrz- -
wpływ losy } nie stanowili pol-jeg- o niech ten czlo- -
daje
jest
przez
dzę
I
jeszcze
i
—
ogólno
—
mogą
takim
jak
—
Polaków
można
a
który
"
uczony
jednego
i
i
Odezwa pierwszomajowa P P S
(Wyjątki!
Towarzyszki i Towarzysze!
Dobiega trzynasty rok ponow-nej
niewoli Polski i jej ludu pra-cującego
który został pozbawio-ny
możności obchodu Święta
PokkieJ
Partii Socjalistycznej
Poczynając od roku 1890 zgo
dnie z uchwałą międzynarodowe- -
go Kongresu Socjalistycznego
odbytego w Paryżu w setną rocz - !
nicę zDurzema żJastym — lud
pracujący Polski święcił co roku
ten dzień uroczysty ponosząc w
okresie niewoli ofiary życia i wol
ności najlepszych synów
Nieraz bowiem płynęła w tym
dniu krew robotnicza od kul i ba
gnetów carskich i cesarskich sie-paczy
W okresie niepodległości Pol-ska
Partia Socjalistyczna walczy-ła
o utrzymanie praw ludu pra-cującego
o ugruntowanie i roz-budowę
demokracji i jej urzą-dzeń
przeciwstawiała się pró-bom
zamachów faszystowskich
nieugięcie walczyła z tendencja-mi
totalitarnymi i nieodpowie-dzialnością
rządów jednostko-wych
Gdy w roku 1939 Hitler sprzy-mierzony
z Rosją Sowiecką za-atakował
i wraz z% Stalinem po-zbawił
Polskę wolności Polska
Partia Socjalistyczna przewodzi-ła
klasie robotniczej w walce z
najazdem i okupacją
Druga wojna światowa będąca
wynikiem zmowy dwóch reakcyj
nych systemów — stalinizmu i hi
tleryzmu _ nie przyniosła Pol-sc- e wolności Zostaliśmy zdradze-ni
przez sprzymierzeńców któ-rzy
w Jałcie oddali całą Polskę
pod niepodzielną władzę rosyj-skiego
imperializmu Nie liczono
się z wolą I opinią narodu pol-skiego
Legalnemu Rządowi Pol-skiemu
któremu przewodniczył
Tomasz Arciszewski cofnięto uz
nanie Protestu tego rządu prze--
Sprzymierzeni spokojnie przy-glądali
się gdy armia rosyjska
osadzała w Warszawie kremlów-ski- e marionetki jako rząd rzeko-mo
niepodległego państwa pol-skiego
Polska poddana została grun-townej
sowietyzacji uciskowi
i terrorowi Wyzysk mas robot-niczych
i chłopskich Jest instru-mentem
przy pomocy którego
rozbudowuje się militarna potę-ga
rosyjskiego Imperializmu
System rusyfikacji stosowany
obecnie przez bolszewików w Pol
sce nie ma precedensu w prze-szbś-ci Rusyfikacja carska — Mi-koła- ja
1 1 Aleksandra m — mo-gła
docierać tylko do warstw gór
nycn pentanie zaś przepracowa
na metoda bolwirifc „ — i- -
swym zasięgiem cały naród pol--i skL
To przypisywanie całej Sttowi bezprawiu nie
uwzględniono
nas
"'
NLH
bu państwowego oraz zapewne
państwu stałych sił zbroinw?
Kładzie on również wielki ztiety na walkę z ciemnotą uwalaj J
za główne źródło zła i niesjow
utujmi wiciem azianczem u Sejmie Czteroletnim na któr™
ja wiemy uyntuwano
I 1 ""M -- puiuucjiu--cj1 jtry—uumj łucji: Tnjn
I Majowej był Hugo Kołłątaj {i
1812) W swoich publikacjach: Jt
Stanisława Małachowskiego Ano
ma Listów Kilka" oraz Prawo Pj
utycine waroau w sposób nj--j
i konsekwentny podchodzi do &
gadnień reformy ustroju państw
On to odegrał dominującą rolę i
ustrojowych zmianach Rzecrj-p-j
spolitej jakie zaszły na sjmi
' Czteroletnim
-- Jięzowie wyprani! Ufam u
przepisie praw waszych nie bęfe
miała miejsca ani chytra obłuda
ani podła bojaźń am tymbardrid
niesprawiedliwość na prywatne kj
rzyści względna Człowiek i fcj
bezpieczeństwo obywatel i jgj
szczęśliwość Ojczyzna i jej cafoi
będą Jednym prawidłem robot
szych Ale roztropność naiszlachj
miejszy rozum luozwego pn
miot "
Czytając len fragment mwy ij
łłątaja wygłoszonej na Sejmi
Czteroletnim trudno nie podawaj
głębi jej treści (ciągle aktualnej
oraz szlachetności podejścia di
problemu i poczucie sprawiedliw
ścl autora Konstytucji Trzeciej!
Maja
Stanisław Staszic Hugo Kołłątaj
Stanisław Małachowski Potocki 1
inni przyczynili się do uchwaleni
Konstytucji Trzeciego Maja
Warto byłoby się zastanowĄ
dlaczego właśnie rocznicę Konsty
tucjl Trzeciego Maja tak uroajł
cie czcimy i obchodzimy PnccieJ
historia nasza zawiera tak wiele
innych również ważnych dat k!4
re raz głoszą tryumf polskiego o-r- ęia to znów wskazują na związki
międzypaństwowe Jakie dzięki na-szej
prężności kulturalnej pou
filiśmy uzyskać A Jednak mimo U
wybraliśmy rocznicę KonstytucJ
Dokończenie na str 7--
m]
Lecz duch narodu jest ciąg!i
niezłomny Tradycje welsad
i niepodległości tkwią głęboko
szerokich masach robotniczych
i chłopskich Nie pomaga bolsz-ewicka
propaganda Nie pomaga
terror więzienia i obozy pracy
przymusowej Nie dociera d
mas obłędna kłamliwa i zohydzi
jąca historię PPS agitacja ja-ką
uprawiają moskiewskie ma
rionetki w Polsce Lud polski
jest w swej postawie cierpliwy
nIenriofv ł nołen w!arv'
W dzisiejszej sytuacji tmnli
w postawie wyczekiwania jest
nakazem narodowego i patri-otycznego
obowiązku
Towarzyszki i Towarzysze! R-obotnicy
i Chłopi w Polsce! Po-lska
Partia Socjalistyczna prac
je rozwija się i działa w wolnya
świecie Pozostaliśmy na uchodź-twi- e
aby masy robotnicze kr-ajów
wolnych uświadamiać o W-aszym
losie Demaskujemy obłud j
sowiecką piętnujemy metody u-cis- ku
i terroru jakim jesteście
poddani w Ojczyźnie Protestu-jemy
przeciwko wyzyskowi Jaki
stosuje wobec Was rosyjski
przemoc Jednoczymy siły po-lskiej
demokracji stwarzają:
gwarancje niedopuszczenia do
reakcji społecznej 1 politycznej
Polsce po obaleniu narzuconych
jej rządów agentów kpmunistyo-nyc- h
Walczymy o przywrócenie Po
sce Niepodległości w granicach
traktatu ryskiego na Wschodzie
z przyłączonymi Ziemiami Odz-yskanymi
nad Odrą i Nvsą Łużye-k-ą
na Zachodzie
W dniu 1 Maja domascamy W
od mocarstw zachodnich a
szczególności od Stanów Ziednc
czonych aby zdecydowanie okr-eśliły
swe cele polityczne wśród
których znaleźć się musi osw-obodzenie
Polski i krajów Europjf
środkowo wschodniej z nlewoa
rosyjskiej
Ludu Polski!
Pozostań wierry sztandaros
PPS które nigdy cię nie zawi-odły
Doczekamy fjwili gdy w-ybije
godzina rozrachunku z tyr
nami a wówczas znowu załoj
cą nasze czerwone sztandary
Wolnej Niepodległej I DeaoW
tycznej Polsce
Niech żyje Święto I-g- o Maj- -
Niech żyje solidarność w wil-ce
z tyranią! u
Precz z najedźcami sowiecn-m-i
z Polski!
Precz z sowiecką reakcją i
wieckim Imperializmem'
Niech żyje Polska Partia n-cjalistyczn-a!
_
Niech żyje Wolna NlepoJ
gla Demokratyczna — Po""
wolności 1 sprawiedliwości J?
lecznejl „
Wolność! — Równość' -
Dodległość!
Centr Komitat Z9- -
J Pol Partii SoelilWT