Zwilazkowiec Alliancer, March 21, 1943

              &r--v™r™-
ww ## msrmmmmiwtf-- r pV % mu-n-ł- K Mrti- - - "i—— ~ "- -" -- — T ' '
STRONICA 4-- ta
i
i V' i
'
£S$l8ll®i
PSfe
E&2rfóm
fcilMęta
f nBjjBi
i
Hmp
ml !
m
EjS
M
m%
Era %
Hs S-- v
Ht&J BIIU1J IV
śł
iv
Ki
S
" ZWIĄZKOWIEC"
Published fcr Every Sunday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie
Wychodzi na kożdą niedzielę pod kintrolą Dyrekcji
Eedaktor Dr Wiktor Eosińakl Mazurkiewicz
PRENUMERATA:
Eoczna Kanadzie
Półroczna
W Stanach Zjedncczniych Europie
Pojedynczy numer
ADRES:
"ZWIĄZKOWIEC"
700 Óueen St W Toronto Ont
Zwycięstwo
W Washingtonie odbywają się obcenie narady mię
ozy rządami Wielkiej łSrytanu i Stanów Ziednoczo
nych Ameryki Północnej Narady te prowadzą ze stro
ny brytyjskiej Anthony Eden brytyjski minister
spraw zagranicznych ze strony amerykańskiej Cor
dell iiiill sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych
Tematem tych obrad historycznem znaczeniu jest
sprawa bardzo dla Narodów Zjednoczonych istotna
bo planu zwycięstwa pokoju
Wysuwana jest zdrowa koncepcja powołania już teraz do życia Rady Narodów Zjednoczonych dla
wspólnego planowania uzgadniania spraw zwyci-ęstwa
pokoju
Ostatnie wymiany zdań między rządami Polskim i Sowieckim świadczą najwymowniej że taka instytu
eja jak Eada Narodów Zjednoczonych jestrze wszech
miar nie tylko pożądana ale konieczna
Podstawą współpracy Rady powinno być przede-wszystkie- m
wzajemne ścisłe respektowanie praw
ferytorjów każdego państw wchodzących w skład
!Narodów Zjednoczonych To powinno musi stać się
lamstytucją Rady
Nie wzajemne spory terytorjalne czy poszczegó-lne
ambicje imperjalne lecz rzetelna wola 'pokonania
wroga wzajemne poszanowanie Narodów Zjedno-czonych
między sobą — muszą składać się na cele
zadania Rady Narodów Zjednoczonych
Dla tego też przyjazd do Ameryki brytyjskiego mi
ruisira spaw zagranicznych traktować musimy jako
zapowiedź uporządkowania frontu wewnętrznego
wśród samych Narodów Zjednoczonych
Karta Atlantycka będzie
wielu swych punktach jeśli
dzona w sycie i odpowiednio rozwinięta i pogłębio gna
- ' - -- ! i- -' ' — — — -- — - '
ze Po
w
od
z
ode
rolę
od Bał
—
K J
w
a
o
— i
i
i
i i
z
i
i
i
$200
5100
$250
05
Teł WA 8151
i
już
nie w
j
— ' -- -
i tory
szosy i co
być
że
zadanie
bowiem wódz jej Gen
jest przez świat
obecnie już za pierw-szego
dał or-ganizowania
par
tyzanckiej wojny
nieprzyjaciela
Tak że do przeszłego wkła
du Jugosławji bohater
ski
i
od
się do potęgi
czeka nowa historycz-na
i rola —
red Tosewiczem
ning Telegram"
Narody Zjednoczone nie stanąć w obliczu
i stanowienia o trwałym naprawdę i
sprawiedliwym pokoju nieprzygotowane
Nie tylko trzeba gotowym do wspólnego bicia
nieprzyjaciela ale przygotowanymi
zgodnymi co do tego — jak światu
sprawiedliwy i długotrwały
Ambicje każdego z Narodów Zjedno--czonyc- h
mogą iść kierunku wrogów a do
samych siebie My Polacy chcemy oddania nam Prus
Wschodnich i zwrócenia reszty Śląska i Zachodni-ego
Pomorza od Niemiec Od nic nie chcemy
też i nie zgadzamy się od nas
choćby Ziemi Rzeczypospolitej
To chyba jasne?!
"To też snokoini jesteśmy my Polacy o nasze gra
nice i że Narody Zjednoczone będą
iowaly nasze i nasze terytorja tak jak i my
zawsze szanowaliśmy i respektowaliśmy Ich
Planować i — musimy rzetel
iiei zgodzie
W R
Przegląd Prasy Angielskiej
ZESTAWIŁ FRANCISZEK GŁOGOWSKI
3TJGOSŁAWJA KLUCZOWĄ
POZYCJĄ INWAZJI
EUROPY
"Pod zamiesz
cza "Evcning Telegram" ob-szerny
znanym
lonji dziennikarzem jugosło-wiańskim
Dymitrem Tosewi-ze- m
tym wywiadzie
streszczając znaczenie armji
Micliajłowicza walczącej
(chwili najazdu Niemcami
stwierdza że Jugosławja
:gra --wielką jeżeliby inwa
~zja rozpoczęta została
IkanSw Dywizje niemieckie
--węgierskie czy włoskie jeżeli
fBędą chciały być skierowane
przeciwko inwazyjnym siłom
--wysadzonym na Bałkanach
:mnszq przechodzić przez Jugo
'sławję gdzie wzmocniona ar--
nnja Michajłowicza będzie
za przerywać
jgz łączność niszczyć mosty
Administrator
musiała teraz być w
nawet całości wpro
tunele kolejowe burzyć
niszczyć wszystko
mogłoby spożytkowane
przez nieprzyjaciela
A pewni być możemy ar
mja jugosłowiańska wykona
to pierwszorzędnie
Draża
Michajłowicz
uznany
który przykład
nowoczesnej
na tyłach
opór zmienił całkowicie
strategję Niemców ochronił
flanki rosyjskie południa
powstrzymawszy przyłączenie
Bałkanów mili-tarnej
Niemiec obecnie Jugo
sławję
odpowiednia po-daje
za "Eve
mogą
zwycięstwa
być
i trzebtaakżtaekże być zapewnić
pokój
terytorjalne
tylko w nie
Rosji
ale aby Rosja żądała
piędzi
wierzymy respek
prawa
zwycięstwo pokój w
W
takim tytułem
wywiad
Tosevicz
Tiniala zadanie
której
"ZWIĄZKOWIEC"
Przegląd Prasy
O ROZWINIĘCIE I SKON
KRETYZOWANIE KARTY
ATLANTYCKIEJ
"Rbotnik Polski" z dnia 15
stycznia r b zamieszcza arty
kuł Władysława Malinowskie-go
pod znamienny tytułem:
"Bezpeczeństwo Zbiorowe —
czy Koncert Mocarstw"
Autor artykułu wychodząc
z założenia że Karta Atlanty
cka była zaczątkiem kodyf ika
ej i tych zasad w imię których
ludzie wolni walczą cierpią i
giną" — stwierdza że okres
po Karcie Atlantyckiej jest o-krese- m
kryzysu ideologoczne-g- o
i pisze:
"Bilans ostatniego półtora
roku z punktu widzenia wojny
ideologicznej wojny o stwo-rzenie
nowego porządku społe
cznego politycznego i gospo-darczego
świata — nie jest do
statni Wzmogła się przedwo-jennego
typu aktywność dy-plomatyczna
mocarstw Na tle
zarysowującego się porozumie
nia wielkich mocarstw ujaw-niają
się tendencje urządza-nia
świata przyszego jedynie
przez zespół tych państw oraz
w drodze bilateralnych umów
zawieranych przez każde z
nich z osobna W dyskusjach
międzynarodowych zbyt mało
się mówi o zasadach organiza
cji świata zasadach które
winny się stać narzędziem od
budowy nietylko organiza-cji
międzynarodowej ale i wy
tycznymi w skali narodowej"
Do Karty Atlantyckiej na-wraca
— wg p Malinowskie
go — wiceprezydent Stanów
Zjednoczonych Wallace który
w mowie wygłoszonej z oka
zji 25-t- ej rocznicy Rewolucji
Rosyjskiej stwierdził między
innemi że w budowie przysz
łego świata muszą odegrać ro
lę nie tylko wielkie mocarst-wa
ale i wszystkie Narody
Zjednoczone
P Malinowski pisze dalej:
"Nawrót wielkich mocarstw
do starych metod dyplomacji
powersalskiej skłania wielu
przedstawicieli narodów ma-łych
do wejścia na drogę tra-dycyjnej
"genweskiej" polity
ki małych państw w karyka-turalnej
bo tym razem em-igracyjnej
postaci Wyścig
niektórych państw w zaskar-bianiu
sobie sympatji mo-carstw
trwa już czas dłuższy
Niechęć do wiązania się z in-nemi
bratniemi narodami bez
aprobaty możnych protekto-rów
utrudnia zorganizowanie
bardziej zróżniczkowanych na
rodowościow o części Europy"
"Cisza dokoła komisji wy
WIZYTA MINISTRA EDE-N- A
i REZOLUCJA SENA-TORÓW
DO PREZYDENTA
ROOSEYELTA
Chociaż dopiero minister
Spraw Zagranicznych Anglji
Anthony Eden rozpoczął swo
je konferencje w Washingto-nie
to jednak sam fakt jego
przybycia oraz dość sensacyj-ny
wywiad jakiego udzielił on
prasie — spowodował już ma
sę spekulacji na tematy o ja-kich
pragnie radzić Eden i je
go sztab
Charakterystycznym wyda-rzeniem
który zapewne nie
był rzeczą przypadku jest zło
zenie rezolucji przez Grono
Senatorów Amerykańskich i
to tak samo z partji republi-kańskiej
jak i demokratycz-nej
żądającej od Prezydenta
Roosevelta by Stany Zjedno-czone
'wyraźnie określiły i prze
prowadziły ściślejszą organi-zację
Narodów Zjednoczo-nych
na następujących pod-stawach
:
1 Skoordynowanie ekono
MAEZEC (MAECH)
Polskiej w Anglii
pracowujących formy federa-cyjne
polsko - czeskie której
wtórują mowy prezydenta Be
nesza odkładającego federa-cję
"na potem" i uzależniają-ce
ją od aprobaty Związku So
wieckiego jest jednym więcej
przejawem tego samego proce
su"
Jak negatywną w skutkach
jest polityka odrębności każ-dego
państwa wykazu je p Ma
linowski pisząc: "Czem są
gwarancje wynikające z bila
teralnych umów mocarstw z
maJemi państwami tego na
zawsze pozostanie świadect-wem
Czechosłowacja której
w dniu wielkiej próby nie zba
wiły gwarancje ani z Zacho-du
ani ze Wschodu Brak or
ganizacji tej części Europy —
jak głosił prezydent Masaryk
twórca demokracji Czechosło
wackiej jest przyczyną jej!
słabości Bez realizacji zasa
dy zbiorowego bezpieczeńst
wa niema gwarancji bytu
i gwarancji praw małych na
rodów"
POSTAWMY NA MŁO-DZIEŻ
P Zygmunt Nagórski jr
w "Polsce Walczącej" z dnia
16 I 43 poświęca artykuł za
tytułowany "W dalekim Zasię
gu" — zagadnieniu stosunku
emigracji polskiej w Wielkiej
Brytanji do młodzieży brytyj
skiej Autor stwierdzając że
obecne pokolenie uczące się
w Wielkiej Brytanji które kie
dyś obejmie ster tego kraju
powinno jaknajwięcej wie
dzieć o Polsce pisze m in :
"Wrażliwy młody umysł
chwyta wszystkie glosy zapa
la się łatwo przekonuje na
tychmiast przyjaźni na zaw-sze
Młodzieży na wyższych u
czelniach młodzieży w woj-sku
marynarceli lotnictwie—
dzieciom w brytyjskich szko-łach
trzeba dzisiaj natych-miast
dać pożywkę wiedzy o
Polsce Przez zrozumienie że
właśnie ta młodzież nikt inny
tylko ona urządzać będzie po
wojenny świat anglosaski —
dojść trzeba do wniosku że za
niedbany teren młodzieżowy
winna polska propaganda pol
ska myśl i polska książka wy-brać
dzisiaj za główne pole
pracy"
"Jeżeli będziemy kraj nasz
idealizować powiedzą że bla
gujemy Jeżeli będziemy go
szkalować politycznie odsą-dzając
od czci i wiary ludzi
przeciwnego nam zdania po-wiedzą
że jesteśmy nietaktów
ni Jeżeli pokażemy im obraz
Polski prawdziwej jeżeli go
micznych i wojennych zaso-bów
wszystkich członków Na
rodów Zjednoczonych dla po
prowadzenia wojny przeciw
"Osi"
2 Ustanowienie czasowej
administracji do zarządzania
terytorjami odebranymi od
"Osi" aż do czasu ustanowię
nia stałych form rządu
3 Ustalenie rozdziału porno
cy dla ekonomicznej odbudo-wy
krajów będących członka
mi Narodów Zjednoczonych
a poszkodowanych przez woj-nę
4 Ustalenie procedury dla
pokojowego załatwienia spo-rów
i nieporozumień między
narodami
5 Zgromadzenie i utrzyma
nie odpowiedniej siły militar-nej
przez Narody Zjednoczo-ne
która mogłaby być użytą
w wypadku militarnej agre-sji
rozpoczętej przez jakikol-wiek
kraj
Rezolucja ta w dodatku do
daje że ta organizacja Naro-dów
Zjednoczonych przewidy
wać powinna podatkowe okre
21 — 1943
potem sami na własne oczy zo
baczą i porównają rzeczywis-tość
z zasłyszanymi opowiada
niami i jeśli porównanie to
wypadnie dobrze będziemy
mogli być pewni że pokolenie
to o Polsce będzie wiedziało
że uodpornione zostanie raz
na zawsze na wrogą nam pro
pagandę że do bajek zaliczy o
brąz polskiego dziedzica ży-jącego
z krwi i potu biednego
wyrobnika"
DOBRE HOROSKOPY
PRZYSZŁOŚĆ
W artykule "Dwadzieścia
lat pokoju" zamieszczonym
na łamach dwutygodnika —
"Sprawa" z dnia 10 I 1943
p Tadeusz Różyc Zamoyski
pisze:
"Pisane historje narodów
są najczęściej dziejami wojen
Ustna tradycja przekazuje bo
haterstwo jednostek w walce
z wrogiem Ale rzadko kiedy
historja zatrzymuje się dłu
żej nad okresami pokoju kie
dy siły narodu nie są skiero
wane ku zmaganiom orężnym
lecz ku budowie dobrobytu"
Polska która przez wiele
wieków musiała walczyć z na
jeźdźcami w swych krótkich
okresach "pokoju wykazywała
— zdaniem autora — dużą ży
wotność i sprężność w dziedzi
nie odbudowy gospodarczej
Austor przechodzi historje
Polski od XV-g- o wieku i za-trzymuje
się na okresie po
pierwszej wojnie światowej
tak pisze:
"Pierwsza wojna światowa
wyniszczyła bardzo dotkliwie
ziemie polskie które były te
renem długotrwałych walk
Późniejsza ewakuacja wojsk
rosyjskich okupacje i rekwi-zycje
niemieckie zdołały do-szczętnie
niemal zniszczyć to
wszystko co ocalało przed bez
pośrednimi działaniami wojen
nymi To też start gospodar
czy Polski w listopadzie 1918
roku odbył się w warunkach
niepomiernie gorszych niż w
jakimkolwiek kraju w Euro-pie
Niedość na tym — Polska
odbudowała się i rozwijała
prawie wyłącznie o własnych
siłach Nie otrzymała odszko-dowań
które jej się należały
za zniszczenia wojenne Nie
była obsłużona pi-ze-z
kapitał
zagraniczny choćby w takim
stopniu jak zwyciężone Niem
cy Kredyty zagraniczne pły-nęły
z zachodu do Niemiec
szerokim kanałem ale do Pol
sld docierały czterokrotnie wę
ższym strumyczkiem Po upły
wie dwudziestu lat rzeczywis
stość polska — w roku 1939
stwierdza że Polska zdała eg
zamin z umiejętności gospoda
rowania u siebie"
'elpnio nn rłn 7Ti"7rirnrmrnriio
innych nai-odó- w i że narody-członkow- ie
powinny przyrzec
że wyrzekają się terytorjalne
go powiększania się
A że Anthony Eden który
znanny jest jako rzecznik zbio
rowego bezpieczeństwa i siły
organizacji międzynarodowej
zdolnej do utrzymania poko-ju
a jednocześnie jest reali-stą
którego słuszność poglą-dów
udowodniło życie tym cie
kawsze w tym zestawieniu wy
glądają zamierzenia Edena i
rezolucja Senatorów których
popierają takie autorytety jak
wiceprezydent Wallace i zape-wne
sam prezydent Roosevelt
— pisze "Globe and Mail"
Nadmienić trzeba że przy-bywający
do Washingtonu
Anthony Eden w pierwszym
swym wywiadzie podkreślił
między innymi celami jego wi
zyty leży załatwienie sprawy
nieporozumień co do granicy
polsko - rosyjskiej — jakie to
różnice na ten temat zaryso-wały
się w stosunkach między
obydwoma temi krajami
Tutaj ator wylicza dorobek
nasz w dziedzinie gospodar
czej przez przeciąg 20 lat —
1918 — 1939 i kończy: —
"Przeszłość wykazała że
potrafimy działać celowo osią
gając pozytywne gospodarcze
rezultaty W oparciu o współ
pracę męidzynarodową ryso
wać musimy plany i progra-my
powojenne których jed-nak
centralnym zrębem i wa-runkiem
realizacji będą nasze
własne umiejętności i wytężo
na praca"
PRAWO ODWETU
Omawiając "wymianę" na-lotów
nocnych między Berli-nem
a Londynem w dniu 17
stycznia r b "Dziennik Pol-ski"
z tej samej daty pisze:
"Minęły czasy kiedy Luft-waf- fe
miała zdecydowaną prze
wagę w powietrzu a jeden tyl
ko cel : Londyn Dziś przewa-ga
jest po naszej stronie a ce
lów Niemcy mają wiele To
Sprzymierzonych a nie Niem
ców stać dzisiaj na represje
W obliczu głodu Kraju który
woła o represje za zbrodnie
niemieckie trudno nie podkre
ślić tej prawdy występującej
w blasku ostatnich nalotów
na Berlin i Londyn Napewno
echa bomb które dwie noce
z rzędu padały na Berlin prze
biegło przez Polskę powiewem
otuchy Tem większej że Kraj
niewątpliwie sądzi iż w ten
oto sposób Sprzymierzeni ka
rzą Niemców za ostatnie zbro
dnie popełniane w Polsce i
w jej stolicy Warszawie"
PAMIĘTAJMY O POLSKICH
JEŃCACH WOJENNYCH I POL
SKICH ŻOŁNIERZACH INTER-NOWANYCH
NIE POMIJAJMY
ŻADNEJ OKAZJI WYSŁANIA
PACZKI Z ŻYWNOŚCIĄ O-DZIE-ŻĄ
I PAPIEROSAMI!
Biały Orzeł
Z METALU
na czerwonej
tarzcy
powinien
się
znajdywać
w każdym domu
polskim
Orły polskie na ozdobnej
tarczy 10 x 11 cali
do nabycia
w "Związkowcu"
CENA 3 DOL
wraz z przesyłką
Zamówienia skierowuj-cie
do:
POLISH ALLIANCE
PRESS LTD
700 Queen W Toronto
LUDY SOWIETÓW NIE SĄ
INFORMOWANE O POMO-CY
ALIANTÓW DLA ROSJI
Ciekawą i ze wszech miar
pouczającą i pożyteczna dys
kusję na łamach prasy wszel
kich odcieni wywołało oświad
czenie Ambasadora Stanów
Zjednoczonych w Sowietach
który kategorycznie stwier
dził że ludność Sowieckiej U
nji nie jest zupełnie informo-waną
o pomocy jaka udziela
Ameryka Sowietom a przeci
wme przy każdej okazji po-wtarza
się ludom Sowietów—
co ostatnio podkreślił w swej
mowie Józef Stalin że tylko
Rosjanie niosą na sobie cały
ciężar wojny
"Na marginesie tego pisze
"Evening Telegram" że cho
ciaż zapewniani jesteśmy cią-gle
o postępowym sposobie ży
cia i wolności w Sowietach
to faktem wydaje się że pew
ne "wolności" nie są uznawa-ne
w Sowietach Wolność —
by wiedzieć co się dzieje na
świecie zabroniona jest dla
tych ludów które trzymane
Nr 12
U w a
Głos W Grabowskiego
17 ubiegłą niedzielę rozma
wialiśmy z Przewodniczącym
Dyrekcji Prasowej "Zioiązfo
wca" Obywatelem Władysk-we- m Grabowskim Oczywiście
— rozmowa zeszła odrazu tuj
spratuy "Ztuiązkowca" i na te
maty związane z drulcarnią
Z P w K
Najbardziej gnębiła Ob-ywatela
Grabowskiego sprawa
opieszałości niektórych Grup
Związkowych co do wpłac-ania
należności na prasę a
więc tych należności które u-chw- alił na Grupy Związkowe
10-t- y Walny Zjazd Delegatów
Grup Zioiązku Polaków w Ka
nadzie
żalił się Przewodniczący
Dyrekcji Prasowej "Związh
wca" na to że jedne Grupy
Związkowe nie tylko wypełni
ły swoją powinność w stosun
ku do własnej prasy ale na-wet
uiściły się z dużą nadwyi
ką
Trudno mi było oczywiśdt
przekonać Obywatela Grabów
skiego i udawadniać Mu ie
śpiochy nie śpią
Rozmawiając dalej doszl-iśmy
do tego przeświadczenia
że nie wszyscy nasi Związko-wcy
doceniają znaczenie wks
nej prasy Wielu myśli sobie
"Jakoś tam będzie" Rzecz
prosta że prasa nasza musi
dać sobie radę! Ale o wiele le
piej by było gdyby tej naszej
własnej prasie dopomóc i dać
jej to co potrzeba
"Nie chcę wyrzekać — mó
wił Obywatel Grabowski —
bo każdy ma przecież swoje
bóle ale muszę nadmienić ie
im nasza własna prasa będzie
lepiej i więcej zaopatrzona to
i Grupom naszym będzie U- -
piej służyła i spraioie naszej
polskiej lepiej się przysłuży'"
Do słóiv Obytoatela Włady-słaio- a
Graboivskiego — Prze
wodniczącego naszej Dyrekcji
Prasoioej "Związkowca" trui
no jest dodać coś więcej — wy
pada tylko z jego slóxo wyciąg
nać wnioski Wnioski te ida
rzecz prosta w jednym tylko
kierunku niechaj się śpiące
prasowo Grupy Zioiązkoiue o-bu- dzą
i niech uiszczą się ze
zoboiuiązania jakie na 10-if- fl
Walnym Zjeździe zaciągnęły
wobec własnej prasy
Kończąc rozmowę — Ob-ywatel
Grabowski nadmienił
"bo przecież i to w niedługm
czasie odbędzie się 11-t- y sho-l- ei
Walny Zjazd Delegatów
Związku Polakóio w Kana-dzie
i jak wtedy będą wygl-ądały
te Grupy które zanie-dbały
swe obozuiązki?"
Rzetelna prawda! SądziW
jednak że i ta reszta Grif?
Związkowych wywiąże się zi
swych zobowiązań i że te szcze
rą słowa Przewodniczącego
Dyrekcji Piasowej "Ziciązko
wca" będą przez nich przyj-ja- ko
troska o tołasną prasę
więc i o Ich własną spraict- -
WASI
są w ignorancji co do pomocy
jaką otrzymują oni od innych
narodów
Cel tego musi być jasny Na
ród którego karmiono ciągle
wiarą że postęp i dobrobyt
był jedynie w Sowietach we
może być powiadomiony
tym że było koniecznym ztfió
cić się do kapitalistycznych
krajów o pomoc A skutkiem
tego ma być by przez zatrzy
manie tych wiadomości
dnnnśw rln wzrostu WŚrOO
narodu rosyjskiego jakie-kol- wiek
uczucia przyjafm ł
cieplejszych stosunków B
krajów mających inną ion
rządu
i
BI
a
H
im
Ę