Zwilazkowiec Alliancer, November 28, 1943

              Hm i
ĘMw mm
m&§&
LU
m
HS
iPf
tffE
iWli
ł3?5_
££_
RVrfót
Sncr_v §§§
m:
uwjan
_3ff§l£vS iii
Kmi
'54
m
4'
E2- -
h_
h f
=H __r '
iI1£:
If--tS
ST- -
tf:
" i f'
'Ig
Vi a -
At--
-'-
-
ii Itr
M lv
fi
Stronica 4-- ta
ZWIĄZKOWIEC"
Published for Every Sunday by "
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Orcan Związku Polaków w Kanadzie
Wychodzi na kaźdq niedzielę pod kontrolą Dyrekcji
Redaktor Fr Głogowski — Administrator K J Mazurkiewicz
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzi
Półroczna
W Stanach Zjednoczriych Europie
Pojedynczy numer
ADRES:
-- ZWIĄZKOWIEC"
700 Queen St W Toronto Ont
GODZINA PRÓBY
$200
$100
Tel
Zwycięstwa Rosji zbliżającej się bezustannie do
granic Polski wywołują w duszy Polaka różnorakie
uczucia Każdy kto pamięta poniszczone miasta po
palone wsie sioła poniewierkę tysięcy rodaków wy-wiezionych
na przymusowe roboty do Niemiec hań-bę
naszych sióstr córek gwałconych przez żołdacwo
hitlerowskie to całe morze cierpień da się chyba wy-razić
jedynie słowami Mickiewicza: "Zemsta zems-ta
zemsta na wroga Bogiem lub choćby mimo Bo
ga" — cieszy się że nareszcie wraży tyran wróg po
cznie łamać się kruszyć mrzeć tysiącami pod napo-rem
żelaza i pocisków idących ze wschodu zwycięskich
kolumn Czerwonej Armji Raduje się tym ludzkim
zrozumiałym poczuciem sprawiedliwości dziejowej
która "niezwyciężonym" krzyżackim hordom gotuje
zniszczenie na ziemiach Polski które pierwsze widzia
ły ich zwycięstwo pierwsze ich klęskę oglądać będą
Ale to uczucie odwetu zemsty przesłonięte jest za
razem uczuciem nieufności lęku przed zachowa-niem
się wojsk wkraczającego wschodniego sąsiada
na nasze ziemie Pada pytanie polskich ust pols-kich
serc współczujących losowi rodaków zamieszka
łych hen w kraju czy też nowe wojska posuwające
się za pokonanym wrogiem zachowają się tak jak
na sprzymierzeńca alianta przystało? Czy będzie to
wyzwolenie niewoli czy powtórzenie okupacji
939 roku przez którą zadane --blizny rany nie za-goiły
się jeszcze krwawią ciągle losami miljona ze
słańców na Syberję tułaczką dzieci śmiercią tysię-cy
niewinnych ofiar?
Sprzymierzeniec czy wróg okupant czy wybawca
oto pytanie które wisi na ustach każdego Polaka na
wychodźtwie w walczącym kraju
Jeżeli idzie sprzymierzeniec oswobodziciel znaj
duje gorące przyjęcie pomoc współpracę Jeżeli i-d-zie
wróg okupant — tą samą siłę oporu tą samą
niezłomną wolę walki każdą duszę polską każdy
skrawek ojczystej ziemi
Zaiste jest to godzina próby Godzina próby dla
nas całego świata Decyzja nie spoczywa w naszych
rękach Spoczywa w ręku rządu sowieckiego
Lud Polski umie cierpieć walczyć umie przeba
czać Jest czas najwyższy ażeby Rosja jeżeli jest
rzeczywistym członkiem Narodów Zjednoczonych
przestała mówić ustami Umańskich Kornejczuków
Molotowa Czas żeby okazała że jest dobrym sąsia
dem nie zaborcą Jeżeli tego nie okaże nie nawią-że
stosunków dyplomatycznych rządem polskim
nie powoła władz polskich do współpracy na odebra-nych
Niemcom terytoriach postawi się powrotem
w pozycji partnera hitlerowskiego 1939 roku Dla
--partnera Hitlera i Ribentroppa lud polski mieć bę- dzie jedną odpowidź: Walka swoje prawa! Walka
niepodległość! Walka rzeczywistą demokrację!
Decyzja jest w ręku Stalina chcemy wierzyć że
wybierze on drogę sprawiedliwości Polska swoje sta
Przegląd Prasy Angielskiej
FEDERACJE PAŃSTW PO-PIERA
CHURCHILL
"The Evening Telegram"
na marginesie ostatnich os-trych
wypowiedzi Sowietów
że nie życzą sobie one żadnej
federacji mniejszych eurepej
skich państw przypomina że
idea federacji popierana jest
i propagowana przez Winsto-n- a
Churchilla Zdaniem Chur-chilla
bowiem — w Radzie
Państw Europy obok państw
dużych winny mieć miejsce
federacje które mogłyby wy
razić swoje opinje przez swo-ich
reprezentantów tworząc
przez to prawdziwie demokra
tyczną i wartościową organi-zację
państw tak wielkich jak
i mniejszych
Zarzuty Rosji że ktoś chce
budować wokół nich "sanita-l- y
cordon" — są wyssane
palca
Niepodległa Polska albo
"aństwa bałtyckie nie były
'vorzone jako barjera prze
-„- -~ — _iiv- -
"
ia
WA 8151
i
i
z
i
i
i
i
i
i
z i z
i
z z
1 i
i
i
i
i
i i
o o
i
i i
i
a
z
z
z
o
o o
z
ciw bolszewizmowi ale pow-stały
one z woli ludów żądają
cych wolności
Prezydent Wilson na dłu-go
przed zwycięstwem bolsze
wickiej Rosji głosił potrzebę
przywrócenia Polski Niepodle
głej Co znalazło wyraz w je-go
"14 sławnych punktach wol
ności
Jeżeli Rosja ma szczere za-miary
w stosunku do swych
sąsiadów i szanować będzie
ich prawa żaden kordon nie
jest potrzebny jeżeli nie zech
ce tych praw uszanować na-pew- no
się taki kordon samo-rzutnie
wytworzy
Ciekawe są inne sprzeciwy
Rosji Naprzykład "Izwiestia"
organ rządowy twierdzi że
wygnańcze rządy okupowa-nych
krajów nie mają upowa
żnienia swych narodów ażeby
takie umowy federacyjne za-wierały
Ale tego sprzeciwu
j nie stosują wtedy kiedy przv
jeżdżą Prezydent Benesz aże
"ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD (NOYEMBER) 28 — 1943
nowisko wielokrotnie oznajmiła powtarzając je os-tatnio
ustami premiera Stanisława Mikołajczyka j
że my Polacy gotowi jesteśmy zapomnieć o przeszło- -
sci cncemy wspoipracy uo wycierze Jttosja to
mieć będzie Przyjaźń wieczystą albo nienawiść ró
wną nienawiści do Niemiec Od nie'j jedynie to zale-ży
F G
Kampania Czytelnictwa -
Rekordowy Tydzień
Bieżący tydzień jest rekordowym w zdoywaniu prenume
rat dla naszego "Związkowca" Osiemnastu nowych przyja
ciół i czytelników zapisaliśmy na listę prenumeratorów dzię
ki wspłópracy naszych miłych członków i czytelników po-magających
"Związkowcowi" w jego kampanji czytelnict-wa
i oświaty dla ludu polskiego w Kanadzie
Pierwsze miejsce na liście naszej dzierży w tym tygodniu
stary nasz członek Grupy 1-s- zej ob A Kwiecień który cho
ciąż z daleko żyje na farmie od Toronto nie przestaje praco
wać dla polskości Korzystając z okazji wieczorku polskie-go
w Welland zdobył 6 czytelników
Olo jeden z obecnych przy zbieraniu prenumerat przez
ob Kwietnia pisza nam te słowa: "Jestem pewny że nowi
czytelnicy "Związkowca" gdy zapoznają się z pożytecznym
i naprawdę polskim pismem w Kanadzie będą wdzięczni ob
Kwietniowi i sami starać się będą o rozpowszechnianie na-szego
"Związkowca" pomiędzy swymi znajomymi i krewny
mi "Zwiąkowiec" broni suwerennych praw Polski odpiera
dzielnie ataki skierowane na całość naszej Ojczyzny i zasłu-guje
na poparcie i wszechstronne uznanie w całym tego
słowa znaczeniu
A oto daleka rodaczka z Alberty M Robak przesyłając
nam jednego czytelnika pisze że chciaż mieszka w oddali od
skupienia polskiego to dzięki gazecie czuje się częścią pol-skiego
tutaj społeczeństwa Prenumeruje gazetę już od dwu
lat a w dowód swego uznania poslła jednego prenumeratora
którego zjednała dla naszego pisma
Pozostałych czytelników nadesłali :
Aż trzech czytelników nasz dzielny prezes Grupy 20-t- ej
jednej z młodszych Grup Związkowych w Windsor ob J
Krukowski
VZ Grupy 2-g- iej po jednym czytelniku: J: Pawęska i A
Piech
Z Grupy 3: Cwaliński z Grupy 7 — nie chcąc się dać za
wstydzić przez żonę która zdobyła nam 5 czytelników ob
L Tyrała — jednego czytelnika M" Firlit z tej samej Gru-py
jednego czytelnika
Z Grupy 21 najmłodszej Grupy Związkowej A Bączyk
jednego czytelnika I z odległego Montrealu — wypróbowa
ny nasz przyjeciel K Mazurkiewicz — dwu czytelników
Za położony trud w tej pracy dla rozprzestrzenienia sło-wa
polskiego — serdecznie im wszystkim "Związkowiec"
dziękuje
1 m
w Żołnierza w Toronto
w Święta z
by podpisać umowę z Rosją
w Moskwie
Ale zato kiedy Polska pro
ponuje federację Polsko - Czu
chosłowacką to ganiona jest
za -- to przez Sowiety Propozy
cja Polski i Churchilla ma na
celu równość wszystkich po-kój
miłujących narodów —
kończy swój wstępny arty-kuł
"The Evening Telegram"
POLSKIEGO
INŻYNIERA
W jednym z najpoważniej
szych naukowych pism w A-mer-yce
"Journal of the Aero
nautical Science" ukazri sie
list Alexandra Klemin — pro
fesora Uniwersytetu w New
York który zwraca uwagę na
metodę naukową w dziedzinie
szybowcowej inż W Stępnie
wskiego znanego specjalisty
z tej dziedziny obecnie pra-cującego
w zakładach De Ha
viland w Toronto
Pisze on tak : — Mr Stęp-niewski
jest pierwszym któ
ry opracował koncepcję "zata
plającej" się szybkości szybo
v-có-w
ich samorzutnego wzno
szenia się które są tak pew--
nemi w holowaniu szybow-ców
Jest to najbardziej jas-na
i wygodna metoda Jego
prace na ten temat zamieszczo
iq w "Aeroplane" zasługują
na
przez każdego interesującego
się Pozostaje
ni jedynie wyrazić najwięk-szy
podziw dla pracy pana
Miło jest Polakom przeczy
tać takie słowa najwyższego
uznania o naszym rodaku
ATAKI NA C C F
W związku ze
wpływów partj i C C F w
Kanadzie stare rozpo
częły ostry atak na Socjalisty
czną Partję Kanady
Ostrą odpowiedź na te ata
ki daje Winch lider
C C F w Columbia
W specjalnie wydanym
dczeniu ostrzega on że cho
ciaż celem C C F jest poko
wprowadzenie socjaliz-mu
to jednak należy spodzie
wać się że upadający kapita
lizm walczyć będzie do ostate
cznego aby utrzymać
swoje zyski i swoje wpływy
NA MARGINESIE
PATRIOCI ZBIERAJĄ NA RUSSIAN FUND
Nie ma piękniejszej akcji ji mogą dostać o ile wogóle
ze strony społeczeństwa jakiedostaną z tego zaledwie tysią
gokolwiek kraju nad akcję
mającą na celu okazanie miło
ści żołnierzowi ofiarującemu
swe życie za wolność i swobo
'dę
Polacy szczególnie tą mi-łość
icojsku potrafią okazy-wa-ć
Nie dziw więc że kiedy
najświeższej daty "patrioci"
polscy od pilnowania rosyj-skich
interesów rozpoczęli
zbiórkę na Dywizję Kościusz-ki
społeczeństwo polskie któ
temu się jeszcze prawdziwość
dobrych intencji maskowało
przez zaproszenie do tej akcji
katolickiego księdza sypnęło
hojnie ofiarami
W samej prowincji
— jak donosi
pismo polskie z Toronto ze-brano
na ten cel $4000
Pismo nasze pisząc o tej
zbiórce kilka tygodni temu
ivskazytvało że nie wierzy 10
szczerość inicjatorów tej zbiór
ki którym nie chodzi o akcję
pomocy dla bohatersko wal-czącego
żołnierza na froncie
rosyjskim ale o polityczne ce
le i wykazanine moralnego po
parcia Komitetowi Patrio
tów" w Moskioie
Po skończeniu objazdu księ
dza i wypo-wiedziach
kierowników tej
zbiórki pp Dutkiewicza i Mor
skiego okazuje się że pienią
dze te nie pójdą bezpośrednio
nu paczki dla żołnierzy pol--
skich w Dywizji Kościuszki
ole zostaną przekazane na —
"Russian Fund" który zajmu
je się udzielaniem pomocy Ro
sji
Oczywiście Polacy w Ros- -
Weterani polscy Toronto niosą wieniec na Mogiłę Nieznanego
dniu Niepodległości— W głębi lotnicy polscy Malton Ont
OSIĄGNIĘCIA
uważne przestudjowanie
szybownictwem
Stępniewskiego"
wzrostem
partje
Harold
British
oświa
jowe
okopu
współobywateli
Ontario
komunistycznej
Olremańskiego
Ale C C F nie zezwoli —
mówił on — ażeby kapitalizm
uczynił z Kanady drugą Hisz
panję
Ostatnio bowiem w prasie
toczy się ostra dyskusja na
temat C C F Szczególnie
prasa reprezentująca konser
watywną partję i partję wiel
kiego kapitału jak "Globe
and Mail" używają oni wsze
lkich sposobów — mówił Mr
Winch — ażeby zdyskredyto-wać
potężniejący z dniem każ
dym postępowy ruch Kana-dy
Między innymi zarzucili
oni Haroldowi Winch że gło
sił on zaprzestania wypłaca-nia
Bondów Zwycięstwa —
Jest to niezgodne z prawdą
—bowiem mówił on tylko że
w socjalistycznym systemie
nie będzie gry na giełdzie i
bondów aby nikt nie otrzymy-wał
niezarobionych pieniędzy
Między innymi swymi o-świadcz- eniami
powiedział on
że G C F nie może połączyć
się z Progresywno - Robotni-czą
Partją (Komunistyczną
Part ją Kanady) — ponieważ
C C F wątpi w szczerość ko
munistów
czny procent
Jest wiec to proste podszy-wanie
się pod bohaterstwo żoł
nierza polskiego ażeby wyłu-dzić
pieniądz z kieszeni pols-kiego
robotnika w Kanadzie
Pismo propagujące tą zbiór
kę ani słowem nie wspomnia-ło
o tym jaką drogą pienią-dze
te pójdą dla Dywizji Koś
ciuszki Teraz okazuje się że
pójdą one na "Russian Fund"
a nie na posA--ą armję
Po co więc tyle krzyku i
fałszywego patriotyzmu
Nie negujemy potrzebie
składania ofiar na pomc Ro-sji
przez tych którzy Rosję i
jej niszczoną ludnęść obdarza
ją zasłużoną sympatją ale ta
cała reklamowana historia
przypomina sprawę fundu-szów
zbieranych przez komu
nistów zyowskich w Ameryce
o której jeden z dzienników
żydowskich pisał że zbierana
najpierw na samoloty dla Ro
sji Rząd jednak ośiviadczył
że samolotów nie sprzeda bo
to co jest wyznaczone pójdzie
i"tak drogą "lease and lend bi
lu"
Zaczęto zbierać wtedy na
tanki Taką samą odpowiedź
udzielił rząd w Washingtonie
żydowscy komunistyczni orga
nizatorzy tej zbiórki naciska
ni przez opinję innych stron
nictw żydowskich chcących
wiedzieć na co zbierano i na
co obrócono jneniądze wyja-wili
wreszcie że za kilkaset
tysięcy dolarów zakupiono ze
garków dla sowieckich żołnie-rzy
ze względu na icielką ich
użyteczność w akcji bojowej
Ciekawi jesteśmy na co
przeznaczy "Russian Fwid"
pieniądze zebrane przez Pola
ków w Kanadzie Wiedząc ~o
tym że "Russian Fund" nie-sie
przedewszystkiem pomoc
ludności rosyjskiej śmiemy
icątpić czy chociaż odsetek
tych pieniędzy zawdnijc do
polskich żołnierzy w Rosji
#
PODATEK KRWI
Pisze do Redakcji Michał
Grabek stary nasz przyjaciel
i czytelnik "Związkowca" —
hen z dalekiej Alberty z miej
scowości Nordegg List jest
krótki pisany ciężką ręką roi
nika Pisze jedynie kilka słów
BEZ KOMENTARZY
"The Evening Telegram"
pisząc o zaadoptowaniu Sta-- '
lingradu przez Toronto czyni
następujące uwagi :
Zanim Toronto zaadontowa
ło Stalingrad czy pomyślało
o tym że Stalingrad przed
tym winien zaadoptować War
szawę?
Rosji walczącej tak boha
tersko w 1943 roku brakuie
jednej rzeczy jeszcze ażeby
'otrzymać mogła pełne miano
bohaterstwa które chętnie
daliby jej wszyscy ludzie do- -
ibrej woli
Powinna ona uczynić szla
chetny gest w stosunku dn nai
dzielniejszego z Aliantów któ
ry pierwszy oparł się Hitlero
wi — w stosunku do Polski
Polska ucierpiała naiwie- -
cej przez 4 lata toczącej się
wojny Wiele z tych cierpień
spowodowała Rosja — iakn
współuczestnik inwazji na
Polskę wespół z Niemcami
Polacy walczący za sprawę
Aliantów uciekać musieli z
Rosji by to uczynić Inni zna'
„in _— — 1 i
Nr 48
--_—____--_ O
u "_:_ ie si'ocwna przebij rnl-- n i
wa dusza polska żekkQ
Grabka stanpJn — c_w "H IJI7Pf1 ma nie tylko cała tragedj(l f1
migracji ale zarazem i mj
rhlflhn nnl-- n a'LZz:łn™„„ ™rt1
przełomowych chwilach j
Do listu dołączony czeh I
$1000 j
Ale niech i tln „„
wią jego słowa zamiast mM
Cf "'"_fc_j
"Posyłam pieniądze na „J
nowienie prenumeraty m JI
u u neszię pieniędzy m
szę przeznaczyć $ąqq m pierosy dla żołnierzu ™i„i
w niewoli niemieckiej a sum
7io azieci polskie tułające siV
o świecie
t( 7 i
1
___
7
__
__
" ' " "ryy
ju lez miaiem svnaw i
mji Kanadyjskiej w„™ „ nął w ataku ?a Bremen rnml
16 sierpnia 19Ą2 r WraminM
z wypraioy zestrzelony zostali
naa Holandją był sierżantem
pilotem na imię miał Rmm
wraz mm zginął jego kole
ga Polak sierżant obsenn
tor Kręg"
lt z
To cały list Nie ma w mm
narzekań ftuehiirJi l-- m ku 1
pod którymi płonie cały mil- - I
han uczuć Samotne życie m
starość brak jedynej pocfpo-- 1
ry smutek i żal który nie ja
sklepia się w sobie ale swoje
uczucia dla zmarłego sum
przelewa na innych Ze skro
mnego farmerskiego dochodu
$400 na papierosy dla chłopa
ków którzy gniją w obom
niemieckich $400 na dzieci
których los i okmtna wojm
pozabierała rodziców tak i
jak jemu jedynego syna
Ciężka danina krwi ciężko
leje się po obcej ziemi Pola-cy
w armji polskiej Polacy
w armji kanadyjskiej Polacy
w armji amerykańskiej Pola
cy w armji rosyjskiej Wszę
dzie siąknie ich krew W Ho- -
landji w dalekich Indjach §
nad Londynem czy pod Kijo
wem "Za waszą wolność i na
sza
i
Pobudzeniu ich przykładem
my xvszyscy„ jak ten rolnik
polski z Alberta winniśmy za
pomnieć o sobie o swojej kar
jerze o swojej wyrodzie Mu
simy pamiętać że inni czek-ają
pomocy że inni czekają m
dowa otuchy żołnierze płaca
swym młodym życiem za A'o
nade za Polskę za wolność
dla wszystkich narodów Za
płaćmy i my swój podatek pra
cy i pomocy tak hojnie jak
oni płacą swój podatek krwi
leźli tam śmierć a jeszcze wie
lu pozostaje w lodach Sybe-ij- i
Długie tygodnie oporu
Warszawy — stolicy Polski
tak beznadziejnie po upadku
wszelkiej innej obrony wal
czącej dało bezcenne chwile
do przygotowania obrony dla
Wielkiej Brytanji a także i
dla — Rosji przed napaścią
Hunów
Niechaj zwycięskie armje
marszałka Stalina zmiotą swa
stykę z ostatniej grudki zie-mi
Rosji i granicy Polski aż
po Północne Morze Niechaj
Armia Czerwona maszeruje
naprzód z Brytyjską i Amery
kańską pomocą a wtedy mo-że
Stalingrad powstający z po
piołów zaadoptuje Warszawę
Toronto mieć będzie najświę
tsze prawo by zaadoptować
je obydwa
Dzisiai iedvnie torontoń- -
SPV miKrt-irt-T- r AUt-- nnlK- -
nać wysokiego podatku któ-i- y
przynada na nich za ich
niesłusznie zarobiony zysk--m-ogą
sobie pozwolić rzucać
te pieniądze w maszynę sowie
cuej propagandy w Iliad- zie
¥
II