Zwilazkowiec Alliancer, November 07, 1943

              i 5 '
-- f" 1
tm--m
KŁ
ti mii śm%
1W 5- -r
I f lv
a~MHifl
K-MTOfiK-tfi
H
fi Ł
?- -
mtSPf e
m mm
K- -
sir
!3k
??
~J? ~r--Ti J~ " — —
Stronica 6-- ta
k'+riHHHr:
M
t
l s l fr©otu WMA
JV¥¥¥¥¥¥¥¥V1
Robotnik a Gospodar- ka Planowa
Kanada która w ostatnich
latach przeżywała kryzys o-str- ego bezrobocia i była zanie
dbanym przemysłowo kra-jem
do pewnego stopnia gos-podarczą
kolonią angielską —
dzisiaj bije wszystkie rekor-dy
gospodarcze i przemysłowe
najlepszych lat prosperity i
odczuwa inny głód — głód rąk
do pracy na farmie i w prze
myśle !
WOJNA ŹRÓDŁEM
DOBROBYTU
Czyż więc nie smutnym i
paradoksalnym zjawiskiem
jest że trzeba było dopiero
wojny by planowość zapro-wadzić
w gospodarce narodo-dow- ej
Czyż nie jest tragicz-nym
faktem że wojna dopie
ro stała się źródłem pracy i
utrzymania szerokich mas ro
botniczych
Nie mamy czego ukrywać
ani przed sobą ani przed in-nymi
że dla wielu setek tysię
cy robotników znalazł się
"job" dopiero w czasie woj-ny
To wszystko widzi każdy
szary i prosty człowiek i wy-ciąga
słuszny i jedyny wnio-sek
że gdyby planowość była
i w gospodarce przedwojen-nej
to i "job" i odpowiednie
wynagrodzenie za pracę zna
lałoby się dla każdego że mo
głąby zniknąć z życia robotni
ka zmora strachu przed bez-loboci- em
że w okresie takie
go rozwoju nauki i wiedzy
nie byliśmy świadkami pale-nia
nadprodukcji kawy wyle
wania mleka do rynsztoków
przeładowania spichlerzów
zbożowych w jednym krajach
a nędzy głodu w innych
i Prosty człowiek widzi tak-że
i olbrzymie wyniki produk
cji wojennej Czyta w prasie
0 setkach tysięcy tanków sa-molotów
miljonach ton amu
nicji pracuje w zakładach i
fabrykach gdzie widzi to tern
po i wytwarza olbrzymie za-pasy
matcrjałów których je
dynym przeznaczeniem jest
zniszczenie czy zatopienie w
morzu
1 znowu wyciąga prosty wnio
sekże chociaż dzisiaj kwest-j- ą
jego życia jest by potrafił
wyprodukować odpowiednią
ilość tych matcrjałów to jed
nak jaki wysoki poziom do- -
__ WIEDZA I
Powstanie Ziemi
Z bieżącym numerem roz-poczynamy
cykl opowiadań
p powstaniu Ziemi o różnych
naukowych dociekaniach nad
rozwojem życia na niej i o
tym jakie koleje losu przecho
dzila Ziemia i początkujące
na niej żyjątka ażeby dojść
do stanu dzisiejszego Lubi-my
słuchać opowiadań o ży-ciu
naszych ojców i naszych
przodków Posłuchajmy za-ty- m
opowiadania o tym jak
powstała matka wszelkiego
życia — Ziemia -- Za materjał
do tych opowiadań służy nam
ciekawa książka napisana
przez A L Benson pod tytu
lem: "Ilistorja Geologji"
Nikt nie przypuszczałby pa
irząc na odległe gwiazdy że
każda z nich składa się z tych
samych substancji co Ziemia
po której chodzimy Różnić
się może proporcja tych sub-stancji
ale składniki są te sa
me Gdyby Ziemia nasza by-ła
tak gorąca jak słońce by-łaby
i
tym czym ono jest dzi-siaj
y i
¥ ¥¥¥¥¥¥ ¥¥¥-¥---- i
brobytu osiągnęłaby ludzkość
gdyby podobny wysiłek prze
prowadzony był planowo dla
produkowania dóbr konsump
cyjnych i odpowiedniego ich
rozdzielenia
Dlatego też w masach spo-łeczeństwa
czy to amerykańs
kiego czy angielskiego nur-tuje
prąd za zmianami w po-wojennej
gospodarce świata
Szerokie rzesze wierzą i spo
dziewają się a napewno i po
trafią zażądać aby okres po
wojennej gospodarki nie był
okresem gospodarczego bez-hołow- ia
ale planowej syste
matycznej gospodarki
KAPITALIZM I MONO-POLE
Oczywiście że zmiany te są
niepożądane dla wielkich ka-pitalistów
dla rzecznikóv
"wolnej gospodarki kapitali-stycznej"
dla obrońców przeć
siębiorczości prywatnej
Kapitalizm także chociaż
nie głośno i bez krzyku prze
chodzi oddawna na planową
gospodarkę Ale gospodarkę
planową której celem nie
jest zaspokojenie szerokich [malnie około 3600
społecznych wzrost (ków z których połowa za-produ- kcji i postęp gospodar-- 1 strajkowała Przyszło nawet
czy do starcia między robotnika- -
Celcm ich planowania jestimi Pcymi pozostać przy
utrzymanie wysokiego zysku ipracy' a strajkującymi Spra
Tvm z-rnwisln-o-
™ ™„„„„- - iwa strajku ma tło ekonomi- -
ZYCIE i
lMij=mmkSL
-- "- "Jnwiwil IJŁUILU VCUUd
gospodarczego jlryrimvuifuaOULcUf Ut t
ssj uik zwane trusty i monopo
le
Są to poprostu zmowy wic
kich przedsiębiorstw które
często za powstrzymanie wie
lu zakładów od produkcji wy
placały olbrzymie premie Sła
wne były tego rodzaju umo
wy kartelowe w Polsce gdzie
naprzykład w przemyśle ce-mentowym
kartel płacił gru
be sumy kilkudziesięciu fa-brykantom
za to by nic pro
dukowały cementu Wynik te
go był taki że cena cementu
była dwukrotnie wyższa niż
być powinna Z chwilą rozwią
zania kartelu ceny cementu
spadły o połowę
Jest to jedynie jeden mały
przykład z tysiąca jak groź-nym
dla interesów społeczeń-stwa
jest "planowanje" kapi
tal i styczne
Dlatego nie wystarczy by-śmy
dążyli do gospodarki p!a
nowej w systemie wolnej go-spodarki
kapitalistycznej
Ktoś może zapytać jak nv
to wiemy kiedy nie sposó'"
jest patrząc przez lunetę oc1
różnić nawet dobrze kształ'
jakiejś gwiazdy to stąd wic
dzieć możemy o materjale r
jakiego składa się słońce lu'
idległe gwiazdy
Jest przyrząd zwany spe"
tioskopem który oparty jer'
na zasadzie pryzmatu łamią
eogo promienie" Spektroskop
itst czuły na wszelkie wibrr
cje i promienie wysyłar
przez ciała których cczy na-sze
dojrzeć nie są w stanie
My nie widzimy gazów ale
spektroskop widzi je Może or
je różnymi kolorami rozró
nić My wiemy że każde cir
ło i gaz z którego składa sk
Ziemia ma ustaloną często-tliwość
wys łania swych pr~
mieni Są to tak zwane wibra
cje (drganie) Spektroskop
pokazuje nam drganie tych
promieni wysyłanych przez
słońce lub odległe gwiazdy —
stąd wiemy z jakich gazów
materjałów one się składa
ją Są to te same wszystko
materjały z jakich składa -- się
"ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD (NOYEMBER) 7
robotni-potrze- b
NACJONALIZACJA PRZE
MYSŁU
Jeżeli gospodarka planowa
ma być przeprowadzona a
musi być ona bo jest jedy-nym
wyjściem z gospodarcze
go chaosu jaki nastąpić mógł
by po wojnie to może być o-- na
przeprowadzoną napraw
dę jedynie w warunkach u- -
społecznienia czyli nacjonali
zacji dojrzałych do tego gałę
zi przemysłu
Katastrofa jaka grozi A- -
meryce w przemyśle węglo-wym
i zdecydowane stanowi-sko
górników gotowych do
największych poświęceń jeże
li zysk z ich pracy iść będzie
dla całego narodu a nie do
kieszeni właścicieli świad-czy
że nacjonalizacja kluczo
wych gałęzi przemysłu nie
jest teorją wyznawaną tylko
przez socjalistów ale jedy-nym
praktycznym rozwiąza-niem
kryzysów jakie coraz
częściej zachodzić będą mię-dzy
uświadomionym i zorga
nizowanym robotnikiem a
klasą właścicieli F G
Strajk w Zakładach
Aluminiowych
W Zakładach Aluminiowych
w Shawinigan Falls Que wy
buchł strajk Pracuje tam nor
czne ""W W DnaWHl
gan mają o wiele niższe sta
wki płacy aniżeli robotnic
w Arvida Que gdzie prac
je około 11 tysięcy robotni-ków
którzy uzyskali podwyż
ki płac po wielkim strajku
jaki odbył się tam w lipcu
1941 roku
Robotnicy w Shawinigar
Falls żądali podwyżki 5c nc
godzinę oraz zapłaty za robr
tę po za godzinową tak zwa
ny "time and half" jak to
jest praktykowane w więk-szości
fabryk
żądania te odrzucano kilka
krotnie co spowodowało wy-stąpienie
robotników do stra
ku Strajkujący robotnicy nr
leżeli do A F of L-Robo-tni
cy należący do konkurencyj-nej
Unji która ma zawartą
umowę z kompanją Nationa1
Syndycate of Aluminium
Workers pozostali przy pra-cy
W strajku tym 'interwenjo-wał-a
policja i wojsko W jer1
nym oddziale utrzymano wszy
Ziemia Jednych składników
mają one mniej — innych
więcej jedne są zimniejsze
inne cieplejsze — młodsze lub
starsze — ale to jedynie róż
nica pomiędzy nimi a Zie
mią
Od najdawniejszych lat od
kiedy człowiek potrafi myś-leć
zastanawiał się on nad
tym kiedy stworzona była
Ziemia Religja wyjaśniała to
bardzo prosto — sześć dni
trwało stworzenie świata —
lat temu jak twierdza żydzi
5701
Oczywiście niewielu ludzi
wierzy w to obecnie Uczeni
dawniejsi różnie starali sir
odgadnąć wiek naszej Ziemi
nie mogli tego jednak uczy-nić
nie znając ani składni-ków
naszej Ziemi ani z czego
składają się ciała niebieskie
Nie wiedzieli nic o skałach
po których chodzili a które
powiedzieć by im mogły tal
wiele o wieku ich Ziemi
Dzięki olbrzymiemu odkry-ciu
Kopernika o systemie sło
necznym (słońce centrum na
szego wszechświata) i twier
dzeniu Newtona że istnieje
we wszechświecie wzajemne
przyciąganie — Ziemia przy-ciąga
człowieka i to umożliwi
SOJUSZ
Nie ma już dziś dla niko -
go chyba wątpliwości że woj
na zakończy się przełomem
który gruntownie przekształ
ci strukturę polityczną i spo
łeczną świata i że Polska po
wróci do nowego życia w po-staci
zgoła innej niż ta którą
zwykliśmy oglądać przed woj
na Naszym wycieczkom w
przyszłość naszym rozważa
niem nad jutrem przyświeca
idea nowej sprawiedliwej
Polski
Nowa Polska musi pow
stać przez własny wysiłek na
rodu polskiego Podobnie jak
nikt nie podaruje nam niepod
ległości ale musimy ją z bro
nią w ręku wywalczyć tak
nikt nie może nam narzucić
wewnętrznego ustroju nikt
za nas nie rozwiąże wielkich
problemów społecznych któ-re
życie przed Polskę posta
wiło Będzie to dziełem samo
dzielniego wysiłku ludu pol-skiego
Dla osiągnięcia tego celu
dla zrealizowania swej histo
lycznej misji lud polski mu
si byc zorganizowany Stoi
przed nami problem politycz
nej siły która podejmie się
zadania tworzenia nowego ła
clu która spełni swe podwój-ne
powołanie odbudowy nie-podległości
i gruntownej prze
budowy społecznej Struktu-ra
społeczna Polski i wynika
iący z tego charakter przebu
dowy dyktuje z góry skład
polityczny obozu który bę-dzie
tworzyć nową Polskę —
stkie piece przy pracy pod-czas
kiedy w drugim około
400 pieców wygasło Straty o
bliczane są na $1500000 z
powodu stężenia Aluminium
w piecach które potem wyma
gają około 2 tygodni by je z
powrotem uruchomić
Dziwnym się wydaje poli-tyka
kompanji i fabryk któ-re
w jednej okolicy płacą wię
ksze stawki za tą samą pra-cę
podczas gdy gdzieindziej
robotnicy uciec się muszą do-piero
do ostatecznej broni rc
botnika do strajku ażeby o-trzy- mać
należne sobie płace
Strajk w czasie wojny jest
rzeczą złą i szkodliwą Ale ro
botnicy nie powinni być do te
go shajku prowokowani Sta
wki płacy za tą samą pracę
winny być jednakowe
ło mu chodzenie my przycią
[gamy Ziemię Słońce przycią
Jga Ziemię a każde ciało przy
ciąga siebie wzajemnie nau-ka
mogła rozpocząć badania
nad historją powstania świa-ta
i naszej Ziemi
Na podstawie więc ich twier
dzeń różni uczeni starali się
znaleźć rozwiązanie dla te-- '
zagadki dręczącej tyle poko-leń
Ostatnia uznawana teorja
przez geologów i wielu astro
nomów naucza że słońce ktr
re widzimy obecnie było kie
dyś znacznie większe otoczo
ne całą masą gazów Miljony
łat temu olbrzymia gwiazda
przesuwając się w przestwo-rzach
zbliżyła się do słońca
zresztą to "zbliżenie" wyraża
ło się nadal w miljonach mii
odległości Spowodowało ono
jednak swoją potęgą przycią
gania olbrzymie "odciągnię-cie"
gazów po tej stronie słoń
ca która zwrócona była do
przesuwającej się gwiazdy
To przyciąganie gwiazdy by-ło
tak silne że stopniowo u-formo- wało
ono z gazów słone
cznych wielkie i długie ramię
wyciągające się w stronę od
-- ległej olbrzymiej gwiazdy
W chwili największego zbli
— 1943
ROBOTNICZO
Nie będzie to w żadnym wy- -
(padku ani dziełem jednej kia
sy społecznej ani tym więcej
jednej tylko z dziś istnieją-cych
part j i politycznych 0-b- óz
polityczny który podej-mie
się zadania kształtowania
nowej powojennej rzeczywi-stości
musi się oprzeć na mo
żliwie szerokiej podstawie spo
łecznej i politycznej musi sku
pić te wszystkie czynniki któ
re są zainteresowane w ludo
wym charakterze przyszłej
Polski Jest rzeczą zrozumia-łą
że ze względu na społecz-ny
kierunek przełomu nie
byłby w stanie spełnić tego
zadania obóz pełnej jedności
narodowej ale to musi być o
bóz reprezentujący olbrzy -
mią większość narodu polskie
go Bazą społeczną tego obo-zu
będzie lud polski we wszy
stkich swych warstwach —
chłopskiej robotniczej i pra
cowniczej bazą polityczną
wszystkie te ugrupowania po
lityczne które dążenie do przy
wrócenia niepodległości łączą
z niezłomną wolą likwidacji
ustroju kapitalistycznego i
stworzenia nowych sprawie-dliwych
podstaw życia społe-cznego
i gospodarczego
Struktura ludu polskiego
decyduje o strukturze obozu
ludowego Struktura ta nie
jest jak w niektórych kra- -
jach w przygniatającej wiek
szóści robotniczą ale nie jest
toż zdecydowanie chłopską
Jest ona robotniczo - chlops- -
ską Każdy z tych czynników
reprezentuje wartości wiel- -
kiej wagi z punktu widzenia
przełomu który musi zostać
dokonany Masa chłopska jest
o wiele liczniejsza Stanowi o
na dwie trzecie narodu pols
kiego Nie może być prawdzi
wej masowej ludowej akcji
bez udziału chłopa polskiego
Rewolucja wyłącznie robot-nicza
nie mgłaby stworzyć u
stroju o trwałych podsta-wach
Ale nie jest również do
pomyślenia rewolucja wyłącz
me i tylko chłopska Robot-nik
druga 's-kol-ei pod 'wzglę-dem
masowości warstwa spo
łeczna reprezentuje z natury
rzeczy czynnik większej dyna
miki Masa chłopska rozpro-szona
po mniejszych osadach
oddalona od centrów życia po
litycznego jest zdolna do jed
norazowych masowych wystą
pień po których jednak musi
nasjtąpić szybkie odprężenie
Musi ona mieć w mieście
żenią się tej gwiazdy do slor
'ca ramię słoneczne się wy-gięło
a kiedy zwiększyło się
to przyciąganie gwiazdy ra
mię się oderwało od słońca
Większa jednak masa sło-neczna
pomimo oderwania
'się tych gazów od niego na-jd- al
przyciągała te "oderwa-ne
gazy" a kombinacja ru-jchó- w
zmusiła je do obraca
nia się naoKOło stonca
Masa tych gazów nie był?
jednakowej gęstości Gęstszo
!„„„-- : -- ticsti ie„j masy jjiz c:uigaiiy„
do siebie lżejsze części formu
jąc węzłowe zalążki które po
tem stały się Ziemią i innymi
planetami w naszym ustroju
słonecznym
To skupisko gazów któr"
stało się Ziemią było począt
kowo dużo mniejsze niż obec
na objętość Ziemi średnica
jego wynosiła od 2 do 3 ty-sięcy
mil Gazy te się ze sobą
złączyły w jedną solidną ma-sę
która skolei przyciągała
najrozmaitsze drobniejsze sku
piska krążących małych me-teorów
i mniejszych planet
To bombardowanie planet
przez te cząsteczki we wszech
świecie trwało tysiące lat a
kiedy skończyło się Ziemia
miała ponad 4500 mil śred
riił flPSK
sprzymierzeńca który "trwał
by stale na straży osiągnie--
tvch zdobyczy Klasa robotni
cza skupiona w wielkich ośroego i drugiego leży aby mo
dkach i masowych warszta- - gn pozostać sami z sobą aby
tach pracy zrewoiucjumiuwdj m0gU Uj0ZyC wzajemne stosun
na przez nieustanną niepew- - ki ekonomiczne bez wspófo
ność bytu jest jedynym sprzy
mierzeńcem dla chłopa
Chłop nie może mleć inne
go sprzymierzeńca prócz ro
fentnilwi robotnik nie może sisvk -- -
mieć innego sprzymierzeńca
prócz chłopa Były w Polsce
próby nawiązania współpra-cy
politycznej chłopów i klas
posiadających Rozbiły się o- -
ne o egoizm klas posiadają-cych
które za żadną cenę nie
cho:v ani o iote ustąpić ze
1 swego stanu posiadania wy- -
rosłego na krzywdzie chłops
kiej Uświadomieni robotni-cy
nigdy nie mieli co do tego
złudzeń i nie próbowali takich
kompromisów zawierać nie
uświadomieni którzy dali się
kiedykolwiek skłonić do udzie
lenia poparcia klasom posia- -
dającym zawsze gorzko tego
żałowali
Niełatwo będzie wbić klin
między robotnika i chłopa O
bie zasadnicze warstwy spo-łeczne
które składają się na
pojęcie ludu polskiego są bo
wiem złączone głęboką współ
notą interesów nie są rozdzie
lone żadnymi poważnymi
'sprzecznościami Po pierwsze
wyrosły one z jednego współ
nego pnia ludowego Do dziś
dnia łączy te warstwy wiele
węzłów genetycznych Więł
szość rodzin robotniczych za- -
chowała te związki z wsią ro
dzinną mało jest rodzin chło
pskich które nie miałyby
członków swych rodzin w fa
masy robotniczo
robotnik kie
wśród i robotni
wdar
się robotnika
gen
ustroju będzie
wi pracę lub jego
chłopu zaś odbiera
i skazuje go po-średnio
również na nędzę Po
trzecie chłop jest głównym
produkcji któ-rą
wytworzył robotnik Pośre
dnictwo kapitalisty jest rów
inież w wypadku krzywda
dla obu stron Kryzys
pociąga również ofiary
nicy Tężenie gazów i oziębia
nie się jednak
jej dalsze się
tak że obecnie średnica jej
wynosi 3959 mil
Dalsze jej koleje było t?
stopniowe się ga
w 'płyny cięższe płyny
żelazo i metale opadały ni
żej formowały
Ziemi
się w materjały zależ
ne od połączeń
jakie się tworzyły chwili z?
stygania
takie wy
tłumaczenie jakie dzisiejsza
nauka się na tym
pewniku że słońce i Ziemi"
składa się tych samych ma
terjałów może nam dać co do
powstania
Zanim jednak skońr7-m- v ?
historją powstania Ziemi' —
musimy zapoznać się z niesz
częściem się jej wyda-rzyło
kiedy była ona jeszcza
młoda tym
był Księżyc
Są dwie teorje o jego pow- staniu Uczony małomo+rl- -
Henri Poincare wyjaśnia że
młoda Ziemia kiedy była je
w stanie płynnym przez
Nr 45
wśród klasy nm
czynią się bowiem do skurcze
j
'
nia konsupcji produktów prze
myślowych Struktura H--l
- związała chło- - pa i robotnika nierozerwalny
- ' mj węzłami W interesie ied
działu kapitalistów banki-erów
i obszarników bez któ
rych życie gospodarcze dosk-onale
obyć się może Natomiast
bez robotnika i w ża-dnym
razie się nie obejdzie
Niema istotnych sprzeczno!
ci między obu warstwami ludu
polskiego Oddanie ziemi chł-opu
nie przyniesie robotnikowi
żadnej szkody Opanowanie fa
bryk i kopalni przez masy pra
cujące oddanie na użytek spo łeczeństwu nie wyrządzi żad
krzywdy chłopu Wprowa
dzenie planowej gospodaiki
korzyść jednym i
drugim
Sojusz robotni--
ków i chłopów jest więc natu- -
ralnym wynikiem logiczna
nieuniknioną na
szego gospodarczego położenia
— jest nakazem zdrowego ro-zumu
to s-ojusz
trwały Sojusz ten
będzie nie tylko w
momencie przełomu nie prze
kształci się on nazajutrz w
bratnią walkę Chłopi i robot
nicy mają przed sobą długą
wspólną drogę
Sojusz robotniczo - chło-pski
jest to pod względem p-olitycznym
sojusz socjalistów
z ludowcami Wspólne hasła
niepodległości demokracji
przełomu społecznego uzasad
niają ten sojusz całkowicie
Koło tego związku politycz
nego skupić się muszą nie tjl
ki dla jej dyktatury Minęły
czasy kiedy demokracją
starano się masy ludowe p-ociągnąć
do walki o
Dziś masy ludowe do-jrzały
już i uważa
ją niepodległość i demokra-cję
za swe własne hasła któ-l- e
zrealizują własnym wysil
kiem
Z pism Polski Podziemne}
swoje szybkie obracanie się
uformowała się jakgdyby w
formie gruszki przyśpiesze-nie
się obrotów Ziemi spowo
dowalo oderwanie się
cieńszego końca który silą
wyrzutu oddalił się od Ziemi
rozpoczynając swoje własne
samodzielne istnienie Siła
Ziemi nie pozwo
liła jednak oddalić mu się zby
powodując jego obraca-nie
się dookoła Ziemi
zbyt mała objętość nie zezwo
lila mu na od Zie
mi tych gazów które utwo-rzyły
powietrze i wodę na Z:e
mi — powodując to że Księ-życ
został pustynnym szkiele
tem nie mogącym z braku
powietrza i wody stworzyć ży
cia
Inny uczony matematyk- - --
G Darwin powsta
nie księżyca przyciąganiem
Słońca "które
"wzdęcia" Ziemi
kiedy była ona jeszcze stopio
ną płynną dopiero co stygn?
cą masą Przyciąganie Słoń-ca
podniosło kiedyś tak fa'?
wysokości około 800 mil z
płynącej Ziemi oderwą
ło ją' i tak powstał KsiężyCr
krążący dookoła naszej Zie-mi
Ciąg Dalszy Nastąpi- -
brykach miejskich Po drugie ko - chłops--—
jest głównym kon ale i szeregi demokratycz
sumentem produktów roi- - inteligencji Jej miejsce
nych Armia kapitalistycz-jes- t chłopów
nych pośredników która ków Nie rozumiemy rzec
ła między i chło i jasna demokratyczną in
pa działa zawsze na szkodę te] j? cją różnych grupek
jednego i drugiego Kryzys j uprawiających
przemysłowy wywołany przez konjunkturalną demokraję
mechanizm kapitali-- 1 która obowiązywać do
stycznego odbiera robotniko czasu aż nie dojrzeją
zmniejsza
zarobki
konsumenta
konsumentem
tym
w rolni
ctwie
spowodowało
zmniejszenie
zamienianie
zów
jak
lżejsze powie-rzchnię
zamieniają"
różne
chemicznych
w
Oczywiście jest
opierając
z
Ziemi
Powstanie Księżyca
jakie
Nieszczęściem
szcze
robotniczej
gospodarczego
chłopa
nej
przyniesie
polityczny
konsekwencją
politycznego Jest
ob-owiązywać
już
niepodle-głość
politycznie
tego
przyciągania
tnio
Jeg°
odciągnięcie
wyjaśniał
spowodowało
powierzchni
masy
nej
pod
sanacyjnych
warun- -