Zwilazkowiec Alliancer, January 31, 1943

              Ji-L- Ta" WAL
I1H
23
i'i
ne
' 'TJr n
fr
—===_ ZA F
IfiOd pierwszej chwili swoje- -
gp istnienia r r o uia pun
[tyczną organizacją Klasy Ro-botniczej
Odrzucając wszel-akie
rozwiązania socjalizmu u- -
topijnego stanęła na gruncie
nowoczesnego socjalizmu Na-ukowego
t zw marazmu Z
okresu utopijnego który w so
cjaliźmie polskim łączy się z
epoką tak zwanej "wielkiej
emigracji" — po upadku po-wiania
listopadowego 1830 —
przyjęła P P S świetlaną
tradycję walk wolnościowych
— całe pokolenia karmiły się
i 'całe pokolenia jeszcze kar
mić się będą piśmiennictwem
politycznym owych czasów o
"U]--e
' nieprześcignione j wysokości
stc-- i wzlotów polskiego ducha
Stj'VLecz w odróżnieniu od myśli- -
-- rtsrcieli i działaczy owej epoki P
P S widziała jasno że prze- - ™ obrażenie Polski na niepodle--
: rfa renublike socjalistyczną w
H Wp swoie wziąć może jedyna
i --tylko klasa społeczna a mia- -
snoivicie poletarjat przemysłol
I wy i rolny
{ W ndrńżnieniu od swej wiel
cjalistyczno rewolucyjnej
JTroletarjat" Polska Partja
iSpcjalistycna odrzucała meto-dy
działania spiskowego i ter-rorystycznego
PPS była pal
ują działania masowego na-Hw- et
wtedy gdy pracować i
'walczyć musiała w podzie- -
miach carsko rosyjskiego za
boru Gdzie warunki pracy by
Jyj swobodniejsze jak w b za
(%orze austrjackim tamtejsza
ŁPol Partja Socjalno Demo- -
-- kratyczna stworzyła i umocni
$k jawny masowy ruch robot
Kmczy rozporządzający wszyst
-- Mciemi formami socjalizmu no
poczesnego: organiacją poli-Avf7- nn
mchem kobiecym ru
-- ćtiem młodzieży związkami
żawodowemi spółdzielniami
M "spożywców
wym
"--
&„ „
-
-
-
-
i ruchem oświato
-- p W roisce niepoaiegiej wszy
iff stkie formy novoczesnego
ruchu robotniczego rozlały się]
tpo kraju szeroką falą doda-ni
jąc formy nowe takie jak
H np robotniczy ruch sportowy
(futurystyczny Proletarjat pol
'ski był liczebnie słabszy od
3loletarJatu kraJów zachod-nio
- europejskich lecz tym-bardz- iej
cenić należy wysiłek
robotnika polskiego którego
dorobek nie tylko nie ustępo
wał ale nieraz nawet przewyż
szał dorobek naszych towarzy
'szow zagranicznych Wspom-nijmy
dla przykładu chociaż-by
wspaniałe robotnicze wy
budowane przez związek za- -
'woHowy kolejarzy albo przez
organizacje robotników prze- -
imysłu naftowego
Robotnikom polskim przy-padło
w udziale zadanie bez
'porównania cięższe niż prole
tarjatowi krajów Europy za-chodniej
żyjąc oddawna w
wolnych krajach których nie
podległości nikt nie ośmielał
sięukwestjonować mogli ro-botnicy
Europy zachodniej ca
'łąjuwagę i wszystkie siły swo
je skierować ku zagadnieniom
związanym z przeoDrazeniem
ustroju społecznego Mogli u-'czy- nić
to tern łatwiej że w
krajach owych demokracja po
lityczna była utrwalona pozo-stawało
tylko rozszerzyć pra
_wo głosowania także na klasę
robotniczą i zabezpieczyć dla
'robotników prawo stowarzy-szania
się zgromadzania się i
strajkowania Wszystko to
stało sie tam już przed wielu
aziesiąiKami lai puuws guy
na ziemiach polskich pod pa
nowaniem caratu robotnik
polski nie tylko że pozbawio-ny
był wszelkich praw jako
Polak jako obywatel i jako
pracownik najemny ale po
nadto o osiągnięciu praw my
śleć mógł tylko po obaleniu ob
cego na ziemiach polskich pa
nowania Socjalizm polski to
zadanie na swoje wziął barki
i już na swym pierwszym zje
ździe paryskim P P S posta
wiła sobie za zadanie wywal
czenie Niepodległej Polskiej
Republiki Demokratycznej
Było to zadanie rewolucyj
ne Jakoż P P S była partja
rewolucyjną i jego clnrakte-r- u
nigdy nie utraciła Był to
rewolucjonizm najwyższej
próby albowiem nie lada trze
ba było odwagi by rzucić wy
zwanie całej potędze cara
Wszechrosji Była to biblijna
walka Dawidaz Goliatem i z
walki tej Dawid wyszedł zwy
cięsko Socjalizm polski po-stawił
sobie z góry zadanie
które stawiali sobie powstań
cy i rewolucjoniści polscy w
latach 1794 1830 1846—48
1863 Lecz tym razem walka
o niepodległość rozgrywać
się miała w zmienionych wh
runkach: jej chorążym stał
się Proletarjat polski wspar
ty nie tylko o swoja własna
świadomość i wolę walki ale
także o solidarność ruchów
socjalistycznych świata całe-go
w walce z reakcjnymi po-ęga- mi
Ani to był romantyzm
rzucający się do walki o któ
'ej wiedział że będzie walką
n-zegra-ną
ani to było ofiar
lictwo bezpłodnego i bezuży
tecznego męczeństwa Wręcz
odwrotnie Socjalizm polski
wiedział że cel walki jest osią
galny że ofiary nie są darem
ne i że z rzeczywistości walki
narodzić się musi reczywis-toś- ć
Polski niepodległej
Nigdy nie brakło na kamie
nistej i wyboistej drodze pro
letarjatu polskiego grudek bło
ta którymi go obrzucano Re
wolucję 1905 roku uważała re
akcja polska za wybryk ban-dycki
i szaleństwo a podob
nie uważała ona strzelców ru
szających w r 1914 w pole
do walki z caratem — za zbro
dniarzy Jeszcze przed sa-mym
wybuchem wojny obec-nej
pojawiła się książka Gie- -
trycha w której wyłożył on
tę niewolniczą historjozofję
endecką usiłując niedołężnie
wykazać że powstania pol-skie
były niepotrzebnym upu-stem
krwi i masońsko-żydo- w
ską intrygą obliczoną na osła
bienie i wycieńcenie narodu
polskiego
Jakże inaczej na zagadnie
nia te patrzył robotnik pol-ski!
Rozum i instynkt dykto
wał mu zawsze' nieomylnie
czy i kiedy walka jest potrze
bna Lecz stając do walki nie
odmierzał nigdy upływu swej
krwi i nigdy po walce nie wy
stawiał rachunku za odniesio
ne rany Osiemnastoletni ro-botnik
warszawski Stefan
Dkrzeja gotując się4ia śmierć
na szubienicy z wyroku sądu
carskiego zapłonął ogniem
lajgłębszego szczęścia gdy do
jzła go wieść że robotnicy
przedmieścia Pragi postano-wili
nazwisko jego wypisać
na swym sztandarze Król-Kaszub- ski
— osądzony na
śmierć -- przez carski trybunał
wojenny miał do wyboru pod
pisać prośbę o łaskę do cara
ub zginąć na szubienicy Wy
brał to drugie i zawisł na stry
"ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (JANUARY) '31—1943 --t-mi-
Stronica' Srda K A O O L) W Ę
"JESZCZE POLSKA NIE ZGINĘŁA"
OLSKE WOLNOŚĆ LUD
czku na rynku w Pilźnie Hi-stor- ja
ocaliła tylko niektóre
nazwiska tych bojowników
wolności którzy sami nigdy
nie myśleli o sobie że są boha
terami Poprostu szli za naka
zem serca i pełnili swój obo-wiązek
bez względu na jego
cenę Uzasem tylko szpadle ro
botników przekopujących zie
mię pod fundamenty domów
mieszkalnych już w niepodle
głej Polsce (jak na Polesiu
Konstantynowskiem w Łodzi)
natrafiały na masowe mogiły
bojowników rewolucji bez
imienne mogiły stratowane ko
pytami kozackich koni
Napróżno szydziła Róża
Luxemburg i jej zwolennicy
z tej tęsknoty i walki "ludzi
podziemnych" P P S do nie
podległej polskiej republiki
Napróżno t zw Socjalna De
mokracja Królestwa Polskie
go i Litwy podsuwała wizję
wielkiej socjalistycznej repu
bliki od Łodzi aż po Władywo
stok "Naród ma prawo być
tylko jako państwo" — pisał
Stanisław Wyspiański i pro-letarjat
polski chciał mieć
swój własny dom którego był
by niepodzielnym gospoda-rzem
wiedząc że droga do
braterstwa ludów prowadzi
tylko przez niepodległość na-rodową
W r 1902 pisała Ró
ża Luxemburg: "Najbujniej-sz- a
nawet imaginacja kawiar
nianego polityka nie zdoła so-bie
dziś wyobrazić iż z woj-ny
pomiędzy Rzeszą Niemiec
ką a Rosją wynikłaby niepod
ległość Polski" _życie zadało
temu kłam
Stare to dzieje i stare pora
chunki Lecz starą nić wciąż
na nowo przędzie historja na
tym samym kołowrotku Od
szubienic na których w roku
1886 umierali Kunicki Pie-trusiński
Bardowski Ossow
ski od barykad rewolucji ro--
ku 1905 prowadzi prosta i
lieprzerwana linja do oko-pów
w których walczyli we
wrześniu 1939 r irobotnicy —
obrońcy Warszawy i Gdyni
Jaly świat zna dzisiaj i podzi
via wielkość Polski nie tylko
v cierpieniu ale i w walce —
Lecz zarówno te cierpienia
jak i ta walka jest rzeczywis
tością która zrodziła sie z
długich [długich lat zawzię-tej
w Polsce walki wewnętrz
nej między tymi co wolność i
losy Polski widzieli ściśle
związane ze sprawą wolności
i demokracji w cahj7n świe-cie
a tymi którzy w jakimś
obłędnym zboczeniu myślo
wym szukali dla Polski gwa
rancji przyszłości w naślado
waniu totalitarnych wzorów
Przecież jeszcze na krótko
przed wybuchem wojny przed
stawiciel młodego pokolenia
"narodowców" p Gietrych w
swej książce napisał że trwa
nie rządów hitlerowskich w
Niemczech jest pożądane dla I
Polski Przecież jeszcze w
dniu 2 września 1939 a więc
gdy już bomby niemieckie pa
dały na Warszawę pisała o-zon- owa
"Gazeta Polska" że
Hitler to "tragiczna postać
to "mąż który mógł byc jed
nym z wielkich w historji Nie
mieć" I znowu socjalizm pol
ski — a tym razem na szczę-ście
nie był on odosobniony —
wziął na swoje ramiona trud
wyprostowania dróg Polski
pchanej na manowce rzekomo
realistycznego egoizmu naro
dowego a w rzeczywistości
rwania i osłabiania węzłów łą
czących nas z demokracjami
Zachodu "Rzeczywistość eu-s- ce oto w dziejach P P S je
ropejska" — pisała pewnego [den z nurtów walki prowadzo
razu ozonowa "Gazeta Pol-ska"
— "to Hitler Mussolini
i Stalin" Istotnie taki był o-b- raz
rzeczywistości Lecz o-b- raz
ten narysowany piórem
sanacyjnego skryby był nie-pełny
Brakowało na nim ro
botników wiedeńskich wal-czących
na powstańczych ba-rykadach
Schutzbundu Bra-kowało
ludu Madrytu i Barce
lony broniącego przez długie
3 lata swej wolności przed po
łączonym zamachem totalita-ryzmu
niemiecko - włoskiego
Na szczęście obraz europej
skiej rzeczywistości był kom-pletny
w umysłach robotni-ków
i chłopów polskich Prze
czuwali oni i wiedzieli że po
Addis Ababie po Madrycie i
Barcelonie po Wiedniu Pra-dze
Kłajpedzie i Tiranie —
przyjdzie kolej na Warszawę
i Gdynię Jeżeli Warszawa po
została w dziejach ludzkości
jako jedno z najwspanial-szych
świadectw walki o wol
ność jeżeli jej ruiny wstrząsa
ją sumieniem świata wołając
o nieprzedawnionym prawie
narodu polskiego do niepodle
głego bytu to jest na miarę
doprawdy dziejową zasługą o
wych mężów i niewiast któ-rzy
głosem ludu polskiego su
mienia dolski budzili i wolę
świętej walki w obronie przed
najazdem barbadzyńców krze
pili
W ten sposób dotrzeć może
my jak — będąc partja klas
pracujących — P P S była
jednocześnie wyrazicielką in-teresów
Narodu całego i była
najlepszym wykładnikiem my
sli państwowej odrodzonej
Rzeczypospolitej Nie wyrze
kła się ona nigdy swych zadań
najbardziej bezpośrednich —
Walczyła o ustawodastwo o-chr- onne
pracy o ubezpiecze-nia
społeczne o wyższe zarób
ki robotnicze i lepsze warun-ki
pracy o ziemię dla chło
pów Lecz także i w dziedzi-nie
gospodarczo społecznej o-st- atni
dziesiątek lat- - postawił
przed nami zadania najwyż-szego
rzędu
Kryzys gospodarczy roku
1930 i następnych udowodnił
ostatecznie że stary ustrój ka
pitalistyczny przestał już speł
niać swoje zadanie Przestał
on dostarczać ludziom pracy
i przestał dostarczać im towa
rów Kryzys obuchem swoim
uderzył nie tylko robotników
rzucając ich masowo na bruk
bezrobocia obniżaąc zarobki i
poziom życiowy Kryzys ude
rzył jednocześnie w 21 miljo-nó- w
chłopów poszerzając nie
zmiernie rozpiętość "nożyc"
t j różnicy pomiędzy cenami
artykułów przemysłowych a
płodów rolnych Mechanizm u
stroju kapitalistycznego obna
żył się w oczach chłopów a
także inteligencji pracującej
i drobnych rzemieślników W
ten sposób po raz pierwszy po
wstała możliwość sprzęgnię-cia
wszystkich wielkich ru
chów społecznych w Polsce ce
lem przeobrażenia gospodar-stwa
polskiego na gospodar-stwo
planowe rozwijające
wszystkie siły wytwórcze kra
ju i zapewniające wszystkim
pracę i przyzwoity poziom ży
ciowy zadanie to me mogło
w przeszłości i nie będzie mo
gło w przyszłości być rczwią
zane inaczej jak w warun
kach najpełniejszej demokraci-W-alka
o demokracje w Pol
nej w interesie całego narodu
— jeżeli przez naród rozu-mieć
coś więcej aniżeli same
tylko klasy posiadające i ugru
powania reakcyjne — i w in-teresie
państwa polskiego Od
radzało się ono do niepodległe
go bytu w listopadzie 191S ro
ku jako wielkie pobojowisko
zniszczone przez trzy potęgi
zaborcze z zaniedbaniem ma
terjalnym i osadami duchowy
mi 150 lat obcych rządów Wy
nurzyło się z potopu wojny
dzięki woli niepodległościowej
szerokich mas ludowych Wy-razem
tej woli był pierwszy
rząd ludowy w Lublinie z Ig-nacym
Daszyńskim na czele
Manifest tego rządu jeden z
najwspanialszych dokumen-tów
w historji Polski nie był
bynajmniej jakąś mglistą pro
klamacją "zdrowia szczęścia
i wszelkiej pomyślności" Sta
wiał on Polskę odrazu na gru
ncie nowoczesnej republiki cle
mokralycznej wspartej o glę
boko sięgające przeobrażenia
gospodarcze i społeczne Ma-life- st
ten był politycznym czy
nc--m i stworzył on nową w
Polsce rzeczywistość wyty
czając linję po których —
cucąc czy nie clicąc — roz
wój Polski musiał się posu- -
ać I było tak chociaż nieraz
reakcja polska tę linję rozwo
jową zwichrzyć lub złamać u-siło- wała
Nie brakło w ciągu 21 lat
niepodległej Polski momen-tów
o napięciu dramatycz
nym Wystarczy wspomnieć
próbę zamachu stanu w sty-czniu
1919 roku śmierć Pre-zydenta
Narutowicza listo
pad 1923 Brześć i Berezę
konstytucję kwietniową —
Lecz to tylko jedna strona o-br- azu
Drugą stokroć jaśniej
szą stronę obrazu tego stano-wił
lud polski polscy robotni
cy i chłopi którzy pod prze
wodnictwem swych stron-nictw
budowali od dołu żywą
i niezniszczalną demokrację
polską Ostatnim wyrazem
ej umacniania się były zwy-cięstwa
socjalistów i ludow-ców
w wyborach do rad miej
skich i gminnych z końcem
1938 i z początkiem 1939 ro
ku Przerwała tę linję rozwo-jową
wojna Lecz gdy dobieg
nie ona końca gdy zrzucone
zostanie jarzmo obcej okupa
cji niema wątpliwości iż Pol
ska stanie do odrodzonego ży
cia państwowego jako Repu-blika
demokratyczna Taka
jest bowiem wola niewzruszo
na i udowodniona polskich ro
botników i chłopów
Demokracja w Polsce —
wśród wielu innych miała do
rozwiązania dwa zadania o
fundamentalnem znaczeniu
Jedno z nich to stale i trwałe
współdziałanie ruchu robotni
czego z ruchem chłopskim
Nie było to zadanie łatwe
zwłaszcza w okresie rozbicia
ruchu ludowego na kilka na
wzajem zwalczających sic
stronnictw szarpanych polity
cznie w różne strony Lecz
to rozbicie należy do przeszło
ści Pozostał więc tylko pro-blem
politycznej orjentacji ru
chu ludowego: na prawo albo
na lewo Jedność myśli idzie
w parze z jednością czynu i
nic nie może lepiej nie charak
teryzuje owej rodzącej się so
lidarności robotniczo - chłop
skiej jak wydarzenia z sier
pnia 1937 roku Na znak soli
darności z chłopami którzy
proklamowali 10-c- io dniowy
strajk rolny i ponieśli w nim
krwawe ofiary P P S prze-prowadzała
w Krakowie i w
szeregu innych ośrodków Ma-łopolski
Zachodniej robotni-czy
strajk generalny Ten akt
solidarności wrył się głęboko
w pamięć chłopów a tak samo
zapamiętali oni stanowisko en
decji która w "Ziemi Prze-myskiej"
strajk ostro potępi
ła Trwały sojusz robotniczo-chlops- ki
jest koniecznością i
demokracji w Polsce a tym
samym jest koniecznością Pol
ski
Jak wiadomo trzecią część
ludności w Polsce stanowiły t
zw mniejszości narodowo Je
dna z nich Niemcy okazała
się niemal w całości piątą ko
lumną Hitlera Z wyjątkiem
i
działa i
własnym
łącznym
jeżeli
którzy okazali wier- - sponiewieranych niemie
nymi Rzeczypospolitej obywajccn gnanych z
telami ci będą musie 'miejsca na miejsce pohańbio
li Polskę i Niemczech żółtą łatą
na stale do Reichu Nie bę z 1'-en-
} — jest losem helo
zresztą w-- w sercach i duszach
ci krzywda gdyż została swoich przestali być
po rozbiorach tI"dźnii wolnymi i mamy tego
ziemie polskie celach germa Nadejdzie
nizacyjnych umiała i i(lzien w którym się
chciała się z Polską zespolić
Lecz pozostaną mnijeszości
inne: żydzi Ukraińcy Biało
rusini Związana od swych
pierwszych początków brater
stwem z partjami socjalistycz
nymi żyjących wspólnie z na
mi obok nas narodów P P
S w niepodległej Polsce wy-pracowała
program rozwiążą
zagadnień narodowościo-wych
i czyniła co w mocy
by program stał się ży-wym
ciałem W okresie w
rym antysemityzm stał się
pocztą hitleryzmu P P S wy
tężyła swe siły by pozwo
lć zatrucie Polski tym ja
dem niszczycielskim Mocnym
i czystym brzmiał
też zawsze głos P P S gdy
chodziło o prawa ludu ukraiń
skiego czy białoruskiego w
Polsce a współpraca polskich
organizacyj robotniczych z or
ganizacjami żydowskiego i
ukraińskiego proletarjatu by-ła
wzorem jak rozwiązywać
zagadnienie płaszczyź-nie
całkowitej równości
i obowiązków
Spoglądając 50 lat mi
sprawiedliwie oce-nić
trzeba dorobek P P S —
Zespoliły się w niej dwie
tości: PolsJca i Socjalizm w
całość jednorodną Nie było
mechaniczne połączenie
dwóch samodzielnych stru-mieni
lecz całość
poszczególne skład-niki
dadzą się nawzajem
od siebie oddzielić życie wy
suwało na miejsce naczelne
czasem te a czasem inne za
gadnienia Dziś — walka się
toczy o samo istnienie narodu
polskiego zagrożonego znisz
czeniem przez niemieckich na
Odrzucaliśmy zawsze poku
sy
strony pochodziły Odrzucali-śmy
i odrzucamy ko
munislyczn - rosyjską doktry
nę dyktatury proletarjatu i
rządów Nie wi
dzimy w Polsce miej
sca dyktatury jednostki
partji czy grupy jakiej
kolwiek P P S była i nie jet celem samym sobie jest
tylko instynktem walki i
zasięg tych którym P P S
służy uległ rozszerzeniu Da
programy stwie
rdziły iż P P S jest partja
klasy robotniczej Uchwalony
w lutym 1£37 roku w Rado-miu
program P P S stwier--
dza że jest ona mas
pracujących Rozszerzając w
ten sposób nasze podstawowe
pojęcia bynajmniej nie prze-kreśliliśmy
faktu istnienia
klasy robotniczej Przeciwnie
stwierdziliśmy jasno jej dzie-jowe
zadania jej historyczną
odpowiedzialność Lecz zara-zem
stwierdziliśmy że w na-szej
epoce klasa robotnicza
Polski sama nie
działa w swym wy
interesie Działa ona
w interesie całości mas pracu
jących A cóż to są masy pra
cujące najpełniej-sza
i najprawdziwsza istota
narodu?
Wśród dymiących ruin War
szawy P P S istnieć przesta
la Los robotników nolskich
tych się przez
okupantów
Niemcy
opuścić przenieść nJ'c!l w
się "P"
dzie to dla mniejszoś- - Lecz
tej nic oni
ona nasłana nn
w Uozhczne dowody
nie nic odrodzi
lub
nia
jej
ten
któ
for
nie
na
dźwiękiem
to na
pra-wa
na
nionych
war
to
jednolita
której
nie
jeźdźców
sowiecko
monopartji
przyszłej
dla
kliki
nie
A
wne partyjne
partja
nie
nie
Polska Partja Socjalistyczna
i stanie do nowych zadań
Klęska wojenna hitlerow-skich
Niemiec będzie zarazem
klęską wszystkich tych "idei"
metod których hitleryzm
stal się najpełniejszym wyra
zem Klęska "Osi" otworzy
światu możliwość oparcia no
wego porządku rzeczy na no
wych podstawach prawdziwej
Jemokracji politycznej gospo
larczej społecznej i kultural- -
nej demokracji w skali posz
czególnych narodów i w skali
międzynarodowej Po raz pier-wszy
w historji świata soli-darność
międzynarodowa lu
jów uzyskała rzeczywistą pod
tawę masową opartą na po-- y
dobieństwie bytu i świadomoff
ci pod okupacją państw "O- -
ri ' Historia jest łańcuchem
wydarzeń w którym z przy-czyn
rodzą się skutki z jedne-go
faktu rodzą się fakty na-stępne
Ale w historji niema
"księgi przeznaczeń" w któ-rej
wytyczony został przebieg
wydarzeń w sposób nieunik-niony
To też koniec wojny po
stawi ludy dziś ujarzmione
przed koniecznością świado-mego
i ogromnego wysiłku
uiu uKsziauowania nowej rze-czywistości
na gruzach hitle
rowskiego "nowego ładu"
W mrokach hitlerowskiej
niewoli w podziemiach kon
spiracji doświadczenia minio
nych lat 50 pomagają robot
nikom polskim wytyczyć dro-gi
swej przyszłości Czyż mo
że być to szlak inny jak szlak
wyznaczony przez wielkich
myślicieli: Mickiewicza Lele
wela Worcella przez wiel-kich
nauczycieli: Limanow-skiego
i Daszyńskiego przez
bohaterów walk: Waryńskie
go Okrzeję Montwiłła - Mi
dyktatury z którejkolwiek lieg0' KoPisia Barona
Szulmana Napiórkowskiego
Niedziałkowskiego?
Na szlaku tym z przyszłości
wyrasta teraźniejszość a z
niej rodzi się przyszłość —
Przed dziesięciu laty jeden z
ówczesnych rzekomych mę
żów stanu dziś należących do
bezpowrotnej przeszłości szy
dził z nas zarzucając iż żyje
my ideami "wiosny ludów"
1848 roku Podejmujemy to
szyderstwo żyjemy tymi idea
mi albowiem są to idee nie-zniszczalne
Lecz podejmuje-n- y je w konkretnej rzeczywi
stości roku 1942 Podejmuje- -
Dokończenie na stron 4-t- ei
- rj