Nase Novine, May 11, 1977

              1
1
iI
1,1
V.
55ЈЗЈ51Ж
? IZ JUGOSLAVIJE
I ' - ' Л-- PH
Uskoro bibliogra- -
fija "Umjetnost u
NOB-u-"
Beograd (Tanjug) — Da li fie zau-vije- k
ostati tajna tko je autor
portreta druga Tita na zidu jedne
kufie u Fofii? Vrijeme fie, mozda,
otknti ime shkara koji je, kako se
pretpostavlja, naslikao Marsalov
portret 1942. ili 1943. godine, ali
vrijeme nije moglo uniStiti zelju
naroda i umjetnika da uspomena
na Vrhovnog komandanta oslane
safiuvana do danaSnjih dana.
U namjeri da se safiuvaju imena
autora i djela koja su nastala u toku
narodnooslobodilafike borbe, us-koro
fie se iz Stampe pojaviti bibllo-grafi- ja
"Umjetnost u NOB-u- ". To je
prva od tri knjige koje su planirane
za potrebe proufiavanja opcenarod-n- e
obrane i druStvene samozastite
na fakultetima u zemlji, fiiji je izda-va- c
Univerzitet umetnosti u Beo-grad- u.
Urednik bibliografije Braslav Bo-roz- an
kaze da ona obuhvafia samo
ona umjetnifika djela koja su
nastala i ostvarena u razdoblju od
pocetka ustanka naroda i narodno-st- i
do kraja drugog svjetskog rata.
Namjera je bibliografije, koja ima
981 bibliografsku jedinicu, da
studentima pruzl uvid u tematiku i
praktifina iskustva umjetnika u
NOB-u- , kada su stvarana umjetni-fika
djela pod izuzetnim okolnosti-ma- .
Mnogi od tih rukopisa i skica
izgubljeni su u dugotrajnim тагбе-vim- a,
u bombardiranjima, ostala
zauvijek u nepronadenlm vojnlfikim
torblcama, kaze Borozan. Drago-cje- n
bl bio svaki novi podatak za
, cjelovitiju zblrku. Ipak, ostalo je
toliko umjetnifikog blaga da se
malo koja zemlja moze pohvaliti da
ga je u torn razdoblju imala.
Dqm Kulture —
najlepSiu zemlji
Krajem marta ove godine u Pri-bo- ju
na Limu, industrijskom centru
Srbije, bice polozen kamen teme-Ija- c
za izgradnju radnifikog Doma
kulture. Otvaranje doma predvlde- -
no je za 30. oktobar 1978. godine,
povodom 25-godlSnj- lce Fabrlke
automobile.
Nekada mala varoS u jednom od
zaostallh krajeva Srbije, Prlboj na
Llmu se u poslednje dve decenije
snazno razvlo zahvaljujucl Fabrlcl
automobila (FAP) i njenlm radnici-m- a
i strufinjacima.
Za izgradnju Doma, kojl ce bit!
medu najlepSim u Jugoslaviji,
obezbedena su sredstva od 50
miliona dinara, od fiega fie Fabrika
automobila sama dati 20 miliona.
U prvoj fazi izgradnje doma bifie
zavrSena pozoriSna i koncertna
dvorana sa 804 sediSta, a u drugoj
fazi mala sala sa oko 200 sediSta,
biblioteka sa fiitaonicom, galerija,
muzej i druge prostorije.
Nove hidroelek-tran- e
na Neretvi
Kod sela Grabovlca na Neretvi
podlze se hldroelektrana sa sna-go- m
od 113 megavata, a dvadese-ta- k
kilometara nlzvodno hldroelek-trana
Salakovac sa inataliranom
snagom od 140 megavata. Ove cen-tral- e
fie biti gotove 1980. i prolzvo-di- t
fie 930 milijuna kllovat-sa- ti
elektrifine energije.
U toku je
modern izacija
Jugoslavenskih
zeleznica
Program razvoja jugoslavenskih
zeleznica do 1980. godine predvida
elektrifikaciju oko 945 kilometara
zeleznifikih pruga, a kapitalni re-mo- nt
fie se obaviti na oko 2.100
kilometara pruge. Planirano je
ugradivanje signalno-sigurnosni- h I
telekomunikacionih uredaja u 302
zeleznifike stanice 4 nabavka 156
elektro i 75 dizel-lokomotiv- a, kao I
42 manevarke. Nabavifie se i 436
putnifikih i 5.500 teretnih vagona,
kao i oko 90 garnltura vozova. Vred-no- st
poslova i opreme predvidenih
programom razvoja jugoslavenskih
zeleznica do 1980. godine proce-njen- a
je na 37,7 milijardi dinara.
Doktori nauka
u1976. godini
U prosloj godlnl u SR Hrvatskoj
doktorlrale su 232 osobe od kojlh je
bllo 51 zena. Po naufinlm oblasti-m- a
oblast medicine je dobila
najviSe doktora nauka — 90 osoba,
a najmanje oblast fizike, povijesti,
fllozoflje, pslhologije, pedagoglje I
stomatologije — po dvlje osobe.
Od 232 doktora nauka 193 ih je
sa stalnim mjestom boravka u SR
Hrvatskoj. Prema starosnoj dobl,
podjednako su zastupljeni oni od
36 — 45 godina kao I Iznad 46 godi-n- a.
u € п' &.w ifxvy илкЂк:4.лу"'Ј&% .. 4 t л ; -- av .vt ' " — -- - f. '..„'
Stam pana knjiga Nikole
Tesle "Moji pronalasci"
Ovlh je dana u JugoslavenskoJ
akademlji znanostl I umjetnostl u
Zagrebu predstavljena javnostl up-rav- o
Stampana knjiga "MoJI prona-lasci"
velikog ufienjaka Nikole
Tesle.
U ovoj su knjizi prvi put u
cijelosti I na hrvatsko-srpsko- m
jeziku sakupljenl svi autobiografskl
filanci koje je Nikola Tesla objavlji-va- o
1 91 9. godine u fiasoplsu "Elec-trical
Experimenter", pod zajednlfi-ki- m
nazlvom "Moji pronalasci",
smatrajufii svoj zivot istovjetnlm sa
stvaralaStvom. Svoj Zlvotopis Tesla
je prvenstveno posvetlo mladim
filtaoclma, zbog fiega je velik dio
prostora dao dogadajlma i sjefia-njim- a
iz djetlnjstva, smatrajufii ih
Odabrane pred- -
stave za 22.
Sterijinopozorje
Glavni selektor 22. jugosloven-ski- h
pozorisnih igara Vladimir Sta-menkovi- fi,
pozoriSni reditelj iz
Beograda, predlozio je da se na
ovogodiSnjim Igrama (Sterijinom
pozorju) u zvanifinoj konkurenciji
izvede osam predstava. Nadlezni
forumi Pozorja, koje u Novom Sadu
pofiinje 15. aprila i trajafie deset
dana, usvojili su njegov predlog.
Prema tome za nagrade Pozorja ove
godine fie se boriti sledefie pred-stav- e:
"Kiklop" Ranka Marinkovifia
u izvodenju Hrvatskog narodnog
kazaliSta iz Zagreba, "Sablazan u
dolini Sentflorljanskoj" Ivana Can-kar- a
(Slovensko ljudsko gledallsfie
iz Celja), "Marina svadba" Vladimi-r- a
Kostova (Narodni teater iz Bito-Ija- ),
"Pufi" Miodraga llifia (Beogra-dsk- o
dramsko pozorlSte), "Zla nofi"
Vladimira Luklfia (Srpsko narodno
pozori§te u Novom Sadu), "Koza
magle" Franfieka Rudolfa (Stalno
slovensko gledaliSfie iz Trsta),
"Caruga" Ivana Kusana ("Teatar u
gostima" iz Zagreba), i "Dundo
Maroje" Marina Driifia u izvodenju
Jugoslovenskog dramskog pozori-st- a
iz Beograda.
Sterijimo pozorje bifie ove godi-ne
otvoreno svefianom akademijom
posvefienom dvostrukom jublleju
predsednika Tita. Akademik Joslp
Vidmar govorlfie o zlvotu i delu
predsednika Tita a potom fie istak-nu- ti
dramskl umetnlcl kazivati na
jezicima jugoslovenskih naroda i
narodnostl odabrane tekstove iz
Titovih dela.
У. vrtVi''
Novl Dubrovnikr Izoino Iz gradsklh aldlna
March 16,
vaznim za svoje daljnje stvaralast-vo- .
Autoblografsko djelo Nikole Tes-le
svojevrstan je povijesnl doku-me- nt
o dogadajlma koji su uvjeto-va- ll
razvoj nauke i tehnike u ovom
stoljefiu i o Teslinom doprinosu
napretku vremena u kojem zlvlmo.
Knjlgu "Moji pronalasci" zajed-nifi- kl
su prlpremili Odbor za prosla-v- u
120. godiSnjice rodenja Nikole
Tesle, Muzej "Nikola Tesla" iz Be-ogra- da
I izdavafiko poduzefie "Skol-sk- a
knjiga" iz Zagreba. "Moji , 'o-nalas- ci"
su objavljenl u 5 tlsufia
primjeraka a zanlmljlvo je da je u
njoj objavljen usporedni tekst ori-ginate
na engleskom jeziku I
prijevod na hrvatsko-srpsko- m je-ziku.
Zbornik: 2ene
Makedonije
uNOB
Skoplje (Tanjug) - U izdanju
Instituta za nacionalnu povijest
Makedonije I Republlfike konferen-cij- e
za druStvenu aktlvnost zena,
ovih dana iz Stampe Izlazl zbornik
dokumenta "2ene Makedonije u
narodnooslobodilafikom ratu I re-voluc- ije"
(1941-1944- ). Knjigu su
pripremlli dr Vera Veskovifi-Vange-I- I,
znanstveni suradnlk, I Marija
Jovanovifi, strufinl suradnik Insti-tuta
u Skoplju.
Ovo djelo suvremene makedon-sk- e
historiograflje na vi5e od 1000
strana donosi oko 500 dokumena-t- a
i blografskih podataka za vise od
3000 zena Makedonije — sudlonika
i boraca NOV i oruzane socljalis-tifik- e
revolucije. U knjizi je prikaza-n- a
borba, herolzam I rodoljublje
zena ovog podneblja u toku fietve-rogodiSn- je
borbe protiv bugarsklh,
njemafiklh, talljansklh I albaneklh
faSlstlfikih okupatora.
Po6ela proizvod- -
njaplastifinih
cijevi
U okvlru realizaciie programa Iz
gradnje pogona za preradu plastlfi-ni- h
masa, kojl bi se snabdljevall sl-rovln- om
Iz Petrokemljskog komp-leks- a,
Hemijska Industrlja "Pan-fiev- o"
zavrSlla je novl pogon za Iz-ra- du
PVC cijevi u Ruml. U novoj
tvornlcl godiSnje 6e se Izradlvati
oko 5000 tona cijevi presjeka od 50
do 250 mlllmetara.
, S" t it ft .
- - .
1977
FOTOTEKA BAKE
MARIJANE
Marijanu Merllfi (79) poznaju svl
u Varaidlnu. Ona je na neki nafiln
vezana za posljednjih sedamdeset
godina hlstorije ovog grada. Tafinl-J- e,
ona je fiuvar i tvorac mnoStva
fotografija 'koje prikazuju razllfiita
razdoblja u zlvotu grada I najzna-fiajnij- e
dogadaje kojl su se tokom
posljednjeg vijeka u njemu dogodl-li- .
TRISMRTIZA2IVOTA
U Rovinju zivi Livlo Vldovlfi,
fiovjek koji je u posljednjih desetak
godina tri puta proglaSavan mrtvim
i to sluzbeno u novinama. PISufil za
tri razllfiita lista o Llvljevim ratnlm
dozivljajlma, jedan te Isti novinar je
na tri razlifiita nafiina "ubijao" zlvog
Livija. Kad jednog dana bude
stvarno umro, nitko u Rovinju u to
nefie povjerovati. Narofilto ako
bude objavljeno u novinama.
VELIKI PUT MALE
JULIJANE
Julijana Velkovska, djevojfiica iz
jednog makedonskog sela, jednog
je dana jednostavno iSetala iz svog
dvori5ta I nestala. PoSto je Julijanl
tek tri godine, ubrzo je njen nesta-na- k
primjefien i baka se data u
potjeru — bez ikakvih rezultata.
Kasnije, organizirana je prava
potjera, ali je dijete nadeno tek
nakon dva dana kako spava u
grmlju u planlni iznad sela. Mada je
ovo kraj u kojem i odrasll zaziru da
zbog zvljeri tumaraju битот, Juli-jana
se lijepo provela.
NIJEIDRIZUTESKO
Idrizu Krivafii, poljoprivredniku iz
sela MeSlne kraj Kosovske Kameni-ce- ,
dosadilo je da vodu za kufine
potrebe i po deset puta dnevno iz-vla- fii
iz bunara kraj kufie. Zato je re-§l- o:
sagradifie vodovod. Ostalim
seljanima zamisao o vodovodu fii-ni- la
se smeSnom i neizvodljlvom,
pa je Idrlz sam prokopao kanal dug
tri kilometara, polozlo Instalaciju i
u svoju kufiu uveo vodu sa planin-sko- g
izvora.
MOST ZA JEDAN DAN
U selu Nikoijaci, nedaleko od
RaSke, prireduje se jednom godiS-nje
sabor na koji dolaze i me§tanl iz
okolnih planinskih sela. Da bi stig-i- i
na sabor prinudeni su da pregaze
reku Ibar. Ona je, Istina, na ovom
mestu prllifino plitka all — planinci
nisu nlkada previSe verovali reka-m- a.
Ovo su iskoristili dovitljivci iz
doline. Konstruisali su nekollko
mostlfia, pa ih na ovaj dan postave
preko reke, a za prelazak naplafiuju
dobru mostarlnu.
:У -- 'jH $МЧњ1ф$£&}& c №!:?ЏШ"!Џ№
enimlot dime ИЛЖЈУСШ