Zwilazkowiec Alliancer, April 12, 1936

              liiswni KI
KK ii
li?mi
i
traf
ps :m
sr
MM
4 - ' -- ł If W?„ " " TTOT'7' V £~4' v " - wu vw '"-- „ j' % wv11 V-- m' -- mJIaw &£' f ' " W' _
- -- c i' "JM--r ?c3
mttt#Vi#M'rYWrw#: wiwmfim mm!' iiTnw HłBmw iMUKi limwiltt (BfaVrflTi WfrurłnyMMi aimłt-BM'rm'OH'BHfwn'Ji'- F tuwiui JtfJM iMiŁf yiuliiWjaawttrnOMferuMiinłyin if !- - im-- t BiW hvm-iBSHigi- Mi) mum w ifflsWfcagiiBm rał&włarjMłg-i-- u
i nijgy n w- -t in—j ►aiJŁ— ~ m jhhhihw iWian ajj iug- - nii 'tan™aWMevM flti WawwiiflJ wwM no r n f i — w — Wgaa SRRAO
--Y-j-tre- aM -- - =e- - -- -- - --r- _ r _' fBTfłij pi łi
Stronica 4-- to
& "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (APftlD 12-- 1936
"ZWIĄZKOWIEC"
OFFICIAL PUBLICATION OF THE POLISH ALLIANCE
OF CANADA
Published for Every Sunday
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wj chodzi na każd niedzielę
Redaktor A J STANIEWSKI
Administrator K J MAZURKIEWICZ
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzia C150
Półroczna 80©
W Stanach Zjednoczonych i Europie $200
Pojedynczy numar 5c
PrinUd and Published by Polish Alliance of Canada
Adres:
"Z W I Ą Z K 0 W I E C"
696 Queen St W Toronto Tel WA: 0334
olacy Nie Giną
Jedyną pociechą dla Polski i dla nas Polaków jest to
że się prędko rozmnażamy Niech nas nazywają czem
chcą królikami gąsienicami itd lecz nikt nie może po-wiedzieć
że n'e posiadamy tej wielkiej rozrodczej siły
potężnego i zdrowego narodu jakie każdy naród powi-nien
posiadać
Jednakowoż do zdechlaków nie mogą nas zaliczyć
tak jak mówią statystyki o drugich społecznych "naro-dach
że karleją zanikają i giną powoli jak to zobaczy-my
poniżej
Polak jest dziś przedstawicielem najzdrowszej ludzko-ści
świata — Powiadamy jeszcze raz nie martwmy się
dziś o to Niech sobie mówią co chcą a my możemy po-wiedzieć
tylko tyle że nie damy się tak prędko zwynaro
dowić i zgładzić ze świata jak również nie pozwolimy
się nabić w butelkę i zagłodzić w dzisiejszych granicach
Polski
Zaborcami cudzej ziemi nie chcemy być Polacy tern
się brzydzą Ziemi na całym świecie — jest do cljabła i
trochę Na tej podstawie potrzebujemy nie tylko mieć
okno na morze lecz tak samo słusznie nam się należą za
morskie kolonje dla naszego licznego przyrostu ludno-ści
i handlu
Drugie narody zanikają a ziemi mają pod dostatkiem
że nie wiedzą co z nią robić Kraje jak Anglja Francja
lub cały półwysep Skandynawski mają coraz niższą sto-pę
swego rozrostu A żywotny rozrost narodu to bardzo
dużo znaczy
Posłuchajmy co mówią drudzy o nas ci którzy zjedli
by nas dziś bez musztardy
Miesięcznik angielski "Economist" przynosi nam cie-kawy
artykuł który dowodzi na niezbitych faktach i cy- frach wprost trąbi na alarm że ludność na zachodzie
Europy zamiera i karleje
Czytamy tam w tern piśmie że z początkiem 19 stule
cia Anglja z Walją liczyły 8892 tysiące mieszkańców:
Niemcy liczyły około 22 miljonów mieszkańców Francja
27349000 mieszkańców Anglja stanowiła jedną trzecią
część ludności Francji Francja zaś była o 23 procent li-czebniejsza
od Niemiec
Dziś Anglja zrównała się z Francją mają prawie po
42 miljony ludności a Niemcy 66 miljonów
W najbliższej przyszłości bez wątpienia nastąpi od-mienne
przesunięcie ludności państw zachodniej Europy
Wyścig ludnościowy odbywa się dziś dla w'elu państw
w nierównych warunkach przyczem te nie równości
wzrastają i
Otwierają się więc dla Polski i dla innych państw śród
kowej i wschodn'ej Europy nowe widoki gospodarcze
ludnościowe i polityczne Szczególnie dla Słowian noro
dów żywotnych Sytuacja kolonjalna nabiera nowego
wyrazu Jest to bowiem nie tylko gospodarczy konflikt
ale i konflikt między narodami mn'ej i więcej żywotne-m- l
między narodami szybko wypełniającemi swe grani
ce ludnościowe czyli przeludniającemi s!ę a narodami
wyludniającemu
Bo jak wykazują obliczenia Anglja w roku 1965 mieć
będzie 385 miljonów a Polska wówczas liczyć będzie 45
miljonów ludności Na zasadzie obliczeń The Economist'
Polska pod względem ludności dogania Anglję I nie za-dłu- go ją prześcignie
W roku 1921 stosunek liczebny Anglji z Walją do Pol-s- ki przedstawiał się 3S: 27 Dziś przedstawia się 40: 33 ludWnoiobneycchzamnkanpięacńiastwbraamo liumdingoraścciji stapłaerjcielubpazńmstnwiejspzraz-e
jącej się ludności jest coraz silniejsze
Wybuch może odsunąć tylko otwarcie bram dla em-igracji
dla duszącej się w nędzy ludności krajów niezamo
żnych pozbawionych kapitału
Ajuuiiuou ianuil niujuu puzuiiwiona zarorjKow i niemo
gąca ich znaiezc ani w pracy w przemysłach eksporto- pwryzcehmyasnłoiwwycihnnyacnhi wusłeumgaicohracniia rszrencnznwbiogaty7cah„mpanńst„w„_
raz silniejszy motor ponedzanvv historii
Który krótkim czasie dokaże cudów przewrotu
Trzynastka
Przed kilku tygodniami dale Suje wiele nieszczęśliwego
kiej północnej stronie Ontario znaczenia tacy kiórzy 13-zagłę- biu górniczem Sudbuiy tce zawdzięczają wielkie powodze- -
powsuua nowa urupa wiązKU lnie żvciu
Polaków Kanadzie" z pięćdzie
sicciu świadomych i chętnych
członków
Dużo ludzi zabobonnych przypij
k UVbVJiU VU"
w
na 13-c- e
w A sa i
w
w
w
o tej marnej liczbie 13-t- ej rozpra
wy pisać gdyż takie marne licz-by
i znaczenia nie leżą w intere- -
SBSSSBmSmmmm mprn$mfmmcmmm&mm
W "Riverdale Park" wśród ogrodu
Stoi ogromna altana
W siatkę z drutu oplatana
W niej ptactwo różnego rodu
Którte wymieniać rzecz byłaby długa
Lecz rej wodziła papuga
Bo w krasne pióra okryta
I z gadulstwa znamienita
A stąd najbardziej zuchwała
Że kilka angielskich słów na pamięć umiała
1 ciągle je powtarzała
Dudki pawie i gawrony
Uwielbiały z wielkiem krzykiem
Że naród papug tak uczony
Iż obcym gada językiem
A ona
Wielką dumą napuszona
Z żadnym się juz v rozmowę nie wdawała
ptakiem
Z jedynym tylko szpakiem
Czasem przywitać się raczy
Bo wiadomo że bardzo sprytny naród
szpaczy
Ja je
Powiedział trafnie wiosen- - handlowe z
dysław w nego umarłych 193o nie uległy
ze wsi" że wszystkie nasze święta
mają swój specjalny charakter i
koloryt I słusznie — bo poszcze-gólne
nasze święta możnaby przed
stawić na obrazach i każdy łatwo
odgadłby jakie święto dany obraz
przedstawia Każde święto ma w
sobie coś bez czego nie umiemy
go sobie wyobrazić
Już na kilka tygodni przed świę
tami Wielkanocy wszystkie okna
wystawowe otrzymują sza-tę
"wielkanocną" której najczęst
szą ozdobą jest jajko wielkanocne
o najrozmaitszych dekoracjach
Gdy rozjeżdżamy się na święta
wielkanocne do domów naszych
życzymy sobie wzajemnie "smacz
nego jajka" Wogóle nie możemy
sobie świąt wielkanocnych wyo-brazić
bez wielkanocnego
Zwyczaj to stary w niepamięt
ne sięgające czasy a choć jest za
wsze jeszcze żywy i na silnej opie
ra się tradycji uległ już wielu
zmianom w swem znaczeniu i uży
ciu Używanie jajka w praktykach
różnych zwyczajach i wierze-niach
jest prawie tak dawne
dawny jest człowiek sam i tak po
wszechne że spotykamy je niemal
u wszystkich ludów świata
W zabobonie ludowym występu
je jajko jużto środek oczysz-czający
przeciwko złym siłom nie
czystych duchów jużto jako ofia
ra dla zmarłych już też jako sym
boi odrodzenia sił życiodajnych
przyrody
W Polsce zwyczaje z jajkiem
sięgają pogańskich jeszcze cza-sów
Chrześcijaństwo złączyło
znaczenie jajka ze swą naukn o
Zmartwychwstaniu Chrystusa —
Tak jak z jajka powstaje kurczę
przebijając samo skorupę jajka
tak Chrystus powstał sam z grobu
odemknąwszy sam grobo-wy
Rzecz zrozumiała że to tłuma
czenia nie jest pierwotne lecz
sztucztiie wytworzone przez chrze
ścijaństwo aby na swój sposób
wytłumaczyć zwyczaj 'jedzenia
jaj w święta wielkanocne
Wielkanoc jest świętem wiosny
i jako takie charakterem swym
wiąże się z jajkiem — symbolem
odradzającej się przyrody Poza-ter- n
mamy w zwyczajach wielka-nocnych
wiele śladów wskazują-cych
na istnienie kiedyś w tym
sie ludzi
mych
postępowych i świado- -
Wiemy tylko z doświadczenia
życiowego iż wszelkie powodze
nie w życiu poszczególnego czło-wieka
jak i całości gromady za
leżne są nie od łaskawych opatrz-ności
niebieskich ani od marnej
13-t- ki lecz od świadomości zarad
ności i wielkiej energji życiowej
bądź" to poszczególnej jednostki
lub całego społeczeństwa
Dość że powstanie naszej pla- -
czy owak nie będziemy tulcówki 13-t- ej w Sudbury wpisuje--
my do naszej dziennikarskiej kro
niki jako saldo naszych rocznych
przychodów
- PAPUGA 1 WRÓBEL
Wielkanocne
I ten słuchając pilnie przez czas długi
Nauczył się wymawiać kilka słów papugi
Stąd łaska i uprzejmości
U owej hardej Imości
Co siadłszy na pierwszej grzędzie
rozkazywać wszędziet
Wszystkie ptaki
Jaki taki
Spuściwszy główki na dół i pisnąć nie
śmiały
Chba by głosić tylko papugi pochwały
W tern polski wróbel choć nic pozorny z
postaci
Ani z miny
Ni z czupryny
Ale szczeiy i śmielszy od ptaków swych
braci
Zadarłszy dzióbka do góry
Rzecze do niej: "Moja pani
Skąd te fochy u wasani?
Wyrzekłaś się danego głosu natury
I z nas jeszcze chcesz szydzić?
I przewodzić nudnjm krzykiem
Paplając cudzym językiem!
w — '
niegdyś Wła Ogólne polskie
"Listach święta zagranicą w roku
swoją
w
jak
jak
kamień
Tak
Chciała
obioty
1 1 — __AA-- n h AWI Ałlf lftff A 7VT _ '_ _ i nlrl i--m AW7An zuania h y z iumcih iwjjiłcu- -_
Nilssona jest jajko jako symbol
siły rozrodczej szczególnie zbli
żone do krwi która według pojęć
pierwotnych była siedzibą duszy
czyli życia a przez to jajko jest
związane z kultem zmarłych Wie-le
mamy dowodów na to że właś
nie z tego powdu jaja składano
zmarłym w ofierze I jeszcze nie
temu był na Rusi zwyczaj
że dzieci w" dzień Wielkanocy no-siły
pisanki na grób swych rodzi-ców
Chrześcijańska dradycja ludo-wa
wytłumaczyła zwyczaj barwie
nia jaj na Wielkanoc na swój
I tak mamy o pochodzeniu
barwienia jaj cały 'szereg pięk
nych legend
Jaja malowane różne -- nazwy
zależnie od tego w jaki spo-sób
je pomalowano Sposobów ta-kich
jest kilka Najzwyklejszym
jest malowanie jajka na jeden ko
lor najczęściej czerwony
Celem uzyskania różnych
obwiązuje się niekiedy jajko
w różnych kierunkach a
potem gotuje lub zanurza się je
tak owinięte w jakimś kolorowym
roztworze Miejsca owinięte nitka
mi zostają białe na kolorowem tle
tworząc różne desenie
Najważniejszym rodzajem jaj
malowanych są właściwie "kra-szank- i"
ufarbowane w piękne wzo
ry czy desenie na kilka kolorów
Sposoby malowania jaj i narzę
dzia używane do tego mogą być
najróżniejsze — gdyż lud często
sam je sobie wymyśla
Sporządzaniem pisanek trudnią
się najczęściej dziewczęta i robią
z nich dary chłopcom też
jest specjalna gra w pisanki zwa-na
grą w "bitki" polegająca na
tern że kto stłucze jej skorupę o-trzy- muje
w nagi odę umówioną i-l- ość pisanek
Jak bardzo rozpowszechniony
był zwyczaj obdarowywania się
malowanemi jajkami o tem
czy fakt że na dworze ks Sapiehy
w Dereczynie w XVII w na stole
wielkanocnym miało być 8760 pi
sanek tj tyle ile godzin jest w ro
ku
W Kanadzie poprzestajemy na
jajkach czekoladowych które są
jeszcze ładniejsze i barwniejsze
Wpisujemy również na rachu-nek
zasług naszego "Związkowca"
który chociaż młody zdołał do-trzeć
i tam i poruszyć znieczulo-ne
umysła do lepszego życia orga
nizacyjnego
Nie tylko w Sudbury lecz w bar
dzo krótkim czasie powstanie 14- - ka i 15-tk- a i tak pójdzie dalej któ
re są dziś w przygotowaniu do wy stąpienia oficjalnego
Oprócz tego _ kilka pojedyn- -
♦v ugrupowań organizacyj-nych
które do dziś dnia chodziły
luzem zgłosiły chęć przystaniem
ao rodziny Związkowej
obozy
Ot powinnabyś sie wstvri7u
Bo to są narowy
Wiem ja dobrze słowiki
I i czyżyki
Bardzo piękne mają głosy Jednak nie ni
czasie ludów Europy
nitkami
o
i
z
'
a
i i -
u
Szarzy wroblowie jak rno
I
? ci " "'"
wróbel
wyczerca n
I z nie '
rzecz arcyuzyteczna
I
Polaka
listach do
Wielki —
miany i
u —
Orkan swych Według
jajka
1 I ui:uneBu jucihicliwcbu
dawno
spo-sób
mają
dese-ni
Znana
a
świad
nim większym zmianom o
dzi o ich sumę globalną Przecięt
na wartość obrotów handlowych
z zagranicą wynosiła w roku u-bieg- łym
na głowę mieszkańca Pol
ski 54 zł wykazując pod
względem od 1933 W
ramach jednak ogólnego obrotu z
zagranicą zaszły jak wiadomo
przesunięcia po obu
wymiany — wzrósł import
z zagranicy zmniejszył się eks-po- it
Przeciętnie na głowę ludno-ści
wyniosła wartość importu w r
ub 26 podczas w r 1924
— tylko 24 Obie te cyfry po
dobnie wartości ogól-nych
obrotów na głowę mieszkań-cz- w
— 54 są bardzo odległe od
analogicznych cyfr z dobrej
konjunktury Wartość obrotów za-granicznych
na głowę w ro
1928 wynosiła 192
przesunięcia jakie za
szły w poszczególnych grupach
naszych obrotów towarowych z za
granicą zasługują
W grupie import nasz
spadł dosłownie do w
1935 zmniejszył pokaźnie w
nasion ziaren i owoców ole
istych W grupie owoców i używek
raczej zmalał jedynie poważny
bo przeszło 14 miljonów wzrost
wykazywał przywóz pomarańczy
Zapominać własnej
W dziale surowców przemysło-wych
za wyjątkiem niektórych po
zycyj notujemy większego
wzioslu importu Nastąpiły nato-miast
przesunięcia w poszczegól-nych
gi tipach Tak więc przywóz
wełny surowej pranej i czesanej
wykazuje bardzo znaczny spadek
co uważać należy za fakt nie ko-rzystny
albowiem towarzyszy mu
wprost importu tkanin przędzy
Zmniejszył się również import ru
dy cynkowej barwników
cznych i produktów do ich wyrobu
Die zaznaczyć numerem szczęśli-wym
"Związek Polaków w Kana-dzie"
staje się kaźdem dniem
obozem pracy i wielkiego znaczę
nia
"Pękają nieczule lody i przesa-dy
światła ćmiące" ogół polski w
Kanadzie zaczyna rozumieć że ca
łe zbawienie wychodźtwa polskie
go na tem terytorium nlo™
od jednej wielkiej potężnej
organizacji Polaków i dlatego gar
na się pod sztandar Związku Pola
ków w Kanadzie
Pod sztandar Narodowo Postę
powy pod sztandar ludowo
czny ludzi pracy patrzących się
jasno trzeźwo na realne życie
społeczne przez bezpartyjne oku-lary
iiozebne że są w Kanadzie
osoby lub którem ten wiel
ki rozmach naszego życia organi-zacyjnego
nie podoba się Chciały
ty apewne widzieć nas kroczą
cych w ogonku na r™ln--
Wych SrV7T-TIB- nł di n 13 Mmy o!no "!___ „ --™
brzydkie
mowy!
że
skowronki
im zazdroszczę'
Ale sobie świergocę wi
Abnyie trzperbaawdmęi pboywłoiedozbiceećj" mowv
MObiaył tysłluksozntoeśćsłowa z sercchaoć mały
N padły jak groch na ściaię
ZTnoaćwioabtcieymch snięarodówrozmwoiwałyj
konieczna
Ale Polak do
Używać albo rożnom-Obce- j mowy
to grzech moda taka
w
porównaniu
ile cho
nie tym
zmian roku
stronach bi-lansu
zł gdy
zł
jak cyfra
zł
lat
Polski
ku złotych
Niektóre
na uwagę
zbóż
zera roku
się
dziale
nie
syntety
jest
spole
nie
1 — — —- i „
ianaiu miski
kauczuku w-7i-ń- ol !_!_
a7J
„„ "uiuimast r~
wóz bawełny o 2 miljony złJ
S-J- JC juz prawie cyfry fanpgJ fnrrn Cltrnicn 1- -1- 1
iv-- u "ui--a n miacn dobrej y junkturv nrz-v -s- nnflin „ 1 —„ iiuiiunaja
iowycn iKanin i przędzy baw
nej zwiększył się także przyl
-- - i uujJuuKow a pafl
tem żelaza i stali rudy żelaza]
miedzi aluminjum itp
W rlrL w „
arkan
EM
h ł uuii: liiii v u irłrai i__
r
A
we wszystkich działach za njjp
maszyn włókienniczych Ł
przywóz w loku ub zmaL %
w dalszem ciągu 0 i miljon i Lc
Zwiększała się bardzo znacznie t -
zycja przywozu samochodów c „
szło trzykrotnie wzrósł import i og] ników lokomobili turbin obn Lm
DiareK cio metan maszyn i czei: y j
maszyn elektrycznych wszelkiej uUVt Po stronie eksportu prresunf liwo
cia są auze zwłaszcza w
artykułów wełnianych
wywóz poważnie zmalał
ziemiopłodów miljoafe
dziale produktów hodowlany!
prawie miljonów złotych
największej pozycji
wywozu węgla
ubiegłem spadek
Redukcję wykazuje również
eksport grupie nafty
duktów grupie wlókiennicH
bardzo poważnie
wzrósł wywóz pozostałe
kuły tej grupy wykazują
większych zmian
grup lamer
któryt: hi
W dzli' kc
o z górą 5 robn
w ' ®
o 27 Co
W nautj
— — mamy w r
ku o 26 8 eE
zł z 150 milj zł na 131
en
w i jej pro
W
bo 10 milj ii
lnu n
nie
ogół
Bardzo znacznej ledukcji clenia
w roku ubiegłym eksport wfcł
giej z kolei największej po mfr
grupie naszego bilansu handlor
go —drzewie gdzie wywóz zrcii'
szył się o dwadzieścia kilka cl'
złotych
Poważny spadek eksportu r
dzińiy również w grupie zelaii
wyrobów hutniczo żelaznych j
stal szyny lury w gnp
maszyn i aparatów
ktrynerstwa
mów
partyjnych prepł
życie normalne nie zna ogni
czeń życie jest życiem a prof
my są programami a doktric
two jest fanatyzmem My i
ponad wszystkieri Jesteśmy od--
zwierciadleniem potrzeb i
ści własnych Polaka wychoW
Polaka robotnika
Miejsca mamy dużo dla $
kich kto chce z nami pracow
żyć niech staje w jednen seft
bez dużego gadania bez g"1
twa bez wiercenia dziur w '"'
chu pertraktacji i :arfr:Ł4:Kw
Pokazać oblicze szczere )&:
zrozumiałe tak jak zrobiła U
C„JU_ l-- ij T-BSW- lft uuuuuij v"- -"
nać do ciężkiej organizacji
ki przy kowadle Związkowa
Liderów ani kaprali w ct
szeregach nie potrzeba
dydatów na te stanowisk
dużo Potrzeba ludzi praS"' B
rych świadomych i oddsiT"?
skości i sprawie Ic"
--M
I-- W"
li
WP m
te
S?1
kiem r
rych
fcypu- -
o
dalej
bez
itr £UJiaaik- -
atf?
dobrs