000141a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
fil
i
USiR
PI
Stronica 4-- ta "Z WUZKOWIE C" SIERPIEŃ (AUGUST) 29 — 1937 Nr 35
land
"Z WIĄZKO W ItE C"
OFFICIAL PUBLICATION OFTHE POLISH ALLIANCE
OF CANADA
Published for1 Every Sunday
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi na Kaźdjj niedzielę
Redakter A J STANIEWSKI
Admlntitrator K J MAZURKIEWICZ
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie $150
Półroczna 80c
W Stanach Zjednoczonych i Europie 5200
Pojedynczy Numer 6(f
Printed and Published by Polish Alliance of Canada
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
696 Queen St W Toronto Ont Tel Redakcji: EL: 8633
ł m m + + + m + + mm0mmmm lyij-yM---%Jyr%irYYrŁr-ill
ii Dwa Przykłady
SWOIM CZASIE donosiliśmy w '"Związkowcu"
kilkarazowo o życiu kolon ji polskiej' w nie dużem
przemyslowem miasteczku Welland Ont
Od szeregu lat istniało tam Towarzystwo Pol-sko
Welandzkie składające się z kilku dziesiątek
członków posiadające swój własny Dom Polski i
zasobną kasę
Aktywności swojej nie wykazywało żadnej określone-go
programuŁniepósiadałp ograniczało się zaledwie do u
rządzenia balików zwykłych zebrań członkowskich odsu
wało się od wszelkiej pracy postępowej zasklepiając się
stale w przestrzalycli formach patryjotycznych "Bóg i
Ojczyzna"
Wobec takiego kursu prowadzenia swojej pracy z ro-ku
na rok upadało JLnie mogło się podnieść
W tymże samym czasie od lat trzech samorzutnie po-wstała
do życia Grupa 12-t- a "Związku Polaków w Kana-dzie"
Składająca się z postępowego materiału ludzkiego
zasobna w energję świadomość i poświęcenie Bezdomna
bez materjalnych środków do rozwoju swej działalności
Jednako ta mała grupka biednych działaczy widząc
wielką ospałość i gnuśność w Towarzystwie Polsko Wel-landzkie- m zwracała się do tego Towarzystwa po brater-sku
ofiarując!bezinteresownie swojąypomoc i rady w pro
wadzeniu szkółki dla dziatwy polskiej w urządzaniu
przedstawień koncertów i wieców i odczytowych zebrań
dla tamtejszej Polonji Za ikażdą rażą odrzucano ich bral
nie rady i bezinteresowną pomoc wyśmiano i obrzucano
działaczy Związkowych mianem burzycieli! ładu i wiecz
jiego spokoju nazywano ich tak jaki wszędzie warchoła
ani i komuniśtamijiul -- y uM '
Na tym punkcie w tamtejszej osadzie powstawała co- -
iaz' większa rywalizacja ovpJywyJdominacje Twśród
tamtejszej' kolonji gplskjej I kiedy Grupa 12-t- a przez
swą postępową aktywność coraz więcej zdobywała dla
siebie uznanie pośród tamtejszego starszego obywatel--
§Łstwa pomimo że 'nie posiadała własnego Domu to o tyle
f "Towarzystwo Polsko wellandzkie" traciło grunt pod no
"gami swymi przez brak aktywności i postępu w działał
nosci swojej
Wiadomem jest każdemu że w takich razach szczury
uciekają z tonącego okrętu to samo było i tam Właśnie
członkowie tego Towarzystwa' usuwali się po jednemu w
domowe pielesze nie widząc żadnej perspektywy dla wla
snego Towarzystwa
W końcu tego przesilenia świetle jsj członkowie "To-warzystwa
Pol Wellandzkiego" zwrócili się z prośbą do
Grupy 12-t- ej — proponując tym "bolszewikom" objęcie
Domu Polskiego na własność przez Grupę 12-t- a w Wel-land
Po dłuższych pertraktacjach przyszło do zgody i
porozumienia Dom Grupa 12-t- a nabyła
Dnia 15-g- o sierpnia b r odbyła się w tamtejszej osa-dzie
polskiej podniosła uroczystość poparta licznie przez
tamtejszą Polonję na której zaproszony miejscowy bur-mistrz
tej osady znający dobrze stosunki miejscowe Po-laków
w Welland i Crówland życzył w mowie swojej wy
trwalej pracy i dalszego postępu Grupie 12-t- ej Związku
Polaków w Kanadzie
Zarząd Gćntralny Redakcja i Administracja "Zwiąż
kowca' jak i wszystkie Grupy przysłały swych przed-- '
Fiuiwicise'iu? im„iu it- c-i iegramy giiiiiuiu—tujjue
Dom nabvtv przez Grupę 12-t- ą przedstawia się wspa- -
niale
sady
czyściutki nowo odnowiony stojący z dala od tej o
' z dumą spogląda na zadymiony Welland i Crow--
iako zwycięzca Wnętrze całe gustownie przybraną
c-ini-o
w dekoracjach i barwach narodowych polskich
Dom Polski mieści się przy głównej przejazdowej uli-cy
każdemu przechodniowi i przejeżdżającemu rzuca
rip w oczy wielki szvld umieszczony na froncie budowli
w dwóch językach: Dom Giupy 12-t- ej Związku Polaków
w Kanadzie"
Powyższe dwa przykłady z życia organizacji Wellandz
1 _i „i__1 l„J„ J1r nr nnlll-- KltJ'IUtL'Il UCUiJ UUl 1UIS liuunno vmci mjjk"rjVcCii7i)nwÓAv "TjirxliKun V" "7„V
wymUść i po po życie sięgać nowe''
W sprawach organizacyjnych nie stanowi o losie i roz
--woju Towarzystwa pieniądz protekcja i przestarzałe ha
Lecz świadomość idea poświęcenie i wytrwałość!
OKRUSZYNKI WIEDZY
W pewnych okolicach ziemi ra-domskiej
włościanie zakopują tro-chę
święconego na swoich miedzach
w nadziei dobrych urodzai
Chińskie różańce muszą byc zro- -
twa ma być skuteczna i wysłucha
na
Nieuczciwi zamordują oczernią o-kła- mią
zmieszają cię z błotem twe
bione z pereł i r korali jeżeli modli imię splamią
" — — — ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ]
TEOFIL LENARTOWICZ
Dumka Wygnańca
Na dolinie" na zielonej J
Widzę w dali wioskę małą
Domek płotem ogrodzony
Na zakręcie brzozę białą -
Do gościńca droga długa
Na niej lipy" i topole r
Poza wzgórkiem srebrna struga
A za strugą szczere pole
Nawet kwiatki takież prawie -
Na pagórku na przydrozu ' '_
Dziki piołun w bujnej trawie '
I bławatki rosną w zbożu
- "
Gdyby jeszcze tam na boku
Krzyż się chylił na rozstaju
A dąb siwy u potoku
To bym myślał żem już w kraju
Jaka cicha szczęsna chatka
Przy niej matka dziewcząt dwoje
Czemuż to nie moja matka?
Czemuż to nie siostry moje?
Słońce zaszło za lasami
Lud wesoły"" idzie z pracy
Czemuż się nie cieszę z wami?
Czemuż wyście nie Polacy? t
Ptak powrócił w swoje gniazdo
Zwinął skrzydła utrudzone
Chmurna losów moich gniazdo
Gdzież mię wiedziesz w którą stronę?
Płyńcie płyńcie łzy tęsknoty
Nieutulone łzy tułacze
Może jeśli dzień przepłaczę
Noc przyniesie mi sen złoty
Farma z Elektryczną Obsługą
Czyście mieli kiedy sposobność o
glądania nowoczesnej farmy obslu
giwanej niemal całkowicip elektry-cznością
i odpowiedniemi przyrząda
mi elektrycznemi? Farma taka zna"j
duje się w Sterling yirginia"" Oglą
dali ją z wielkiem zaciekawieniem
delegaci którzybrali udział wśwla
tówej Konferencji która niedawno
temu "odbyła się w Washingtonie a
omawiała spiawy'Związane ze sposo
bami użytkowanie energji popędo
wel
I Na farmie" tej wentylacyjne wla
traki roznoszą orzeźwiające powiets
rze we wnętrzu długiego budynku'
w którym są-dojonekro- wy Wcsoli
i skoczna muzyka radiowa przygry
wa by utrzymać krowy w stanie za
dowolenia gdy są dojone przy po-mocy
odpowiedniego przyrządu e-lckiryc- znego ma się rozumieć
Muchy narażone są podobno n
śmierć jaką giną ludzie skazani na
krzesło elektryczne Jeżeli muchy
próbują przedostać się przez siatki
giną na miejscu gdyż siatki te są
nóelektryzÓwane odpowiednim prą-dem
elektrycznym
Nikt m lej farmie nie męczy się
widłami pizy podnoszeniu siana
Odpowiedni elektryczny przyrząd
spełnia lo zadanie z zupełną łatwoS
cią chroniąc człowieka od bólu w
plecach Jeden człowiek może wyła
dować Mano z olbrzymiego wagonu
i nie odczuwa wcale zmęczenia
Na dziedzińcu jasno wieczorem
jak we dnie dzięki światłu z odpo-wiednieg- o reflektora Znajduje się
tam także motor łatwy do przeno-szenia
z miejsca na miejsce i odpo
wicdnlo połączony ze stajnią garr
żem pompą i innemi przyrządzenia
mi
W budynku gdzie mleko jest trzy
man znajduje się odpowiedni przy
rząd do chłodzenia mleka do chło-dzenia
powierzchni a także przy
Ma ich Polska wiele a niektóre
są zupełnie unikatami w całej Euro
pic Warto przypomnieć te zwłasz-cza
które lezą opodal uczęszcza
nych szlaków wycieczkowych i dla
:ego mało są znane
Istnieje więc gejzer w Polsce —
znajduje się on w pobliżu miejsco
wości Szkło 50 kilometrów od Lwo
wa Z dna piaszczystego t potoku ply
nącego w odległości około 3 kilome
trow od wsi Szkło bije jedyne na
kontynencie europejskim gejzero-wat- e źródło przezywane przez lud
ność miejscową ''Kipiaczką" Ze źró
dla strumyka tryska jak gejzer słup
wody na wysokość 1 i pól metra
Źrrdełko to działa jak gejzer: stru
mienie gorącej wody wytryskują co
kilka minut
Bezdenne jeziorko istnieje w Ma
łopolsce Wschodniej u stóp łańcu?
cha górskiego zwanego Miodobra
nieJeziorko to jest tak głębokie że
ludność miejscowa twierdzi iż wo
dy jego sięgają "aż do środka ziemi"
Rzeczywiście głębokość jeziorka te
go jest ogromna nie zdołano dotych
czas zgnębić — trzebaby do tego u
żyć chyba specjalnej sondy jaką
się używa do pomiaru' głębokości
mórz Jeziorko to nigdy nawet pod
czas największych mrozów nie za
marza
C-- _ - -- _
o-sanuenia-iy
las znajauje się w
_s
-- ?
t "r 5%
-
rząd do ogrzewania wody
W budynku gdzie przygotowywa
na jest pasza znajdują się odpowied
nie przyrządy do zgniatania i mie-szania
ziarn a także do wyłuskiwa
nia kukrydzy
W kurniku zaprowadzone jest
światło ultrafioletowe w pracowni
farmerskiej któnfjest jakoby pew-nego
rodzaju warsztatem jest elek-tryczna
maszyna do wiercenia dziur
okrągła piłka elektryczna i inne
przyrządy Nawet pilnowanie krów
gdy wyjdą ze stajni dokonywane
jesUprzy pomocy elektrycznością Od
powiedni silny łdrut naokoło pastwi
skaj naładowany"elekirycznością od
uczą i w stanowczy sposób każdą kro
wę czy inne zwierzęta domowe
które chciałyby przedostać się przez
ten drut Po jednej czy najwyżej
dwóch takich próbach krowy czy
świnie trzymują w odpowiedniej od
legloścl od tego drutu'
Budynek mieszkalny jest opatrzo
ny"w przyrządy elektryczne wszel-kiego
rodzaju) które w wielkim sto-pniu
ułatwiają pracę domową Pra-sowanie
odbywa się przy pomocy
odpowiednej maszyny do prasowa-nia
Jest tam także piec elektrycz-ny
do gotowania Naczynia kuchen-ne
myje przyrząd elektryczny tak
samo również 1 masło Na pierw-sze- m piętrze znajduje się w niskiej
sypialni odpowiedni przyrząd przy
pominający duży aparat radiowy
który utrzymuje powietrze w sta-nie
świeżości W kuchni są przrrza
dy elektryczne do pieczenia plac-ków
kawiarka maszyna do prania
lodownia i przyrząd do ogrzewania
wody
Farma' ta została wyposażona we
wszystkie te przyrządy elektryczne
za sumę $3000 licząc druty elektry
czne i jest uważana jako "przecięt
na amerykańska farma w niedale-kiej
przyszłości"
Bogactwa Polski
Krakowa W posępnych dzikich wą
wozach w pobliżu tej wsi znajdu
ją się wielkie skamieniałe pnie
wśród których zdarzają się okazy o
półtora metrowej średnicy
1500-let- ni cis znajdujesię w po-Mi- iu miejsowości Kniażdwór na
iiuculszczyznie 10 kim od Kołomyi
A w tymże lesie są l cisy tylko nie
co młodsze po 1200 lat lub 1000
lat najmłodsze zaś pamiętają cza-3- y wojen Napoleońskich Drugi ciso
wy las znajduje się na 'Pomorzu w
pobliżu miejscowości Lniano na li-n- ji kolejowej Laskowice — Chojni
ce (w tym lesie ponoć jeszcze przed
wojną rósł cis którego wiek oblicza
no-n- a 2000 laL Obydwa te lasy ci-o- ve są obecnie jedynymi w Euro
pie
Polski "węzeł gordyjski" Na gó- rze św Marcina niedaleko Tamowa
znajduje się piękny modrzeniowy
ktrozśucióołesko:blpiwosoiśaćdazjąucpyełnwieswwyymjątk--won-ę
wą — jest nią łańcuch zamknięty
drewnianym zamkiem którego do- tychczas nikt nie zdołaj otworzyć
choć próbowali tego najznakomitsi
ffcaochnoanwjcyzoNstiaełzwpyrzkełzy tenniezwaimdoemk ewgoy
pasterza z jednej sztuki drzewa
nm"iManleejcznjyużStamwi"ejscWowpoośbcliiżuSwzMspno
znajduje się nie wielkTstaw wktó- -
Żniwa w Polsce w Całej Pełni
(KORESPONDENCJA WŁASNA)
Ciche malownicze i urodzajne po
la od morza po Karpaty wzdłuż i
wszerz całej Polski — zaroiły się
bujnem życiem
Wśród rozległych łanów wyzłaca
nych pszenicą posrebrzanych ży-tem
przesuwają się szeregi żniwia
rzy dzwonią kosy błyszczą w słoń
cu sierpy krążą w koło żniwiarki
W znojnym trudzie rolnika kosia-rza
i żniwiarza — zbieramy dojrzą
łe plony zbieramy nasz chleb po-wszedni
w dosłownem znaczeniu i
przenośni zbieramy bogactwa któ-rymi
darzy nas co roku nasza szczo
dra ziemia Zwraca nam ona "teraz
stokrotnie zasiane w nią ziarno
Wkrótce zapełnią się stodoły stogi
a następnie spichrze
Żniwa są w całej pełni
Dla "każdego kraju rolniczego a
więc także i dla Polski która coś w
80-c- iu procentach jest krajem rolni
czym z okresem żniw związane są
wielkie nadzieje — a równocześnie
wielkie obawy: czy aby nie zawiodą
czy będzie urodzaj czy czeka nas
rok chudy czy tłusty
W poprzednich latach' kryzysu
gdy wszystko było na odwrót uro-dzaj
był uważany raczej za klęskę
— tak w całym świecie jak i w Pol
sec Lecz dzisiaj gdy widoczna jest
na wszystkich polach poprawa i co
raz lepsza konjunktura gdy nastały
już normalne stosunki i warunki —
rolnictwo polskie oczekiwało z nie
pokojem tego rocznych zbiorów
jeszcze pierwszycn o-e- nu nawet me miotów nie ma ale już można stwier
dzić że obawy te były płonne Tyl-ko
w niektórych okolicach kraju na
glebach lekkich z których wilgoć
pod wpływem słońca szybciej wypa rowala zboże zbyt szybko dojrzało
1 ziarno nie miało czasu się rozwi-nąć
może takie ziarno będzie nieco
lichsze
Poza tym pewne ilości zbóż w nie
których częściach kraju zniszczył
grad lub posucha Pewna też część
ozimin ucierpiała od mrozów —
wskutek braku pokrywy śnieżnej
Ale na podstawie wiadomości z
całego kraju jiiż teraz można twier
dzić że tegoroczne żniwa w Polsce
nie będą gorsze niż w roku poprzed
Naogół tegoroczne rozpoczęte już
żniwa nie upoważniają do żad-nych
obaw i zapewne po' zapełnie-niu
rezerw aprowizacyjnych w kra
ju pozostanie — jak zwykle zresz-tą
nadwyżka zbóż na' ekśbort
Źe'tVmr1TfmiPr1clrn' vlniln 7!
dzie już dopłacała do eksportu zbo 'ł
Miasto Tkanin Polskich
Nie wiele jest miast w Polsce tak
pięknie położonych jak Bielsko le- -
du Zachodniego Stąd też stanowi
okntóorywapżrnzyewpijuanjąkt stięurywstykcazżndyy dpzrzieeńz
świąteczny tysięczne rzesze turys- tów narciarzy letników szukają-cych
wywczasów w Beski
dzie lub przejeżdżających w stronę
Zakopanego czy Wisły Dziesiątki
pociągów zwozi rozbawionych mie
5zczuchów którzy wykorzystują
każdą wolną chwilę by nasycić
piersi ożywczem powietrzem gór- skim i uczynić' zadość chwalebnemu
zwyczajowi wyjazdu w góry na każ
ue swięio
Cuda przyrody tworrnm nmn!
kną panoramę Bielska zaczynają
się lasem Cygańskim tuż przy ru- chliwej asfaltowej ulicy z której wchodzi się do pięknie urządzonej i ciągle powiększanej części parko-wej
a stąd dobrze utrzymanemi i
dznuacnzaonewmsizysdtkroiegasmtrionwy głąb Beski
Do niedawna jeszcze nie docenias naznaczenia Bielska jako węzła tu
rystycznego W wykonanym jednak obecnie pięcipletnim planie inwesty
cyjnypi mieści się program racjo- nalnej zabudowy miasta i uporząd-kowani- a ulic przebudowa kanałów
wweyjmiaznałaożesineicei wzioedleońcciąógwoweij kwi igeatznoi
kow% uporządkowania parków i o-gro- dow miejskich
Monumentalnym dziełem inwesty
cbyajsneynmjeodsytnatynjcphod lawtzjgelsętdewmspmanalioawły
niczego i położenia w Polsce T™ to rasowate Dłaszc7V'~7nvv i "ruWorwiu„n„aiie lid I bwieuone są zwrócone na południe
baPseisnzoąwci owisnpwaensiatyłącjaocphrawnięe można
jdpeoodtmeikąnmgtóoąmrcwaielzijtaowpnooJrerzmygyoewtrrpeoóozdwejneremwj anwro£śćwWoawpdinyyenni-owcs-ioy
Kazano miłości pisać nanisała
własne imię kazano jej czytać prze
czytała własne imię kazano jej ra
chować a ona pomyślawszy chwilę
rzekła: Tegom się nie uczyła
mletn TT ćrJl_ "~ „ SIUUJU 4eg0 stawu czemi
się plama wskazująca miejsce w kto
rym z dnabije źródło siarczanu 'Itlomr -
miejscowości Kwaczale niedaleko iym woda jest zupełnie biała jak wet podczas "największych m
TTwTnW"'''-- 1
M--rf-
J
J£+-rJ?ia"ZZLiiiJ&r-i
ża bowiem zboże dumpingowe zn&
ńęło już z rynków światowych
Dzięki upalnemu i słonecznerna
latu bardzo dobry jest urodzaj owo ców Dobrze obrodziły zwłaszcza
czeresznie i wiśnie zaś zbiór śliwek
gruszek i jabłek — zapowiadają si
doskonale Bardzo dobrze obrodziły
i piękne zbiory rokują owoce po- łudniowe udające w najlepszym
kątku Polski — w Zaleszczykach
mianowicie: winogrona morale i brzoskwinie
" Niestety' jednak" sadownictwo ni?
w Palsce jeszcze na należytym
poziomie wciąż jeszcze za mało jest
racjonalnie urządzonych gospo-darst- w sadowniczych A choć żarów
no klimat Polski jak i sama gleba
nadają się doskonale do wyhodowa
nia i produkowania szlachetniej-szych
gatunków owoców 'zwłaszcza
jabłek Wystarczy wymienić niep-orównane
w gatunku i doskonałe pol
skie renety złote i szare Ludzie
przedsiębiorczy tmogliby w sadow-nictwie
znaleźć wdzięczne pole pra-cy
Zainwestowany kapitał w racjo
palne sadownictwo po paru latach
sowicie by się opłacił a przy tern po wstaćby mógł z biegiem czasu no-wy
i cenny artykuł eksportowy
Jeśli chodzi o nowe działy pracy
to w związku z odbywającemi się o
becnie żniwami nasuwa się jeszcze
jedna uwaga Oto niemal wszystkie
kosy i sierpy— a jest ich w Polsce
I w chwili obecnej setki tysięcy w ru
wprawazie może mujony — są
nim
—
—
polskim
j
—_
stoi
pochodzenia krajowego są obce
Sprowadza się je zwyczajowo je
szcze od czasów przedwojennych z
Austrji W roku ubiegłym sprowa-dziliśmy
kos i sierpów z zagranicy
za 1750000 zł z czego z samej Au-strji
za 1040000 zł
Znów pole dla przedsiębiorczych
ludzi A fabrykakos gdyby wytwa
rzaia produkt dobry miałaby zbyt
zapewniony I to nawet nie jedna fa
bryka Mogłaby śmiało powstać na
przykład w centralnym okręgu prze
myślowym sandomierskim który
posiadać będzie tanią energję elek
tryczną i gazową W okręgu sando
mierskim już teraz buduje się sze-reg
nowych fabryk bowiem teren u
zbrojony jest1 tanią energją i ma za
pewnione różne przywileje
Takie to refleksje nasuwają sij
do wtóru z brzękiem kos i sierpów
tnących polskie łany w pełni żniw
Chodzi bowiem o najlepsze plony i
pracy ' polskiej na wszystkich polach
działalności
TvlkO? iTtnioOfl1 1937L
Karol Bobak
był to największy i jedyny tego ro
dzaju objekt w Polsce
Jak wyjątkowym jest położenie
Bielska tak też wyjątkowym jest
rola jako ośrodka przemysłowego
Miasto wynoszące 27 tysięcy miesz-kańców
posiada około 400 mniej
szych lub większych zakładów prze
myślowych a w tern 187 tekstyl
nych i 24 przerabiania metali
Towary tekstylne szły przed woj
ną na cały świat a i teraz pomimo
ograniczeń handlowych towar biel
skl jest poszukiwany na rynkach za
granicznych Solidność wyrobów
bielskich jest znana w całym świe-cie
Rozwój miasta krępowany jest
szczupłością terenów miejskich Czy
nione są starania o przyłączenie
gmin podmiejskich oraz Białej
Trudno bowiem sobie wyobrazić
dalszy rozwój miasta bez poszerze-nia
jego granic zwłaszcza że roz-wój
-- przemysłu idzie szybkim kro-kiem
naprzód
Z robót publicznych ostatnio prze
pi owędzonych najważniejszym jest
przeciągnięcie' wodociągu do Dzie-dzic
rozszerzenia tern samem za-sięgu
bielskich urządzeń wodocią-gowych
— rozbudowa sieci dróg
miejskich kontynuowanie prac ma
jących na celu UDiekszenie miasta
budowa1 tanich domów robotniczych
i modernizowanie urządzeń miej-skich
i wybudowanie brakujących
dalej most betonowy przez Białkę
przy ulicy Republikańskiej
Równocześnie Zarząd Miejski nie
spuszczatz okawalki z bezrobociem
Wszystkich miejscowych a częścio
wo i bezrobotnych z okolicznych
gmin przyjmuje się do robót miej-skich
i zatrudnia przez większą
część roku t j przez 8 miesięcy
W roku 1936 przeznaczono ogó-łem
na inwestycje 939 tysięcy zŁ
Tak pracuje i rozwija się Bielsko
miasto wysyłające do najodleglej-wybuudowaniem
"zapory w Porae ' szych zakątków globu swe wyroby
Jest jedna miłość co nie liczy na
odpłatę nie szczędzi ofiar„ place
a przebacza odepchnięta wraca
zdradzona wzmaga się jeszcze: to
miłość macierzyńska
Lecz ze wszystkich tyranek najo-krutniej
rani sroga miłość ta wszy
stkich wielowładna pani Sama jej
słodycz jadem śmiertelnym a prze
cie człek rozumie że bez niej gorzko
żyć na świecie
---
?
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, August 29, 1937 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1937-08-29 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000111 |
Description
| Title | 000141a |
| OCR text | fil i USiR PI Stronica 4-- ta "Z WUZKOWIE C" SIERPIEŃ (AUGUST) 29 — 1937 Nr 35 land "Z WIĄZKO W ItE C" OFFICIAL PUBLICATION OFTHE POLISH ALLIANCE OF CANADA Published for1 Every Sunday ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE Wychodzi na Kaźdjj niedzielę Redakter A J STANIEWSKI Admlntitrator K J MAZURKIEWICZ PRENUMERATA: Roczna w Kanadzie $150 Półroczna 80c W Stanach Zjednoczonych i Europie 5200 Pojedynczy Numer 6(f Printed and Published by Polish Alliance of Canada Adres: "ZWIĄZKOWIEC" 696 Queen St W Toronto Ont Tel Redakcji: EL: 8633 ł m m + + + m + + mm0mmmm lyij-yM---%Jyr%irYYrŁr-ill ii Dwa Przykłady SWOIM CZASIE donosiliśmy w '"Związkowcu" kilkarazowo o życiu kolon ji polskiej' w nie dużem przemyslowem miasteczku Welland Ont Od szeregu lat istniało tam Towarzystwo Pol-sko Welandzkie składające się z kilku dziesiątek członków posiadające swój własny Dom Polski i zasobną kasę Aktywności swojej nie wykazywało żadnej określone-go programuŁniepósiadałp ograniczało się zaledwie do u rządzenia balików zwykłych zebrań członkowskich odsu wało się od wszelkiej pracy postępowej zasklepiając się stale w przestrzalycli formach patryjotycznych "Bóg i Ojczyzna" Wobec takiego kursu prowadzenia swojej pracy z ro-ku na rok upadało JLnie mogło się podnieść W tymże samym czasie od lat trzech samorzutnie po-wstała do życia Grupa 12-t- a "Związku Polaków w Kana-dzie" Składająca się z postępowego materiału ludzkiego zasobna w energję świadomość i poświęcenie Bezdomna bez materjalnych środków do rozwoju swej działalności Jednako ta mała grupka biednych działaczy widząc wielką ospałość i gnuśność w Towarzystwie Polsko Wel-landzkie- m zwracała się do tego Towarzystwa po brater-sku ofiarując!bezinteresownie swojąypomoc i rady w pro wadzeniu szkółki dla dziatwy polskiej w urządzaniu przedstawień koncertów i wieców i odczytowych zebrań dla tamtejszej Polonji Za ikażdą rażą odrzucano ich bral nie rady i bezinteresowną pomoc wyśmiano i obrzucano działaczy Związkowych mianem burzycieli! ładu i wiecz jiego spokoju nazywano ich tak jaki wszędzie warchoła ani i komuniśtamijiul -- y uM ' Na tym punkcie w tamtejszej osadzie powstawała co- - iaz' większa rywalizacja ovpJywyJdominacje Twśród tamtejszej' kolonji gplskjej I kiedy Grupa 12-t- a przez swą postępową aktywność coraz więcej zdobywała dla siebie uznanie pośród tamtejszego starszego obywatel-- §Łstwa pomimo że 'nie posiadała własnego Domu to o tyle f "Towarzystwo Polsko wellandzkie" traciło grunt pod no "gami swymi przez brak aktywności i postępu w działał nosci swojej Wiadomem jest każdemu że w takich razach szczury uciekają z tonącego okrętu to samo było i tam Właśnie członkowie tego Towarzystwa' usuwali się po jednemu w domowe pielesze nie widząc żadnej perspektywy dla wla snego Towarzystwa W końcu tego przesilenia świetle jsj członkowie "To-warzystwa Pol Wellandzkiego" zwrócili się z prośbą do Grupy 12-t- ej — proponując tym "bolszewikom" objęcie Domu Polskiego na własność przez Grupę 12-t- a w Wel-land Po dłuższych pertraktacjach przyszło do zgody i porozumienia Dom Grupa 12-t- a nabyła Dnia 15-g- o sierpnia b r odbyła się w tamtejszej osa-dzie polskiej podniosła uroczystość poparta licznie przez tamtejszą Polonję na której zaproszony miejscowy bur-mistrz tej osady znający dobrze stosunki miejscowe Po-laków w Welland i Crówland życzył w mowie swojej wy trwalej pracy i dalszego postępu Grupie 12-t- ej Związku Polaków w Kanadzie Zarząd Gćntralny Redakcja i Administracja "Zwiąż kowca' jak i wszystkie Grupy przysłały swych przed-- ' Fiuiwicise'iu? im„iu it- c-i iegramy giiiiiuiu—tujjue Dom nabvtv przez Grupę 12-t- ą przedstawia się wspa- - niale sady czyściutki nowo odnowiony stojący z dala od tej o ' z dumą spogląda na zadymiony Welland i Crow-- iako zwycięzca Wnętrze całe gustownie przybraną c-ini-o w dekoracjach i barwach narodowych polskich Dom Polski mieści się przy głównej przejazdowej uli-cy każdemu przechodniowi i przejeżdżającemu rzuca rip w oczy wielki szvld umieszczony na froncie budowli w dwóch językach: Dom Giupy 12-t- ej Związku Polaków w Kanadzie" Powyższe dwa przykłady z życia organizacji Wellandz 1 _i „i__1 l„J„ J1r nr nnlll-- KltJ'IUtL'Il UCUiJ UUl 1UIS liuunno vmci mjjk"rjVcCii7i)nwÓAv "TjirxliKun V" "7„V wymUść i po po życie sięgać nowe'' W sprawach organizacyjnych nie stanowi o losie i roz --woju Towarzystwa pieniądz protekcja i przestarzałe ha Lecz świadomość idea poświęcenie i wytrwałość! OKRUSZYNKI WIEDZY W pewnych okolicach ziemi ra-domskiej włościanie zakopują tro-chę święconego na swoich miedzach w nadziei dobrych urodzai Chińskie różańce muszą byc zro- - twa ma być skuteczna i wysłucha na Nieuczciwi zamordują oczernią o-kła- mią zmieszają cię z błotem twe bione z pereł i r korali jeżeli modli imię splamią " — — — ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ] TEOFIL LENARTOWICZ Dumka Wygnańca Na dolinie" na zielonej J Widzę w dali wioskę małą Domek płotem ogrodzony Na zakręcie brzozę białą - Do gościńca droga długa Na niej lipy" i topole r Poza wzgórkiem srebrna struga A za strugą szczere pole Nawet kwiatki takież prawie - Na pagórku na przydrozu ' '_ Dziki piołun w bujnej trawie ' I bławatki rosną w zbożu - " Gdyby jeszcze tam na boku Krzyż się chylił na rozstaju A dąb siwy u potoku To bym myślał żem już w kraju Jaka cicha szczęsna chatka Przy niej matka dziewcząt dwoje Czemuż to nie moja matka? Czemuż to nie siostry moje? Słońce zaszło za lasami Lud wesoły"" idzie z pracy Czemuż się nie cieszę z wami? Czemuż wyście nie Polacy? t Ptak powrócił w swoje gniazdo Zwinął skrzydła utrudzone Chmurna losów moich gniazdo Gdzież mię wiedziesz w którą stronę? Płyńcie płyńcie łzy tęsknoty Nieutulone łzy tułacze Może jeśli dzień przepłaczę Noc przyniesie mi sen złoty Farma z Elektryczną Obsługą Czyście mieli kiedy sposobność o glądania nowoczesnej farmy obslu giwanej niemal całkowicip elektry-cznością i odpowiedniemi przyrząda mi elektrycznemi? Farma taka zna"j duje się w Sterling yirginia"" Oglą dali ją z wielkiem zaciekawieniem delegaci którzybrali udział wśwla tówej Konferencji która niedawno temu "odbyła się w Washingtonie a omawiała spiawy'Związane ze sposo bami użytkowanie energji popędo wel I Na farmie" tej wentylacyjne wla traki roznoszą orzeźwiające powiets rze we wnętrzu długiego budynku' w którym są-dojonekro- wy Wcsoli i skoczna muzyka radiowa przygry wa by utrzymać krowy w stanie za dowolenia gdy są dojone przy po-mocy odpowiedniego przyrządu e-lckiryc- znego ma się rozumieć Muchy narażone są podobno n śmierć jaką giną ludzie skazani na krzesło elektryczne Jeżeli muchy próbują przedostać się przez siatki giną na miejscu gdyż siatki te są nóelektryzÓwane odpowiednim prą-dem elektrycznym Nikt m lej farmie nie męczy się widłami pizy podnoszeniu siana Odpowiedni elektryczny przyrząd spełnia lo zadanie z zupełną łatwoS cią chroniąc człowieka od bólu w plecach Jeden człowiek może wyła dować Mano z olbrzymiego wagonu i nie odczuwa wcale zmęczenia Na dziedzińcu jasno wieczorem jak we dnie dzięki światłu z odpo-wiednieg- o reflektora Znajduje się tam także motor łatwy do przeno-szenia z miejsca na miejsce i odpo wicdnlo połączony ze stajnią garr żem pompą i innemi przyrządzenia mi W budynku gdzie mleko jest trzy man znajduje się odpowiedni przy rząd do chłodzenia mleka do chło-dzenia powierzchni a także przy Ma ich Polska wiele a niektóre są zupełnie unikatami w całej Euro pic Warto przypomnieć te zwłasz-cza które lezą opodal uczęszcza nych szlaków wycieczkowych i dla :ego mało są znane Istnieje więc gejzer w Polsce — znajduje się on w pobliżu miejsco wości Szkło 50 kilometrów od Lwo wa Z dna piaszczystego t potoku ply nącego w odległości około 3 kilome trow od wsi Szkło bije jedyne na kontynencie europejskim gejzero-wat- e źródło przezywane przez lud ność miejscową ''Kipiaczką" Ze źró dla strumyka tryska jak gejzer słup wody na wysokość 1 i pól metra Źrrdełko to działa jak gejzer: stru mienie gorącej wody wytryskują co kilka minut Bezdenne jeziorko istnieje w Ma łopolsce Wschodniej u stóp łańcu? cha górskiego zwanego Miodobra nieJeziorko to jest tak głębokie że ludność miejscowa twierdzi iż wo dy jego sięgają "aż do środka ziemi" Rzeczywiście głębokość jeziorka te go jest ogromna nie zdołano dotych czas zgnębić — trzebaby do tego u żyć chyba specjalnej sondy jaką się używa do pomiaru' głębokości mórz Jeziorko to nigdy nawet pod czas największych mrozów nie za marza C-- _ - -- _ o-sanuenia-iy las znajauje się w _s -- ? t "r 5% - rząd do ogrzewania wody W budynku gdzie przygotowywa na jest pasza znajdują się odpowied nie przyrządy do zgniatania i mie-szania ziarn a także do wyłuskiwa nia kukrydzy W kurniku zaprowadzone jest światło ultrafioletowe w pracowni farmerskiej któnfjest jakoby pew-nego rodzaju warsztatem jest elek-tryczna maszyna do wiercenia dziur okrągła piłka elektryczna i inne przyrządy Nawet pilnowanie krów gdy wyjdą ze stajni dokonywane jesUprzy pomocy elektrycznością Od powiedni silny łdrut naokoło pastwi skaj naładowany"elekirycznością od uczą i w stanowczy sposób każdą kro wę czy inne zwierzęta domowe które chciałyby przedostać się przez ten drut Po jednej czy najwyżej dwóch takich próbach krowy czy świnie trzymują w odpowiedniej od legloścl od tego drutu' Budynek mieszkalny jest opatrzo ny"w przyrządy elektryczne wszel-kiego rodzaju) które w wielkim sto-pniu ułatwiają pracę domową Pra-sowanie odbywa się przy pomocy odpowiednej maszyny do prasowa-nia Jest tam także piec elektrycz-ny do gotowania Naczynia kuchen-ne myje przyrząd elektryczny tak samo również 1 masło Na pierw-sze- m piętrze znajduje się w niskiej sypialni odpowiedni przyrząd przy pominający duży aparat radiowy który utrzymuje powietrze w sta-nie świeżości W kuchni są przrrza dy elektryczne do pieczenia plac-ków kawiarka maszyna do prania lodownia i przyrząd do ogrzewania wody Farma' ta została wyposażona we wszystkie te przyrządy elektryczne za sumę $3000 licząc druty elektry czne i jest uważana jako "przecięt na amerykańska farma w niedale-kiej przyszłości" Bogactwa Polski Krakowa W posępnych dzikich wą wozach w pobliżu tej wsi znajdu ją się wielkie skamieniałe pnie wśród których zdarzają się okazy o półtora metrowej średnicy 1500-let- ni cis znajdujesię w po-Mi- iu miejsowości Kniażdwór na iiuculszczyznie 10 kim od Kołomyi A w tymże lesie są l cisy tylko nie co młodsze po 1200 lat lub 1000 lat najmłodsze zaś pamiętają cza-3- y wojen Napoleońskich Drugi ciso wy las znajduje się na 'Pomorzu w pobliżu miejscowości Lniano na li-n- ji kolejowej Laskowice — Chojni ce (w tym lesie ponoć jeszcze przed wojną rósł cis którego wiek oblicza no-n- a 2000 laL Obydwa te lasy ci-o- ve są obecnie jedynymi w Euro pie Polski "węzeł gordyjski" Na gó- rze św Marcina niedaleko Tamowa znajduje się piękny modrzeniowy ktrozśucióołesko:blpiwosoiśaćdazjąucpyełnwieswwyymjątk--won-ę wą — jest nią łańcuch zamknięty drewnianym zamkiem którego do- tychczas nikt nie zdołaj otworzyć choć próbowali tego najznakomitsi ffcaochnoanwjcyzoNstiaełzwpyrzkełzy tenniezwaimdoemk ewgoy pasterza z jednej sztuki drzewa nm"iManleejcznjyużStamwi"ejscWowpoośbcliiżuSwzMspno znajduje się nie wielkTstaw wktó- - Żniwa w Polsce w Całej Pełni (KORESPONDENCJA WŁASNA) Ciche malownicze i urodzajne po la od morza po Karpaty wzdłuż i wszerz całej Polski — zaroiły się bujnem życiem Wśród rozległych łanów wyzłaca nych pszenicą posrebrzanych ży-tem przesuwają się szeregi żniwia rzy dzwonią kosy błyszczą w słoń cu sierpy krążą w koło żniwiarki W znojnym trudzie rolnika kosia-rza i żniwiarza — zbieramy dojrzą łe plony zbieramy nasz chleb po-wszedni w dosłownem znaczeniu i przenośni zbieramy bogactwa któ-rymi darzy nas co roku nasza szczo dra ziemia Zwraca nam ona "teraz stokrotnie zasiane w nią ziarno Wkrótce zapełnią się stodoły stogi a następnie spichrze Żniwa są w całej pełni Dla "każdego kraju rolniczego a więc także i dla Polski która coś w 80-c- iu procentach jest krajem rolni czym z okresem żniw związane są wielkie nadzieje — a równocześnie wielkie obawy: czy aby nie zawiodą czy będzie urodzaj czy czeka nas rok chudy czy tłusty W poprzednich latach' kryzysu gdy wszystko było na odwrót uro-dzaj był uważany raczej za klęskę — tak w całym świecie jak i w Pol sec Lecz dzisiaj gdy widoczna jest na wszystkich polach poprawa i co raz lepsza konjunktura gdy nastały już normalne stosunki i warunki — rolnictwo polskie oczekiwało z nie pokojem tego rocznych zbiorów jeszcze pierwszycn o-e- nu nawet me miotów nie ma ale już można stwier dzić że obawy te były płonne Tyl-ko w niektórych okolicach kraju na glebach lekkich z których wilgoć pod wpływem słońca szybciej wypa rowala zboże zbyt szybko dojrzało 1 ziarno nie miało czasu się rozwi-nąć może takie ziarno będzie nieco lichsze Poza tym pewne ilości zbóż w nie których częściach kraju zniszczył grad lub posucha Pewna też część ozimin ucierpiała od mrozów — wskutek braku pokrywy śnieżnej Ale na podstawie wiadomości z całego kraju jiiż teraz można twier dzić że tegoroczne żniwa w Polsce nie będą gorsze niż w roku poprzed Naogół tegoroczne rozpoczęte już żniwa nie upoważniają do żad-nych obaw i zapewne po' zapełnie-niu rezerw aprowizacyjnych w kra ju pozostanie — jak zwykle zresz-tą nadwyżka zbóż na' ekśbort Źe'tVmr1TfmiPr1clrn' vlniln 7! dzie już dopłacała do eksportu zbo 'ł Miasto Tkanin Polskich Nie wiele jest miast w Polsce tak pięknie położonych jak Bielsko le- - du Zachodniego Stąd też stanowi okntóorywapżrnzyewpijuanjąkt stięurywstykcazżndyy dpzrzieeńz świąteczny tysięczne rzesze turys- tów narciarzy letników szukają-cych wywczasów w Beski dzie lub przejeżdżających w stronę Zakopanego czy Wisły Dziesiątki pociągów zwozi rozbawionych mie 5zczuchów którzy wykorzystują każdą wolną chwilę by nasycić piersi ożywczem powietrzem gór- skim i uczynić' zadość chwalebnemu zwyczajowi wyjazdu w góry na każ ue swięio Cuda przyrody tworrnm nmn! kną panoramę Bielska zaczynają się lasem Cygańskim tuż przy ru- chliwej asfaltowej ulicy z której wchodzi się do pięknie urządzonej i ciągle powiększanej części parko-wej a stąd dobrze utrzymanemi i dznuacnzaonewmsizysdtkroiegasmtrionwy głąb Beski Do niedawna jeszcze nie docenias naznaczenia Bielska jako węzła tu rystycznego W wykonanym jednak obecnie pięcipletnim planie inwesty cyjnypi mieści się program racjo- nalnej zabudowy miasta i uporząd-kowani- a ulic przebudowa kanałów wweyjmiaznałaożesineicei wzioedleońcciąógwoweij kwi igeatznoi kow% uporządkowania parków i o-gro- dow miejskich Monumentalnym dziełem inwesty cbyajsneynmjeodsytnatynjcphod lawtzjgelsętdewmspmanalioawły niczego i położenia w Polsce T™ to rasowate Dłaszc7V'~7nvv i "ruWorwiu„n„aiie lid I bwieuone są zwrócone na południe baPseisnzoąwci owisnpwaensiatyłącjaocphrawnięe można jdpeoodtmeikąnmgtóoąmrcwaielzijtaowpnooJrerzmygyoewtrrpeoóozdwejneremwj anwro£śćwWoawpdinyyenni-owcs-ioy Kazano miłości pisać nanisała własne imię kazano jej czytać prze czytała własne imię kazano jej ra chować a ona pomyślawszy chwilę rzekła: Tegom się nie uczyła mletn TT ćrJl_ "~ „ SIUUJU 4eg0 stawu czemi się plama wskazująca miejsce w kto rym z dnabije źródło siarczanu 'Itlomr - miejscowości Kwaczale niedaleko iym woda jest zupełnie biała jak wet podczas "największych m TTwTnW"'''-- 1 M--rf- J J£+-rJ?ia"ZZLiiiJ&r-i ża bowiem zboże dumpingowe zn& ńęło już z rynków światowych Dzięki upalnemu i słonecznerna latu bardzo dobry jest urodzaj owo ców Dobrze obrodziły zwłaszcza czeresznie i wiśnie zaś zbiór śliwek gruszek i jabłek — zapowiadają si doskonale Bardzo dobrze obrodziły i piękne zbiory rokują owoce po- łudniowe udające w najlepszym kątku Polski — w Zaleszczykach mianowicie: winogrona morale i brzoskwinie " Niestety' jednak" sadownictwo ni? w Palsce jeszcze na należytym poziomie wciąż jeszcze za mało jest racjonalnie urządzonych gospo-darst- w sadowniczych A choć żarów no klimat Polski jak i sama gleba nadają się doskonale do wyhodowa nia i produkowania szlachetniej-szych gatunków owoców 'zwłaszcza jabłek Wystarczy wymienić niep-orównane w gatunku i doskonałe pol skie renety złote i szare Ludzie przedsiębiorczy tmogliby w sadow-nictwie znaleźć wdzięczne pole pra-cy Zainwestowany kapitał w racjo palne sadownictwo po paru latach sowicie by się opłacił a przy tern po wstaćby mógł z biegiem czasu no-wy i cenny artykuł eksportowy Jeśli chodzi o nowe działy pracy to w związku z odbywającemi się o becnie żniwami nasuwa się jeszcze jedna uwaga Oto niemal wszystkie kosy i sierpy— a jest ich w Polsce I w chwili obecnej setki tysięcy w ru wprawazie może mujony — są nim — — polskim j —_ stoi pochodzenia krajowego są obce Sprowadza się je zwyczajowo je szcze od czasów przedwojennych z Austrji W roku ubiegłym sprowa-dziliśmy kos i sierpów z zagranicy za 1750000 zł z czego z samej Au-strji za 1040000 zł Znów pole dla przedsiębiorczych ludzi A fabrykakos gdyby wytwa rzaia produkt dobry miałaby zbyt zapewniony I to nawet nie jedna fa bryka Mogłaby śmiało powstać na przykład w centralnym okręgu prze myślowym sandomierskim który posiadać będzie tanią energję elek tryczną i gazową W okręgu sando mierskim już teraz buduje się sze-reg nowych fabryk bowiem teren u zbrojony jest1 tanią energją i ma za pewnione różne przywileje Takie to refleksje nasuwają sij do wtóru z brzękiem kos i sierpów tnących polskie łany w pełni żniw Chodzi bowiem o najlepsze plony i pracy ' polskiej na wszystkich polach działalności TvlkO? iTtnioOfl1 1937L Karol Bobak był to największy i jedyny tego ro dzaju objekt w Polsce Jak wyjątkowym jest położenie Bielska tak też wyjątkowym jest rola jako ośrodka przemysłowego Miasto wynoszące 27 tysięcy miesz-kańców posiada około 400 mniej szych lub większych zakładów prze myślowych a w tern 187 tekstyl nych i 24 przerabiania metali Towary tekstylne szły przed woj ną na cały świat a i teraz pomimo ograniczeń handlowych towar biel skl jest poszukiwany na rynkach za granicznych Solidność wyrobów bielskich jest znana w całym świe-cie Rozwój miasta krępowany jest szczupłością terenów miejskich Czy nione są starania o przyłączenie gmin podmiejskich oraz Białej Trudno bowiem sobie wyobrazić dalszy rozwój miasta bez poszerze-nia jego granic zwłaszcza że roz-wój -- przemysłu idzie szybkim kro-kiem naprzód Z robót publicznych ostatnio prze pi owędzonych najważniejszym jest przeciągnięcie' wodociągu do Dzie-dzic rozszerzenia tern samem za-sięgu bielskich urządzeń wodocią-gowych — rozbudowa sieci dróg miejskich kontynuowanie prac ma jących na celu UDiekszenie miasta budowa1 tanich domów robotniczych i modernizowanie urządzeń miej-skich i wybudowanie brakujących dalej most betonowy przez Białkę przy ulicy Republikańskiej Równocześnie Zarząd Miejski nie spuszczatz okawalki z bezrobociem Wszystkich miejscowych a częścio wo i bezrobotnych z okolicznych gmin przyjmuje się do robót miej-skich i zatrudnia przez większą część roku t j przez 8 miesięcy W roku 1936 przeznaczono ogó-łem na inwestycje 939 tysięcy zŁ Tak pracuje i rozwija się Bielsko miasto wysyłające do najodleglej-wybuudowaniem "zapory w Porae ' szych zakątków globu swe wyroby Jest jedna miłość co nie liczy na odpłatę nie szczędzi ofiar„ place a przebacza odepchnięta wraca zdradzona wzmaga się jeszcze: to miłość macierzyńska Lecz ze wszystkich tyranek najo-krutniej rani sroga miłość ta wszy stkich wielowładna pani Sama jej słodycz jadem śmiertelnym a prze cie człek rozumie że bez niej gorzko żyć na świecie --- ? |
Tags
Comments
Post a Comment for 000141a
