000007a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
''
ttNi f
- II
' JlJ
li1
eSa&OliflL
!§p
U
' ii
mi
Cj
STRONA 4-- ła "ZWIĄZKOWIEC" — STYCZENiifiANUARY) 7 — 1951 UR: %
Z LISTÓW DO REDAKCJI i
! IM WA 8151 "ZWIĄZKOWIEC" Tel WA 8151
Prlnled for Every Sundoy by:
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
l Organ Związku PolaŁćw w Kanadzio Wydawany przez DyreŁe)? Prasowej "~Redaktor Franciszek Głogowski
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie: $2-5-
0
r Półroczna f1--
5J ' Kwartalna S1-0-
0
W Stanach Zjednoczonych w Polsce i reszcieEuropy $300
Pojedynczy numer ° 6
"ZWIĄZKOWIEC"
Adres:
700 Queen St W — Toronto Ontario
Authorized 33 Eccond Class Mail Post Office Department Ottawa
Redakcja Rękopisów nie zwraca
HJHHRmkL'
„ — -
ida młodzi - dotrzymajmy
m kroku
Starsi z nas pamiętają dobrze jak to po pierwsze] wojnie Swia
towej przez długie jeszcze lata żyliśmy podziałami dzielnicowymi
O rodaku spod byłego zaboru austriackiego nie wypadało inaczej
powiedzieć jak "galileusz" o mieszkańcu Warszawy Krakowianin
z przekąsem mówił że to Vkongresowiak" a Poznaniacy wszyst-kich
tych którzy nie wywodzili się spod rządów kajzera hurtem
nazwali "galileuszami z kongresowy"
Dla nas młodszych wychowanych już w Polsce niepodległej
_i_!_i ł„- - u„ „iefnłrur iiiitmu sie rfaiećmi iednei oiczyzny a
{JUUZ1U1 len uyi mcuww uUUuUV — r — - - - - -
niejeden z nas dopiero na terenie
7P PniakAw seereeu e sie leszcze
Kanady usłyszał pierwszy
"knnffresowia- -
ków" czy "królewiaków" albo "poznaniaków'
Młodzież w Polsce niepodległej myślała już innymi kategoria-mi
pojęciem szerszym jednego państwa
Jeżeli ktokolwiek dziś chciałby dowiedzieć się jakimi katego
riami myśli młodzież która swój światopogląd układa na zdarze-niach
dzisiejszych powinien wiać udział w 'gwiazdce harcerskiej
polskiej młodzieży jaia miała { miejsce w Toronto
Będąc na tej gwiazdce mile zaskoczony zostałem faktem ze
jako gości polskiej młodzieży zastałem tam młodzież harcerską
ukraińską i przedstawicieli harcerzy litewskich
Nikt z nich nie mówił tam o Wilnie i o Lwowie za to popłynę-ły
polskie litewskie i ukraińskie piosenki W gawędzie kierownika
Kręgu polskichharcerzy i przemówieniach gości ukraińskich i li-tewskich
mówiono o harcerskim najważniejszym punkcie prawa
że harcerz w każdym widzi bliźniego a za brata uważa każdego
innego harcerza
Przedstawiciel ukraińskich harcerzy składając życzenia Po-lakom
podkreślił że młodzież ukraińska szuka nowych dróg wy-chowuje
nowego człowieka i wierzy że bratnie narody polski
ukraiński którym los nakazał sąsiedzkie życie znajdą w myśl har
cerskich hasełrwspólny język do rozwiązania dawnych problemów
Nie może być wolnej i niepodległej Ukrainy gdy nie będzie
'wolnej iniepodległej Polski — taka była główna myśl jego prze-mówienia
Azotem śpiewano "Czerwony Pas" i okazało się że pomimo
różnych słów popłynęła jedna
Słuchając tego myślałem i mzompo
jDSKicu na wspuinci gwicu A
"
i
na
zgodna melodia
myślę że ten nie narzucony
Jest świadectwem ze młode polskie pokolenie zaczyna
wyciągać Cwhioski Zjtej tragicznej rzeczywistością starszemu poko
1C1UU wsitaiuje numuuzuusc otulaniu huyjh uwt iu ir j vii iu'--
wiązań dla starych problemów
Nie będzie wolnej Ukrainy gdy nie będzie womej toiski —
mówi młody skaut ukraiński Nie będzie Litwy gdy przemoc so--
ecka władna będzie ciemiężyć narody wschodniej i środkowej
tropy — dodaie harcerz litewski — nie będzie wolnej Polski
Sjfgdy najbliższe nam sąsiedzkie narody z którymi w braterstwie ży
liśmy setki lat jęczeć będą w niewoli rosyjskiej
Nie mówią oni ci młodzi Polacy ani młodzi Ukraińcy i Litwi
ni czyje ma być Wilno a czyj Lwów Szukają nowych dróg szu-kają
nowych rozwiązań nie mówią o tym co ich dzieli ale myślą
o tym coich łączy
Czy nie jest to wiele mówiąca wskazówka! nauka dla naszych
czy ukraińskich i litewskich polityków starszego pokolenia które
ciągle o tym co nas dzieli i nie może w obliczu
niebezpieczeństwa znaleźć drogi do zrozumienia i zjednoczenia
wysiłków do oparcia współpracy na tym co nas łączy!
Czyż taki wspólny symboliczny opłatek polsko-ukraińsko-li-tews- ki
nie powinien się odbyć na najwyższym poziomie naszych
działaczy politycznych Nie słyszeliśmy by pomyślały o tym emi-gracyjne
rządy tych krajów by pomyślały o tym naczelne tereno-we
organizacje emigracyjne tych narodów
Pomyśleli jednak o tym młodzi chłopcy i dziewczęta którzy
jak rosnący młody las szukają żyznej gleby by na niej zapuszczać
korzenie na przyszły silny wzrost Może to tylko marzenia że do-czekamy
się jeszcze za naszych dni takiego układu stosunków w
Europie a szczególnie w 'tej części Europy gdzie naszym naro-dom
Bóg wyznaczył siedzibę że znikną porachunki graniczne że
Ukraińcy zapomną o pacyfikacjach my o "rzeziach i że powstanie
tam sfederowana przyszła Rzeczpospolita w której te trzy narody
jak dawniej żyć będą w braterstwie jednością silni wspólnie cie-szący
się Lwowem i Wilnem N
% Może my starsi tego nie wyczuwamy jeszcze co w piersiach
tych młodych zaczyna rosnąć i wzbierać i co daj Boże rozrośnie
się w potężny ruch za przyszłą federacją za stworzeniem nowych foim ustrojowych które młodemu pokoleniu większe
bezpieczeństwo bytowania
Polscy harcerze młodzież polska wyciągnęła rękę bratnia do
młodzieży najbliższych sobie s tradycji i historii sąsiedzkich ńaro
dów Posiane zostało ziarno zgody i braterstwa Oby zakiełkowało
ono pomyślnie oby było świadectwem nowych czasów nowych lu
dzi nowej Europy ' j? q_
A CIOŁKOSZ
OCJALiśCB P0LS0Y ZJEDN0--
Zagadnienie Europy jest zagad
nieniem światowym Dwa razy w
bieżącym stuleciu wojna rozpo-częta
w Europie rozwinęła się
wwojnę światową Stąd zrodziło
się przeświadczenie że dla zape
wnienia światu pokoju trzeba
przede wszystkim zorganizować
współżycie narodów Europy we
wspólnych ramach Jasne jest
przy tym że trwałe współżycie
narodów europejskich nie może
być oparte na gwałtach i zabo-rach
na imperialistycznym dążę
niu jednego jiarodu do panowa-nia
nad całym europejskim kon-tynentem
Kdozapewnienia so
poraź
"gancjaKow"
potężna
nadal
czasów
mówi
zapewni
iwfw j- -- ojr— i -- v-bie
samemu dobrobytu kosztem
innych narodów
do poziomu parobków Taką wła
śnie koncepcję głosił Hitler w
jego t zw "nowym ładzie" euro
pejskim Niemcy odgrywać miały
— i odgrywały — rolę narodu
panów zaś inne europejskie na-rody
miały być jedynie mierzwą
dla "Herrenvolku" przeznaczo-ną
najpierw na poniżenie a po-tem
na zniszczenie
Europy by było
trwałe musi wynikać nie z obce
go przymusu 'połączonego z ucis
kiem i wyzyskiem ale z własnej
dobrej i szczerej woli europej- -
A
MILI GOŚCIE W DRUKARNI "ZWIĄZKOWCA"w czasie drukowania "świątecznego" numeru
"Związkowca" — odwiedził drukarnię b premier Tomasz Arciszewski wraz z Małżonką Na zdjęciu
powiększony "sztab" naszego wydawnictwa w okresie przedświątecznym Od lewej stoją: M Ła
będzka P Vasulis W Dusznicki K Gancwol MMilewski Zosia Dabor administrator pisma Z
Leszczyński w głębi: J Pankowski prezes Gr 1M Stefczyk W Wójcik M Poczyniak W Cieś
lak na froncie ("siedzi} Melania Arciszewska nremior T Arpi7PwsH ftr7vma w reku "Związków
ca)1) obok reciaktor F Głogowski
skich narodów Żaden z nich nie pasa bałtycko - czarnomorskie-chc- e stracić przy tym swego włas go Wspólnota tego pasa z Euro
nego oblicza na rzecz jakiegoś1 pa zachodnią nie jest zresztą tyl
narodu "europejskiego" który
nie istnieje i zapewne nigdy nie
będzie istniał tak jak nie ma i
nie będzie jednego języka "euro
pejskiego" Bogactwo i żywot-ność
kultury europejskiej wyn-ikając
in' właśnie stąd że pły-nie
ona z wielorakich źródeł i to
nie tylko z kultur dawnych —
jak grecka i rzymska — ale i kul
tur nowych żywych bezustannie
odradzających się i pomnażają-cych
nasz dorobek duchowy
Zjednoczenie Europy winno się
więc dokonać w taki sposób by
uszanowało ono wszystkie te od-rębności
by w Eu-ropie
Polska pozostała Polską
Francja — Francją a Norwegia
— Norwegią Niepodobieństwem
jest także by zjednoczenie Euro-- J
py miało się dokonać bez wejś - 1 cia w jej skład wielkiej Brytanii
ale ponadto złączona jest=
śmiertelnego
zepchniętych
Zjednoczenie
zjednoczonej
szcze-isi- ę
golnymi węzłami z narodami Bry
tyjskiej Wspólnoty rozsianymi
po całym świecie Stąd wynika
że struktura zjednoczonej Euro-py
winna być na tyle elastyczna
by Wielka Brytania przyjmując
na siebie konkretne zobowiąza-nia
w Europie mogła jednocześ-nie
zachować swe związki z Kana
dą Australią czy Indiami Wyma
ga to wyszukania dla Europy
form ustrojowych odmiennych'
n p od federacyjnego ustroju
Stanów Zjednoczonych Ameryki
zupełnie nowych i bez preceden
su Na tę drogę Europa już we-szła
tworząc wspólne instytucje
europejskie mające rozwiązywać
konkretne zagadnienia stojące
przed naszą częścią świata Takie
instytucje powstały w postaci Ra
dy Europy a dalej w postaci Or-ganizacji
Europejskiej Współpra
cy gospodarczej oraz Europej-skiej
Unii Obrotów Pieniężnych
Inne instytucje tego typu powsta
ną będą się z biegiem czasu u-trwal- ać i krzepnąć budząc świa-domość
europejską na gruncie
konkretnych zadań i osiągnięć
Jako socjaliści polscy czynimy
przy tym kilka uwag Po pierw-sze
stwierdzamy iż naród polski
odnosi się pozytywnie więcej zy
czliwie do dążeń w kierunku u-tworze- nia
związku wolnych naro-dów
Euiopy Ód tysiąca bowiem
lat jesteśmy związani z zachod-nią
Europą wspólnotą bytu i
wspólnotą kultury — i to nie
tylko w roli biorącego lecz tak
samo w roli dającego z siebie w
każdej dziedzinie życia nieraz —
dającego szczodrze do ostatnich
granic własnych możliwości To
też nasze obywatelstwo w Euro-pie
jest 'dawne dobre i nieznisz-czalne
Można nas od Zachodu od
ciąć oderwać można nam narzu
cić związki obce wrogie niena-wistne
— ale tylko chwilowo
Nie da się bowiem na dalszą me
tę_ pogwałcić reguł historii od
mienić odwiecznych prawideł ży
cia a do takich prawideł należy
związek Polski z Zachodem I nie
tylko Polski gdyż i inne narody
rejonu a więc narody nadbałty
ckie a dalej Czechosłowacja We
gry Rumunia narody bałtyckie
— wszystkie one wyrosłyna
drożdżach kultury śródziemno-morskiej
kultury europejskiej
kultury zachodniej Dlatego nie
do pomyślenia jest by dzieło
zjednoczenia Europy miało się o-granic- ząc do krajów zachodnio-europejskich
do połowy Europy
Musi ono objąć również kraje
i kierownik wydawnictwa K J
ko naszą jednostronną potrzebą
Jest ona koniecznością dla obu
stron Kto tego na Zachodzie w
dawnej czy niedawnej przeszło-ścimi- e
zrozumiał ten zawsze po-tem
ciężko musiał płacić za swój
błąd
A teraz uwaga druga W ra-mach
związku europejskiego Pol
ska ma do spełnienia zadanie
wielkiej wagi: jest ona wraz z
innymi narodami pasa bałtycko-czarnomorskieg- o
'nieodzowna po
to by w związku z tym na było
niemieckiej przewagi ani niemie
ckiego przodownictwa Niemcy
leżą w samym środku Europy i
nie da się zmienić ich geografi-cznego
położenia ale można tak
Europę zorganizować by się w
niej Niemcy znajdowały na sta
łe i zdecydowanie w mniejszości
li by militaryzm rzaborczosc nie
miecka nie miały żadnych mate
rialnych danych do odrodzenia
I tu wałśnie Francja na Za- -
chodzie a Polska' na Wschodzie
kraje które z własnego doświad
czenia wiedzą czym potrafią być
Niemcy w warunkach sprzyjają
cych odnowieniu się krzyżackiej
U prusackiej zaborczości — te
dwa narody mają w zjednoczo-nej
Europie szczególną rolę do
odegrania Naturalnie narody te
muszą mieć też zapewnioną moż-ność
odergania przypadającej
im roli także możność material-ną:
tutaj należy granica polsko-niemieck- a
na linii rzek Odry i
Nysy Łużyckiej By jednak Pol
ska mogła spełnić to właśnie za-- J
danie winna znajdować się w ze
spole narodów zjednoczonej Eu--
{ropy dając tym-sważk- i przyczy-- nek do pokoju Europy i do po-koju
świata — a nie w granicach
imperium Stalina Odrywając
przemocą Polskę od zachodniej
Europy i odcinając pół Europy
"żelazną kurtyną" Moskwa auto
matycznie podnosi W Europie za
chodniej ciężar gatunkowy Nie-miec
'
Na zakończenie uwaga trze-cia
Błędem byłoby myśleć o zje
dnoczeniu Europy jedynie w pła-szczyźnie
politycznej Zjednocze-nie
Europy tylko wteńy może
być trwale jeżeli doprowadzi o-n- o
do 'wyrównania poziomu zycio
wego najszerszych rzesz ludnoś-ci
w całej Europie co wymaga
podniesienia dochodu społeczne-go
w krajach Europy środkowo-wschodniej
do tego poziomu na
którym żyje n pJprzeciętny mie
szkaniec Anglii lub krajów skan
dynawskich a który w cyfrach
przedwojennych był trzykrotnie
wyższy od poziomu polskiego To
dążenie wzwyż wymaga przebu-dowy
ustrojowo - gospodarczej
krajów środkowo - wschodniej
Europy metodą planowania u-względnia- jącego
w ramach Euro
py wspólne lub podobne zagad-nienia
i potrzeby gospodarczo-społeczn- e
krajów pasa bałtycko-czarnomoskieg- o
Obecne planowanie gospodar-cze
w tym pasie dokonywane
pod kontrolą Moskwy czyni z
tych krajów obszar kolonialny Ro
sji a wyzyskując je gospodarczo
na rzecz Rosji spycha w dół1 po- ziom życiowy miejscowej ludnoś-ci
Z drugiej strony pogląd ja-koby
w ramach zjednoczonej Eu
ropy kraje zachodnie miały peł-nić
funkcję wytwórcy i dostaw-cy
towarów przemysłowych zaś
kraje pasa bałtycko - czarnomor
skiego funkcję dostawcy surow-ców
i płodów rolnych jakoby u
Mazurkiewicz
zupelniając się w te nsposób na
wzajem — jest błędny i przesta
rzały W obopólnym interesie
Wschodu i Zachodu Europy leży
by kraje środkowej i wschodniej
Europy miały nowoczesną struk
turę gospodarczą a tym samym
wyrównany z Zachodem poziom
życiowy Nie dojdzie się jednak-że
do tego na drogach chaosu i
dzikiej konkurencji wzajemnej
pomiędzy poszczególnymi kraja
mi pasa bałtycko - czamomoskie
im i TinTiiiflłl? 1q nh nr om i "Wcolm
dem Europy Trzeba natomiast
mądrego i dalekowzrocznego pla
_ onsnnrfarrn tak w fi &H —WWI W W— — O"! — -
skali całego rejonu Środkowo-Wschodni- o
- europejskiego jaki
w skali ogólno - europejskiej za
wsze przy pomocy innych części
świata i we współpracy z nimi
Gdyż czasy izolacjonizmu minę-ły
już — i minęły na zawsze Mó
wiąc o zjednoczeniu Europy i
pracując nad nim zmierzamy
więc nie do odcięcia się i wyodrę
bnienia naszego od narodówAfry
ki Azji AUbiraiu Aiuerym aie
do takiego zorganizowania Euro
py by i sama mogła żyć w-wo-lno
ści pokoju i dobrobycie i by by
ła innym częściom świata pomoc
na w postępie kulturalnym du-chowym
i materialnym Musi to
jednak być cała Europa a nie jej
połowa Europa od Paryża do
Warszawy i od Sztokholmu do
Bukaresztu a nie — jak dawniej
— Europa przecięta rzeką faba
na dwoje
i@AiiAi@Ri¥ ikmm
W Paryżu toczy się proces któ
ry wytoczył pisarz David Rousset
komunistycznemu czasopismu
"Lettres Francaises"
Proces ten nazywają drugim
"procesem Krawczenki" ponie-waż
z tego samego powodu co
Rousset również i Krawczenko
zaskarżył pismaka komunistycz
nego i podobnie jak w tamtym
procesie stosunki w Rosji sowiec
kiej będą właściwym tematem
Znany literat francuski David
Rousset był ongiś sam więźniem
niemieckiego obozu koncentra-cyjnego
i dziś zwalcza ten system
zarówno piórem jak i w przemó-wieniach
wygłaszanych na licz-nych
zebraniach publicznych
"Lettes Francaises" zniekształ
ciły relację Rousseta o stosun-kach
w łagrach rosyjskich i o-skarż- yły
go o fałsz w związku z
przytoczonymi wyjątkami z u-sta- w sowieckich w których prze
widziano m in że można w dro
dze administracyjnej t j bez
procesu i wyroku zesłać do obo-zu
koncentracyjnego
Rousset zaskarżył o obrazę re
daktora Pierre Daix i naczelnego
redaktora Claude Morgana
Rousset stoi na stanowisku że
ludzie którzy go nazwali fałsze-rzem
muszą być pociągnięci do
odpowiedzialności a przytym że
Zw Sowiecki gdzie można być
zesłanym do obozu bez wyroku
nie jest państwem w którym pa- nuje prawo
Zdaniem Roussefa stwierdze-nie
takie przycisnęłoby do ścia-ny
gromadę brytyjskich duchów
nych francuskich poetów-- i Hisz
pańskich malarzy oraz europej-skich
uczonych atomowych któ-rzy
jeżdżą z miasta do miasta i
swymi hymnami na cześć Stali-na
przygłuszają śmiertelny jęk
niewolników Stalina
wa
(UWAGI CZYTELNIKA O i "GŁOSIE POL)
Jako stały czytelnik prasy
polskiej w Kanadzie zwróciłem
uwagę na to że tygodniki pol-skie
wychodzące w Toronto wy-raźnie
różnią się swymi artyku-łami
redakcyjnymi jak też arty
kulami osób z nimi
Kierunek "Głosu Pclskiego"
skrystalizował się jako pisma
grupy wyłącznie inteligenckiej
która nie chce lub nie potrafi do
dostosować się do nowych warun
ków i stosunków demokratycz
nych w kraju w którym żyje
Objaw ten wydaje mi się o
tyle że ograni-czenie
pisma wychodzącego w
Kanadzie do problemów wyłącz-nie
o charakterze wewnętrzno
polskim odrywa pismo od środo
wiska w którym wychodzi i nada
je mu charakter zanadto polity-czny
Zgodzimy się chyba wszy-scy
na to że w żadnym wypad-ku
sprawy wewnętrzne polskie
nie powinny być czynnikiem róż
niczkującym obywateli kanadyj-skich
polskiego pochodzenia lub
tych którzy tymi obywatelami
wkrótce pozostaną albo w Kana
dzie pozostaną przez czas dość
długi
Kierunek "Związkowca" wyda
je mi się zdrowszy i realniej zwią
zany z życiem i problemami pol-skiego
społeczeństwa żyjącego w
Kanadzie Znamiennym chociaż-by
jest wypowiedzenie się "Zwiaz
kowca" w sprawie zatargu w No
randa między tamtejszą grupą
sympatyków Związku Narodowe
go a grupą Polskiego Towarzy
stwa Wzajemnej Pomocy z cen- -
rPaą eatL SFra-W-a'
ktÓrą
I "? Polski" ąę sprowa
dziC do zatargów Osobistych mię
dzy miejscowymi działaczami
społecznymi ma znacznie głębsze
podłoże Otóż istniejąca na tam-tejszym
terenie grupa Związku
Narodowego poszła na współpra
ce z zarządami kopalń które w
myśl swych zrozumiałych intere-sów
starają się nie dopuścić do
powstania unii robotniczych Jas
nym jest że tego rodzaju akcja
ze strony towarzystw kopalnia- -
J nych jest sprzeczna z interesem
--Apn!iA„ u- -- w nihr7vmi--m
OV V wVj WAUAUJ procencie są tamtejsi Polacy W
zarządach czy biurach kopalń Po
laków niema tam zupełnie "Głos
Polski" popierając i podtrzymu
jąc stanowisko swojej grupy w
Noranda wyraźnie stanął' w opo
zycji do najbardziej fundamen-talnych
interesów polskiej emi-gracji
w Kanadzie w tym wy-padku
kilkuset górników nowo-przybyłych
Polaków którzy
przez stworzeni unii chcą uzys- -
Y0H
W procesie tym jako świadko-wie
oskarżenia powołani zostali
ludzie którzy przeżyli niewolę
w łagrach sowieckich między
innymi i wybitni Polacy Poni-żej
podajemy przebieg toczącej
się rozprawy w Paryżu
Na początku rozprawy zezna-wali
następujący świadkowie pol
scy: artysta malarz Józef Czap-ski
major b szef propagandy 2
Korpusu Józef Dolina były czło
nek delegatury rządu Polski Pod
ziemnej w Lublinie dr Bandrow
ski zamieszkały w Anglii i były
radny miejski Warszawy Gliks-ma- n
Jako pierwszy zeznawał dr
Bandrowski na którego przeży-ciach
w łagrach sowieckich opie
rała się m in książka "Sprawie-dliwość
sowiecka" Adwokaci o-bro- ny
przerywali zeznania dr i Bandrowskiego twierdząc że
książka ta nie ma nic wspólnego
ze sprawą Roussefa
Następnie zeznawał b radny
miejski Warszawy Gliksman je
den z przywódców żydowskiej
partii socjalistycznej "Bund" od
1916 do 1939 r Cała rodzina p
Gliksmana zamordowana została
przez Niemców brat jego roz-strzelany
został przez Rosjan w
1943 roku pod zarzutem wypo-wiadania
się za zawarciem przez
aliantów zachodnich odrębnego
pokoju z Niemcami Sam zaś rad
ny Gliksman osadzony był w ła-grach
sowieckich
Zeznał on iż w łagrach sowie
ckich nie było komór gazowych
ponieważ więźniowie skazani by- li na powolną śmierć przez zmu
szanie ich do ciężkiej pracy w nie
dostatecznej odzieży podczas
straszliwych mrozów i głodu
Podczas zeznań p Gliksmana do
szło ponownie do awantur ze
mm
"ZWIĄZKOWCU"
współpracu-jących
niebezpiecznym
kać cały szereg świadczeń które
unie wywalczyły już w zorganizo
wanych środowiskach robotni-czych
Natomiast "Związkowiec" w
przeciwieństwie do "G P" rozu
miejąc że czytelnikami jego są
Polacy będący w 90% robotnika
mi w tym kraju zabierał już nie-jednokrotnie
głos w sprawie sto-sunków
Polaków do unii robot-niczych
podkreślając tym swój
ścisły związek z czytelnikami i z
jego żywotnymi codziennymi pro
blemami
Nie mniej znamiennym dla kie
runku "Głosu Polskiego" jest
fakt że nie wspomniał on ani
słowem o treści przemówienia b
premiera T Arciszewskiego w
Toronto z wyjątkiem wytłuma
czenia sie redaktora że nie móel re
być na przemówieniu Arciszew-- $
skiego i napisać sprawozdania Wf
gdyż zajęty był' służbą dla
Chrystusa!
Tego rodzaju stanowisko "Gło
su Polskiego" pozwala sądzić że
nietylko tendencją pisma jest po
wstrzymania Polaków od należę pJ
ma do unn robotniczych w Ka-- vjr
nadzie ale żę nie rozumie ono [e!
ln"h to7 nawot uralna fn --
n-rni-lir ŁO] Uw -- w „ ~mv n rm-i-- j t-- 4
w społeczeństwie polskim które [°
zmierzają do demokratyzacji sto- - f
sunków społecznych i do sprawie B
akei
ilos
OK
-- H'
'
ził
dliwszego podziału dochodu spo- - f
łecznego
Takie stanowisko jest conaj-mni- ej
dziwne przecież więk-szość
emigracji w Kanadzie tak
przedwojennej jak i obecnej to
robotnicy którzy zdają sobie
sprawę z tego że jedynym spo-sobem
zwalczania komunizmu
musi być szerszy udział rzesz ro-botniczych
w dobrobycie społe-cznym
opartym na demokratycz
nych instytucjach ustrojowych
tym kierunku i duchu dzia-ła
na przykład rząd Labour
w Wielkiej Brytanii i na ta-kich
założeniach stworzenia lep-szych
warunków życiowych dla
szerokich rzesz ludowych w
jach Europy opierał się Plan
Marszalla
"Związkowiec" zdaje sobie
sprawę z tych problemów
że racji istnienie pisma
polskich robotników któreby
egzystowało W oderwaniu rA v
wotnych zainteresowań czytelni-- Hc
ka to też stara na swoich ła P
macn poruszać sprawy robotni- -
gdyż są one problemami
cia codzienneeo z ktńrvmi P
ski emigrant styka się na każdym
kroku p
Na dłuższy okres czasu
daje możliwym wydawanie
pisma oparcia o społeczeńsf
chyba że będzie subwen
cjonowane przez czynniki zainte
resowane w zwalczaniu ruchów
robotniczych wśród Polaków
utrzymaniu polskiej emigracji vi formie ghetta stojącego poza ży
ciem kraju zamieszkania co jest
jednak sprzeczne z najbardziej
żywotnymi interesami polskiej
emigracji Która musi dążyć do
ustabilizowania pozycji społecz-nej
i ekonomicznej w oj-czyźnie
W konkluzji należałoby dojść
wniosku że obecny kierunek
"Głosu Polskiego" odpowia-da
a nawet szkodzi obecnej i
przyszłej stabilizacji życia pol
skiego dzieląc emigrację na nie-istotne
obozy polityczne
Kierunek "Związkowca" od-dawn- a
głoszący to co ostatnio
Wańkowicz określił "konieczno-ci- a
rozpakowania walizek" i bu-dowania
nowego życia w zmienio
nych warunkach wiąże emigra
cję w jedną całość pokona
nia wspólnych trudności i roz-wiązania
nasiiwm'nfvpli cio łiifpi
szych problemów społecznych i Pt1
_ — gospodarczych iiait"
Być może ze ludzi którzy
ciągle' myślą jeszcze o Polsce ja
ko o powrocie do utraconych do
stojeństw zaszczytów i władzy o
niey bardzo demokratycznym cha
raKterze kierunek "Głosu
skiego" jest odpowiedni ol
brzymiej większości emigracji n]
njłYuuicttej mc z iuau poisiue- -
go pismo takie jak "Związko-wiec"
broniące praw i interesów
nteiegjoszleudu jest bliższe i pożsyteTcz IZ!
strony oskarżonych i obrony S?tni
W
%
r&$
zM
OK
iie
lej
m
m
aw
iałą
tór
adzi
bo
&R
W
Par
ty
kra
wie
nie ma
dla
się
cze ży
nni
nie wy
się
bez
wo ono
lub
nowej
do
nie
dla
dla
Pol
Dla
cli
loroe
fciridr
fcppoc
7
ifeel
dzia zagroził redaktorowi "LeS sni
Lettres Francaises" Morganowi
ze Każe go aresztować jeśli da-lej
bsdrie hałasował
Skolei zenawał Rosjanin Osnowa
wierchów który spędził 5 lat ł rjisz
łagrze sowieckim "nigdy nie w ?
dząc żadnego sądii" _j 'flłi
Bfi {(Dokończenie na stronie 5-t- ep I
:$f
ii
ae
'f"i
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, January 07, 1951 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1951-01-07 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000383 |
Description
| Title | 000007a |
| OCR text | '' ttNi f - II ' JlJ li1 eSa&OliflL !§p U ' ii mi Cj STRONA 4-- ła "ZWIĄZKOWIEC" — STYCZENiifiANUARY) 7 — 1951 UR: % Z LISTÓW DO REDAKCJI i ! IM WA 8151 "ZWIĄZKOWIEC" Tel WA 8151 Prlnled for Every Sundoy by: POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED l Organ Związku PolaŁćw w Kanadzio Wydawany przez DyreŁe)? Prasowej "~Redaktor Franciszek Głogowski PRENUMERATA: Roczna w Kanadzie: $2-5- 0 r Półroczna f1-- 5J ' Kwartalna S1-0- 0 W Stanach Zjednoczonych w Polsce i reszcieEuropy $300 Pojedynczy numer ° 6 "ZWIĄZKOWIEC" Adres: 700 Queen St W — Toronto Ontario Authorized 33 Eccond Class Mail Post Office Department Ottawa Redakcja Rękopisów nie zwraca HJHHRmkL' „ — - ida młodzi - dotrzymajmy m kroku Starsi z nas pamiętają dobrze jak to po pierwsze] wojnie Swia towej przez długie jeszcze lata żyliśmy podziałami dzielnicowymi O rodaku spod byłego zaboru austriackiego nie wypadało inaczej powiedzieć jak "galileusz" o mieszkańcu Warszawy Krakowianin z przekąsem mówił że to Vkongresowiak" a Poznaniacy wszyst-kich tych którzy nie wywodzili się spod rządów kajzera hurtem nazwali "galileuszami z kongresowy" Dla nas młodszych wychowanych już w Polsce niepodległej _i_!_i ł„- - u„ „iefnłrur iiiitmu sie rfaiećmi iednei oiczyzny a {JUUZ1U1 len uyi mcuww uUUuUV — r — - - - - - niejeden z nas dopiero na terenie 7P PniakAw seereeu e sie leszcze Kanady usłyszał pierwszy "knnffresowia- - ków" czy "królewiaków" albo "poznaniaków' Młodzież w Polsce niepodległej myślała już innymi kategoria-mi pojęciem szerszym jednego państwa Jeżeli ktokolwiek dziś chciałby dowiedzieć się jakimi katego riami myśli młodzież która swój światopogląd układa na zdarze-niach dzisiejszych powinien wiać udział w 'gwiazdce harcerskiej polskiej młodzieży jaia miała { miejsce w Toronto Będąc na tej gwiazdce mile zaskoczony zostałem faktem ze jako gości polskiej młodzieży zastałem tam młodzież harcerską ukraińską i przedstawicieli harcerzy litewskich Nikt z nich nie mówił tam o Wilnie i o Lwowie za to popłynę-ły polskie litewskie i ukraińskie piosenki W gawędzie kierownika Kręgu polskichharcerzy i przemówieniach gości ukraińskich i li-tewskich mówiono o harcerskim najważniejszym punkcie prawa że harcerz w każdym widzi bliźniego a za brata uważa każdego innego harcerza Przedstawiciel ukraińskich harcerzy składając życzenia Po-lakom podkreślił że młodzież ukraińska szuka nowych dróg wy-chowuje nowego człowieka i wierzy że bratnie narody polski ukraiński którym los nakazał sąsiedzkie życie znajdą w myśl har cerskich hasełrwspólny język do rozwiązania dawnych problemów Nie może być wolnej i niepodległej Ukrainy gdy nie będzie 'wolnej iniepodległej Polski — taka była główna myśl jego prze-mówienia Azotem śpiewano "Czerwony Pas" i okazało się że pomimo różnych słów popłynęła jedna Słuchając tego myślałem i mzompo jDSKicu na wspuinci gwicu A " i na zgodna melodia myślę że ten nie narzucony Jest świadectwem ze młode polskie pokolenie zaczyna wyciągać Cwhioski Zjtej tragicznej rzeczywistością starszemu poko 1C1UU wsitaiuje numuuzuusc otulaniu huyjh uwt iu ir j vii iu'-- wiązań dla starych problemów Nie będzie wolnej Ukrainy gdy nie będzie womej toiski — mówi młody skaut ukraiński Nie będzie Litwy gdy przemoc so-- ecka władna będzie ciemiężyć narody wschodniej i środkowej tropy — dodaie harcerz litewski — nie będzie wolnej Polski Sjfgdy najbliższe nam sąsiedzkie narody z którymi w braterstwie ży liśmy setki lat jęczeć będą w niewoli rosyjskiej Nie mówią oni ci młodzi Polacy ani młodzi Ukraińcy i Litwi ni czyje ma być Wilno a czyj Lwów Szukają nowych dróg szu-kają nowych rozwiązań nie mówią o tym co ich dzieli ale myślą o tym coich łączy Czy nie jest to wiele mówiąca wskazówka! nauka dla naszych czy ukraińskich i litewskich polityków starszego pokolenia które ciągle o tym co nas dzieli i nie może w obliczu niebezpieczeństwa znaleźć drogi do zrozumienia i zjednoczenia wysiłków do oparcia współpracy na tym co nas łączy! Czyż taki wspólny symboliczny opłatek polsko-ukraińsko-li-tews- ki nie powinien się odbyć na najwyższym poziomie naszych działaczy politycznych Nie słyszeliśmy by pomyślały o tym emi-gracyjne rządy tych krajów by pomyślały o tym naczelne tereno-we organizacje emigracyjne tych narodów Pomyśleli jednak o tym młodzi chłopcy i dziewczęta którzy jak rosnący młody las szukają żyznej gleby by na niej zapuszczać korzenie na przyszły silny wzrost Może to tylko marzenia że do-czekamy się jeszcze za naszych dni takiego układu stosunków w Europie a szczególnie w 'tej części Europy gdzie naszym naro-dom Bóg wyznaczył siedzibę że znikną porachunki graniczne że Ukraińcy zapomną o pacyfikacjach my o "rzeziach i że powstanie tam sfederowana przyszła Rzeczpospolita w której te trzy narody jak dawniej żyć będą w braterstwie jednością silni wspólnie cie-szący się Lwowem i Wilnem N % Może my starsi tego nie wyczuwamy jeszcze co w piersiach tych młodych zaczyna rosnąć i wzbierać i co daj Boże rozrośnie się w potężny ruch za przyszłą federacją za stworzeniem nowych foim ustrojowych które młodemu pokoleniu większe bezpieczeństwo bytowania Polscy harcerze młodzież polska wyciągnęła rękę bratnia do młodzieży najbliższych sobie s tradycji i historii sąsiedzkich ńaro dów Posiane zostało ziarno zgody i braterstwa Oby zakiełkowało ono pomyślnie oby było świadectwem nowych czasów nowych lu dzi nowej Europy ' j? q_ A CIOŁKOSZ OCJALiśCB P0LS0Y ZJEDN0-- Zagadnienie Europy jest zagad nieniem światowym Dwa razy w bieżącym stuleciu wojna rozpo-częta w Europie rozwinęła się wwojnę światową Stąd zrodziło się przeświadczenie że dla zape wnienia światu pokoju trzeba przede wszystkim zorganizować współżycie narodów Europy we wspólnych ramach Jasne jest przy tym że trwałe współżycie narodów europejskich nie może być oparte na gwałtach i zabo-rach na imperialistycznym dążę niu jednego jiarodu do panowa-nia nad całym europejskim kon-tynentem Kdozapewnienia so poraź "gancjaKow" potężna nadal czasów mówi zapewni iwfw j- -- ojr— i -- v-bie samemu dobrobytu kosztem innych narodów do poziomu parobków Taką wła śnie koncepcję głosił Hitler w jego t zw "nowym ładzie" euro pejskim Niemcy odgrywać miały — i odgrywały — rolę narodu panów zaś inne europejskie na-rody miały być jedynie mierzwą dla "Herrenvolku" przeznaczo-ną najpierw na poniżenie a po-tem na zniszczenie Europy by było trwałe musi wynikać nie z obce go przymusu 'połączonego z ucis kiem i wyzyskiem ale z własnej dobrej i szczerej woli europej- - A MILI GOŚCIE W DRUKARNI "ZWIĄZKOWCA"w czasie drukowania "świątecznego" numeru "Związkowca" — odwiedził drukarnię b premier Tomasz Arciszewski wraz z Małżonką Na zdjęciu powiększony "sztab" naszego wydawnictwa w okresie przedświątecznym Od lewej stoją: M Ła będzka P Vasulis W Dusznicki K Gancwol MMilewski Zosia Dabor administrator pisma Z Leszczyński w głębi: J Pankowski prezes Gr 1M Stefczyk W Wójcik M Poczyniak W Cieś lak na froncie ("siedzi} Melania Arciszewska nremior T Arpi7PwsH ftr7vma w reku "Związków ca)1) obok reciaktor F Głogowski skich narodów Żaden z nich nie pasa bałtycko - czarnomorskie-chc- e stracić przy tym swego włas go Wspólnota tego pasa z Euro nego oblicza na rzecz jakiegoś1 pa zachodnią nie jest zresztą tyl narodu "europejskiego" który nie istnieje i zapewne nigdy nie będzie istniał tak jak nie ma i nie będzie jednego języka "euro pejskiego" Bogactwo i żywot-ność kultury europejskiej wyn-ikając in' właśnie stąd że pły-nie ona z wielorakich źródeł i to nie tylko z kultur dawnych — jak grecka i rzymska — ale i kul tur nowych żywych bezustannie odradzających się i pomnażają-cych nasz dorobek duchowy Zjednoczenie Europy winno się więc dokonać w taki sposób by uszanowało ono wszystkie te od-rębności by w Eu-ropie Polska pozostała Polską Francja — Francją a Norwegia — Norwegią Niepodobieństwem jest także by zjednoczenie Euro-- J py miało się dokonać bez wejś - 1 cia w jej skład wielkiej Brytanii ale ponadto złączona jest= śmiertelnego zepchniętych Zjednoczenie zjednoczonej szcze-isi- ę golnymi węzłami z narodami Bry tyjskiej Wspólnoty rozsianymi po całym świecie Stąd wynika że struktura zjednoczonej Euro-py winna być na tyle elastyczna by Wielka Brytania przyjmując na siebie konkretne zobowiąza-nia w Europie mogła jednocześ-nie zachować swe związki z Kana dą Australią czy Indiami Wyma ga to wyszukania dla Europy form ustrojowych odmiennych' n p od federacyjnego ustroju Stanów Zjednoczonych Ameryki zupełnie nowych i bez preceden su Na tę drogę Europa już we-szła tworząc wspólne instytucje europejskie mające rozwiązywać konkretne zagadnienia stojące przed naszą częścią świata Takie instytucje powstały w postaci Ra dy Europy a dalej w postaci Or-ganizacji Europejskiej Współpra cy gospodarczej oraz Europej-skiej Unii Obrotów Pieniężnych Inne instytucje tego typu powsta ną będą się z biegiem czasu u-trwal- ać i krzepnąć budząc świa-domość europejską na gruncie konkretnych zadań i osiągnięć Jako socjaliści polscy czynimy przy tym kilka uwag Po pierw-sze stwierdzamy iż naród polski odnosi się pozytywnie więcej zy czliwie do dążeń w kierunku u-tworze- nia związku wolnych naro-dów Euiopy Ód tysiąca bowiem lat jesteśmy związani z zachod-nią Europą wspólnotą bytu i wspólnotą kultury — i to nie tylko w roli biorącego lecz tak samo w roli dającego z siebie w każdej dziedzinie życia nieraz — dającego szczodrze do ostatnich granic własnych możliwości To też nasze obywatelstwo w Euro-pie jest 'dawne dobre i nieznisz-czalne Można nas od Zachodu od ciąć oderwać można nam narzu cić związki obce wrogie niena-wistne — ale tylko chwilowo Nie da się bowiem na dalszą me tę_ pogwałcić reguł historii od mienić odwiecznych prawideł ży cia a do takich prawideł należy związek Polski z Zachodem I nie tylko Polski gdyż i inne narody rejonu a więc narody nadbałty ckie a dalej Czechosłowacja We gry Rumunia narody bałtyckie — wszystkie one wyrosłyna drożdżach kultury śródziemno-morskiej kultury europejskiej kultury zachodniej Dlatego nie do pomyślenia jest by dzieło zjednoczenia Europy miało się o-granic- ząc do krajów zachodnio-europejskich do połowy Europy Musi ono objąć również kraje i kierownik wydawnictwa K J ko naszą jednostronną potrzebą Jest ona koniecznością dla obu stron Kto tego na Zachodzie w dawnej czy niedawnej przeszło-ścimi- e zrozumiał ten zawsze po-tem ciężko musiał płacić za swój błąd A teraz uwaga druga W ra-mach związku europejskiego Pol ska ma do spełnienia zadanie wielkiej wagi: jest ona wraz z innymi narodami pasa bałtycko-czarnomorskieg- o 'nieodzowna po to by w związku z tym na było niemieckiej przewagi ani niemie ckiego przodownictwa Niemcy leżą w samym środku Europy i nie da się zmienić ich geografi-cznego położenia ale można tak Europę zorganizować by się w niej Niemcy znajdowały na sta łe i zdecydowanie w mniejszości li by militaryzm rzaborczosc nie miecka nie miały żadnych mate rialnych danych do odrodzenia I tu wałśnie Francja na Za- - chodzie a Polska' na Wschodzie kraje które z własnego doświad czenia wiedzą czym potrafią być Niemcy w warunkach sprzyjają cych odnowieniu się krzyżackiej U prusackiej zaborczości — te dwa narody mają w zjednoczo-nej Europie szczególną rolę do odegrania Naturalnie narody te muszą mieć też zapewnioną moż-ność odergania przypadającej im roli także możność material-ną: tutaj należy granica polsko-niemieck- a na linii rzek Odry i Nysy Łużyckiej By jednak Pol ska mogła spełnić to właśnie za-- J danie winna znajdować się w ze spole narodów zjednoczonej Eu-- {ropy dając tym-sważk- i przyczy-- nek do pokoju Europy i do po-koju świata — a nie w granicach imperium Stalina Odrywając przemocą Polskę od zachodniej Europy i odcinając pół Europy "żelazną kurtyną" Moskwa auto matycznie podnosi W Europie za chodniej ciężar gatunkowy Nie-miec ' Na zakończenie uwaga trze-cia Błędem byłoby myśleć o zje dnoczeniu Europy jedynie w pła-szczyźnie politycznej Zjednocze-nie Europy tylko wteńy może być trwale jeżeli doprowadzi o-n- o do 'wyrównania poziomu zycio wego najszerszych rzesz ludnoś-ci w całej Europie co wymaga podniesienia dochodu społeczne-go w krajach Europy środkowo-wschodniej do tego poziomu na którym żyje n pJprzeciętny mie szkaniec Anglii lub krajów skan dynawskich a który w cyfrach przedwojennych był trzykrotnie wyższy od poziomu polskiego To dążenie wzwyż wymaga przebu-dowy ustrojowo - gospodarczej krajów środkowo - wschodniej Europy metodą planowania u-względnia- jącego w ramach Euro py wspólne lub podobne zagad-nienia i potrzeby gospodarczo-społeczn- e krajów pasa bałtycko-czarnomoskieg- o Obecne planowanie gospodar-cze w tym pasie dokonywane pod kontrolą Moskwy czyni z tych krajów obszar kolonialny Ro sji a wyzyskując je gospodarczo na rzecz Rosji spycha w dół1 po- ziom życiowy miejscowej ludnoś-ci Z drugiej strony pogląd ja-koby w ramach zjednoczonej Eu ropy kraje zachodnie miały peł-nić funkcję wytwórcy i dostaw-cy towarów przemysłowych zaś kraje pasa bałtycko - czarnomor skiego funkcję dostawcy surow-ców i płodów rolnych jakoby u Mazurkiewicz zupelniając się w te nsposób na wzajem — jest błędny i przesta rzały W obopólnym interesie Wschodu i Zachodu Europy leży by kraje środkowej i wschodniej Europy miały nowoczesną struk turę gospodarczą a tym samym wyrównany z Zachodem poziom życiowy Nie dojdzie się jednak-że do tego na drogach chaosu i dzikiej konkurencji wzajemnej pomiędzy poszczególnymi kraja mi pasa bałtycko - czamomoskie im i TinTiiiflłl? 1q nh nr om i "Wcolm dem Europy Trzeba natomiast mądrego i dalekowzrocznego pla _ onsnnrfarrn tak w fi &H —WWI W W— — O"! — - skali całego rejonu Środkowo-Wschodni- o - europejskiego jaki w skali ogólno - europejskiej za wsze przy pomocy innych części świata i we współpracy z nimi Gdyż czasy izolacjonizmu minę-ły już — i minęły na zawsze Mó wiąc o zjednoczeniu Europy i pracując nad nim zmierzamy więc nie do odcięcia się i wyodrę bnienia naszego od narodówAfry ki Azji AUbiraiu Aiuerym aie do takiego zorganizowania Euro py by i sama mogła żyć w-wo-lno ści pokoju i dobrobycie i by by ła innym częściom świata pomoc na w postępie kulturalnym du-chowym i materialnym Musi to jednak być cała Europa a nie jej połowa Europa od Paryża do Warszawy i od Sztokholmu do Bukaresztu a nie — jak dawniej — Europa przecięta rzeką faba na dwoje i@AiiAi@Ri¥ ikmm W Paryżu toczy się proces któ ry wytoczył pisarz David Rousset komunistycznemu czasopismu "Lettres Francaises" Proces ten nazywają drugim "procesem Krawczenki" ponie-waż z tego samego powodu co Rousset również i Krawczenko zaskarżył pismaka komunistycz nego i podobnie jak w tamtym procesie stosunki w Rosji sowiec kiej będą właściwym tematem Znany literat francuski David Rousset był ongiś sam więźniem niemieckiego obozu koncentra-cyjnego i dziś zwalcza ten system zarówno piórem jak i w przemó-wieniach wygłaszanych na licz-nych zebraniach publicznych "Lettes Francaises" zniekształ ciły relację Rousseta o stosun-kach w łagrach rosyjskich i o-skarż- yły go o fałsz w związku z przytoczonymi wyjątkami z u-sta- w sowieckich w których prze widziano m in że można w dro dze administracyjnej t j bez procesu i wyroku zesłać do obo-zu koncentracyjnego Rousset zaskarżył o obrazę re daktora Pierre Daix i naczelnego redaktora Claude Morgana Rousset stoi na stanowisku że ludzie którzy go nazwali fałsze-rzem muszą być pociągnięci do odpowiedzialności a przytym że Zw Sowiecki gdzie można być zesłanym do obozu bez wyroku nie jest państwem w którym pa- nuje prawo Zdaniem Roussefa stwierdze-nie takie przycisnęłoby do ścia-ny gromadę brytyjskich duchów nych francuskich poetów-- i Hisz pańskich malarzy oraz europej-skich uczonych atomowych któ-rzy jeżdżą z miasta do miasta i swymi hymnami na cześć Stali-na przygłuszają śmiertelny jęk niewolników Stalina wa (UWAGI CZYTELNIKA O i "GŁOSIE POL) Jako stały czytelnik prasy polskiej w Kanadzie zwróciłem uwagę na to że tygodniki pol-skie wychodzące w Toronto wy-raźnie różnią się swymi artyku-łami redakcyjnymi jak też arty kulami osób z nimi Kierunek "Głosu Pclskiego" skrystalizował się jako pisma grupy wyłącznie inteligenckiej która nie chce lub nie potrafi do dostosować się do nowych warun ków i stosunków demokratycz nych w kraju w którym żyje Objaw ten wydaje mi się o tyle że ograni-czenie pisma wychodzącego w Kanadzie do problemów wyłącz-nie o charakterze wewnętrzno polskim odrywa pismo od środo wiska w którym wychodzi i nada je mu charakter zanadto polity-czny Zgodzimy się chyba wszy-scy na to że w żadnym wypad-ku sprawy wewnętrzne polskie nie powinny być czynnikiem róż niczkującym obywateli kanadyj-skich polskiego pochodzenia lub tych którzy tymi obywatelami wkrótce pozostaną albo w Kana dzie pozostaną przez czas dość długi Kierunek "Związkowca" wyda je mi się zdrowszy i realniej zwią zany z życiem i problemami pol-skiego społeczeństwa żyjącego w Kanadzie Znamiennym chociaż-by jest wypowiedzenie się "Zwiaz kowca" w sprawie zatargu w No randa między tamtejszą grupą sympatyków Związku Narodowe go a grupą Polskiego Towarzy stwa Wzajemnej Pomocy z cen- - rPaą eatL SFra-W-a' ktÓrą I "? Polski" ąę sprowa dziC do zatargów Osobistych mię dzy miejscowymi działaczami społecznymi ma znacznie głębsze podłoże Otóż istniejąca na tam-tejszym terenie grupa Związku Narodowego poszła na współpra ce z zarządami kopalń które w myśl swych zrozumiałych intere-sów starają się nie dopuścić do powstania unii robotniczych Jas nym jest że tego rodzaju akcja ze strony towarzystw kopalnia- - J nych jest sprzeczna z interesem --Apn!iA„ u- -- w nihr7vmi--m OV V wVj WAUAUJ procencie są tamtejsi Polacy W zarządach czy biurach kopalń Po laków niema tam zupełnie "Głos Polski" popierając i podtrzymu jąc stanowisko swojej grupy w Noranda wyraźnie stanął' w opo zycji do najbardziej fundamen-talnych interesów polskiej emi-gracji w Kanadzie w tym wy-padku kilkuset górników nowo-przybyłych Polaków którzy przez stworzeni unii chcą uzys- - Y0H W procesie tym jako świadko-wie oskarżenia powołani zostali ludzie którzy przeżyli niewolę w łagrach sowieckich między innymi i wybitni Polacy Poni-żej podajemy przebieg toczącej się rozprawy w Paryżu Na początku rozprawy zezna-wali następujący świadkowie pol scy: artysta malarz Józef Czap-ski major b szef propagandy 2 Korpusu Józef Dolina były czło nek delegatury rządu Polski Pod ziemnej w Lublinie dr Bandrow ski zamieszkały w Anglii i były radny miejski Warszawy Gliks-ma- n Jako pierwszy zeznawał dr Bandrowski na którego przeży-ciach w łagrach sowieckich opie rała się m in książka "Sprawie-dliwość sowiecka" Adwokaci o-bro- ny przerywali zeznania dr i Bandrowskiego twierdząc że książka ta nie ma nic wspólnego ze sprawą Roussefa Następnie zeznawał b radny miejski Warszawy Gliksman je den z przywódców żydowskiej partii socjalistycznej "Bund" od 1916 do 1939 r Cała rodzina p Gliksmana zamordowana została przez Niemców brat jego roz-strzelany został przez Rosjan w 1943 roku pod zarzutem wypo-wiadania się za zawarciem przez aliantów zachodnich odrębnego pokoju z Niemcami Sam zaś rad ny Gliksman osadzony był w ła-grach sowieckich Zeznał on iż w łagrach sowie ckich nie było komór gazowych ponieważ więźniowie skazani by- li na powolną śmierć przez zmu szanie ich do ciężkiej pracy w nie dostatecznej odzieży podczas straszliwych mrozów i głodu Podczas zeznań p Gliksmana do szło ponownie do awantur ze mm "ZWIĄZKOWCU" współpracu-jących niebezpiecznym kać cały szereg świadczeń które unie wywalczyły już w zorganizo wanych środowiskach robotni-czych Natomiast "Związkowiec" w przeciwieństwie do "G P" rozu miejąc że czytelnikami jego są Polacy będący w 90% robotnika mi w tym kraju zabierał już nie-jednokrotnie głos w sprawie sto-sunków Polaków do unii robot-niczych podkreślając tym swój ścisły związek z czytelnikami i z jego żywotnymi codziennymi pro blemami Nie mniej znamiennym dla kie runku "Głosu Polskiego" jest fakt że nie wspomniał on ani słowem o treści przemówienia b premiera T Arciszewskiego w Toronto z wyjątkiem wytłuma czenia sie redaktora że nie móel re być na przemówieniu Arciszew-- $ skiego i napisać sprawozdania Wf gdyż zajęty był' służbą dla Chrystusa! Tego rodzaju stanowisko "Gło su Polskiego" pozwala sądzić że nietylko tendencją pisma jest po wstrzymania Polaków od należę pJ ma do unn robotniczych w Ka-- vjr nadzie ale żę nie rozumie ono [e! ln"h to7 nawot uralna fn -- n-rni-lir ŁO] Uw -- w „ ~mv n rm-i-- j t-- 4 w społeczeństwie polskim które [° zmierzają do demokratyzacji sto- - f sunków społecznych i do sprawie B akei ilos OK -- H' ' ził dliwszego podziału dochodu spo- - f łecznego Takie stanowisko jest conaj-mni- ej dziwne przecież więk-szość emigracji w Kanadzie tak przedwojennej jak i obecnej to robotnicy którzy zdają sobie sprawę z tego że jedynym spo-sobem zwalczania komunizmu musi być szerszy udział rzesz ro-botniczych w dobrobycie społe-cznym opartym na demokratycz nych instytucjach ustrojowych tym kierunku i duchu dzia-ła na przykład rząd Labour w Wielkiej Brytanii i na ta-kich założeniach stworzenia lep-szych warunków życiowych dla szerokich rzesz ludowych w jach Europy opierał się Plan Marszalla "Związkowiec" zdaje sobie sprawę z tych problemów że racji istnienie pisma polskich robotników któreby egzystowało W oderwaniu rA v wotnych zainteresowań czytelni-- Hc ka to też stara na swoich ła P macn poruszać sprawy robotni- - gdyż są one problemami cia codzienneeo z ktńrvmi P ski emigrant styka się na każdym kroku p Na dłuższy okres czasu daje możliwym wydawanie pisma oparcia o społeczeńsf chyba że będzie subwen cjonowane przez czynniki zainte resowane w zwalczaniu ruchów robotniczych wśród Polaków utrzymaniu polskiej emigracji vi formie ghetta stojącego poza ży ciem kraju zamieszkania co jest jednak sprzeczne z najbardziej żywotnymi interesami polskiej emigracji Która musi dążyć do ustabilizowania pozycji społecz-nej i ekonomicznej w oj-czyźnie W konkluzji należałoby dojść wniosku że obecny kierunek "Głosu Polskiego" odpowia-da a nawet szkodzi obecnej i przyszłej stabilizacji życia pol skiego dzieląc emigrację na nie-istotne obozy polityczne Kierunek "Związkowca" od-dawn- a głoszący to co ostatnio Wańkowicz określił "konieczno-ci- a rozpakowania walizek" i bu-dowania nowego życia w zmienio nych warunkach wiąże emigra cję w jedną całość pokona nia wspólnych trudności i roz-wiązania nasiiwm'nfvpli cio łiifpi szych problemów społecznych i Pt1 _ — gospodarczych iiait" Być może ze ludzi którzy ciągle' myślą jeszcze o Polsce ja ko o powrocie do utraconych do stojeństw zaszczytów i władzy o niey bardzo demokratycznym cha raKterze kierunek "Głosu skiego" jest odpowiedni ol brzymiej większości emigracji n] njłYuuicttej mc z iuau poisiue- - go pismo takie jak "Związko-wiec" broniące praw i interesów nteiegjoszleudu jest bliższe i pożsyteTcz IZ! strony oskarżonych i obrony S?tni W % r&$ zM OK iie lej m m aw iałą tór adzi bo &R W Par ty kra wie nie ma dla się cze ży nni nie wy się bez wo ono lub nowej do nie dla dla Pol Dla cli loroe fciridr fcppoc 7 ifeel dzia zagroził redaktorowi "LeS sni Lettres Francaises" Morganowi ze Każe go aresztować jeśli da-lej bsdrie hałasował Skolei zenawał Rosjanin Osnowa wierchów który spędził 5 lat ł rjisz łagrze sowieckim "nigdy nie w ? dząc żadnego sądii" _j 'flłi Bfi {(Dokończenie na stronie 5-t- ep I :$f ii ae 'f"i |
Tags
Comments
Post a Comment for 000007a
