000154a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
Jbxg-- &&&
1 Aift
Jt
m Stronica 4-t- a "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (SEPTEMBER) 20 1936
mit im- - liii
"&-
-
%M-
-
Ę%1
liiS'
Uff
ill
rti
mmąl
KKr? P?¥?Ii kis
W
liiir
uatgyyii
i
"ZWIĄZKOWIEC"
OFFICIAL PUBLICATIOŃ OF THE POLISH ALLIANCE
CANADA
Published for Every Sunday
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi na każda niedzielę
Redaktor
Administrator
A J STANIEWSKI
K J MAZURKIEWICZ
PRENUMERATA:
Roczna Kanadzie $150
Półroczna 80&
W Stanach Zjednoczonych i Europie $200
Pojedynczy numer 5c
Printed and Published by Polish Alliance of Canada
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
696 Queen St W Toronto Tel Redakcji EL 8683
iężka Praca Zabija Robotnika
Każda praca nosi w sobie pewne niebezpieczeństwo i
ryzyko szczególnie zaś praca w przemyśle I tak naprzy
Jdad praca z surowcami trującemi materjałami chemi-czne- mi
w wilgoci w zgęszczonem powietrzu praca w
--wysokiej temperaturze w węglu itp W przemyśle istnie
je obok pracy ciężkiej wyczerpującej również i praca
całkiem łatwa "wykonywana jest w bardzo szybkiem
tempie jak to obecnie jest w przedsiębiorstwach w któ
rych zaprowadzona jest racjonalizacja
Obok robotników przemysłowych i rolnych mogą nie
pomyślne skutki swego zatrudnienia odczuwać również
i pracownicy w służbach publicznych i prywatnych tak
źe nietylko praca przemysłowa ale i wyczerpująca pra
--na umysłowa wpływa na przedwczesną smierc
O tern że ciężka praca człowiekowi faktycznie skraca
życie studjum Dr Pearla i statystyka Johna Hopkinsa- -
Dr Pearl badał wpływ jaki posiada wyłożona ener-gj-a
na stan zdrowotny człowieka między 40 i45 rokiem
życia Opierając się na statystyce śmiertelności zatrud-nionych
mężczyzn wypracowanej dla Anglji wykazał
że ciężka praca skraca życie człowieka z tą chwilą gdy
człowiek przekracza 40 rok życia Statystyka ta jest o--praco- wana
na podstawie obserwacji 132 zatrudnionych
--w ciągu trzech lat ponieważ zaś śmiertelność jest tu po
dzielona na pięć grup można ją studjować dla każdego
roku robotnika Wnioski ze statystyki i studjum Pearla
można krótko podać następująco:
Ludziom młodym praca nie szkodzi przeciwnie
stwierdzono że między 25 i 35 rokiem życia śmiertel-ność
wśród ciężko pracujących robotników jest o 6 do
S procent niższa niż u ludzi których praca nie wymaga
większego natężenia fizycznego
„ Z chwilą gdy człowiek przekroczy 35 do 40 rok życia
wykonywanie ciężkiej pracy powoduje u niego śmiertel
nosc
do
tvr
mianowicie u osuu ciuzku inui:ujcuxii w wicnu ""
44 lat wynosi ona o 4 procent więcej mz osób w
sanwm wieku lecz pracujących Izei od 45 ao &4
łat śmiertelność wzrasta już do 13 procent-- Wreszcie
od 55 do 64 lat śmiertelność u ciężko pracujących osób
jest już o 18 procent większa niż osób w tym samym
weku ale nie pracujących ciężko
ł tBobtnicy zatrudnieni w górnictwie w przemyśle me
łtalurgicznym metalowym kowale i inne ciężko pracu-jące
osoby bardzo rzadko dożywają przeciętnego wie-k- u
osób pracujących w 'lżejszych zawodadh Szszegól-ni- e
szkodliwie dla zdrowia oddziaływa praca wewnątrz
zakładu fabrvczneno Cośkolwiek lepiej mają robotnicy
pracujący na świeżem powietrzu pomimo tego jednak-'l- s
i tych jest procent śmiertelności większy niż u
sób nie --wykonujących pracy uzycznej mu pracującycn
lżej
'Studjum Pearla ma zatem wielkie znaczenie dla u-stawoda- wstwa
socjalnego oraz dla stosunku robotnika
do produkcji przemysłowej 1 dlatego trzeba zdrowie i
życie robotnika i wszystkich pracowników) przemysło-wych
szanować tak w jego własnym interesie jak i w
interesie rociziny azieci i uaiugu bpuiuen?iv iuuuc
to'
ni-nwin7lv-ip- m winę iest całeco społeczeństwa kłaść
nacisk na to aby niebezpieczeństwo i szkodliwe wpły-wy
pracy były należycie badane i — co najważniejsze
stwierdzeniu usunięte --zaraz po —
nrjmmfencie wolskie na obczyźnie winny prowadzić
walkę o obronę zdrowa swych członków którzy prze-ważnie
maja najcięższą pracę w rolnictwie czy tez w
jprzemyśle
Opieka Nad Dziećmi Robotnicy
w Polsce
Od
1rt
OF
w
u
n
u
u o- -
czasu wprowadzenia maszyn więcej kobiet musiało
przemysłu i zastąpienia pracy idom i szukać pracy zarobkowi
iwlrwnlifiknwancEO rzemieślnika za nim Naturalnie musiało
praca zwklego robotnika potrze-bnego
do obsługi maszyny — prze
--mysł zaczai masowo zatrudniać
3cobiety Postępująca równocześ-nie
obniżka zarobków robotni-czych
zmuszała kobiety do szuka
nia pracy zarobek bowiem męż-czyzny:
ojca męża nie wystar-czył
już na utrzymanie rodziny
Wskutek tych procesów coraz
porzucać
tvm eosyodarstwo donio- - - - —
ej po
cier
na
we a w pierwszym rzędzie wycno
wanie dzieci zwłaszcza niemowląt
i dzieci w okresie przedszkolnym
Wprawdzie kobieta robotnica po
została w dalszem ciągu obciążo
na praca w domu po powrocie z
fabryki czy innego zakładu pra-cy
musiała ona gotować sprzątać
prać zajmować się całem gospo
darstwem i dziećmi przez szereg
[śpiewajcie to ze 1 Hiszpanja i Jej Dzielnice
Gdzie Się Znajduje?
Gdzie magistrat — tam podatki
Gdzie samochód — tam --wypadki
Gdzie są góry — tam doliny
Gdzie wesela — tam i chrzciny
Gdzie but wąski — tam nagniotki
Gdzie są baby — tam i plotki
Gdzie bóg amor — tam i strzały
Gdzie policja — w ruch pedały!
Gdzie jest tango — piękne ruchy
Gdzie haremy — tam eunuchy
Gdzie są długi — komornicy
Gdzie Afryka — tam są 'dzicy
Gdzie monopol
Gdzie kobiety -
Gdzie lokator -
Gdzie kapitał -
Gdzie ulica — pełno śmieci
Gdzie małżeństwo — tam ten trzeci
Gdzie Kanada — tam dolary
Gdzie jest lichwa — tam i kary
Kanadyjskie Obywatelstwo
Każdy kraj na świecie życzyłby
sobie posiadać solidnie zcemento- -
waną swoją ludność Aby każdy
mieszkaniec kraju przynależał do
odnośnego państwa był jego pod
porą i właściwym obywatelem
Przed ubiegłą światową wojną
nikt do obowiązku obywatelstwa
nie przywiązywał wielkiego znaczę
nia Nie dbano całkowicie o to
chciałeś zostać obywatelem to cię
przyjęto — niechciałeś — nikt
się o to nie troszczył i wymówek
ci nikt nie robił
Te same sprawy działy się w
Kanadzie do obywatelstwa nie za
chęcano nie nakłaniano
Wojna ostatnia nauczyła ludzi
jak i państwa bardzo dużo
Przekonano się że państwo chcą
ce być silnem prawnem i solidar-ne- m
nie może liczyć na ilość —
tylko na jakość Nie może liczyć
na wszystkich "mieszkańców za-mieszkujących
dany kraj tylko
na własnych obywateli do których
państwo ma obowizzek moralny i
prawo nakłonić zmusić lub żą-dać
posłuchu
Od tego czasu na emigranta za
częto się inaczej patrzeć stawić
mu wymagania państwa pobudzać
do obowiązku obywatelskiego- -
Rządowe kanadyjskie statysty-ki
wykazują że w przeciągu dzie-sięciu
lat licząc od 1925 roku r°
rok 1935 liczba nowp przyjętych
kanadyjskich obywateli przekro-czyła
liczbę dwudziestu pięciu
lat przedwojennych Czyli ze
przez okres dwudziestu pięciu lat
t M !_! 111 Mn I1U3 ZglOSHO Się IVIU ucHuiiimuw nu
obywateli Kanady co w ostatnim
dziesięcioleciu
Liczba ogólna tych co przyjęli
obywatelstwo kanadyjskie w prze
ciągu tego okresu czasu statysty
ki 'podają na 139000 osób Co pra
wda statystyka ta nie wymienia
poszczególnie jakie narodowości i
ile lakieiro narodu skłarta się na
powyższą cyfrę Dość na tern że
wiemy tylko tyle że liczba obywa
teli tego kraju prędko wzrasta
JeśU rozejrzymy sip pomiędzy
sobą pomiodzy społeczeństwem
poIski°m w Kanadzie to nie zrobi
my wfelkiei przesady jeśli powie
my 7 co drugi Polak to jest tu-tejszym
obywatelem
Tcr wielki napływ nowych oby-watel'
nastrasza tutejsze stare
mieszczaństwo Widza w tym pred
kim nnoKwp nowvch obywateli
nienorrvślnv rozwój dla kraju Już
od rokM dpią się słyszeć niepomyśl
ne gły ze stronv tutejszych szo
winistów domagających się od
rządu zmiany ustawodastwa w
tym kierunku- -
Nie tak dawno Izba Medyczna
w Toronto wniosła podanie do
rządu w któ rem dowodzą zwra
cają uwagę rządu na kiepski stan
zdrowotności cudzoziemców Któ
rzy w kilka lat po przyjeździe do
tego klimatu licznie zapadają na
zdrowiu i stają się ciężarem pań-stwa
na długie lata
Wobec tego że nabywają za
prędko obywatelstwo tutejsze
godzin jednak jej pracy dom i
dzieci pozostają bez żadnej opie-ki
Sytuacja taka najgorzej odbija
się na niemowlęciu pozbawionem
pokarmu matki i jej opieki szcze-gólnie
ważnej w pierwszych mie-siącach
życia dziecka Nie w kaź
dyni domu jest ktoś z rodziny
kto mógłby choć częściowo zastą-pić
matkę w opiece nad dzieckiem
Biorąc pod uwagę ujemne stro-ny
tego rodzaju stosunków szereg
oganizacyj społecznych i robot-niczych
rzuciło już od dawna ha
sło powrotu kobiety do domu- - Nie
zależnie jednak od poglądów na
t° sprawę czynniki ekonomiczne
okazały się tu silniejsze niż idea-ły
i kobiety w dalszem ciągu ma
sowo pracują poza domem
Powstała więc konieczność in-na:
zapewniającej kobiecie pracu
jącej opieki nad jej dzieckiem
- tam i wódki
rozum krótki
brak ochrony
tam i Kony
państwo zmuszone jest ich utrzy
mywać W przeciwnym razie mogli
by byc deportowani
Są jeszcze inne głosy i zdania o
tej sprawie Jak donoszą pisma z
zachodu to na zjeździe organiza-cji
Kiwanis w Saskatoon Sask
podniesiono między innemi spra-wę
naturalizacji cudzoziemców i
zażądano zmiany w dotychczaso-wym
regulaminie obowiązującym
przy wydawaniu papierów obywa
telskich
Tysiące petentów — twierdzą
Kiwaniści otrzymują papiery o- -
bywatelskie nie zdając sobie spra
wy z obowiązków jakie obywatels
two tego kraju nakłada ani też
nie rozumie prerogatyw jakie Ka
nada ofiaruje swoim obywatelom
Wielu z naturalizowanych cudzo
ziemców nie wio nawet kto jest
królem Anglji
Ażeby obywatel mógł pozostać
lojalnym Kanadzie potrzebna mu
jest do tego znajomość historji
kraju- - Regulamin jaki przy wybie
raniu papierów obowiązuje dotych
czas nie wymaga ani znajomości
przeszłej historji kraju ani też
nie wywiera nacisku na obowiązki
obywatelskie
Projekt Kiwanisów zmierza o-t- óź do tego ażeby rząd utworzył
specjalny departament któryby
sprawę naturalizacji miał pod swo
ja kontrolą na wzór tego jaki ist
nieje w Stanach Zjednoczonych
Domaga sie przytem obostrzenia
regulaminu przy nadawaniu oby-watelstwa
Przed dwoma miesiącami w po
ważnem tygodniku "Saturday
Night" okazał się artykuł podpi-sany
przez dwa XX w którem au- tor poważnie sprawę przyszłego
obywatelstwa traktuje
W pierwszem rzędzie wysuwa
sprawę narodową kulturalną i e-konom- iczną
i sam z temi temata
mi polemizuje Dowodząc ze nie
wszystkie napływowe narodowoś
ci nadają się na petentów uobywa
telniema
Jakie to są narodowości tego
pan XX nie wyjaśnił na światło
dzienne Następnie co do zagad-nienia
kulturalnego poleca jedy
nie na przyszłych petentów naro- -
dy_ o zachodniej cywilizacji euro
pejskiej Narody posiadające wyż
sza cywilizację i rozwinięty dłu-goletni
handel i przemysł
Dla których pan XX jest na ty-le
czuły-- i wyrozumiały posuwa
się nawet tak daleko że sadziłby
w tym kierunku wprowadzić odpo
wiednią "kwotę" I tu znowu po- dzielić łudzi na klasy tak jak to
się ma sprawa z emigracją
Dobrze jest tylko to że te' wszwst
Lkie glosy należą do poboźnych"ży itu ronycn nowycn reiormato-ró- w kraju Na które zdrowa i ro-zumna
część społeczeństwa kana
dyjskiego uwagi dużej nie zwra-ca
Jednako można sie spodziewać
w bliskiej przyszłości pewnych u
stawodawczych zmian dla przvsz
Jego obywatela Kanady
Sprawa ta została również rozwią
zana w poszczególnych państ-wach
w drodze ustawodastwa
przymusowego lub też w drodze
opieki społecznej
Polska poszła tą pierwsza dro-tr- a W ustawie o ochronie młodo
cianych i kobiet z r IDZ-l-g- o wpro
wauzono przepis na mocy które-tr- o wszystkie zakłady tiraew 7ntrn
dniające ponad 100 kobtet obowia
zwainaet nsąa wzałłaosżnyyć kżołosbzetk dla niemo
Przepis ten stanowi wprawdzie
duże obciążenie dla przemysłu
wonpzpioneżłnataiccepwzawrnaaicsżweiaęyjpemznadadięntżżkreacuujzkdynzzpinaarwanłoycieżaneapngkrkiaroaoacbdboieżzidteła"aótnwbJakcenayat
Realizację ustawy o żłóbkach
rozpoczęto w Polsce w końcu 192S
roknN po wyjściu szczególnych
przepisów i mstrukcyj
af
Między Francją a Afryką leży
Hiszpanja gorący kraj nadmor-ski
znacznie rozleglejszy od Pol-ski
łecz o wiele słabiej zaludnio-ny
Sa w Hiszpanji krainy dwoja-kie
Wnętrze stanowią wyżyna o-grod- zona
stromemi górami od kra
in bezpośrednio nad morzem poło
żonych i od dobroczynnych wiat-rów
morskich niosących latem
chłód zimą — ciepło a o każdej
porze wilgoć Dlatego ta wewnęt-rzna
śródlądowa wyżyna ma po-wietrze
zanadto suche podczas
długiego lata upały trudne do znfe
sienią a podczas krótkiej zimy
mrozy jakich tak daleko na po-łudniu
skądinąd niema
Stolica Madryt leżąca pośrodku
tej wyżyny ma według przysło-wia
hiszpańskiego corocznie" trzy
miesiące zimy a dziewięć miesię-cy
ciepła" Całkiem inne są zewnę
trzne krainy między górami a
morzem Tu nad klimatem panują
morskie wiatry i dzięki nim te
nadmorskie krainy: Katalonja
Walencja Mu reja i inne mają wił
gotne powietrze temperaturę bar
dziej jednostajną a roślinność
zielona i bujną Te dzielnice ma
ją bogate miasta portowe jak prze
dewszystkiem Barcelona stolica
Katalónji jedyne wielkie miasto
fabryczne w Hiszpanji i 'stolica
jedynej prowincji na serjo uprze-mysłowionej
Pewnego rodzaju
wyjątek pomiędzy temi bogatemi
prowincjami nadmorskleml stano
wi Andaluzja ze swą stolicą Se
willą Andaluzja leży na południu
od wyżyny środkowohiszpańskiej
ale ma wąski dostęp do morza bo
na południe od niej ciągnie się
najwyższe pasmo gór w catej Hi-szpanji
Skutkiem tego cała nizi-na
andaluzyjska wraz z miastem
Sewillą jest najgorętszą ze wszy
stkich krain hiszpańskich a zara
zem najgorętszą krainą w carej
Europie
Jej wprost afrykańskie upały nie
sprzyjają ani pracowitości ani
myśli krytycznej To też gdy Bar-celona
pod względem gospodar-czym
i co dożycia umysłowego
jest najruchliwszem miastem w
Hiszpanji Sewilla słynie tylko na
giemi tancerkami po knajpach se
neradami randkami pojedynka-mi
z zazdrości tudzież tern że po
dobno była miastem rodzinnem
Don Żuana Tenorio pierwowzo
row 'wszystkich donzuanow na
świecie
Innego rodzaju wyjątek stanowi
wschodni odcinek granicy pół
nocnej Nic jest bowiem granica
morska tylko lądowa Tam Hisz-pan- ję od Francji dzielą Pireneje
strome i dzikie pasmo gór o poło
wę wyższe od Tatr a wielokroć
dłuższe Jeszcze w niedawnej prze
szłości żadna kolej żelazna po-przez
Pireneje nie przechodziła
Okrążało się albo zachodniem wy
brzeżem z francuskiego kapielis
ka' Biarritz przez Hendaye do Irun
w Hiszpanji albo wzdłuż wybrze
ża wschodniego na Barcelonę
Lecz obecnie już i Pirenej przebi
te są tunelami Roleiowymi Otóż
do Pirenej z hiszpańskich dziel-nic
przypierają: na wschodzie Ka
talonja na zachód od niej Aragon
ja której stolica jest Saragossa
kiedyś przez Napoleona Wielkie
go zdobyta przy pomocy polskich
żołnierzy dalej na zachód Nawar
ra mały kraik górski pełen wspo- mnień średnowiecznych Aragon-j- a
j Nawarra należą w obecnej
wojnie domowej do reakcji- -
Na zachód od kolei Hendaye
Irun znów zaczyna się brzeg mo- rza i wzdłuż niego ciągną się-- dzieł
nice północno zachodnie" o klima
cie łagodniejszym niż gdzieindziej
w Hiszpanji Sa to liczne od
wschodu ku zachodowi kraj Bas
ków prowincja Santander Astur
ja i Galicja hiszpańska
Kraj Basków cały nie wielki
lecz tradycyjnie dzielący się na
Akcja ta rozwijała sie dobrze
mimo dużego sprzeciwu ze stro-ny
przemysłu Do roku 1931 dzię-ki
naciskowi inspekcja pracy po- wstało przy fabrykach 100 insty-tuc- yj opieki nad dzieckiem robot
nicy- - Nie były to jednak tylko
żłóbki Okazało się bowiem że
żłóbek nie w każdej fabryce aa się
założyć w niektćrycn bowiem brak jest odpowiedniego miejsca
wzbyitnndyaclehkozaśod kmobiieejtsyca mpriaecsyzkażjąe
bj 'ogły przynosić codziennie
dzieci swoje do żłóbka To też mi
mo że żłóbek jest najlepsza for-m-z opieki nad dzieckiem robotni-cy
zapewnia mu bowiem doskona
łą fachowa Oniekp TinrWne nr matki oraZ jej pokarm gdyż ko- - łwaimane są 'Z razy w clagu
S-godzm-nego
dnia pracy na kar- mienie --_ trzeba było zakładać i inny rodzaj instytucji opiekun
czej —stacje opieki nad dziec- koitermzymWujetankaichkosstzatcjparczhedsdizęibeicokro
cy — stała opiekę lekarska opie
KC Pieletmiarki t-łń-m „ % wdoemdłaucgh woskdaprońwtrieewld-ln- ieTQtt-ł„-i-oudiiżuywiavniieai
2 J=ftk~fVt—Jr
==21
mną
trzy maleńkie prowincje
7Pri Alnra T: Guij
— — -- — F - x się tern że tubyiJlctryavj1ego mw~o- S- a
zykiem wysoce odrPhv™
jpąacńysmkimnic awnispzólnjaekgimo koalnwiiezk UI nym językiem w Europie Lł
w_ie są bardzo zdolni i dzielnU
ikiliecruyakttailiijzsmjieeunaKTerDiy?n pogrążeń
to zmieniać stawszy się 2aJ
auniwgiiielskgieornichzuetmy żelzaazonpeatrwująZ
klirraaj BhnasksikisóL-wi- modernizuje sie li' o :_ L V
zera nadmorskie miasto San t bastianw obecnej walce jest iS
naNzasttwępienaaz kfuronrtnurhnlAudno™w:ego' '
cja Santander należała &JL
do Starej Kastylji obecnie kii
dzięki morskiej żegludze i hanl
dwziiemj onrsokwieomczuesnnyosi pcohdacrazkatser $K5 ldnarlłenjwnpai pTovłJunćdnni-ie - naC!włny_żTynrie ś r
z miastami Tlnro-n- n i v„iiy
loef ńcfnifl An%ni! -- j"" uoiuj" ituiYtji j si!e_a!zioa ri
ciu iaszystowskiego
Na zachód od prowincji
tander leży nad morzem Astui prastara
_
KOieDka państwowe
Hiszpańskiej cizis urzędowo pr zwana prowincją Oyiedo Dz'"
kopalniom węgla żelaza i rill
Asturja staia się dzisiaj kral
górniczo fabryczną wszyscy I
łlftKAłMIIfAłlł inJ- - iuuuiiiiuiv uaiiuyjSK_?lC? n_ ł Z prfj uwuui iu lyra razem zachód' część Asturji wraz z miastem
yiedo padła w ręce faszystófl
iecz uyjcuu juz zaoDyiy
iruniu niuowego
Jeszcze dalej na zachód mięli
Asiurją a pomocną granicą
szystowskiego państwa portiifffl
cVc]irailnlthrhjiszlpIfUtaAIńskIaIUoUA nAAalłilinłMlwllzij1óKrr łemitóaji:¥I
niegdyś y wiekach średnich
ruisce ziemie naucką równa
przezwano Galicja ta ziemia rali i marynarzy chwilowo iest
ła opanowana przez faszystów
ssa ponianie oa Asturji na
źynie ciągną się wzdłuż rscl'
niej -- granicy Portugalji rozleł
prowincje Leon i Estremadu
których zachodnia część opano
li faszyści dzięki poparciu n:
crfnego rządu portugalslew
miłą chęcią pozwalającego m&
cowne oron aia swoich braci
duchu
Lecz w rękach demokratyczne!
rządu i popierających go robot
ków jest nietylko środek Hiszr
ji cała rozległa Nowa Kasty!
sięgaiaca od gor Guadarrarca
przez Madryt i Toledo ai poi
nocne krańce Andaluzji niety
większa część kraju Basków ca
prowincja Santander wraz
wschodem Asturji aż po bramy
viedo nietylko wschód aż poi
gatki słynnego miasta uniwer
teckiego Salamanca nietyll
--wschodnie rubieże Andaluzji r
wie aż po bramę Kordom
przedewszystkiem wszystkie p
wincje nad Morzem śródziemne]
Katalonia Walencia Murcja
merja najbogatsze I najbaraz
błotrosławione ziemie hiszpańsi
dające Madrytowi dostęp Jo rłl
rza a przez morze do świata a
go
Ponadto ogromną w)-źsz_o-
:a
rządu madryckiego jest żezierł
przezeń opanowane stanowią r
przerwana rnłość podczas f
faszyści z Sewilli nie mają drf
do faszystów z Burgos czy u
dolid — chyba samolotami a
można zestrzelić
Snrawa będzie z łatwości? r
errana ieśli sie uda zniewcl
rząd nortuiralski żeby zamki
swoja granice dla przesyłek P
znaczonych dla faszystów huzp
skich Czy sie to uda to zależy
sprawności francuskiego mmis
jum spraw zagranicznych
nnln itinr 1nmnU'IPn
m
woj'
na strona stacyj jest to że cził
kó pozostaje w domu podczas™
cy a więc nieobecności niatKi!'
datnią zaś — wpływ pielcfnutfgl
odwiedzającej mieszkania naJI
niesienie poziomu higjeny ft--j kania i życia robotnika 1 u
Okres kryzysu zwłaszcza w Fj
szej jego fazie zahamował M
rozwój opieki nad dzIecRlemj £
Dotnicy irzeoa djio fc— - _
biorstw Ponieważ jednak i°£
stacyj opieki okazaia ff —
uzonKnoszmioMruru nn-n---ri -'' Iflii uA'o"U- -ir askonały rozwój tej akcji OS-iu- ż y
znaczna większość faWg?jJj r
bowiazanycn ao opie ---
1'?ot V-VnfTii- rr ftlcl" łUUVlUŁf nnieke t? oft f1 -
laoiywii
wflnM&tft- 5 - W
i-_- ? tiiecp okołe If ~E' i1t_ul-z-ifs mam1y nn"l'-O-ifl nau —Mi -- cr ZUUKUH 1 Siat}) ł"-- ~ n?pH ttJ
Jciem przy -
mu nadzorowi inspeMjj r
stytucje te działają sP
dziecko robotnicy £na oowma1 nnn L-tfti-łin-
L-lPTTl idWii"" __ n iiark- i- opiekę przez %i
matKi i
PAMIĘTAJCIE O JUBILEUSZOWEM WYDANIU "ZWIĄZKOWCA"
:i
as
M
i
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, September 20, 1936 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1936-09-20 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000062 |
Description
| Title | 000154a |
| OCR text | Jbxg-- &&& 1 Aift Jt m Stronica 4-t- a "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (SEPTEMBER) 20 1936 mit im- - liii "&- - %M- - Ę%1 liiS' Uff ill rti mmąl KKr? P?¥?Ii kis W liiir uatgyyii i "ZWIĄZKOWIEC" OFFICIAL PUBLICATIOŃ OF THE POLISH ALLIANCE CANADA Published for Every Sunday ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE Wychodzi na każda niedzielę Redaktor Administrator A J STANIEWSKI K J MAZURKIEWICZ PRENUMERATA: Roczna Kanadzie $150 Półroczna 80& W Stanach Zjednoczonych i Europie $200 Pojedynczy numer 5c Printed and Published by Polish Alliance of Canada Adres: "ZWIĄZKOWIEC" 696 Queen St W Toronto Tel Redakcji EL 8683 iężka Praca Zabija Robotnika Każda praca nosi w sobie pewne niebezpieczeństwo i ryzyko szczególnie zaś praca w przemyśle I tak naprzy Jdad praca z surowcami trującemi materjałami chemi-czne- mi w wilgoci w zgęszczonem powietrzu praca w --wysokiej temperaturze w węglu itp W przemyśle istnie je obok pracy ciężkiej wyczerpującej również i praca całkiem łatwa "wykonywana jest w bardzo szybkiem tempie jak to obecnie jest w przedsiębiorstwach w któ rych zaprowadzona jest racjonalizacja Obok robotników przemysłowych i rolnych mogą nie pomyślne skutki swego zatrudnienia odczuwać również i pracownicy w służbach publicznych i prywatnych tak źe nietylko praca przemysłowa ale i wyczerpująca pra --na umysłowa wpływa na przedwczesną smierc O tern że ciężka praca człowiekowi faktycznie skraca życie studjum Dr Pearla i statystyka Johna Hopkinsa- - Dr Pearl badał wpływ jaki posiada wyłożona ener-gj-a na stan zdrowotny człowieka między 40 i45 rokiem życia Opierając się na statystyce śmiertelności zatrud-nionych mężczyzn wypracowanej dla Anglji wykazał że ciężka praca skraca życie człowieka z tą chwilą gdy człowiek przekracza 40 rok życia Statystyka ta jest o--praco- wana na podstawie obserwacji 132 zatrudnionych --w ciągu trzech lat ponieważ zaś śmiertelność jest tu po dzielona na pięć grup można ją studjować dla każdego roku robotnika Wnioski ze statystyki i studjum Pearla można krótko podać następująco: Ludziom młodym praca nie szkodzi przeciwnie stwierdzono że między 25 i 35 rokiem życia śmiertel-ność wśród ciężko pracujących robotników jest o 6 do S procent niższa niż u ludzi których praca nie wymaga większego natężenia fizycznego „ Z chwilą gdy człowiek przekroczy 35 do 40 rok życia wykonywanie ciężkiej pracy powoduje u niego śmiertel nosc do tvr mianowicie u osuu ciuzku inui:ujcuxii w wicnu "" 44 lat wynosi ona o 4 procent więcej mz osób w sanwm wieku lecz pracujących Izei od 45 ao &4 łat śmiertelność wzrasta już do 13 procent-- Wreszcie od 55 do 64 lat śmiertelność u ciężko pracujących osób jest już o 18 procent większa niż osób w tym samym weku ale nie pracujących ciężko ł tBobtnicy zatrudnieni w górnictwie w przemyśle me łtalurgicznym metalowym kowale i inne ciężko pracu-jące osoby bardzo rzadko dożywają przeciętnego wie-k- u osób pracujących w 'lżejszych zawodadh Szszegól-ni- e szkodliwie dla zdrowia oddziaływa praca wewnątrz zakładu fabrvczneno Cośkolwiek lepiej mają robotnicy pracujący na świeżem powietrzu pomimo tego jednak-'l- s i tych jest procent śmiertelności większy niż u sób nie --wykonujących pracy uzycznej mu pracującycn lżej 'Studjum Pearla ma zatem wielkie znaczenie dla u-stawoda- wstwa socjalnego oraz dla stosunku robotnika do produkcji przemysłowej 1 dlatego trzeba zdrowie i życie robotnika i wszystkich pracowników) przemysło-wych szanować tak w jego własnym interesie jak i w interesie rociziny azieci i uaiugu bpuiuen?iv iuuuc to' ni-nwin7lv-ip- m winę iest całeco społeczeństwa kłaść nacisk na to aby niebezpieczeństwo i szkodliwe wpły-wy pracy były należycie badane i — co najważniejsze stwierdzeniu usunięte --zaraz po — nrjmmfencie wolskie na obczyźnie winny prowadzić walkę o obronę zdrowa swych członków którzy prze-ważnie maja najcięższą pracę w rolnictwie czy tez w jprzemyśle Opieka Nad Dziećmi Robotnicy w Polsce Od 1rt OF w u n u u o- - czasu wprowadzenia maszyn więcej kobiet musiało przemysłu i zastąpienia pracy idom i szukać pracy zarobkowi iwlrwnlifiknwancEO rzemieślnika za nim Naturalnie musiało praca zwklego robotnika potrze-bnego do obsługi maszyny — prze --mysł zaczai masowo zatrudniać 3cobiety Postępująca równocześ-nie obniżka zarobków robotni-czych zmuszała kobiety do szuka nia pracy zarobek bowiem męż-czyzny: ojca męża nie wystar-czył już na utrzymanie rodziny Wskutek tych procesów coraz porzucać tvm eosyodarstwo donio- - - - — ej po cier na we a w pierwszym rzędzie wycno wanie dzieci zwłaszcza niemowląt i dzieci w okresie przedszkolnym Wprawdzie kobieta robotnica po została w dalszem ciągu obciążo na praca w domu po powrocie z fabryki czy innego zakładu pra-cy musiała ona gotować sprzątać prać zajmować się całem gospo darstwem i dziećmi przez szereg [śpiewajcie to ze 1 Hiszpanja i Jej Dzielnice Gdzie Się Znajduje? Gdzie magistrat — tam podatki Gdzie samochód — tam --wypadki Gdzie są góry — tam doliny Gdzie wesela — tam i chrzciny Gdzie but wąski — tam nagniotki Gdzie są baby — tam i plotki Gdzie bóg amor — tam i strzały Gdzie policja — w ruch pedały! Gdzie jest tango — piękne ruchy Gdzie haremy — tam eunuchy Gdzie są długi — komornicy Gdzie Afryka — tam są 'dzicy Gdzie monopol Gdzie kobiety - Gdzie lokator - Gdzie kapitał - Gdzie ulica — pełno śmieci Gdzie małżeństwo — tam ten trzeci Gdzie Kanada — tam dolary Gdzie jest lichwa — tam i kary Kanadyjskie Obywatelstwo Każdy kraj na świecie życzyłby sobie posiadać solidnie zcemento- - waną swoją ludność Aby każdy mieszkaniec kraju przynależał do odnośnego państwa był jego pod porą i właściwym obywatelem Przed ubiegłą światową wojną nikt do obowiązku obywatelstwa nie przywiązywał wielkiego znaczę nia Nie dbano całkowicie o to chciałeś zostać obywatelem to cię przyjęto — niechciałeś — nikt się o to nie troszczył i wymówek ci nikt nie robił Te same sprawy działy się w Kanadzie do obywatelstwa nie za chęcano nie nakłaniano Wojna ostatnia nauczyła ludzi jak i państwa bardzo dużo Przekonano się że państwo chcą ce być silnem prawnem i solidar-ne- m nie może liczyć na ilość — tylko na jakość Nie może liczyć na wszystkich "mieszkańców za-mieszkujących dany kraj tylko na własnych obywateli do których państwo ma obowizzek moralny i prawo nakłonić zmusić lub żą-dać posłuchu Od tego czasu na emigranta za częto się inaczej patrzeć stawić mu wymagania państwa pobudzać do obowiązku obywatelskiego- - Rządowe kanadyjskie statysty-ki wykazują że w przeciągu dzie-sięciu lat licząc od 1925 roku r° rok 1935 liczba nowp przyjętych kanadyjskich obywateli przekro-czyła liczbę dwudziestu pięciu lat przedwojennych Czyli ze przez okres dwudziestu pięciu lat t M !_! 111 Mn I1U3 ZglOSHO Się IVIU ucHuiiimuw nu obywateli Kanady co w ostatnim dziesięcioleciu Liczba ogólna tych co przyjęli obywatelstwo kanadyjskie w prze ciągu tego okresu czasu statysty ki 'podają na 139000 osób Co pra wda statystyka ta nie wymienia poszczególnie jakie narodowości i ile lakieiro narodu skłarta się na powyższą cyfrę Dość na tern że wiemy tylko tyle że liczba obywa teli tego kraju prędko wzrasta JeśU rozejrzymy sip pomiędzy sobą pomiodzy społeczeństwem poIski°m w Kanadzie to nie zrobi my wfelkiei przesady jeśli powie my 7 co drugi Polak to jest tu-tejszym obywatelem Tcr wielki napływ nowych oby-watel' nastrasza tutejsze stare mieszczaństwo Widza w tym pred kim nnoKwp nowvch obywateli nienorrvślnv rozwój dla kraju Już od rokM dpią się słyszeć niepomyśl ne gły ze stronv tutejszych szo winistów domagających się od rządu zmiany ustawodastwa w tym kierunku- - Nie tak dawno Izba Medyczna w Toronto wniosła podanie do rządu w któ rem dowodzą zwra cają uwagę rządu na kiepski stan zdrowotności cudzoziemców Któ rzy w kilka lat po przyjeździe do tego klimatu licznie zapadają na zdrowiu i stają się ciężarem pań-stwa na długie lata Wobec tego że nabywają za prędko obywatelstwo tutejsze godzin jednak jej pracy dom i dzieci pozostają bez żadnej opie-ki Sytuacja taka najgorzej odbija się na niemowlęciu pozbawionem pokarmu matki i jej opieki szcze-gólnie ważnej w pierwszych mie-siącach życia dziecka Nie w kaź dyni domu jest ktoś z rodziny kto mógłby choć częściowo zastą-pić matkę w opiece nad dzieckiem Biorąc pod uwagę ujemne stro-ny tego rodzaju stosunków szereg oganizacyj społecznych i robot-niczych rzuciło już od dawna ha sło powrotu kobiety do domu- - Nie zależnie jednak od poglądów na t° sprawę czynniki ekonomiczne okazały się tu silniejsze niż idea-ły i kobiety w dalszem ciągu ma sowo pracują poza domem Powstała więc konieczność in-na: zapewniającej kobiecie pracu jącej opieki nad jej dzieckiem - tam i wódki rozum krótki brak ochrony tam i Kony państwo zmuszone jest ich utrzy mywać W przeciwnym razie mogli by byc deportowani Są jeszcze inne głosy i zdania o tej sprawie Jak donoszą pisma z zachodu to na zjeździe organiza-cji Kiwanis w Saskatoon Sask podniesiono między innemi spra-wę naturalizacji cudzoziemców i zażądano zmiany w dotychczaso-wym regulaminie obowiązującym przy wydawaniu papierów obywa telskich Tysiące petentów — twierdzą Kiwaniści otrzymują papiery o- - bywatelskie nie zdając sobie spra wy z obowiązków jakie obywatels two tego kraju nakłada ani też nie rozumie prerogatyw jakie Ka nada ofiaruje swoim obywatelom Wielu z naturalizowanych cudzo ziemców nie wio nawet kto jest królem Anglji Ażeby obywatel mógł pozostać lojalnym Kanadzie potrzebna mu jest do tego znajomość historji kraju- - Regulamin jaki przy wybie raniu papierów obowiązuje dotych czas nie wymaga ani znajomości przeszłej historji kraju ani też nie wywiera nacisku na obowiązki obywatelskie Projekt Kiwanisów zmierza o-t- óź do tego ażeby rząd utworzył specjalny departament któryby sprawę naturalizacji miał pod swo ja kontrolą na wzór tego jaki ist nieje w Stanach Zjednoczonych Domaga sie przytem obostrzenia regulaminu przy nadawaniu oby-watelstwa Przed dwoma miesiącami w po ważnem tygodniku "Saturday Night" okazał się artykuł podpi-sany przez dwa XX w którem au- tor poważnie sprawę przyszłego obywatelstwa traktuje W pierwszem rzędzie wysuwa sprawę narodową kulturalną i e-konom- iczną i sam z temi temata mi polemizuje Dowodząc ze nie wszystkie napływowe narodowoś ci nadają się na petentów uobywa telniema Jakie to są narodowości tego pan XX nie wyjaśnił na światło dzienne Następnie co do zagad-nienia kulturalnego poleca jedy nie na przyszłych petentów naro- - dy_ o zachodniej cywilizacji euro pejskiej Narody posiadające wyż sza cywilizację i rozwinięty dłu-goletni handel i przemysł Dla których pan XX jest na ty-le czuły-- i wyrozumiały posuwa się nawet tak daleko że sadziłby w tym kierunku wprowadzić odpo wiednią "kwotę" I tu znowu po- dzielić łudzi na klasy tak jak to się ma sprawa z emigracją Dobrze jest tylko to że te' wszwst Lkie glosy należą do poboźnych"ży itu ronycn nowycn reiormato-ró- w kraju Na które zdrowa i ro-zumna część społeczeństwa kana dyjskiego uwagi dużej nie zwra-ca Jednako można sie spodziewać w bliskiej przyszłości pewnych u stawodawczych zmian dla przvsz Jego obywatela Kanady Sprawa ta została również rozwią zana w poszczególnych państ-wach w drodze ustawodastwa przymusowego lub też w drodze opieki społecznej Polska poszła tą pierwsza dro-tr- a W ustawie o ochronie młodo cianych i kobiet z r IDZ-l-g- o wpro wauzono przepis na mocy które-tr- o wszystkie zakłady tiraew 7ntrn dniające ponad 100 kobtet obowia zwainaet nsąa wzałłaosżnyyć kżołosbzetk dla niemo Przepis ten stanowi wprawdzie duże obciążenie dla przemysłu wonpzpioneżłnataiccepwzawrnaaicsżweiaęyjpemznadadięntżżkreacuujzkdynzzpinaarwanłoycieżaneapngkrkiaroaoacbdboieżzidteła"aótnwbJakcenayat Realizację ustawy o żłóbkach rozpoczęto w Polsce w końcu 192S roknN po wyjściu szczególnych przepisów i mstrukcyj af Między Francją a Afryką leży Hiszpanja gorący kraj nadmor-ski znacznie rozleglejszy od Pol-ski łecz o wiele słabiej zaludnio-ny Sa w Hiszpanji krainy dwoja-kie Wnętrze stanowią wyżyna o-grod- zona stromemi górami od kra in bezpośrednio nad morzem poło żonych i od dobroczynnych wiat-rów morskich niosących latem chłód zimą — ciepło a o każdej porze wilgoć Dlatego ta wewnęt-rzna śródlądowa wyżyna ma po-wietrze zanadto suche podczas długiego lata upały trudne do znfe sienią a podczas krótkiej zimy mrozy jakich tak daleko na po-łudniu skądinąd niema Stolica Madryt leżąca pośrodku tej wyżyny ma według przysło-wia hiszpańskiego corocznie" trzy miesiące zimy a dziewięć miesię-cy ciepła" Całkiem inne są zewnę trzne krainy między górami a morzem Tu nad klimatem panują morskie wiatry i dzięki nim te nadmorskie krainy: Katalonja Walencja Mu reja i inne mają wił gotne powietrze temperaturę bar dziej jednostajną a roślinność zielona i bujną Te dzielnice ma ją bogate miasta portowe jak prze dewszystkiem Barcelona stolica Katalónji jedyne wielkie miasto fabryczne w Hiszpanji i 'stolica jedynej prowincji na serjo uprze-mysłowionej Pewnego rodzaju wyjątek pomiędzy temi bogatemi prowincjami nadmorskleml stano wi Andaluzja ze swą stolicą Se willą Andaluzja leży na południu od wyżyny środkowohiszpańskiej ale ma wąski dostęp do morza bo na południe od niej ciągnie się najwyższe pasmo gór w catej Hi-szpanji Skutkiem tego cała nizi-na andaluzyjska wraz z miastem Sewillą jest najgorętszą ze wszy stkich krain hiszpańskich a zara zem najgorętszą krainą w carej Europie Jej wprost afrykańskie upały nie sprzyjają ani pracowitości ani myśli krytycznej To też gdy Bar-celona pod względem gospodar-czym i co dożycia umysłowego jest najruchliwszem miastem w Hiszpanji Sewilla słynie tylko na giemi tancerkami po knajpach se neradami randkami pojedynka-mi z zazdrości tudzież tern że po dobno była miastem rodzinnem Don Żuana Tenorio pierwowzo row 'wszystkich donzuanow na świecie Innego rodzaju wyjątek stanowi wschodni odcinek granicy pół nocnej Nic jest bowiem granica morska tylko lądowa Tam Hisz-pan- ję od Francji dzielą Pireneje strome i dzikie pasmo gór o poło wę wyższe od Tatr a wielokroć dłuższe Jeszcze w niedawnej prze szłości żadna kolej żelazna po-przez Pireneje nie przechodziła Okrążało się albo zachodniem wy brzeżem z francuskiego kapielis ka' Biarritz przez Hendaye do Irun w Hiszpanji albo wzdłuż wybrze ża wschodniego na Barcelonę Lecz obecnie już i Pirenej przebi te są tunelami Roleiowymi Otóż do Pirenej z hiszpańskich dziel-nic przypierają: na wschodzie Ka talonja na zachód od niej Aragon ja której stolica jest Saragossa kiedyś przez Napoleona Wielkie go zdobyta przy pomocy polskich żołnierzy dalej na zachód Nawar ra mały kraik górski pełen wspo- mnień średnowiecznych Aragon-j- a j Nawarra należą w obecnej wojnie domowej do reakcji- - Na zachód od kolei Hendaye Irun znów zaczyna się brzeg mo- rza i wzdłuż niego ciągną się-- dzieł nice północno zachodnie" o klima cie łagodniejszym niż gdzieindziej w Hiszpanji Sa to liczne od wschodu ku zachodowi kraj Bas ków prowincja Santander Astur ja i Galicja hiszpańska Kraj Basków cały nie wielki lecz tradycyjnie dzielący się na Akcja ta rozwijała sie dobrze mimo dużego sprzeciwu ze stro-ny przemysłu Do roku 1931 dzię-ki naciskowi inspekcja pracy po- wstało przy fabrykach 100 insty-tuc- yj opieki nad dzieckiem robot nicy- - Nie były to jednak tylko żłóbki Okazało się bowiem że żłóbek nie w każdej fabryce aa się założyć w niektćrycn bowiem brak jest odpowiedniego miejsca wzbyitnndyaclehkozaśod kmobiieejtsyca mpriaecsyzkażjąe bj 'ogły przynosić codziennie dzieci swoje do żłóbka To też mi mo że żłóbek jest najlepsza for-m-z opieki nad dzieckiem robotni-cy zapewnia mu bowiem doskona łą fachowa Oniekp TinrWne nr matki oraZ jej pokarm gdyż ko- - łwaimane są 'Z razy w clagu S-godzm-nego dnia pracy na kar- mienie --_ trzeba było zakładać i inny rodzaj instytucji opiekun czej —stacje opieki nad dziec- koitermzymWujetankaichkosstzatcjparczhedsdizęibeicokro cy — stała opiekę lekarska opie KC Pieletmiarki t-łń-m „ % wdoemdłaucgh woskdaprońwtrieewld-ln- ieTQtt-ł„-i-oudiiżuywiavniieai 2 J=ftk~fVt—Jr ==21 mną trzy maleńkie prowincje 7Pri Alnra T: Guij — — -- — F - x się tern że tubyiJlctryavj1ego mw~o- S- a zykiem wysoce odrPhv™ jpąacńysmkimnic awnispzólnjaekgimo koalnwiiezk UI nym językiem w Europie Lł w_ie są bardzo zdolni i dzielnU ikiliecruyakttailiijzsmjieeunaKTerDiy?n pogrążeń to zmieniać stawszy się 2aJ auniwgiiielskgieornichzuetmy żelzaazonpeatrwująZ klirraaj BhnasksikisóL-wi- modernizuje sie li' o :_ L V zera nadmorskie miasto San t bastianw obecnej walce jest iS naNzasttwępienaaz kfuronrtnurhnlAudno™w:ego' ' cja Santander należała &JL do Starej Kastylji obecnie kii dzięki morskiej żegludze i hanl dwziiemj onrsokwieomczuesnnyosi pcohdacrazkatser $K5 ldnarlłenjwnpai pTovłJunćdnni-ie - naC!włny_żTynrie ś r z miastami Tlnro-n- n i v„iiy loef ńcfnifl An%ni! -- j"" uoiuj" ituiYtji j si!e_a!zioa ri ciu iaszystowskiego Na zachód od prowincji tander leży nad morzem Astui prastara _ KOieDka państwowe Hiszpańskiej cizis urzędowo pr zwana prowincją Oyiedo Dz'" kopalniom węgla żelaza i rill Asturja staia się dzisiaj kral górniczo fabryczną wszyscy I łlftKAłMIIfAłlł inJ- - iuuuiiiiuiv uaiiuyjSK_?lC? n_ ł Z prfj uwuui iu lyra razem zachód' część Asturji wraz z miastem yiedo padła w ręce faszystófl iecz uyjcuu juz zaoDyiy iruniu niuowego Jeszcze dalej na zachód mięli Asiurją a pomocną granicą szystowskiego państwa portiifffl cVc]irailnlthrhjiszlpIfUtaAIńskIaIUoUA nAAalłilinłMlwllzij1óKrr łemitóaji:¥I niegdyś y wiekach średnich ruisce ziemie naucką równa przezwano Galicja ta ziemia rali i marynarzy chwilowo iest ła opanowana przez faszystów ssa ponianie oa Asturji na źynie ciągną się wzdłuż rscl' niej -- granicy Portugalji rozleł prowincje Leon i Estremadu których zachodnia część opano li faszyści dzięki poparciu n: crfnego rządu portugalslew miłą chęcią pozwalającego m& cowne oron aia swoich braci duchu Lecz w rękach demokratyczne! rządu i popierających go robot ków jest nietylko środek Hiszr ji cała rozległa Nowa Kasty! sięgaiaca od gor Guadarrarca przez Madryt i Toledo ai poi nocne krańce Andaluzji niety większa część kraju Basków ca prowincja Santander wraz wschodem Asturji aż po bramy viedo nietylko wschód aż poi gatki słynnego miasta uniwer teckiego Salamanca nietyll --wschodnie rubieże Andaluzji r wie aż po bramę Kordom przedewszystkiem wszystkie p wincje nad Morzem śródziemne] Katalonia Walencia Murcja merja najbogatsze I najbaraz błotrosławione ziemie hiszpańsi dające Madrytowi dostęp Jo rłl rza a przez morze do świata a go Ponadto ogromną w)-źsz_o- :a rządu madryckiego jest żezierł przezeń opanowane stanowią r przerwana rnłość podczas f faszyści z Sewilli nie mają drf do faszystów z Burgos czy u dolid — chyba samolotami a można zestrzelić Snrawa będzie z łatwości? r errana ieśli sie uda zniewcl rząd nortuiralski żeby zamki swoja granice dla przesyłek P znaczonych dla faszystów huzp skich Czy sie to uda to zależy sprawności francuskiego mmis jum spraw zagranicznych nnln itinr 1nmnU'IPn m woj' na strona stacyj jest to że cził kó pozostaje w domu podczas™ cy a więc nieobecności niatKi!' datnią zaś — wpływ pielcfnutfgl odwiedzającej mieszkania naJI niesienie poziomu higjeny ft--j kania i życia robotnika 1 u Okres kryzysu zwłaszcza w Fj szej jego fazie zahamował M rozwój opieki nad dzIecRlemj £ Dotnicy irzeoa djio fc— - _ biorstw Ponieważ jednak i°£ stacyj opieki okazaia ff — uzonKnoszmioMruru nn-n---ri -'' Iflii uA'o"U- -ir askonały rozwój tej akcji OS-iu- ż y znaczna większość faWg?jJj r bowiazanycn ao opie --- 1'?ot V-VnfTii- rr ftlcl" łUUVlUŁf nnieke t? oft f1 - laoiywii wflnM&tft- 5 - W i-_- ? tiiecp okołe If ~E' i1t_ul-z-ifs mam1y nn"l'-O-ifl nau —Mi -- cr ZUUKUH 1 Siat}) ł"-- ~ n?pH ttJ Jciem przy - mu nadzorowi inspeMjj r stytucje te działają sP dziecko robotnicy £na oowma1 nnn L-tfti-łin- L-lPTTl idWii"" __ n iiark- i- opiekę przez %i matKi i PAMIĘTAJCIE O JUBILEUSZOWEM WYDANIU "ZWIĄZKOWCA" :i as M i |
Tags
Comments
Post a Comment for 000154a
