000030b |
Previous | 3 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
'ij$S£' " W3ł "TT" ?- -
2LE2? mm
"ZWIĄZKOWIEC" LUTY (FEBRUARY) 14 — 1943 Stronica 3ria
t"Nnr 7 n WA
fck Powstał "Orzeł Biały"
tTW początku listopada 1941
ijr'oku nadeszło do Buzułuka
'tftk zwane "Politproswiet - i-4rnusz-czestwo"
Każda dywizja
: rosyjska jest zaopatrywana
'łetatowo w komplet zawiera-Vfjfc- y
drukarnię polową na sa
' frnóchodzie kino - aparat polo
''iwy radio odbiornik na bate-'- f
fję parę aparatów fotografi-fcznyc- h
kilka skrzyń szachów
'warcabów domina zeszytów
lołówków farb kredek — no i
mwreszcie pewien zapas papie-:$f- u
Do tego wszystkiego od-:- "
działy otrzymują dodatkowo
odpowiednie bibljoteczki a po
llnieważ władze sowieckie nie
1 lichciah- - czynić wyjątku w sto
w
ito
&& SIWKU nas wię--c_ uiu- - zymaui:
broszur
§jcslążek języku polskim na- -
ituralnie o treści komunistycz
anty --re broszury nie na-&?r!nw- i?v
oezvwiście"dla na- -
Htyr-i-i niiirv7v Nastroi woi - IPska naszego w Sowietach był
a)
we
0
UO
"i
w
RiH
litego rofizaju ze mogio ono
ifbyć iojolne_do nowych sojusz
iSnikow sowieckich ale nie
'frTinijiłrt inż rrni słówka-słvsze- ć
v- - ™ -- Yfcw- - - --- „ więcej o propagandzie komu- -
' juzmu czy ustroju uczywis
" że i aowoa1 ztł wa
tytuł
sami
mnie
strony gdy mi oan -
było najmniejsze! — Panie jadęydent Roosevelt
fgoTzamiaru interesowania się! pana miesiąc i tym zobowiązania Sta
' +rl- - Aolo-- m tXlli wuaviininaiiii urn zc Q TTmipm stOSUn
pjo' siadanie' ich sprawiało ra- - 'czej kłopot
' Natomiast wszystkie inne
nrlnirifR hvłv bardzo cenne —
(Dwie drukarenki polowe czy--
! 'lifdwa tak zwane "pedały" na
I "samochodach ciężarowych
śprzysłano bez czcionek i matę
jifjału drukarskiego Czcionki
! otrzymać mieliśmy dopiero po
s'iTirżviP7dzip urzędowego cen- -
rizofa Jednakże nadeszły wcze
joiiiej iapcwuc ijjŁt jjiŁij i
ikęstok iż zdecydowalismyna
(tyćhmiast przystąpić do wy-
] dawania własnego pisma Do
'i 'jlt—gUM uriinSrmU jwiiaiinCtJijcnJijl'ir nucofniiicTiiin--fnw
wefepowielane były przez o- -
ichotiiiczki na- - dwóch przywie- -
izionych z Londynu maszy-- g
_
triach' do pisania oraz ręcznie
v 'ISJjruKarze i ztieiz juz ie
Pod kierownictwem sier
"żantów P i Z zbudowano ka
Ś7fv 7ppprskie znaleziono z
wTolirun fi-nrlp- in mivi'" wmm-- - nv- 7— p— V- orlv i ża " - -
-- Sic' - ii_:_ jrowKi na punKty oswieLieinu-AyeEwymontowa- no
"pedały" z
samochodów i rozlokowano
'siętw jednym wolnym miejs-cuijbudyn- ku
sztabowym w
Biizułuku mianowicie na bo- -
" - ł seinoat acn wy_j_śc'_iu_- -
wcfc 'Drzwi na ulicę zamknie
tnliH-n- m w ciasnocie drukar-niajpólowa
Polskich Sił Zbrój
VriVit:iT"T 7 3 T? V nr7vfitnTiiła -- ~"" r-- s 'J(U1„ -"- £!-— do wydawania tygodnika "O--
--Z~ jW rzeł&Biały" oraz aruKOwama
innych
De Wszelkich innych druków dla
notrzeb sztabu wyniosła po- -
iomnadf600 tysięcy egzemplarzy
Jfłcrrpnrnłnw lvnrzvRtano rząd
kozeby nie ra-- "
"diostacji Sztabu więc napęd
pedałów" był noż
ŹWJ
Q byli wynę
izniąli po przebytym okresie
p0iyię(cnia i katorgi Wymaga
'ijdpżywiania oraz dodatko--
e5sychlTvitamin i
:-'kcr':iwo]-
pwiowych w postaci mle
'ca)TBy}y duże trudności
fjriiypstatecznie nie zwalczone
zapewnienia tym
KoliiiTvm nrlnłlrntTrupłl
yyzywieniowych lub ekwiwa
11 B£entu!pieniężnego To tez ze--
Sąnśyi często zapadali na zdro
inril-- ?
ilCała drukarnia do której
także
L Tykonywujący rożne pieczę- -
i 3'r2i v
t'M8§§
cie i znaki dla naszej armji o- -
raz
z niesłychanym zapałem i po a to dlatego że długi
święceniem To samo tyczy się czas Ambasada R P nie o-dzienn- ikarzy
trzymała zezwoleń na utworze
"Orła Białego" oraz artystów jnje siecj własnych delegatów
grafików którzy w gumie po Mężowie zaufania skupień pol
deszwowej wycięli pis-ma
oraz szereg ilustracyj —
Pr7P7 Hłnn-- i CZflS nie niOirliŚmy
uzyskać od sowieckich gospo
darzy możliwości wykonania
klisz foto-chemigraiiczn- ycn
ponadto cenzura sowiecka z
SO-t- u posłanych do Kujbysze
wa zdjęć odrzuciła 28 z nie-wiadomych
powodów odma-wiając
wykonania takich np
klisz jak nasze jednostki pan
cerne w Szkocji autograf Na
czeelnego Wodza lub fotogra
fia Ostrej Bramy Musieliśmy
sobie
"Dusza bvł
młody dziennikarz -
!'ski strz z cenz Zdzisław B
j Zjawił się u z brodą w
wwuuiuiuwi ' '"j Do nóg miał przywiązane dru
tern kawałki opony samocho- -
dowej Nie znalem go w War- -
szawie osobiście ale przyj ą-lem
natychmiast do pracy
' wyrecytował :
icm uyw vw
ze wietMm ijuujiębuiuj i
riie w
iiilLl: W
nig- -
pi-ze-z
panu potrzeba iku a poi-- j ów związ-łama- ć
pismo pi Iskiej uciemiężonej ku wszy
i ni nn Wiplll fprlrJM- - Zjllillll ttiiJ(i5UIVlC HUUŁtu nrlUi'nlnnli
ne języki Niech pan nie tra-ci
czasu na namysł bo pan się
przekona Jestem ucz
niem Henzla
Ś p kolega Henzel był zna
nym i bardzo dobrym dzienni
karzem
Członkowie Biura Propa-gandy
i zaopiekowa
li sie przybyszem który już
po paru godzinach był w rn--
jbocje# inicjatywa i
tn54_ orientacja i do '
i-- brvnumor tego mioaiego ai_z- i- eni
niićarza nie nigdy
QtrPlw 7 rPTiziisem:—
było ich trzech tudzież paru
artystów - grafików oraz
dwie ochotnicki walnie nam!
dopomogli Biały" wy--!
cliodził' i regular
TnVrtn!davczanvbvl do oddzia!
v — u -- „ Uj"ii"i' "vii"irvM- -i'jv4s—„i' j„h~~„ i„cAc„uu nnA- - !
o treść wypełnił swoje trud-- j
ne zadanie
p-- ™ nie zaimować
sie odzwierciadleniem
jów i opinji naszego wojska
gdyż- - najpilniejszą potrzebą iuuin „n!nTnp™ Armii i
polaków w Rosji z historją
l
-ni -i:- - o:ir rru-ni-na- i --ma
Francji Bliskim Wscho- -
t ? i Txr:n: azlGi ionvegJI W
T)-fo- ril- pn7n fvm r7vn-nnśc- i !
XJi-JVCfcłl-
J - Wiił vj - w— '
Mn-7pine- ff0 Wodza i
drukach rozpowszechniłem
już przedtem trochę takich
wiadomości ale wojsko prag
nęło czytać o tym czytać po
polsku po dwu przer
wy
To też gdy pierwsze egzem
--—różnych Rady Narodowej w najwyż- -
s
"-Iiet-niu
r ub ilość wy'szym st0pniu interesowały o- -
drukowanych egzemplarzy pi „ -- y kilkudziesięciu poga- -
uiuick "dankach
icieJ przeszkadzać
naprawdę
zecerzy
odtrutelcprze
oPrJkierunku
pieczątkarze —
introligatorzy pracowała
j redagujących
radzić
wydawnictwa
warszaw
Rządu
latach
czy czy
1941 pod
JlllUty £iiWO£C UIUŁUB łurijrilvn yv
™fi w Witom namiocie odbv
a sip nrzv czytanie ł~ -- rioc-nn™ niemo Vivłvcn
jeńców i byłych-skazańców-
— - n Umnonia
_'_ jii-j-:- - 1 ftuipui- -
normjtowane i czytane najczęściej
głośno Namiot taki szło- -
chał nosy wybuchał
rozmowami się cichy
i 7nmv41nnr w dniach
kiedy numer powędro
wat dalej
Biały" wysyłany
RA J _1_ k Z
u NIE
również do delegatów wojsko
wych rozsianych po całej ol-brzymiej
przestrzeni Związku
Sowieckiesro Dleeraci ci nełni- -
j poniekąd trudne obowiązki
oniekunów ludności cywilnej
skich zgłaszali się do delega
tów wojskowych i mieli moż- -
--nnćń wvTfn7VC7nTiin fwli sknr
bów jakimi były dla ludności
j polskiej w Rosji pisma "Orzeł
Biały" oraz wydawany w Kuj
byszewie literacki tygodnik
"Polska" To drugie pismo
drukowane było szybko i spra
waiie na dużych maszynach —
ale nie posiadało polskich zna
ków zecerskich a poza tym o-późn- ialo
się z powodu utrud-nień
stawianych przez cenzu
rę sowiecką
Może najbardziej jednak
rnłmnł nn nnr1nipsipnifi rlu- -
'cha" wśród naszych zesłańców
' specjalny dodatek "Orła Bia- -
lego" poświęcony orędziu pre'nakże później stara rutyna
iCie
'(również redaktorze orędziu
do drugi zrobi wyraził
j„™-„+„n- w finn l-ilnni-ofrriw
'rińw 7iprllinCZOnVch
[kali
cznycn
laieżeli
wszystko ao roisKi manosci do
radia prześlado żołnierskiej we
X ___J-1- ' C7r7rtipi Pnlolrinll OclC
sam
Oświaty
pracowi- -
vvstra
zawiodły
"Orzeł
punktualnie
iiiuuui
modo
nastn
na
wierniej
prac
sma7oroszur oraz kilkudziesięciu
Wszyscy
auKłauiiie
i~ujcjiui umur OJ-uiU- u
nych Roosevelta do Narodu
Polskiego Fakt przemówienia
Ropsevelta i samo orędzie nie
zasłużyły sobie na żadną
wzmiankę w prasie i radio
nAl-- n In - nmirt+ołYnT TTIłi
— -- -
(
rcinj uioiiiuij i ~- - — -- -
rpnnrh — oświadczył wiele
serdecznych uczuć Ten akt
dziejowej doniosłości przy
niósł Polakom w Rosji nadzie
ję wolnej i silnej Polski Ozna
czał' powrót z zesłań i niewoli
Oznaczał zainteresowanie się
sprawą polską potężnego' czyn
nika amerykańskiego
"Orzeł Biały" zamieszczał
jednakże — historji —
także i materjały z terenu —
Do najciekawszych zaliczam
'tvam - """- wipvS7 lii "TnstPŚ - "j ~-- ~ !--- m' znowu Wojskiem" Wiersz
ten jest niestety prawdziwą
ilustracją tego stanu rzeczy
który istniał ubiegłej jesieni
i zimy Autor tego wiersza—
Czesław Dobek niewątpliwie
zapisze się szeregiem
Poezji naszym piśmiennie- -
twie wojskowym A OLU _i_ nbncKtlUn v -
Aż zwolna spada z pleców
zawszony łachman nędzy
i ręka podświadomie zaczy
na szulcac pasa
równa się krok miarowy
uderza coraz prędzej
i na dnie smutnych oczu
znowu się budzi
wreszcie wśród namiot :
nośród wichrowych jęków
zjawia się nieśmiały
wirują nowe głoski
i bucha któryś namiot dzwo
niącą w noc piosenką
o bracie mój serdeczny! je-steśmy
znowu wojskiem!
W numerze 4-ty- m "Orła
Białego" drukowaliśmy arty
kuł p t "O co chodzi?" Tresc
artykułu była znamienna Z
rozkazu gen Andersa każdy
oficer i --wogóle żołnierz
plarze pierwszego nuemru to w sztabie to w 11-"O- rła
Białego" z dnia'7'grud-nj- i miał przy pracy w każ-ni- a
roku dotarły na dym wypadku zadać sobie py
_-- ! r~n mntno Tn 4-n-m'r
" C nn Minrl7i?" Nastp- -
T-- k
troskliwie 1- -1
ucierał
Stawał
pnych
"Orzeł był'
[
prócz
wiersz
śmiech
każdy
unie
najkrótsza droga wykonać
7vminśri HVirp sa niezbędne '
'dla osiągnięcia celu Nie prze--'
'nit- TT nio liłpra --rPOTilnminn
!_:' n-mr- ™i me uian-n- j olnn cnjaj v
przebrzmiała dyspozycja ma--
ją rozstrzygać o sposobie dzia j
łania ale zdrowy sens micja
tywa energia Artykuł "O
wywołał wielka sen-- Patrz
sację i przez długi czas wpły- -
warna uieg spraw _uigctiu- -
cyjnych bardzo dodatnio
O
JESZCZE POLSKA ZGINĘŁA"
GDZIEŚ W
DZIAŁO
żoSzcf Sztabu:Tsjcdnoeześnie
powiedział: ''Możecie się my-lić
ale musicie szybko decydo
wać i pracować inicjatywą"
— wiec istotnie Wojsko Pol
skie Rosji organizowało się
zrazu i szybko i logicznie Jed
lintid uun bw '""i""
coraz większą uwagę na stro
nę formalną i zgodność z
praktyką — stosowaną np
przed wojna w tym czy innym
OK
! _!: „ nifrW nn-- 1
i umiejzu yiawciu oijuiu
Najciekawsze są artykuły po
'chodzące z szeregów a nawo- -
Jninr-- n ij rc„ 0lprlnnlitnśw T15i--s- t--vn- -
oijlviL UUUŁWMWi i viuivii -
7hvm'nvpli rrrlKiplcolwiGk sie
jznajdują Powszechna opinja
była zdrowa i wzywała do bez
względnej solidarności i dyscy
pliny a jedność dowództwa u
ważano za główną zasadę na-szą
i fundament pomyślności
Wszystkim przypominały się
czasy wojny i Niepodległość i
i wszystkich straszyła zmora
rozbicia i konkurencji między
poszczególnymi częściami j
wojsk polskich Masy żołnie- -
nrziea polsśkrioedgkoowwymkosWjischarodoVzoieec
co : ogramcznego
słuchać myśli
T7„„-- ~ T-ł-- v~-l- monni RU
Tnr- -
1
loiówce
so
7nv
swych
w
jasność
ow
A
z:
w
przyjęłyby w sposób bardzo dziem ku wolności!
krytyczny jakiekolwiek dąż- - "Orzeł Biały" Nr 2 G 41
ności niewłaściwe gdyż żoł- - Przeważały artykuły i wier
nierze ci zbyt wiele przeżyli sze mocne poważne Było tak
i przemyśleli Tym bardziej nieco humoru Redaktorzy
należy szanować tę zdyscypli gazety ściennej "Łazik" Jeś-nowa- ną
i społeczną podstawę man i Kowańko mieli ogrom-żołnier- za
polskiego na Wscho ne powodzenie a podobne wy
dzie !dawnictwa nieraz bardzo o- -
"Orzeł Biały" był redagowa zdobnie wykonywane istnia-n- y
w tym kierunki i całkowi- - ly we wszystkich dywizjach
'cie odpowiadał pragnieniom
oTrriilnT-- i n-7vrtrAni-hńxr
nnł fi- -
vArrvo-- f nn 7achofl7ip —
wyrażał dażenia ściśle żołnier
ilustr'acja klórych są po_
„wrotki i z wjer
gza poety o]nierza Witolda
śzyfera pt "żelazny marsz"
jangi
D
LS vv l' --5- 7
Zaryli wściekle w ziemi czar
nej grunt
świętą przysięgę złożyli wie-czystą
I rozpalili w głębi młodych
piersi — bunt!
My nie vj paradach nie
szlifach mundurów
Nie w błyskach orde- -
rńm i sznurów
marsz Poza "Orłem
Łamu %- -w w~~~- - r
miał jaknajszybszą i jakPieścim potęgę zwycięską
te
lt jiu„ił
co
na
na
że
im
trwrry
zauńei
" nadziei
Chnr sie yjdziera
mróz doskwiera
źplnr-nt- i nntuipm RWÓi marsz
Ufo K Jinmrii 7 rclrra y uawrJ — —
Chcemy isć wielcy ku rousce
ku Chwale!
Przyjmij nasz raport Wodzu
Generale
tujarze
Krujiąimię swoje otuiim czer
100714
Aż straszną będzie niedoli
vJ f'J
AFRYCE
NA POZYCJI
wykuta
5 dyiwzfażekizna szalona
lJej geharal-- — Boruta!
To nic źe mamy smutny wid
: nędzarzy
I nic że zimą z naszych la- -
- chów drwi
To nic — bo w nas się śiuicty
ogień żarzy
Bo chcemy walczyć chcemy
bić do końca
— Chcemy knot
Idź bij zabijaj morduj tak
jak oni
Bagnetem kolbą pięścią bij
za Polski sprawę
Za zgliszcza dumnych miast
Za Hel za Warszawę
Idź 5-- tą dywizją i walcz
Do broni!
5-- ta dywizja do broni!
Bij wrażąmasę nie ma lez ni
płaczu
nam jeden dziś rachu
nek krwi
Nam nie potrzeba fanfar ni
trębaczóio
Mamy ostre białe
Idy
I sentymentu nic wstrzyma
nas laincnt
Nic widok nagich wra--
żych kości
Idziem krwi sioojej wypełnić
testament
]y pogardzie śmierci
Ńie obyło się bez imitacji Wie
nli o TMirnimiripio flrulcnwnnp
vvir w "Orlo T?inłvm" monolo
e{ Toma p t "Pan Piecyk ma
gjos(- - _
w knVicll marca 1942 roku
gdy Sztab Polskiej Armji
Wschodniej był już pod Tasz- -
__ --r ti
"tf - — l Ł Snknłnwski Polak komuni
sta Był on bardzo yykształ-con- y
gdyż ukończył trzyletni
specjalny kurs p t "Wiedza
o Polsce" w Mińsku Litew-skim
W tym czasie mogliśmy już
wykonywać klisze foto-che- mi
graficzne dla zamieszczania
ich w naszym tygodniku Na
20-st- o stronicowa broszura ui
gierda Tuszkiewicza p t —
'Wojna lotnicza na Zacho- -
dzid
Czcionek posiadaliśmy żale
dwie na-2'- i pół strony tak iż
!abv wydrukować 4-r- O — - Stroni
cowy numer bwuu ~v -- -
kowało dwie strony po tym
materjał trzeba było rozebrać
i składać następne dwie stro
ny Zdarzały się pomimo to
numery 6-c- io i 8-m- io stronico
we a także wykonano masę
'innych robót dla Sztabu i dla
Myśmy się wżarli w śniegów kentem w - uui iity-hi- rl
misrvitn ' hvł cpnzor knt N K W
w
szabel
Nie w burz wiwatach Wad "Orła Białego" wynosił
Nie w balach i kwiatach od 3 do 6 tysięcy egzemplarzy
żelazny gotujem swój Białvm" ukaza-M- y
w zawierusze szarudze ło się parę jednodniówek oraz
śmierć
uAn~wii ~
v) dumne
z
i
z
Został
młode
mrozi
-
Dywizyj Trudności w uzyska
niu papieru i farby drukar-skiej
były bardzo wielkie Sa-mochody
naszych drukarni po
1 owych używane były na od-wożenie
chorych do szpitali
lub umarłych na cmentarz o-fi- ar
tyfusu
Byłbym niewdzięczny gdy-bym
zapomniał o maszynist-kach
ochotniczkach w Woj-sku
Polskim Od 6-t- ej rano za
czynaly one zgrabiałymi pal-cami
pisać wielkie nasze biulo
lyny informacyjne z nocnego
nasłuchu oraz wszystko to co
było pilną robotą redakcyjną
Mróz w Biurze Propagandy i
Oświaty dochodził 6 do 7 stop
ni poniżej zera zamarzały pió
ra wieczne i wywoływacze w
laboratorium fotograficznym
nie one pracowały nigdy nie
spóźniając się i nigdy nio skar
żąc Jedną z nich skazaną
przez lekarzy na śmierć z po-wodu
nieuleczalnej ancmji' ze
spół Biura Propagandy psy
chicznie postawił na nogi i za
chęcił do życia pełnym werwy
nastrojem a potem odkarmił
mlekiem i miodem (po 200 ru
bli kilo!)
Nowe czcionki krajały pal-ce
zecerom którzy zresztą w
katordze odzwyczaili się od
swojego rzemiosła Pierwsze
ochotniczki któro znalazły się
w naszym Biurze były półna-gie
i nie miały w czym wyjść
"ŚPIEWAK
PEOiePIEMI
Będ zie w
z baraku a więc korzystały z
pomocy wielu koleżanek żeby
móc się jako tako pokazać —
Moi pomocnicy mieli ciała po
kryte wrzodami albo wielki-mi
ranami pocyngowymi Nie
którzy przyszli do pracy z ra
mionami jak patyczki w7ły-sie- li
Gdy żegnałem ich byli
znów silni i zdrowi a czupry-ny
ich były na nowo gęste Tyl
ko trwały
Co się tyczy dywizyjj-- to po
siadały one referaty kultury
w piątek dnia 19 lutego r b w Eaton
Audytorjum 8-- ma wieczór
Na skutek starań Polshej Misji Wojskowej w Kanadzie
przybędzie do Toronto anią 19-g- o lutego r b Paweł Pro-kopic- hi
— sławny śpiewak polski który służy w WojsJcw
Polskim w randze plutonowego
Prbkopieni znany polski śpiewak operowy który przeby
wa tylko-czasow- o w Kanadzie — obecnie w Windsor — wy
stąpi w Toronto i w innych miastach Kanady
i oświaty a każdy pułk i ba-talion
miał oficera oświato-wego
Liczba świetliczarek i
pomocnic oświatowych na każ
dą dywizię wynosiła 112 By-ły
to ochotniczki Pism ręcz-nie
wykonywanych bez liku
W końcu zimy i na wiosnę
wszystko ruszyło „ jednak do
walki z tyfusem — do służby
sanitarnej Wielu oświatow
ców nio żyje
Obecnio żołnierze nasi z Ru
sji połączyli się z tymi z Blis
kiego Wschodu i wielkie osiąg
niccia dokonane przez pol-skich
oświatowców w Sowie-tach
stały się dobrem wspól-nym
Polskiej' Armji środko
wego Wschodu
"Orzeł Biały" miał istnieć
nadal i zapewne wychodzi Je
go podtytuł "Polska
na Wschodzio" nie przestał
być aktualnym
Stan Strumph-Wojskiewi- cz
TOBRUKU"
Toronto
sympatji dla Wojska
ppii
Prokopieni jest artystą wielkie} mrary Każdy jego wy-stęp
wzbudza ogromne zainteresowanie Wnosi on na-scen- ę
nie tylko piękny glos ale i czar polskiego munduru który
godnie reprezentował w czasie twierdzy Tobruku
gdzie swoim śpiewem zagrzewał do walki nic tylko polskich
ale i alianckich żołnierzy wśród których zdobył sobie duże
uznanie Nazwano go leż "śpiewakiem Tobruku"
Prokopieni posiada piękny głos i bogaty repertuar arji i
pieśni a sławna już dziś pieśń "Karpacka Brygada" do słów
poety Hemara wywołuje powszechny entuzjazm gdyż w in-terpretacji
Prokopienicgo uczestnika u-d- k w Tobruku na-biera
ona specjalnego wyrazu
Koncert więc Prokopienicgo w Toronto będzie niepowsze
dnim wydarzeniem artystycznym lak dla naszej Polonii jak
leżi dlakanadyjskich kół artystycznych
Dnia 19 lutego r b — powitamy więc wszys-cy
Żołnierza Śpiewaka w sali Eatons Audyto-rium
ti a koncercie daiac tym jeszcze jeden
dowód więcej naszej
owrzodzenia
Walcząca
oblężenia
Polskiego
Prokopieni śpiewać będzie również w Ha-milton
i Oshawa
Dochód przeznaczony na dzieci pohkie ewakuowane z
Rosji -
Ysmi
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, February 14, 1943 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1943-02-14 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000286 |
Description
| Title | 000030b |
| OCR text | 'ij$S£' " W3ł "TT" ?- - 2LE2? mm "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (FEBRUARY) 14 — 1943 Stronica 3ria t"Nnr 7 n WA fck Powstał "Orzeł Biały" tTW początku listopada 1941 ijr'oku nadeszło do Buzułuka 'tftk zwane "Politproswiet - i-4rnusz-czestwo" Każda dywizja : rosyjska jest zaopatrywana 'łetatowo w komplet zawiera-Vfjfc- y drukarnię polową na sa ' frnóchodzie kino - aparat polo ''iwy radio odbiornik na bate-'- f fję parę aparatów fotografi-fcznyc- h kilka skrzyń szachów 'warcabów domina zeszytów lołówków farb kredek — no i mwreszcie pewien zapas papie-:$f- u Do tego wszystkiego od-:- " działy otrzymują dodatkowo odpowiednie bibljoteczki a po llnieważ władze sowieckie nie 1 lichciah- - czynić wyjątku w sto w ito && SIWKU nas wię--c_ uiu- - zymaui: broszur §jcslążek języku polskim na- - ituralnie o treści komunistycz anty --re broszury nie na-&?r!nw- i?v oezvwiście"dla na- - Htyr-i-i niiirv7v Nastroi woi - IPska naszego w Sowietach był a) we 0 UO "i w RiH litego rofizaju ze mogio ono ifbyć iojolne_do nowych sojusz iSnikow sowieckich ale nie 'frTinijiłrt inż rrni słówka-słvsze- ć v- - ™ -- Yfcw- - - --- „ więcej o propagandzie komu- - ' juzmu czy ustroju uczywis " że i aowoa1 ztł wa tytuł sami mnie strony gdy mi oan - było najmniejsze! — Panie jadęydent Roosevelt fgoTzamiaru interesowania się! pana miesiąc i tym zobowiązania Sta ' +rl- - Aolo-- m tXlli wuaviininaiiii urn zc Q TTmipm stOSUn pjo' siadanie' ich sprawiało ra- - 'czej kłopot ' Natomiast wszystkie inne nrlnirifR hvłv bardzo cenne — (Dwie drukarenki polowe czy-- ! 'lifdwa tak zwane "pedały" na I "samochodach ciężarowych śprzysłano bez czcionek i matę jifjału drukarskiego Czcionki ! otrzymać mieliśmy dopiero po s'iTirżviP7dzip urzędowego cen- - rizofa Jednakże nadeszły wcze joiiiej iapcwuc ijjŁt jjiŁij i ikęstok iż zdecydowalismyna (tyćhmiast przystąpić do wy- ] dawania własnego pisma Do 'i 'jlt—gUM uriinSrmU jwiiaiinCtJijcnJijl'ir nucofniiicTiiin--fnw wefepowielane były przez o- - ichotiiiczki na- - dwóch przywie- - izionych z Londynu maszy-- g _ triach' do pisania oraz ręcznie v 'ISJjruKarze i ztieiz juz ie Pod kierownictwem sier "żantów P i Z zbudowano ka Ś7fv 7ppprskie znaleziono z wTolirun fi-nrlp- in mivi'" wmm-- - nv- 7— p— V- orlv i ża " - - -- Sic' - ii_:_ jrowKi na punKty oswieLieinu-AyeEwymontowa- no "pedały" z samochodów i rozlokowano 'siętw jednym wolnym miejs-cuijbudyn- ku sztabowym w Biizułuku mianowicie na bo- - " - ł seinoat acn wy_j_śc'_iu_- - wcfc 'Drzwi na ulicę zamknie tnliH-n- m w ciasnocie drukar-niajpólowa Polskich Sił Zbrój VriVit:iT"T 7 3 T? V nr7vfitnTiiła -- ~"" r-- s 'J(U1„ -"- £!-— do wydawania tygodnika "O-- --Z~ jW rzeł&Biały" oraz aruKOwama innych De Wszelkich innych druków dla notrzeb sztabu wyniosła po- - iomnadf600 tysięcy egzemplarzy Jfłcrrpnrnłnw lvnrzvRtano rząd kozeby nie ra-- " "diostacji Sztabu więc napęd pedałów" był noż ŹWJ Q byli wynę izniąli po przebytym okresie p0iyię(cnia i katorgi Wymaga 'ijdpżywiania oraz dodatko-- e5sychlTvitamin i :-'kcr':iwo]- pwiowych w postaci mle 'ca)TBy}y duże trudności fjriiypstatecznie nie zwalczone zapewnienia tym KoliiiTvm nrlnłlrntTrupłl yyzywieniowych lub ekwiwa 11 B£entu!pieniężnego To tez ze-- Sąnśyi często zapadali na zdro inril-- ? ilCała drukarnia do której także L Tykonywujący rożne pieczę- - i 3'r2i v t'M8§§ cie i znaki dla naszej armji o- - raz z niesłychanym zapałem i po a to dlatego że długi święceniem To samo tyczy się czas Ambasada R P nie o-dzienn- ikarzy trzymała zezwoleń na utworze "Orła Białego" oraz artystów jnje siecj własnych delegatów grafików którzy w gumie po Mężowie zaufania skupień pol deszwowej wycięli pis-ma oraz szereg ilustracyj — Pr7P7 Hłnn-- i CZflS nie niOirliŚmy uzyskać od sowieckich gospo darzy możliwości wykonania klisz foto-chemigraiiczn- ycn ponadto cenzura sowiecka z SO-t- u posłanych do Kujbysze wa zdjęć odrzuciła 28 z nie-wiadomych powodów odma-wiając wykonania takich np klisz jak nasze jednostki pan cerne w Szkocji autograf Na czeelnego Wodza lub fotogra fia Ostrej Bramy Musieliśmy sobie "Dusza bvł młody dziennikarz - !'ski strz z cenz Zdzisław B j Zjawił się u z brodą w wwuuiuiuwi ' '"j Do nóg miał przywiązane dru tern kawałki opony samocho- - dowej Nie znalem go w War- - szawie osobiście ale przyj ą-lem natychmiast do pracy ' wyrecytował : icm uyw vw ze wietMm ijuujiębuiuj i riie w iiilLl: W nig- - pi-ze-z panu potrzeba iku a poi-- j ów związ-łama- ć pismo pi Iskiej uciemiężonej ku wszy i ni nn Wiplll fprlrJM- - Zjllillll ttiiJ(i5UIVlC HUUŁtu nrlUi'nlnnli ne języki Niech pan nie tra-ci czasu na namysł bo pan się przekona Jestem ucz niem Henzla Ś p kolega Henzel był zna nym i bardzo dobrym dzienni karzem Członkowie Biura Propa-gandy i zaopiekowa li sie przybyszem który już po paru godzinach był w rn-- jbocje# inicjatywa i tn54_ orientacja i do ' i-- brvnumor tego mioaiego ai_z- i- eni niićarza nie nigdy QtrPlw 7 rPTiziisem:— było ich trzech tudzież paru artystów - grafików oraz dwie ochotnicki walnie nam! dopomogli Biały" wy--! cliodził' i regular TnVrtn!davczanvbvl do oddzia! v — u -- „ Uj"ii"i' "vii"irvM- -i'jv4s—„i' j„h~~„ i„cAc„uu nnA- - ! o treść wypełnił swoje trud-- j ne zadanie p-- ™ nie zaimować sie odzwierciadleniem jów i opinji naszego wojska gdyż- - najpilniejszą potrzebą iuuin „n!nTnp™ Armii i polaków w Rosji z historją l -ni -i:- - o:ir rru-ni-na- i --ma Francji Bliskim Wscho- - t ? i Txr:n: azlGi ionvegJI W T)-fo- ril- pn7n fvm r7vn-nnśc- i ! XJi-JVCfcłl- J - Wiił vj - w— ' Mn-7pine- ff0 Wodza i drukach rozpowszechniłem już przedtem trochę takich wiadomości ale wojsko prag nęło czytać o tym czytać po polsku po dwu przer wy To też gdy pierwsze egzem --—różnych Rady Narodowej w najwyż- - s "-Iiet-niu r ub ilość wy'szym st0pniu interesowały o- - drukowanych egzemplarzy pi „ -- y kilkudziesięciu poga- - uiuick "dankach icieJ przeszkadzać naprawdę zecerzy odtrutelcprze oPrJkierunku pieczątkarze — introligatorzy pracowała j redagujących radzić wydawnictwa warszaw Rządu latach czy czy 1941 pod JlllUty £iiWO£C UIUŁUB łurijrilvn yv ™fi w Witom namiocie odbv a sip nrzv czytanie ł~ -- rioc-nn™ niemo Vivłvcn jeńców i byłych-skazańców- — - n Umnonia _'_ jii-j-:- - 1 ftuipui- - normjtowane i czytane najczęściej głośno Namiot taki szło- - chał nosy wybuchał rozmowami się cichy i 7nmv41nnr w dniach kiedy numer powędro wat dalej Biały" wysyłany RA J _1_ k Z u NIE również do delegatów wojsko wych rozsianych po całej ol-brzymiej przestrzeni Związku Sowieckiesro Dleeraci ci nełni- - j poniekąd trudne obowiązki oniekunów ludności cywilnej skich zgłaszali się do delega tów wojskowych i mieli moż- - --nnćń wvTfn7VC7nTiin fwli sknr bów jakimi były dla ludności j polskiej w Rosji pisma "Orzeł Biały" oraz wydawany w Kuj byszewie literacki tygodnik "Polska" To drugie pismo drukowane było szybko i spra waiie na dużych maszynach — ale nie posiadało polskich zna ków zecerskich a poza tym o-późn- ialo się z powodu utrud-nień stawianych przez cenzu rę sowiecką Może najbardziej jednak rnłmnł nn nnr1nipsipnifi rlu- - 'cha" wśród naszych zesłańców ' specjalny dodatek "Orła Bia- - lego" poświęcony orędziu pre'nakże później stara rutyna iCie '(również redaktorze orędziu do drugi zrobi wyraził j„™-„+„n- w finn l-ilnni-ofrriw 'rińw 7iprllinCZOnVch [kali cznycn laieżeli wszystko ao roisKi manosci do radia prześlado żołnierskiej we X ___J-1- ' C7r7rtipi Pnlolrinll OclC sam Oświaty pracowi- - vvstra zawiodły "Orzeł punktualnie iiiuuui modo nastn na wierniej prac sma7oroszur oraz kilkudziesięciu Wszyscy auKłauiiie i~ujcjiui umur OJ-uiU- u nych Roosevelta do Narodu Polskiego Fakt przemówienia Ropsevelta i samo orędzie nie zasłużyły sobie na żadną wzmiankę w prasie i radio nAl-- n In - nmirt+ołYnT TTIłi — -- - ( rcinj uioiiiuij i ~- - — -- - rpnnrh — oświadczył wiele serdecznych uczuć Ten akt dziejowej doniosłości przy niósł Polakom w Rosji nadzie ję wolnej i silnej Polski Ozna czał' powrót z zesłań i niewoli Oznaczał zainteresowanie się sprawą polską potężnego' czyn nika amerykańskiego "Orzeł Biały" zamieszczał jednakże — historji — także i materjały z terenu — Do najciekawszych zaliczam 'tvam - """- wipvS7 lii "TnstPŚ - "j ~-- ~ !--- m' znowu Wojskiem" Wiersz ten jest niestety prawdziwą ilustracją tego stanu rzeczy który istniał ubiegłej jesieni i zimy Autor tego wiersza— Czesław Dobek niewątpliwie zapisze się szeregiem Poezji naszym piśmiennie- - twie wojskowym A OLU _i_ nbncKtlUn v - Aż zwolna spada z pleców zawszony łachman nędzy i ręka podświadomie zaczy na szulcac pasa równa się krok miarowy uderza coraz prędzej i na dnie smutnych oczu znowu się budzi wreszcie wśród namiot : nośród wichrowych jęków zjawia się nieśmiały wirują nowe głoski i bucha któryś namiot dzwo niącą w noc piosenką o bracie mój serdeczny! je-steśmy znowu wojskiem! W numerze 4-ty- m "Orła Białego" drukowaliśmy arty kuł p t "O co chodzi?" Tresc artykułu była znamienna Z rozkazu gen Andersa każdy oficer i --wogóle żołnierz plarze pierwszego nuemru to w sztabie to w 11-"O- rła Białego" z dnia'7'grud-nj- i miał przy pracy w każ-ni- a roku dotarły na dym wypadku zadać sobie py _-- ! r~n mntno Tn 4-n-m'r " C nn Minrl7i?" Nastp- - T-- k troskliwie 1- -1 ucierał Stawał pnych "Orzeł był' [ prócz wiersz śmiech każdy unie najkrótsza droga wykonać 7vminśri HVirp sa niezbędne ' 'dla osiągnięcia celu Nie prze--' 'nit- TT nio liłpra --rPOTilnminn !_:' n-mr- ™i me uian-n- j olnn cnjaj v przebrzmiała dyspozycja ma-- ją rozstrzygać o sposobie dzia j łania ale zdrowy sens micja tywa energia Artykuł "O wywołał wielka sen-- Patrz sację i przez długi czas wpły- - warna uieg spraw _uigctiu- - cyjnych bardzo dodatnio O JESZCZE POLSKA ZGINĘŁA" GDZIEŚ W DZIAŁO żoSzcf Sztabu:Tsjcdnoeześnie powiedział: ''Możecie się my-lić ale musicie szybko decydo wać i pracować inicjatywą" — wiec istotnie Wojsko Pol skie Rosji organizowało się zrazu i szybko i logicznie Jed lintid uun bw '""i"" coraz większą uwagę na stro nę formalną i zgodność z praktyką — stosowaną np przed wojna w tym czy innym OK ! _!: „ nifrW nn-- 1 i umiejzu yiawciu oijuiu Najciekawsze są artykuły po 'chodzące z szeregów a nawo- - Jninr-- n ij rc„ 0lprlnnlitnśw T15i--s- t--vn- - oijlviL UUUŁWMWi i viuivii - 7hvm'nvpli rrrlKiplcolwiGk sie jznajdują Powszechna opinja była zdrowa i wzywała do bez względnej solidarności i dyscy pliny a jedność dowództwa u ważano za główną zasadę na-szą i fundament pomyślności Wszystkim przypominały się czasy wojny i Niepodległość i i wszystkich straszyła zmora rozbicia i konkurencji między poszczególnymi częściami j wojsk polskich Masy żołnie- - nrziea polsśkrioedgkoowwymkosWjischarodoVzoieec co : ogramcznego słuchać myśli T7„„-- ~ T-ł-- v~-l- monni RU Tnr- - 1 loiówce so 7nv swych w jasność ow A z: w przyjęłyby w sposób bardzo dziem ku wolności! krytyczny jakiekolwiek dąż- - "Orzeł Biały" Nr 2 G 41 ności niewłaściwe gdyż żoł- - Przeważały artykuły i wier nierze ci zbyt wiele przeżyli sze mocne poważne Było tak i przemyśleli Tym bardziej nieco humoru Redaktorzy należy szanować tę zdyscypli gazety ściennej "Łazik" Jeś-nowa- ną i społeczną podstawę man i Kowańko mieli ogrom-żołnier- za polskiego na Wscho ne powodzenie a podobne wy dzie !dawnictwa nieraz bardzo o- - "Orzeł Biały" był redagowa zdobnie wykonywane istnia-n- y w tym kierunki i całkowi- - ly we wszystkich dywizjach 'cie odpowiadał pragnieniom oTrriilnT-- i n-7vrtrAni-hńxr nnł fi- - vArrvo-- f nn 7achofl7ip — wyrażał dażenia ściśle żołnier ilustr'acja klórych są po_ „wrotki i z wjer gza poety o]nierza Witolda śzyfera pt "żelazny marsz" jangi D LS vv l' --5- 7 Zaryli wściekle w ziemi czar nej grunt świętą przysięgę złożyli wie-czystą I rozpalili w głębi młodych piersi — bunt! My nie vj paradach nie szlifach mundurów Nie w błyskach orde- - rńm i sznurów marsz Poza "Orłem Łamu %- -w w~~~- - r miał jaknajszybszą i jakPieścim potęgę zwycięską te lt jiu„ił co na na że im trwrry zauńei " nadziei Chnr sie yjdziera mróz doskwiera źplnr-nt- i nntuipm RWÓi marsz Ufo K Jinmrii 7 rclrra y uawrJ — — Chcemy isć wielcy ku rousce ku Chwale! Przyjmij nasz raport Wodzu Generale tujarze Krujiąimię swoje otuiim czer 100714 Aż straszną będzie niedoli vJ f'J AFRYCE NA POZYCJI wykuta 5 dyiwzfażekizna szalona lJej geharal-- — Boruta! To nic źe mamy smutny wid : nędzarzy I nic że zimą z naszych la- - - chów drwi To nic — bo w nas się śiuicty ogień żarzy Bo chcemy walczyć chcemy bić do końca — Chcemy knot Idź bij zabijaj morduj tak jak oni Bagnetem kolbą pięścią bij za Polski sprawę Za zgliszcza dumnych miast Za Hel za Warszawę Idź 5-- tą dywizją i walcz Do broni! 5-- ta dywizja do broni! Bij wrażąmasę nie ma lez ni płaczu nam jeden dziś rachu nek krwi Nam nie potrzeba fanfar ni trębaczóio Mamy ostre białe Idy I sentymentu nic wstrzyma nas laincnt Nic widok nagich wra-- żych kości Idziem krwi sioojej wypełnić testament ]y pogardzie śmierci Ńie obyło się bez imitacji Wie nli o TMirnimiripio flrulcnwnnp vvir w "Orlo T?inłvm" monolo e{ Toma p t "Pan Piecyk ma gjos(- - _ w knVicll marca 1942 roku gdy Sztab Polskiej Armji Wschodniej był już pod Tasz- - __ --r ti "tf - — l Ł Snknłnwski Polak komuni sta Był on bardzo yykształ-con- y gdyż ukończył trzyletni specjalny kurs p t "Wiedza o Polsce" w Mińsku Litew-skim W tym czasie mogliśmy już wykonywać klisze foto-che- mi graficzne dla zamieszczania ich w naszym tygodniku Na 20-st- o stronicowa broszura ui gierda Tuszkiewicza p t — 'Wojna lotnicza na Zacho- - dzid Czcionek posiadaliśmy żale dwie na-2'- i pół strony tak iż !abv wydrukować 4-r- O — - Stroni cowy numer bwuu ~v -- - kowało dwie strony po tym materjał trzeba było rozebrać i składać następne dwie stro ny Zdarzały się pomimo to numery 6-c- io i 8-m- io stronico we a także wykonano masę 'innych robót dla Sztabu i dla Myśmy się wżarli w śniegów kentem w - uui iity-hi- rl misrvitn ' hvł cpnzor knt N K W w szabel Nie w burz wiwatach Wad "Orła Białego" wynosił Nie w balach i kwiatach od 3 do 6 tysięcy egzemplarzy żelazny gotujem swój Białvm" ukaza-M- y w zawierusze szarudze ło się parę jednodniówek oraz śmierć uAn~wii ~ v) dumne z i z Został młode mrozi - Dywizyj Trudności w uzyska niu papieru i farby drukar-skiej były bardzo wielkie Sa-mochody naszych drukarni po 1 owych używane były na od-wożenie chorych do szpitali lub umarłych na cmentarz o-fi- ar tyfusu Byłbym niewdzięczny gdy-bym zapomniał o maszynist-kach ochotniczkach w Woj-sku Polskim Od 6-t- ej rano za czynaly one zgrabiałymi pal-cami pisać wielkie nasze biulo lyny informacyjne z nocnego nasłuchu oraz wszystko to co było pilną robotą redakcyjną Mróz w Biurze Propagandy i Oświaty dochodził 6 do 7 stop ni poniżej zera zamarzały pió ra wieczne i wywoływacze w laboratorium fotograficznym nie one pracowały nigdy nie spóźniając się i nigdy nio skar żąc Jedną z nich skazaną przez lekarzy na śmierć z po-wodu nieuleczalnej ancmji' ze spół Biura Propagandy psy chicznie postawił na nogi i za chęcił do życia pełnym werwy nastrojem a potem odkarmił mlekiem i miodem (po 200 ru bli kilo!) Nowe czcionki krajały pal-ce zecerom którzy zresztą w katordze odzwyczaili się od swojego rzemiosła Pierwsze ochotniczki któro znalazły się w naszym Biurze były półna-gie i nie miały w czym wyjść "ŚPIEWAK PEOiePIEMI Będ zie w z baraku a więc korzystały z pomocy wielu koleżanek żeby móc się jako tako pokazać — Moi pomocnicy mieli ciała po kryte wrzodami albo wielki-mi ranami pocyngowymi Nie którzy przyszli do pracy z ra mionami jak patyczki w7ły-sie- li Gdy żegnałem ich byli znów silni i zdrowi a czupry-ny ich były na nowo gęste Tyl ko trwały Co się tyczy dywizyjj-- to po siadały one referaty kultury w piątek dnia 19 lutego r b w Eaton Audytorjum 8-- ma wieczór Na skutek starań Polshej Misji Wojskowej w Kanadzie przybędzie do Toronto anią 19-g- o lutego r b Paweł Pro-kopic- hi — sławny śpiewak polski który służy w WojsJcw Polskim w randze plutonowego Prbkopieni znany polski śpiewak operowy który przeby wa tylko-czasow- o w Kanadzie — obecnie w Windsor — wy stąpi w Toronto i w innych miastach Kanady i oświaty a każdy pułk i ba-talion miał oficera oświato-wego Liczba świetliczarek i pomocnic oświatowych na każ dą dywizię wynosiła 112 By-ły to ochotniczki Pism ręcz-nie wykonywanych bez liku W końcu zimy i na wiosnę wszystko ruszyło „ jednak do walki z tyfusem — do służby sanitarnej Wielu oświatow ców nio żyje Obecnio żołnierze nasi z Ru sji połączyli się z tymi z Blis kiego Wschodu i wielkie osiąg niccia dokonane przez pol-skich oświatowców w Sowie-tach stały się dobrem wspól-nym Polskiej' Armji środko wego Wschodu "Orzeł Biały" miał istnieć nadal i zapewne wychodzi Je go podtytuł "Polska na Wschodzio" nie przestał być aktualnym Stan Strumph-Wojskiewi- cz TOBRUKU" Toronto sympatji dla Wojska ppii Prokopieni jest artystą wielkie} mrary Każdy jego wy-stęp wzbudza ogromne zainteresowanie Wnosi on na-scen- ę nie tylko piękny glos ale i czar polskiego munduru który godnie reprezentował w czasie twierdzy Tobruku gdzie swoim śpiewem zagrzewał do walki nic tylko polskich ale i alianckich żołnierzy wśród których zdobył sobie duże uznanie Nazwano go leż "śpiewakiem Tobruku" Prokopieni posiada piękny głos i bogaty repertuar arji i pieśni a sławna już dziś pieśń "Karpacka Brygada" do słów poety Hemara wywołuje powszechny entuzjazm gdyż w in-terpretacji Prokopienicgo uczestnika u-d- k w Tobruku na-biera ona specjalnego wyrazu Koncert więc Prokopienicgo w Toronto będzie niepowsze dnim wydarzeniem artystycznym lak dla naszej Polonii jak leżi dlakanadyjskich kół artystycznych Dnia 19 lutego r b — powitamy więc wszys-cy Żołnierza Śpiewaka w sali Eatons Audyto-rium ti a koncercie daiac tym jeszcze jeden dowód więcej naszej owrzodzenia Walcząca oblężenia Polskiego Prokopieni śpiewać będzie również w Ha-milton i Oshawa Dochód przeznaczony na dzieci pohkie ewakuowane z Rosji - Ysmi |
Tags
Comments
Post a Comment for 000030b
