Zwilazkowiec Alliancer, March 21, 1937

              BMitoawawf
IMłP ł ZISŁBjZ i _i_ i „jj-u- ii —
--- — - t-J- M
-- _4F„:6v!Ł1„„rl -- -
r3w%LfWsr --J -- ' ' — ~w"te — - ~ - - v is5si-rat---- " 0 5
T? 1 "I
_Strnńica:4-t-a "Z W I Ą Z K O TV IuEJC" MARZEC (MARCH) 21 — 1937 Nr 12
£!
gft'
"ZWIĄZKOWIEC44
OFFICIAL PUBLICATIONOF THE POŁISH ALLIANCE
jOFCANADAl
Published~for- - EyeJT Śundky
~
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZDŁ
Wychodzi na każdą niedzielę
Redaktor A J STANIEWSKI "2
Administrator-- KJ MAZURKIEWICZ
PRENUMERATA:
Roczna w Kan&dzis C150
Półroczna i'- - 80&
W Stanach Zjednoczonych i Európi $200
Pojedynczy numer "
_
c'-
-
Printed and Publiahed by Polish AlHance of Canada
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC44
696 Queer St W Toronto Tel Redakcji EL 8683
VWMWWVWMVWWVMSA
Czem Jest Organizacja?
D CAŁYCH STULECI człowiek nigdy nie był samo
łubem zawsze ciągnął do gromady W gromadzie wi
dział zabezpieczenie swojej egzystencji w groma
dzie łatwiejsze były łowy obrona i zdobywanie kęsa
powszedniego chleba
Nietylko człowiek do gromady wzdychał i zdążał lecz
naturaliści pouczają nas że znają setki wypadków pomic
dzy zwykłemi czworonogami i ptactwem które nigdy nie
żyją samolubnie lecz zawsze tworzą wielkie zbiorowiska
2ia podobieństwo ludzkich społeczeństw
A jak żyją te czworonogi i dzikie ptactwo pomiędzy so ią?— Jalc pouczają 'nas uczeni to pono lepiej i przykład
niej jak ludzie: Niema: pomiędzy nimi wojen nie ma za-bójstw
samobójstw ojćobójćów matkobójcow dziecio-bójcó- w
itd: 2yją spokojnie przykładnie życiem pełnem
wyrozumiałości 'll zrozumienia
Rozumiał to od początkuj człowiek izaczął tworzyz gro
mady lilany stany Później stronnictwa organizacje i
partję Na tych podstawach we wszystkich częściach
świata gdziebyśmynie tpojechali widzimy najrozmaitsze
organizacje stowarzyszenia narouowe iuurę uczua swu-ją- "
dochodzą do imiljbna głów
Korzyśćiogółu wypiywąjacafZ!nąleżenia1(lo takich orga
nizacji polega1 na tern że człowiek czerpie wielkiekorzyś
ci bądź to materjalne duchowe d oświatowe: Z takąsiłą
Ikążclyimusirsieilicżyć i uszanować postulaty w obronie!
Idórych staje"dana organizacja
Nie małą 'korzyścią organizacja- - taka stanowi: zaporę!
przed zwynarpdowiemem ochronę w utrzymaniu swoichj
izwyczaij tradycjii'po)części własnej: kultury A o korzy ś- -
Ąciącli poszczególnych członków
- gdyż" !każdy świadomy zipośrócl?-- nas wie bardzo dobrze ó
!niclivL Wobec tylu pożytków tiuchowychmatęrjalnych i o
światowych zdawałoby się że nie powinno być Eplakai
W Kanadzie iftóryliy nie należał do jakiejś organizacji
Przeciwnie tte różne mięknę apele wypisywane i głoszone
tcrożne warbunki ikontesty stąjąłSięmikłeinr wobęci'oz
groszkowanej osady Widać Co że wiele naszych rodar
ków nie rozumie jeszcze dojrzałości zrzeszenia się i nie
dba i nie rozumietznączenia organizacyjnego
Mamy najrozmaitsze organizacje asekuracyjne jak
"Związek Eol w Kanadzie" niezapomogowe Towarzys-twa
które nie udzielają pomocy materjalnej również po
siadają swoją rację bytu
Korzyść duchowa w postaci oświaty kultury i życia
towarzyskiego nie może być pominięta wszystko składa
się na wiedzę człowiekaiidajemiu siłęldo-waikt- o byt
L-uaziechod-zacy
luzem nie należący-d- o jaldejśorgani-zacjllu- b
towarzystwa sąsłabi żyją w stałej obawie czu-ja
się samotnuibezkorzystnisami sobie Brak im dobrego
nrzyjacielstwa życie upływa monotonnie dłuży im się i
drucim uo najwięcej 10 ze uum jv "" j- -
wiek organizacji bez duchowego zespolenia z drugimi
staja sięsamolubami chciwcami ludźmi niezgodnemii ła-mią
wszelkie prawa jak dowodzą statystyki państw
Ludzie należący do jakiejś gromady stają się mteli-Biitniej-si
ludzcy i weseli łatwoprzyswajjiją?sobie dobre
Lilii łv j 1 -- v%j-ł ~
(
" biedę i nieszczęście Stają się mazmi puvw ci"
Każda organizacjaspolecziiająkaby tomie byja jest
wielkim dobrodziejstwem cziowieKa
Góż mi ztego że należę do organizacji — jak nie mia--
łem z tegotnic taK i cizisiaj memam — uyua --j—
cbur i impertlment Człowek taki popełnia Mamsfto
Gdyż nie chcebyćrotwarty że skorzystał wiele Brzede-zystkie-m
zdobył wiedzęjak ludzie rządzą się w-w- iecie
3ak potrzeba żyć uchwały i rachunki prowadzić kie
dv mówić a kiedy słuchać I niejeden z tych co tak mo-axhwalą- się
że do organizacji nalezajiz dumą cią- - r: r nli7iiift drurim
ga z Kieszeni' KsiŁiicicvi£łvmivu yi c r— -- -
Organizacja to kuźnia samouctwa Ileż to ludzi ze scen
organizacyjnych stali się dobrymi artystami śpiewakami
muzykami itd x
Dzisiejszi najwybitniejsi steroTiicy państw jak Stalin
Mussolini MacDonald zmarli Lenin HłsudskiDaszyn-sk- i
Briand to wj'chowanki robotniczych organizacji to
ludzie kt6rzv bez orgarizacjnjgdy nie żyli z niej v-n-o
sili wiedzę polot myśli i hart ducha do walki życiowej
Te fakta są chyba przekonujące?
XŁEI
ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ
m 1 ♦ — m
Chłop ij
Pan cizijsdzic wypadł zdworu jakby oparzony
Przyjaciela czy gachaf zastał u swej żony
Dośćże coć pódobnegbrnif się 'przydarzyło
Że tam z cnotą niewieścią nie w porządku było
Pędzi wścieklj' Artem w drodze napotyka chłopa
Więc wylać złość na niego' wzięła go ochota
Krzyczy ztem z daleka: "na bok z drogi chamie
Bo jak mi Bóg miły tęgie możesz dostać lanie"
Chłopek chociaż w języku jmiał dobre obroty
Przezornie się usunął na jakieś trzy kroki '
I rzecze: "Doprosom "się" tyz łaski u pana dziedzica
Od kiedy Bóg stworzył pana ćy ślachcica?" i _
"Bo jdk ewangeljaiponoigłosi sama
To nie tworzył innego z wyjątkiem Jadama '
A kiedy ten sięw raju pokłócił z panem
Musioł orać i zostaćchlopem czy też chamem
A że wszyscy pochodzjmod pni-pra-rodz- ica
Skąd się wzięła różnica chama i ślachcica?
Doprosom się tyz łaskiTdżiedzića w ty sprawie '
Aby mi tę różnicę %vyjaśnił 'łaskawie"
"Zwarjowaleś chłopie! Z' jakiej to racji f'
Ja ciebie mam pouczać 6 filozofji? '""n- -
Uciekaj zanim na 'tobie złość-si- ę moja skupi Ct
Pozostań sobie nadal tak jak byłeś głupi" '
"Wolne żarty dziedzicu' chłopek na to rzecze
Że my są prawie różni1 da''śic:dowieść przecie
Chłop tyz w swojej lepecie kalkulować umie
I zaraz wytłumaczę jak joftorózumiem
Może ta różnica nie powstała"' sama
A musi to'być' sprawka Jewy i Satana --
Bo zwyczajnie Ito baba kuźdemu gotowa
Musiała tyz coJewaifdjóbłem pómachlować
Stąd się uległo djablę ślachcicem się zwało
I satańskim sposobem światopańowało
Robi piekło na ziemi wśyćkich gnębi gniecie
I myślę że nareście zrozumieipan przecie
Bo praktyka życiowa pokazuje1 sama
Że ślachcic stokroć gorszy od chłopa czy chama
Lećz'ti'udno "co się stało jużśię nie odstanie
Co się djobła uległo djobłem pozostanie"
Tak zakończywszy- - chłopekgrzecznie się ukłonił:
Dziedzic 'popędziła póle jakbygo ktotgonił
Mrucząc po drodze: "Trudna walkaź tłumem
Bo już chłopi nad rianii' górują rozumem"
D " 1 iri IIIUI Jl: v&Ulilv
ą--"
ż
Tłrtlobirt IrłMłnłłin wr Tntrmła tinln4tr An ior1nvp1i nnilpnłni RTirnw- -
Statvatvka wVnadków fia transnorta- -
polskich jest znikbińa wtosuńkii
'"Liczby dotyczące naszej 1936 rokiiwyka- -
żują 1 ogromny wzrosi przewozów -- w siuhuuku uusaiKii:ii m uuick- -
łycn a w szczególności 00 toku ivto
Porówiwiiie przewozów w ostatnich 5 latach przedstawia się na-stępująco:
Samoloty P Ii L "LOT" przewiozły w roku:
1932 1933
pasażerów 11:187 15912 18301 22192 33204
bagażu av kg 114769: 147826 185261 194259 305404
poczty w'kg 22'495 22255 29892' 24391 44865
gazet wk'gt 13910 15755 18676 38860 77404
towarów1" "210814 185216 180t015 175297 237416
w Alnn! nl nnnTnłl-i- i łcf fnnin V nniiin ik cU nnwipłrnpi w Pol
scejt jod 1922:do 1936 foku polskie
naly 66190 lotów przelatując drogę 16563005 km i przewiozły 178
onr tircnnrńtt' a77S2in kir towarów batrażUi óJlUsU kg JV k " w— --- OJ w w
Pr7P7 TCirrado nowiał ożrwczy
prąd wielkiej robocizny W niektó
ryćh miastach przYmysłowj-c- h w
prow Ontario prace idą niezgo-rze- ji
robotnicy stale zajęci w śwo
im zawodzie Prace są przeważnie
w ciężkiem przemyśle w hutach
w odlewniach i modelarniach
Rńwnrir7fl4iuff 2 rozszerzeniem
M-nV- ii nriińv Tntrndnieńiem ro--
bothików "powstało wielkie nieza
dowolenie zotrzymywanycn zaroo
ków Prawie od' kilku lat zarobki
w Ontario pozostawiają dużo do
życzenia Prawie we wszystkich'
zawodach wkażdej gałęziprfemy
siu zarobki są ńie wystarczalne
jak dla pojedynczych osób tak i
dla całych rodzin
Tin nliprnpłnorr sn WYDadki nie
odosobnione że robotnicy pracują
cy w jakiejś fabryce cały tydzień
zmuszeni są udawać siędo miasta
o pomoc gdyż szściodniowy zaro-bek
robotnika nie jest całkowicie
wystarczający na utrzymanie jego
samego z 5--cu lub 7-rn- iu osób -
Inspektorzy rząaowi przy rod-nych
badaniach stwierdzili" że za
róbek robotnika fabrycznego obar
czonego dużą rodziną nie przekra
czai S1000 tygodniowo
Z tego powodu rok rocznie od
sześciu lat liczba bezrobotnych
na utrzymaniu miasta wzrastała
Budżet na utrzy-manie
bezrobotnych z roku na
rok powiększał się i dziś liczony
jest na setki miljony
Przemysłowcy korzystając z te
go że miasto lub prowincja do-płaca
robotnikom robili świetne
interesa posuwali się do tego że
masowo redukowali place robotni
kora swoim
Rząd czuł się z obowiązku wejsc
w ta sprawę i zająć się losem wy-zyskiwanego
Będąc po części 22111
szony wyrafną" postawą Związków
Zawodowych które nie potnyły
pobłażliwie na widoczny wyzysk
lotnictwo
nvhtfrnlf7!rtrnnsnńftncvinvch- -
ćyjńychTlinjacKr doTdrugićhyinji:'
ikómunikacjupowietrżnej
"Izba
Szlachcic:
1934 1935
!
1936
ti n
samolotyikomunikacyjnewyko
1
feemyślówa
i
prowincjonalny
w Ontario n
uprawiany na oczach całego spo-łeczeństwa
Przed tvcodniem dow edzieli- -
śmy się z trybuny' rządowej 6 za
miarach rządu wprowadzenia kon
tróli przemysłowej na podobień-stwo
kontroli nazistowskiej która
praktykowana jest dziś w Niem-czech
W nowych mających wejść w
życie ustawach rząd zastrzega so
bie arbitraż pomiędzy kapitalistą
a robotnikiem ćó do skrócenia go
dżin ir "zarobków zapomocą odnoś
ńych raą~dowyćh dekretów
Robotnik zaś pod groźba kar
administracyjnych zmuszony bę-dzie
konteritować się tein co ńra
rząd przeznacza W tym wypadku
wpływ Uńjij traci charakter od-porności
iiochfońnościńa-walk- ę i
życie robotnika schodzi do rzędu
informacyjnej instytucji całkowi-cie
bezpotrzebnej Kapitalista zaś
wychodzi obronną ręką ma prawo
regulować swój własny cennik
zarobków bez kontroli rządu jest
w prawie stawiać wygórowane ce
ny kosztów produkcji nawet sa-memu
rządowi żadna kontrola nie
dotyczy się jego
Właśnie z powodu szalonego
wyzysku oraz rozszerzających się
sOtrnatjakróiowmwa zKaamniaadrziwe prorwząaddzpićropwo
dobną kontrolę rządową w postaci
powyższych praw i ograniczeń
Instytucja taka będzie nosić ty- tuł "Izby Przemysłowej w Ontario
podobno będzie to radykalny śro-dek
w ukróceniu wyzysku i niedo-puszczeniu
do strajków i sabota-ży
jakie w ostatnich tygodniach
okazały się w niektórych częś-ciach
Ontario
Czynniki rządowe proponują ha
razie minimalną cenę zarobku ro- botnika na $1300 tygoduiowo W
miarę wzrostu utrzymania dzien-nego
cena ta_ fcędzie regulowana
L j może być zmniejszoną i pod
- t t t t — r - --t — t- - --r j--— t t t r t t r t -- - t t
Wśród tylu innych konferencji wskaże na trudnościjakie ma %!
komisji narad odbywających się
w Genewie minęła niemal bez e:
cha sprawa płac komisji do spraw
odżywiania i hygjeny społecznej
w których to sprawach bierze u-dz- iał
szereg hygjenistów i ekono-mistów
przedstawicieli Ligi Na-rodów
Międzynar Biura Pracy i
Międzynar Instytutu Rolniczego
Prace komisji dotyczą spraw
pierwszorzędnej wagi Chodzi tu
co prawda przedewszystkiem o
sprawę niezbędnego dla życia i
zdrowia ludzkiego "minimum" spo
żywczego ale pośrednio poruszo-ne
są dwa wielkie problemy gospo
darcze stanowiące właściwie
dwie strony tego samego proble-mu:
nadprodukcja środków żyw-ności
stanowiąca charakterysty-czną
stronę kryzysu rolnego i nie
dożywianie się wielomiljonowych
rzesz: głód nędza pośród obfitoś
ci i rzekomo na skutek owej obfi-tości
będącej "źródłem" kryzysu
Sprawozdanie Ligi Narodów po
rusza to zagadnienie stanowiące
zarazem wyjaśnienie problemu
błędnego koła kryzysu rolniczego
i przemysłowego pogłębiających
się nawzajem
"Z obu stron siła nabywcza
zmniejsza się: obroty są sparali
żowane Nędza wsi pogłębiła nę-dzę
ludności robotniczej bezrobo
cie skolei1 pogłębia nędzę wsi Po
wstaje błędne koło z' którego na
rody nie zdołały się wywikłać"
Myśli te ani' nowe ani oryginał
ne- - Słyszeliśmy i styszymy takie
słowa nieustannie już 'nic tylko z
ust krytyków obecnego ustroju-al- e
z ust jego przedstawicieli Na
uwagę jednakzasługuje silne pod
kreślenie problemu niedożywienia
Śmierć z głodu — mówią niektó
rzy — jest w i krajach cywilizowa-nyc- h
wyjątkiem Pięknie ale sy-stematyczne
iniedożywianie: się-stairpó- ł''
głoduj stopniowy upadek
sił i wyczerpanie prowadzi ' także
do agonji i do śmierci głodowej-chó- d
niegwałtownej
Jest jeszcze obok sprawy półgło
du niedożywiania sprawa złego
odżywianiajsię Jedzenie nawetób
fite nie zawsze jestna tylepożyw
ne by utrcymaćorganizm ludzki
W' zdrowiu i zdolności do pracy
Podają tu sobie rękę hygjenista
i ekonemista Pierwszy wskaże
na straszliwe skutki niedożywie-nia
i złego odżywianiai się Drugi
Gorączka
Smutna
Wojenn
Zbrojenia niemieckie na zacho
dzie państwa prowadzono są w
tempie przyśpieszonym Zarówno
na pograniczu z Francją jak i' z
Belgją wznoszone są gorączkowo
polowe fartyfikacje betonowe o- -
raz budowane koszary i schrony
Na krańcach miasta Akwizgra
nu ukończono budowekoszar obli
czonych na pomieszczenie 7000
żołnierzy Początkowo koszary te
miały być wybudowane w ciągu
150 dni roboczych później poleco
no ukończyć tę budowę w ciągu
45 dniach Nowe budynki koszaro
we zbudowane na wzór baraków
mają byc zajęte przez wojsko je-szcze
przed świętami
Również w miejscowościach"
Eshweiler i Julich nad samą gra-nicą
belgijską zbudowano koszary
wojskowe
Wielkie wrażenie i prawdziwą
wstyaźłaszosinęą jPesrozcpzoezycjparawermządua jnuiei spotkała się z rzeczową krytyka
w której przewidują nic nowego"
boZtnniakwmcya umtriezćymouchjąronżęe ijerżeegluilar-o
cję swoich zarobków to tem sa-mweinmni
tpaokdielejgasćamkejapitraelgiśucliacjGi dpyoż-jeżeli
pozostawi się wolna wolę
pmrorizbmekomacyhżselciwrocśborountbYnoiwkwaoinctrhizuywmcłeaansndyztcoihś pmoz-ai
knkpiuoamdpwaittolaynlżwąissztpceórenwznieeęcicąctkgyeanugżoendkansrióiotetowkwineeaggiroeoywzcnrazsrratzósabzur
czający
M0Ż3 do tego dojść ie w prze-ciągu
roku i dwóch cena robotni-ka
z §1800 podskoczy do 55900
Legenda
nik i hodowca ze zbytem mii
zboża jajek owoców mimo żęta
ka naokoło nędza
Badania przeprowadzone r--
Bryjtanji nad grupą dzieci rodzin
zamożnych i rodzin robotniczych
wykazały u tych ostatnich w 55
wypadków' niedostateczny ciężar
ciała w 47% nied ostateczny
wzrost w 13% niewłaściwy skład
krwi Dla dzieci rodzin zamożnych
cyfry te były następujące: Z%
5% 0 Badający wyjaśnia że te
objawy jak również zły stan zdro
wotny tylko 33% dzieci biednych
okazało się w dobrym stanie zdro
wia są wynikiem niedożywiania
Jeśli wyniki te są charakterys-tyczne
— nie są odosobnione Po-twierdza
je cały szereg badań i an
kiet wykazujących że w miarę
obniżania się stopy zarobkowej- -
obniża się wartość odżywcza po-karmów
W ślad za nędzą stąpa
choroba i przedwczesna śmierć
Az drugiej strony-- — ów "nad-miar"
owe praktyki niszczenia
środków spożywczych' dla uzyska-nia
lepszych cen albo też — jak'
to się dzieje u nas — wypychania
zagranicę nadwyżek zboża mięsa
i tłuszczów Nadwyżek istnieją-cych
przeważnie dlatego że masy
ludności nie dojadają
Steebtling i Ward wyliczyli że
gdyby wszyscy mieszkańcy1 Sta-nów
Zjednoczonych odżyĄyiali się
w ten sposób jak członkowie za-możniejszych
rodzin trzebaby
wziąść pod uprawę jeszcze 40 mil
jonów akrów ziemi Niev byłoby
wówczas "nadprodukcji" z którą
walczy Robsevelt wydając grube
miljony' na ograniczenie' produk-cji
rolnej Gdyby wszyscy 1 miesz-kańcy
kraju odżywiali się jabna-lcż- y
bezsprzecznie probierni niedo
żywiania zostałby rozwiązany
"Nic ulegaj wątpliwości że obec
naSprodukćjaf światowa jest za ni
sk'aiv stosunku dopotrzebipoźyw
czych rodzaju ludzkiego' Skoro hy
gjena będzie liczyć się z ekono-mją'- a
ekonomja zlhygjeną-- — le-genda
nadprodukcji znika pozo-staje
smutna prawda niedożywia
hia"
Na tej cytacie kończymy Pra-gnęliśmy
'jedynie podkreśli znaczę
nie omawianych badań przypomi
nająć to„ co w pełni uzasadnia su
rowe osądzenie panującego ustro
ju społecznego
a w Niemczech
1 gorączkę woienna w Nndrenii wy
wolały nagle powołania nauczy-cieli
kolejarzy i pracowników po-cztowych
na 6:tygodniowe ćwiczę
nia wojskowe Na ćwiczenia powo
łani są wszyscy pracownicy pań-stwowi
i samorządowi którzy nie
ukończyli jeszcze 55 lat życia
W wielu miejscowościach Ńad-ren- ji
budowane są z polecenia
władz wojskowych t zw schronis
ka dla młodzieży Faktycznie cho-dzi
tu o budynki wojskowe które
obliczane są najpomieszczenie 100
do 200 osób Władze gminne zmu
szane są do budowania tych schro
nisk z funduszów samorządowych
W okręgu trewirskim wydatkowa
no około 2miljony mk na budowę
schionisk
Wzystke te przygotowania
wojenne budzą wśród ludności
Nadrenji nastroje paniczne
bo na zmniejszenie jej nie ma per
spektywy
Co prawda nie wszystko jest
złoto co się świeci Tak samo i' nie
wszystkie prawa sa dobre które
jyygladają ładnie i 'ponętnie dopo
kąd ich się nie wprowadzi w ży-cie
Nie małą przyczyną tego nowe-go
ustawodastwa jest sam robot-nik
który jest Jeniwym i niezarąd
nyni w stanowieniu o swoim losie
Nie uświadamia się nie organizfl je się w obronie swoich słu szyneli
praw Nie tyczy się to tylko robot
nika Polaka lecz we wszystkich
narodowościach są jedne i te s&-- me
przejawy e 50 nro-- niespra
wiedliwości i zJa dzisiejszego V°
nosi sam robotnik
fcei!i4!L3sJSs&iiSliŁ u- -
mn