Zwilazkowiec Alliancer, January 24, 1943

              "W i"#Twiw' r --wp- 7" llij~iH~U-4_ x
Hf
i r
mr
f
sł
iii
m
eat
per
H
&
Pł i iii' w
¥y mm
$} "" 'fIfrtfff
1 f%
f fkf S
i
if
STRONICA 4-- ta
" ZWIĄZKOWIEC"
Published for Every Sunday by
POLISII ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie
Wychodzi na każdą niedzielę pod kontrolą Dyrekcji
Redaktor Dr Wiktor Hcs:nski Administrator K J Mazurkiewicz
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie
Półroczna
W Stanach Zjednoczonych i Europie
Pojedynczy numer
ADRES:
"ZWIĄZKOWIEC"
700 Queen St W Toronto Ont
Lat Temu
Tel WA 8151
Wtym miesiącu mija 80 lat od chwili wybuchu
Powstania Styczniowego przeciwko najeźdźcom mo-skiewskim
w zaborze rosyjskim w Polsce
Naród Polski nie chciał jęczyć w niewoli rosyjskiej
i zerwał się do walki o wolność
Powstanie objęło cały ówczesny zabór rosyjski —
Dziesiątki tysięcy co najlepszych Synów Ojczyzny
ruszyło do oddziałów powstańczych
Wybuch powstania przyśpieszył rozkaz carski na
kazujący brankę do wojska moskiewskiego Car
chciał w ten sposób uniemożliwić Powstanie Nie u-da- ło
mu się to i Powstanie wybuchło
Patrjoci polscy spodziewali się czynnej pomocy z
zagranicy i wierzyli że nadejdzie Niestety poza pi-semnymi
i ustnymi wyrazami pociechy i uznania na
szej sprawy polskiej — nikt Powstańcom z czynną
pomocą nie pośpieszył
To też mimo bohaterstwa mimo ponad 600 stoczo
nych bitew i potyczek z wojskami carskimi — Po-wstanie
zostało w roku 1864 krwawo stłumione
przez Moskali a przywódcy Powstania z Romual-dem
Trauguttem na czele zostali straceni na zboczu
cytadeli warszawskiej w dniu sierpnia 1864 roku
Kilkadziesiąt tysięcy conajlepszych Polaków legło
wtedy w bezimiennych mogiłach po lasach i polach
całej Polski — tysiące powędrowały na Sybir
Tak było 80 lat temu
Dzisiaj również toczy się walka nieubłagana o
wolność "Waszą i naszą"
Tylko że dzisiaj w tej walce nie jesteśmy sami —
Posiadamy własne Dolskie Siły Zbroine — należycie
wyekwipowane i miljony w _j grud
mięzuiiuj ruiscu meugięiycn i u wującycn w uyuize:
Śmiertelni nasi wrogowie z pod znaków nazistow-sko
- faszystowskich zostaną wreszcie rozgromieni
a świat i Polska zostaną niezadługo wyzwolone ze
szpon nieludzkiego wroga
Jak różna jest dzisiejsza nasza sytuacja od tej bez
nadziejnej w jakiej walczyli nasi dziadowie i pradzia
dowie w Powstaniu Styczniowym
Mimo wszystko Powstanie 1863 roku jest dla nas
drogim wspomnieniem — wspomnieniem bezgranicz
nej ofiaiy jaką Przodkowie nasi złożyli na ołtarzu
Polski i nieśmiertelności Jej Imienia
W 80-ci- o letnią rocznicę tej Ich wielkiej ofiary—
oddajmy głęboki hołd świetlanej pamięci
W R
Przegląd Prasy Angielskiej
ZESTAWIŁ FRANCISZEK GŁOGOWSKI
ZYSK KOMPANIJ POWIEK
SZA SIĘ
Wielcy przemysłowcy kom
paniści od początku wojny na
rzekali i oczywiście narzekają
że wygórowane podatki wojen
ne uczyniły produkcję przemy
słowa nieopłacalną że brak
motywu zysków hamuje inicja
tywę i przedsięmiorczość
że są to łzy krokodyle i wiel
kie kompanjc nie tylko że nie
obniżyły swych zysków lecz
pomimo wielkiego opodatko
wania powiększają je — wy
kazuje najlepiej ostatnio opu
blikowane zestawienie podat
ków i dochodów "Canadian
and Foundry Company
of Montreal"
Kompania ta opublikowała
— pisze "Toronto Star" — że
podatki jej wzrosły niesłycha
nie ostatnim roku
Oto kompania ta w roku
ubiegłym wpłaciła podatku
$600000 Podczas gdy w ro
ku bieżącym podatek jej wy
nosi $2140000 a więc wzrósł
prawie czterokrotnie
O ile jednak spojrzeć na o--
gólną sumę zarobków kompa-n- ji
to chociaż musiała ona za
[nBMBgJiaiMEgBiiiKŁllMMMWKfJag
$200
$100
S2 50
05
b
5
w
płacić takie podatki to jesz-cze
i jej zysk w roku bieżą-cym
być rozdzielony
pomiędzy akcjonarjuszy —
wzrósł o $200000
Następujące zestawienie cy
frowe najlepiej to z ilustuje:
W 1911 roku czysty dochód
wyniósł $2291759 — Podat
ki $600000 — Pozostało więc
$1694759 Mniej 992873 su
my przeznaczonej na prze
kształcenie fabryki Pozosta
ła suma $701SS6 — na dywi
dendy
W roku 1942 — czysty do
chód wyniósł $495672S Po
datki $2140000 Pozostało
$281672S Mniej $1S5S344
sumy przeznaczonej na prze
kształcenie fabryki Pozosta-ła
suma $95S3S4 — na dywi
dendy
Jak wynika z tego zestawie
nia tej jednej tylko kompa-n- ji
— kompanja nic nie
na przekształceniu swego
przedsiębiorstwa odpisując
sobie dwie przeznaczone
na przerzucenie się znowu po
wojnie na normalną produk-cję
i jednocześnie powiększa-jąc
sumę przeznaczoną jako
zysk akcjonarjuszy o przesz
ifjniwŁt-uiMj- M - """"iii J8łffi&tfM Wi'g
"ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ_(JANUARY) 24 — 1943
Krew Niewinych Wola o Pomstę
Amerykanie nie tylko żywią i domu Strzelają do osób stoją
sympatje dla ofiar zbrodni hi ' cyc lvvv oknach Na chodnikach
tleiowskich lecz pociągną do
odpowiedzialności sprawców
zbrodni w dniu obrachunku
który nadejdzie niechybnie
Franklin D Rooseelt
--f- +
Z 3300000 żydów ży
jących w Polsce w dniu wybu- -'
chu wojny pozostało po inwa
zji niemieckiej 1300000 w
Generalnym Gubernatorstwie
i 700000 na terytorjum włą-czonym
do Rzeszy Reszta zna
azła się bądź na terytorjum o
kupowanem w r 1939 przez
Rosję a następnie zajętym
przez Niemcy bądź też ucie
kła
Ogólna liczba żydów pol-skich
pod panowaniem nie-miecki-em
po odliczeniu około
500000 uchodźców przebywa
jących w Rosji wynosi około
2800000
Z początkiem lata 1942 r
było jeszcze w Polsce około
2200000 żydów — 600000
zginęło Od owego czasu Nie-mcy
dokonali wielkich ma-sakr
i ewakuacji Tak np w
ghetcie warszawskim gdzie z
początkiem 19dl loku miesz-kało
550000 żydów obe
cnie mniej niż 50000
zarzacizenie --tunera o
wytępieniu żydów do końca
1912 roku było wydane w
końcu lata 1942 według pla-nu
Hermana Backe sekieta-rz- a
stanu Na podstawie tego
planu wszyscy żydzi zamie
szkujący Niemcy kraje oku- -
jpowane i kontrolowane mają
być deportowani do ośrodków
w Europie wschodniej a na-stępnie
zgładzeni " (Z rapor
u o masakrach żydów przed
stawionego Piezydentowi Roo — Polaków tam ucie- - soveltowi dnia 8_g0
wolności
Ich
i
Car
mający
traci
sumy
żyje
nia 1942)
Polska podziemna odpowie
działa na zbrodnie niemieckie
wobec żydów mocnym słowem
protestu
W ghetcie warszawskim za
murami odcinającymi je od
świata setki tysięcy skaza-nych
czekają na śmierć Nie-ma
dla nicli nadziej i ratunku
znikąd nie mogą oni otrzymać
pomocy Na ulicach ghetta pa
trole katów strzelają do każ
dego kto odważy się wyjść z I
ło $200000
Dlatego też rząd federalny
jest wpełni usprawiedliwiony
by wygórowane zyski obłożyć
coraz to wzrastającym podat-kiem
inaczej kompanje mają
ce wojenne zamówienia po-większyłyby
swe zyski ponad
wszelką miarę
STRAJK W STALOW-NIACH
KANADYJSKICH
Groźnym objawem niepoko
ju i niezadowolenia z polityki
rządu w stosunku do świata
pracy jest ostatni strajk któ
ry wybuchł w stalowniach ka
ladyjskich a który objął oko
ło 13500 robotników
Strajk ten chociaż nominał
nie toczy się na podłożu eko-nomicznym
— robotnicy bo-wiem
żądają podwyżki dla
niewykwalifikowanych robot
lików na 55c oraz jednako-wych
stawek płacy dla lobot-likó- w
wykonujących tą samą
pracę
Bezpośrednim jednak powo
lem strajku jest protest prze
ciwko raportowi Barlowa —
przewodniczącemu Komisji
Królewskiej która dwa głosy
przeciw jednemu wydała orze
jzenie stwierdzające że robot
nikom nie należy się ta podwy
żka
Strajk ten rozpoczęły zakla
dy stalowe w Sydnev w No
wej Szkocji gdzie wyszło na
lezą niepogrzebane zwłoki —
Dzienna liczba ofiar wynosi
od 8 do 10 tysięcy Skazane na
śmierć dzieci które nie mogą
chodzić same są pakowane na
samochody ciężarowe w tak
brutalny sposób że mała ich
część tylko pozostaje przy ży
ciu gdy docierają do przed-mieścia
Matki patrzące na to
odchodzą od zmysłów Ilość o-s- ób które postiadały zmysły z
rozpaczy równa się ilości stra
conych Do czekających pocią
gów kaci ładują po 150 skaza
nych do jednego wagonu Na
podłodze każdego wagonu —
najduje się gruba warstwa
wapna z chlorem pokropiona
wodą Czasami pociągi wyru
szają natychmiast po załado-waniu
czasami stoją dzień
lub dwa W wagonach jest tak
ciasno że zwłoki pozostają w
pozycji stojącej razem z żyją
cymi i z powił umierającymi
od gazów wapna i chloru —
Gdziekolwiek i kiedykolwiek
przybywają te pociągi śmier-ci
— znajdują się w nich tyl-ko
zwłoki
Wobec tych cierpień tylko
zybka śmierć przynosi ulgę
Mordercy przewidzieli to —
Wszystkie apteki w ghetcie
zostały zamknięte by nie moż
la było dostarczyć trucizny
Pozostaje tylko rzucenie się z
okna na ulicę Wielu skaza-nych
w ten sposób unika ter
roru i o 'co dzieje się obecnie
w ghetcie warszawskim dzia
3o się w przeciągu ostatnich
sześciu miesięcy w setkach
większych i mniejszych miej
scowościach polskich
ur gofinąnci zoia zyciiow wy- -
nordowanych przewyższa już
miljon Liczba ta jednak roś-li- e
z dnia na dzień Giną boga
ci i biedni starcy --kobiety męż
czyźni młodzież i dzieci kato
licy którzy umierają z imie
niem Jezusa i Marji na ustach
jak i ortodoksi żydowscy Sa
winni ponieważ urodzili się
żydami i skazani sa przez Hit
era na zagładę
Wobec takich zbrodni nikt
nie powinien zachować się
biernie!
Kto milczy staje się współ
nikiem zbrodni! A ten który
nie potępia solidaryzuje się
ze zbrodniarzami !
strajk 5000 robotników Po-parli
go natychmiast robotni-cy
z Sault Ste Marie gdzie
diugie 5000 robotników na
znak solidarności zastrajko-wał- o
Do strajku także przy-łączyły
się stalownie w Tren-to- n
z 3500 robotników zorga
nizowanych w Unji robotni-ków
stalowych C I O
Obecnie więc strajk ogar-nął
13500 robotników do któ
rych dołączyć się mogą jesz-cze
i inne stalownie w któ-rych
C I O nie była zbyt mo
cną by wywołać strajk równo
cześnie ale w imieniu których
także występuje z żądaniem
podwyżki
Omawiając ten strajk w
swym redakcyjnym artykule
"Toronto Star" chociaż stwier
dza że z punktu widzenia ro
botników strajk ten jest za
pełnie usprawiedliwiony — to
i stanowisko rządu który o- -
głosił ten strajk za nielegalny
jest równie mocne i uzasad-nione
ze względu na ogólną
politykę rządu — mającą na
celu utrzymanie poziomu cen
na rynku i niedopuszczenie
do inflacji pieniądza
"Toronto Star" jako prorzą
dowe pismo oczywiście broni
stanowiska rządu i niezbyt
szczerze wypowiada się w tej
sprawie Tym mniej sympaty
cznie w stosunku do strajkują
cych odnoszą się oczywiście 1
inne pisma o bardziej reak--
l Niechaj Polacy katolicy za- - istnieje zupełna jednomyśl-ibior- ą
głos! Nie chcemy być Pi ność w polskiej opinji publi- -
łatami Nie mamy sposobu cznei Polacy walczą o całość
czynnego przeciwdziałania
niemieckim mordercom nie
możemy pomóc — lecz protes-tujemy
z głębi serc naszych
pełni litości dla ofiar i wstrę-tu
dla zbrodniarzy
Bóg wymaga od nas takie-go
protestu Bóg który nie
pozwala zabijać Taki jest na
kaz naszego chrześcijańskiego
sumienia Krew niewinnych
woła o pomstę do nieba
"Poland Fights"
Przyszłość Polski
Od pewnego czasu rozsie
wane są przez najrozmaits-za
eh "speców" wielce szkód
iwe wieści na temat wschod- -
licri granic Polski i jej przy-szłości
Ciętą odpowiedź dał tym
wszystkim prof Dr Ludwik
Krzyżanowski na odczycie —
który się odbył dnia 13 m
w Uniwersytecie Columbia na
temat "Przyszłość Polski" na
zaproszenie zasłużonego profe
sora języków słowiańskich —
Tohn'a D Prince'a
Wywody swoje rozpoczął
prelegent od zobrazowania
bohaterskiej postawy Narodu
Polskiego cytując słowa Pre
zydenta Roosevelta że Polska
stała się natchnieniem Naro
dów świata oraz oświadcze-nie
premiera Churchill'a że
z pośród wszystkich narodów
chwilowo znajdującycli się
pod uciskiem przemocy hitle
rowskiej Polacy znoszą naj
większe cierpienia
Przechodząc do celów woj-ny
oraz spraw urządzenia
przyszłego Państwa Polskie
go przedstawił frot lvrzyza
nowski poglądy na sprawy
społeczne mniejszościowe o-r- az
międzynarodowe wypo-wiadane
przez prez Paderew
skiego prez Raczkiewicza
piem biKorsKiego i min btan
czyka
Trzecią część odczytu po-święcona
była zagadnieniu
polsko - rosyjskiemu Cytu-jąc
tekst umowy polsko - ro-syjskiej
oraz oświadczenie ge
nerała Sikorskiego uczynione
podczas jego pobytu w Stan
Zjednoczonych prelegent pod
kreślił z naciskiem że w spra
wie tych granic wschodnich
cyjnem nastawieniu
Dlatego też warto na podło-że
i powody tego strajku spój
rżeć ze strony oświadczenia
jakie złożył prasie p C H
Miliard przewódca robotni-ków
stalowych zorganizowa-nych
w C I O
Oświadczył on że wina wy
wołania tego strajku spada je
dynie na Ministra Pracy p
H Mitchell'a który przez swo
je niezrozumiałe stanowisko
doprowadził do strajku które
go za wszelką cenę Unia chcia
ła uniknąć
Przez 22 miesiące robotnicy
stalowni cierpliwie szukali u-zgodn- ienia
swych słusznych i
skromnych żądań o ustanowię
nie minimum płacy na 55c —
Na każdym kroku byli oni je
dnak traktowani wymiiaiaco
i nieuczciwie ze strony mini-sterstwa
Więcej bowiem aniżeli 40
procent robotników w Sault
Ste Marie a ponad 64 procent
w Sydney — są płatni poniżej
tej stawki Pracując ponad
56 godzin tygodniowo nie są
jni w-- stanie przy takich pła
cach utrzymać siebie i swe ro
dżiny na należytej stonie
Atakuje on dalej Ministra
Pracy za jego zwlekanie i cią
głe powoływanie się na prze-pisy
które sam powydawał 3
które sprzeczne są z jego 0-świadcz- eniem które złożył
Kongresowi Pracy o tern że
swego terytorjum i nie wyo-brażają
sobie Polski bez Wil-na
i Lwowa
Niezrozumiałą tez jest rze-czą
by w chwili kiedy Naród
Polski tak bohatersko przeciw
stawia się najeźdźcy w Kraju
oiaz walczy na wszystkich
frontach świata podniosły się
z różnych stron glosy — że
wschodnia połowa Polski ma
być od terytorjum Rzeczypo-spolitej
odłączona Głosom ta
kim należy się natychmiast
jak najkategoryczniej prze-ciwstawić
Polacy pierwsi wstąpili do
walki i ostatni zejdą z placu
boju jednakowoż walczyć bę
dą zawsze o całość Polski
Przewodniczący Piof Prin
ce w gorących słowach wyra
ił wrdzięczność prelegentowi
:a jego świetne spokojne rze
czowe i znakomicie udokumen
towane przemówienie oraz o-świa- dczył
że jego zdaniem
zbrodnią by było zęby choć
piędź Polskiej Ziemi po woj- -
nine pozostała poza obrębem
odrodzonej i odbudowanej
Rzeczypospolitej Polskiej
Niemcy Grzebią Ma
rzenia Ukraińców
ZURYCH — Pismo nazi
stowskie "Deutsche Ukrainę
Zeitung" zamieszcza znamien
iy artykuł Komisarza Rzeszy
m Ukrainę gauleitera Ericha
Kocha który wreszcie "zdjął
naskę z twarzy" i rozwiał
wszelkie marzenia faszystów
ukraińskich — Koch wyraża
przekonanie — iż nastąpiła
chwila kiedy "polityka pro- -
ukraińska" musi być zarzuco
na a Rzesza powinna postę-pować
naprzód ze swymi pla
lami względem okupowanych
obszarów wschodnich — Bez
administracji niemieckiej —
powiada autor artykułu — U-krai- na
znajdowałaby sie w
stanie chaosu i dlatego też U-krai- ńcy
powinni zrozumieć —
że nie mogą oni rządzić samo
dzielnie swym krajem Koch
twierdzi iż Niemcy zamierza
ją uzyskać z ziem ukraińskich
znaczne ilości artykułów żyw-nościowych
co nie da się prze
prowadzić jeżeli Niemcy nie
będą sprawowali całkowitej
władzy nad produkcją ukraiń
ską
płace nie są zamrożone i że bę
dzie starał się usunąć anoma-lj- e
i wyrównać niesprawiedli
wości
Na domiar złego — z chwi
lą ogłoszenia raportu Komisji
— tak krzywdząco traktują-cego
robotników — War La-bo- ur
Board — którego Hum-phre- y
Mitchell jest przewod-czący-m
rozkazał zniżyć wy-płacany
"cost of living bonus"
robotnikom w Sydney
Takie stanowisko oczywiś
ie w momencie kiedy robot
nicy oburzeni byli na krzyw-dzące
stanowisko Komsj na
zwać można tylko prowokacją
do strajku
Stanowisko Ministra Pracy
który z jednej strony nie po
zwala na bezpośrednie rozmo
vy robotników z pracodaw-cą
o podwyżkę płac a z dru
giej strony tak nieprzychyl-ne
a nawet wrogie stanowis-ko
zajmuje do robotników —
doprowadziło do strajku któ
rego przez dwa lata starali
iię uniknąć robotnicy
Już bowiem w roku ubieg-łym
manifestacyjny strajk
jednodniowy w którym 99
procent robotników wypowie
działo się za strajkiem gene
ralnym jeżeli nie zostaną pod
wyższone stawki plac do 55c
— został wtedy wstrzymany
1 odłożony aby umożliwić ro
kowania i nie Drzerrwanip
produkcji stali
Nr 4 Uwagi
Bądźmy Ofiarniejsi
Nie dotyczę to wszystkich
ale dotyczę ivielu tych którzy
nigdy sobie nie skąpią a tyl-ko
wtedy mają przysłowiowe
go "węża vj kieszeni" — kie
dy mają rzucić jakiś grosz na
cele społeczne kidturalne o-świa- towe
lub ratunkowe
Wtedy to ich ten "gadzina
wąż" tak kąsa że niepodobna
im sięgnąć ręką do kieszeni
Ale żarty na bok
W czasach dzisiejszych
nikt się tłomaczyć nie może
ze na opiekę nad żołnierzem
czy na bezdomne dzieci pol-skie
lub na Jeńców wojen
nych czy na 'pomoc Polakom
%o Rosji — nie stać nas na o-fiar- ność
Kiedy obseriuujemy nasze
zbiórki na salach polskich i
na naszych polskich impre-zach
to przeważnie jedna i ta
sama garstka ofiarnych ludzi
łozy na cele polskie Innych —
a tych olbrzymia większość
nie znajdujemy wśród ofiaro
dawców
Niejednokrotnie sprawę tą
poruszaliśmy na łamach
'Związkowca" — poruszamy
'ą też i teraz wierząc ze "zlo
doioaciałe" dusze i serca tych
'obojętnych" rozgrzeją się
areszcie do qwlskich spimv i
zrozumieją że obowiązkiem
każdego jest nieść pomoc bę-dącym
w niewoli Rodakom
Nie chodzi tutaj o "sypanie
pieniędzmi" — chodzi o drób
ne dobrowolne datki tylko Je
śli natomiast będą dawali
wszyscy bez loyjątku Polacy
i Polki to z drobnych tych
sum — zbiorą się poważne su
my które mogą się przyczy
nić do udzielenia pomocy wy-datnej
wielu tysiącom potrze
bujących
Nie oszczędzajmy na niedo
li ludzkiej nie oszczędzajmy
na tern że żonierzoioi odmo
wimy papierosa a Jeńcowi w
niewoli niemieckiej — paczki
z odzieżą
Pamiętajmy jak żeśmy sa
mi biedę przechodzili a Ich
bieda jest stokroć razy więk-sza
od tej jaka nas dotykała j
xo naszem życiu tułaczem i
Bądźmy ofiarni i jaknaj- -
więcej ofiarni Bądźmy też i
ofiarniejsi WASZ
Jak wiadomo jednak nic w
tej sprawie ze strony rządu
nie uczyniono a przyjęto ra-port
Komisji tak jak podyk-towali
go przedstawiciele kom
panji Produkcja stali zaś jest
tak istotną że robotnicy zosta
li zamrożeni" na swych sta
nowiskach i nie mogą porzu-cić
swej pracy
Kiedy w innym przemyśle
wojennym stawki rozpoczy
nają się od 85c — to Min-ister
Pracy uważa że robotni-cy
stalowni dość mają jeżeli
otrzymają stawki w sumie 43
i pół c na godzinę w tej naj-Dardz- iej
istotnej gałęzi wojen
nego przemysłu
Mlijony dolarów znajduje
ię na powiększanie zakładów
la zmiany maszyn i urządzeń
ale istota ludzka i dobrobyt
robotnika jest rzeczą nie istot
ną dla tych panów
Kończąc swoje oświadcze
nie p C H Miliard aneluie
do premiera Kinga by on tę
sprawę załatwił wiemy bo-wiem
że tylko niekompeten-cja
i żła wola Ministra Pracy
stoi na przeszkodzie przyję
cia słusznych żądań robotni-ków
A tylko przyjęcie tych skro
mnych warunków może przy
nieść słuszne załatwienie tej
drastycznej srjrawv z korzyś
cią dla dobrej wytwórczości
stali i dobra całego Dom-inium
}