Zwilazkowiec Alliancer, April 05, 1936

              ?£ v '- - r—— i
i i i i u m i ~~~ 4 i
Tt--~- -~
Ł¥fS7J
łs-- l
!f
S5
~" ' je -- 3tS ' ~ - --~rT _—
"5- -rr —
l
"ZWIĄZKOWIEC"
OFFICIAL PUBLICATIOŃ OF THE POLISH ALLIANCE
OF CANADA
Published for Every Sunday
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi na każdą niedzielę r Redaktor A J STANIEIPSKI
Administrator K J MAZURKIEWICZ '--
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie „
" §150' - Półroczna 80c
W Stanach Zjednoczonych i Europie §200
Pojedynczy numer - 5c
Prirlod and Published by Polish Alliance of Canada
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
G9G Queen St W Toronto Tel WA: 0331
ntano Na izoiowem Miejscu
Nie raź — ani dwa przychodzi do rozmowy pomiędzy
ludźmi która prowincja w Kanadzie" jest najwięcej
nrzemyslowa? Jedni mówią Ouebec drudzy Ontario a
znajdują się jeszcze inni którzy wskazują na drugie
części tego kraju Zaś rządowa statystyka i cyfry powia
dają nam co innego
Na podstawie urzędowych zestawień przekonywa nas
że pól wytwórczości wyrabianej w Kanadzie pochodzi
z prowincji Ontario Podajemy poniżej rządową statysty
kę za 1934 rok która zawiera następujące fakty:
Ilość zatrudnionych Cennik Wartość
Robotników Zarobków Wytwórcza
KANADA 493903 $465562090 $2086817856
ONTARIO 235810 $234391900 $1005233502'
Tak się przedstawia przemysłowe Ontario w stosun
ku do całego przemysłu Krajowego
Wiadomo pewnie każdemu ze poza przemysłem kopal
llianem KLOry UZ1S IIllUBii Siy W lumu mmatawi na jjumu
__ł_ _ '- -i m: :„~ iri1n-- l T nim OiulKim Ul CV UnuiHO clK liiuiiuiib nnnumu ±jŁmc uuuuuiy hu
Przemysł fabryczny skupia się przeważnie w samem To
ronto które pod tern względem rywalizuje ź miastem
Montrealem i tak:
Ilość Zatrudnia-nych
Robotników
TORONTO 76 fi 15
MONTREAL 80212
Cennik Wartość
Zarobków Wytwórcza
$S0855 833 $308983639
$74150933 $300636197
Z powyższego zestawienią cyfr widzimy iż miasto
Montreal posiadające więcej mieszkańców przez to sa-mo
ma więcej zatrudnionych ludzi w przemyśle jak To-ronto
Natomiast zaś powyższa tabelka dowodzi iż w
Toronto pomimo że 5 tysięcy mniej robotników jest za-trudnionych
to jednako zarobki tych robotników są o
6 miljonów rocznie większe jak w Montrealu uo dowo-dzi
iz w prowincji Quebec robotnik mniej zarabia jak
' w Ontario '
— Jeszcze jedno ! ' 'L ' {
Powyższa statystyka uświadamia nas że gdzie robot-nik
jest mniej zorganizowany i mniej wynagradzany
tam wartość produkcji takiego robotnika jest mniejszą
i mniej wartościową Tak jak przekonywujemy się w
tern wypadku iż nadwyżka 5-c- iu tysięcy pracowników
w Montrealu otrzymująca mniejsze wynagrodzenia wy
produkowała o $8347442 mniej jak liczba mniejsza ro-botników
w Toronto gdzie zarobki są większe
Nietvlko ten duży przemysł w Ontario znajduje się w
mieście Toronto lecz rozrzucony jest w calem powiecie
York Składa się na niego 10 większych miast tej pro-wincji
Gdzie uwidoczniają się te same porównawcze cy
fry statystyczne w stosunku do takichże samych miast
przemysłowych w prowincji Quebec
Chcąc zapoznać Czytelników z całkowi tern przemys-łem
prowincji Ontario poniżej przytaczamy statystykę
drugich miast przemysłowych — ile gdzie robotników
uracuje jakie są ich zarobki oraz wyprodukowana war
tość jest to statystyka roczna:
Liczba Zatruci Zarobki
niemych rob „
Cennik
HAMILTON 21524 $21523337
LONDON 7786- - $7711019'
KITCHENEU 0916 $6206185
PORTCOLBORNE 957 $1263707
SARNIA 252S $3020536
OSIIAWA -- V 3S37 $1106373
OTTAWA 5911 $63SS007
WALKERVILLE 3010 $3299595
EA&T WINDSOR 4012 $36S5S75
PETERBORO 3812 $3265162
Wartość
Wytwórcza
883530255
$19488338
Z powyższej zestawionej tabelki łatwo się
ZOrjguije Kioie luiasiu w uuuuiu iuuuzh uu pjuxu'&iu- -
wfćh zarazem cenniK i wytwórcza procuiKcja w stosun
ku do zarobków i-obot-nilca
Podług tego samego oblicze-nia
i Dorównania jak to uczyniliśmy powyżej porównu
jąc Toronto z Montrealem
$2946S324
$25519350
$23924038
$19211259
$18217021
$17S0S224
$1607S617
$16057702
Czytelnik
Trzeba tu w tern wypadku wziaśepod uwagę t zw
przemysł czysto maszynowy przy którem robotnicy
mniej zarabiają natomiast przy przemyśle więcej ręcz-nem
gdzie wymagana jest specjalność i zdolność robot-nika
cennik siły roboczej jest większy Stosunek Toron-ta
do Montrealu i specjalności wytwórczej jest taki sam
Głównemu gałęziami przemysłu Toronta są: rzeźnie
wyroby mięsne krawiectwo i krawieczyzna drukarst-wo
i wydawnictwa W Montreal zaś wyroby tytoniowe
krawiectwo i krawieczyzna oraz rzeźnie i wyroby mieś
ne Jednako robotnicy w Toronto lepiej zarabiają gdyż
wszystkie powyższe gałęzie są zorganizowane w silne
Związki Zawodowe czyli Unje
u ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ
Szkapy Robocze i Człowiek
Pizykro patrzeć na biedne robocze koniska
gdy — zapadłemi boki z łbem spuszczonym smutnie
ciągną Avo?y aż piana toczy im się z pyska
i co chwila woźnica batem szkapy utnie
Człowiek rzadko rozumie tę końską niewolę
chyba może nad koniem taki się zlituje
co sam w jarzmie źyciowem tkwi i klnie swą dolę
narzekając na los swój który go katuje
Ciągną szkapy cierpliwie wóz zimą czy latem
brną po brzuchy wśród śniegu lub pośród strug biota
zachęcane do pracy przeklęstwem i batem
a człowiek je poucza że praca — to cnota
Pracują biedne konie ciężko na swą strawę
- - - lata pędzą w tej orce szarej i mordędze
aż gdy wreszcie się ataną stare i niemrawe
kończą gdzieś tam u hycla swą życiową nędzę
Człowiek jednak o koni dba gdy o to chodzi
by mu konie hałasem przy pracy bez przerwy
nie psuły jego nerwów wówczas ten dobrodziej
chce być ludzkim dla konia dbając o swe neiwy
Oto właśnie w Toronto projekt wyszedł nowy
Świadczący że dla koni człowiek litościwy:
otrzymają koniska — gumowe podkowy
aby trud" ich codzienny mniej był hałaśliwy
olska Rzeczywistość
Polskie dzielnice poznaje się w
Ameryce nie tylko po wysokich ko
ściolach po niskich domkach i za
śmieconych ulicach ale i po gro-madach
dziatwy bawiącej się ko-- o
tych domów
Dzieci są charakterystyczną o-na- ką
osiedli polskich!
Łatwo trafić do dzielnic pol-skich
kierując się w te stron}'
gdzie widać gromady płowo wło-s- ej
dzieciarni zgromadzonej oko-ło
siedzib rodzicielskich
Żywotność polska jest pizysło- -
wiową Już Bismark narzekał na
nas dowodząc że mnożymy się
jak króliki! Istotnie w przecięt
nej rodzinie polskiej szcścioio
ośmioro dziesięcioro a nawet i
czternaścioro dzieci — nie należy
do rzadkości
To "błogosławieństwo boże" ła
twiej jest wydać na świat ale
trudniej wychować Ciasno z dzie
ciarnią w mieszkaniu ciasno w
sypialniach ciasno przy stole
Nie podobna nastarczyć obuwia
odzieży chleba Nie podobna tej
czeredy utrzjymać w czystości
dać dobrego baczenia na moral-ny
rozwój i przyzwoite zachowa-nie
Ojciec musi pracować aby wy
żywić rodzinę i utrzymać dach
nad głową A matka? Matka ogar
nia jak może całą gromadę i tyl-ko
dzięki temu marzycielskiemu
uczuciu zawdzięczać trzeba że
dziatwa żyje i chowa sie i że
trzy czwarte potomstwa dorasta
do wieku dorosłego jako tako
przygotowana do życia samodziel
nego
Wielki jednak procent młodego
pokolenia zarówno dziewcząt jak
i chłopców zapełnia domu popra-wcze
i więzienia
I u nas w Kanadzie w polskich
większych oisedlach jak Montre-al
Toronto Hamilton itd nie ma
prawie tygodnia lub miesiąca a- -
by jakieś polskie dziecko nie sta
wało w sądzie dla małoletnich
lub w wyższych sądach kryminał
'nyclr za bandytyzm włamanie i
ra zakłócenie spokoju publiczne- -
To nie jest wina dziecka to
nie dzieje się dlatego że jesteś-my
Polakami To wina rodziców
ich niedbalstwa w wychowaniu
dziecka
Nie pochodzi to ze względu na
większe kryminalne skłonności u
młodzieży polskiej ale z braku
dozoru i opieki rodzicielskiej z
zaniedbania
Owi skazańcy na śmierć lub na
dożywocie noszący polskie nazwi
ska — okazują się wielokrotnie
potulnemi i serdecznemi chłopca
mi i dziewczętami których zbała
muciła ulica trudne i przykre wa
runki życia domowego i niedbal-stwo
rodziców
Szczycimy się naszą żywotnoś
cią stwierdzając czynem źe skła
damy potężną daninę ludzkości
w postaci licznych rodzin
zapatrywać się coraz krytycznej
Badacze statystyk ludnościowych
zaczynają od ostatniej wojny pa-trzeć
jako na źiódło uielu klęsk i
coraz popularniejszem staje się
przekonanie że lepiej jest posia-dać
mniej dzieci ale wychować
je vr hygjenie moralnej i fizycznej
i posiadać dla nich dosyć miejsca
pod 'słońcem
W 'Instytucie politycznym" w
Williamsburg Mass przemawiał
niedawno na temat zaprowadze-nia
wszechświatowego poboru
profesor amerykański Henry
Proll Fairchild z New Yorku Pro
fesor ten rozpowszchnia teorję
że przeludnienie jest głównym po
wodem wojen narodów o ziemię i
chleb Statystyki ludności świata
wykazują olbrzymi wzrost ludno-ści
w ostatniem stuleciu — jeżeli
tak dalej pójdzie — walka o byt
stawać się będzie coraz groźniej-szą
Profesor Fairchild wykazał
że w ciągu 10-g- o stulecia ludność
kuli ziemskiej wzrosła z 700000- -
000 do 1700000000 ludności
Wobec nowoczesnych odkryć na
ukowych zwalczających choroby
— życic ludzkie uległo znacznemu
przedłużeniu Wiek dwudziesty
może być świadkiem jeszcze wiek
szego rozwoju ludności zwłasz-cza
gdy wojny ulegną ogranicze-niu!
W przyszłości więc rządy państw
będą miały przed sobą ważny pro
uiem Kontroli swej ludności Pań
stwa w przyszłości zamiast wyda
wać sobie wojny i tępić się wzaje
mnie oraz przelewać krew aby o- - debrac jedno drugiemu kawał te-rytorj-um
gdzieby mogła się po- mieścić wzrastająca ludność bę-dą
musiały same u siebie rozwią-zywać
sprawę przeludnienia i
imigracji przez racjonalne środki
kontroli zamiast jak dotychczas
przez agiesję na prawa sąsiadów
Nawet w konstytucji Ligi Narol
dow kwestja powyższa została po
ruszona ale wymaga rozszerzenia
i pogłębienia
rodSótwar2 fplloojęcnniieŁ-f- o wędrówkach na -- - - - uummccju przeiuanie
ma w przyszłości muszą być sta-nowczo
usunięte z programów na
rodowych Narody świata będą
musiały zrozumieć że nie tylko
przymusowe zajmowanie cudzych
terytorjów nie może hvi _
lerowane ale transportowanie
tloardjmówiaruwbluredwnośwcioldi ozainmnivecshzkatełerjy
w tych terytoriach ludności jest
' " "-"- 1 międzynarodowej
tyki
Nowe idee miedzynarodm™™
nMj£l t "©- -' łnłfzjcia mogą sie narm j kom wydawać dziwaczriemi wkra
czającemi w zakres czysto nnłł ty i
_
prywatny Jednak z czasem
rzzgąoddzinuiuseojsbjeie_ożoyctBeiegęodlzeipeźieesjliuedmząkrdorśzxćeju -- — _ ł - _ -- - iw "bmędrą3 zd1UrQoZw1 si aiefzb?cdzapśdHłu!żej żyli '
Na tę żywotność nauka zaczyna cóvNr ieanb!ędgzłioedutająkcżyechi marnotraw--
a
tfŁ "O Xł r
r '
"NOWE DROGI"
W tych dniach nadeszły do na kwencji do wsrsóln
„ ii _: i - — ueri
D£CJ ]CUaaVJl £łŁ34& łlUiliClU
dwutygodnika "Nowe Drogi" or-ganu
"Polskiej Partj i Radykal-nej"
którą przed kilku tygodnia-mi
zorganizował w Polsce były
ambasador Polski do Stanów-Zje- d
noczonych Tytus Filipowicz i by
ły minister finansów Polski G
Czechowicz
Pismo prezentuje się bardzo do
brze zawiera kilka artykułów o
treści polemicznej następnie idą
prace i cele założycieli nowej par-t- ji
a frontowa stronica przyozdo-biona
jest w program nowego
stronnictwa poniższej tieści któ
ry tu w całości przytaczamy
Nasz wiek jest epoką niemal
wszelakich możliwości człowieka
w dziedzinie "techniki" — pisze
nowy organ "N Drogi"
Przepiękne uzdrowiska j-"oor-obytu
materjalnegi
luksusowe wille jachty transatl-antyki
auta europlany precyzyj
ne maszyn — to są zdobycze te-chniki
współczesnej
Rozbudowany przemysł kultu-ra
rolna — to przeolbrzymie moż-liwości
produkcji
Wszystko to razem wzięte mo-że
przyczynić się do zabezpiecze
nia całkowitego dobrobytu mater-ialnego
człowieka
No i cóż z tego? Jakie korzyści
dla ogółu? Tylko nie wielka garst
ka plutokracji może mieć to
wszystko do-- swej dyspozyjeji O-b- ok
ziaś tych wybrańców losu wi
dzimy miliony bezrobotnych gło-dnych
gnieżdżących się w bara-kach
suterynach lepiankach i
dziesiątki milionów proletariuszy
wegetujących w niewolniczych wa
runkach życia
W tej rażącej "dysproporcji"
pomiędzy możliwościami człowie-ka
a jego rzeczywistością kryje
się jakiś tragizm Wszystko jedna
kowoż ma swoje usadnienie zja
wisko to również posiada swojb
źródło przyczynowe :
Kryje się ono w działającym
mechanizmie państwa
Współczesne ustroje państwo-we
opierają się na dwóch głów-nych
filarach: systemie politycz-nym
i gospodarczym
Po wojnie światowej w większo
ści państw europejskich dokono-n- o
zmian systemu politycznego:
wiiiejiiuiio despotyzm panujący
w monarchiach na wolność Poli-czna
republikańską Dokonano
więc zasadniczych zmian Gdy cho
dzi o system gospodarczy to pozo
stawiono nadal przyżyciu dogma-ty
przedwojenne: bezwzględną za
leżność pracy od kapitału nie-sprawiedliwy
podział zysków i
dóbr materialnych oraz pieniądz
oparty o złoto to jest utrzymano
w całej rozciągłości zasady "kapi-talizmu"
który jest zawsze i wszę
dzie sprawcą t zw proletaryzacji
mas t j niesprawiedliwości spo- łecznej
Zmienione zostały tylko zewnę trzne formy kapitalizmu: przeisto
czył się 011 w Rosji Sowieckiej w
"państwowy" we Włoszech w rzfc
komo "korporacyjny'? w innych
republikach- - w "kartelowo-etatys-tyczny- "
Uzyskaliśmy więc w republikach
"wolność" polityczną pozostaliś-sm- y zaś nadal w niewoli gospodar
czej kapitału
kaBńłsąkdichten dopprarocowwaddzaiwł cóww rekponusbel-i-
VO! eIl _A k--j ii 1- - 1 DTnrnh _ nhn iX: puiywow nie — -- - iuuuc zrozumieć
£yie'~ to wrażeń za-??''- ?'? wszystkie bilans należ wy nn-rm- i ' ' "
spoNłeaczny dniaw dzdisoileejszepgoorządek
SrzyStylko fnSi™ewo-l-ników bo nie ?
nió ani
yłasnego 1 duszy własnej Um''SłU
" TT W
su gospodarczego w Wa]f rym wysiłki rządów l
rowane mew stron? '1
wyłącznie do modyfika
jorm
nIn :
" ŁUłIiT
3
jejio
' :LUHepoBł4
- Mwc zasadniczej
systemu gospodarczej !
ku nadania obywatelom 21
dn łirniv'" ' f" J' "_':ezaieżcosciP nomicznej ™a„ '
wyzwolić nmlofnł '
nUnl -- L TJd Z A mu i luuuaować jeg0 i byt materialna
Za naczelne wskazówki t
programu "gospodarki spo nndfllpmv noetn:
radykalno":
1 Praca człowieka jest
pałace
martwy pieniądz zależny
ziota
ź&
od i
2 Naturalnym pizyrodaaJ
gactwem Każdego człowieka
jego praca umysłowa i ffo
której spieniężeniu dziś prze]
dza ustrój kapitalistyczny 2 i
systemem opaitym złoto
3 Człowiek ma prawo do 1 yw D„CJ ((ług 0r82 jjc nia z
TC
In
r
toir
Ł
W"1
niej korzyści podczas - H
dziś albo kapitał zabiera zyą c bo robocizna zjada warsztat jk r
4 Człowiek ria niezaprzeca ip
prawo do wyników swej pracy W
: rą dziś wyzyskuje plutokracji I
ustroiu kapitalistycznym lub- - is
dzący komisarze w ustioju k 1
nistycznym JI
5 Człowiek ma prawo doi V--
malnej egzystencji i F
Dziś większtość ludzi skazana}
na przymusowe beziobocie ja: fl
żnę społeczną lub pańszczy: f'
państwową (ustrój sowiecki) I
6 Człowiek ma prawo dotj-- j
wiedliwego podziału dóbr mai I
jalnych oraz zysków wjnib i
cych z jego współpracy z kap- - [
c
c
łem bowiem nikt nie ma pn-- L
żyć kosztem cudzym i zabieraf I
ski wynikające z pracy czlowiei P
jak to się dzieje dziś w systc V
kapitalistycznym a
7 Człowiek jest celem
z dlatego podaż winna być noc
wana celowo popytem 2
8 Celowa produkcja w inna Ł- -
cz„ę_u-z-a„c sny cziowiCKa przj' ujr ąn
rzaniu przez niego dóbr mate
łych bowiem zadaniem czlow 03
jest rozwój jego wartości w k JS
cie duchowym
Obecny ustrój kapita I istj-cz- nj Bj1
kftmiin?ałviłnv rmu-nrłm- o „ -- n!nfttPr „J fwjv —
wy wyzysk sił człowieka zaln
nionego w produkcji materjak'
tak dalece że nie pozostania r a
cownikowi czasu na rozwój tr [?
podstawowych wartości
9 Prawem i obowiązkiem i f- -
wieka jest uczciwy obrachunif 3s--
między pracą wykonaną przezi j
go kapitałem włożonym w ps- - j(
siębiorstwo lub produkcję pc [r!
sprawiedliwy podział zysków? hj
między pracą a kapitałem &i
10 Praca człowieka poTCfel
być czynnikiem decydującym i
jącym na pierwszem miejscnb
pitał zaś system pieniężny C
nikami pomocniezrmi podpora
kowanemi
Człowiek t j koszt jego t3
mania jest miaią wartości a
gramy złota sprzedawane ¥
nadkapitał
ZŁOTE MYŚLI I ZDANIA
ieiM jak cierpienie nje jest ttaLk znac'z_y _ty_lk_o odsunąć zm
_
'- £a __JWI --' '- - u uic lUiuiiiiat je diuw"'-- -
suma
ł
górze i
""d6iul
Nn1piv
któ™
o
t
jar
prodi
fc
{
i
losierdzie jest tylko rsps'
ślepcem który prosi aby ot
wskazać ł
C ł #
Świat 7 1-tńrp- BYł WTSZłl fc- -
kość nie może być w ijtó 5S
jej ślepy i brutalny D?c J
wszędzie 1 świat caiy j'vt ni'ptnńi7nnnm i trf1Tnie'I2lE'
żeniem do porządku do pp-d-o
wolności i do dobroci
ł ♦
Nauczanie moralności p3£j
Odwoływać się do miłosurdzia być weszą troską
naszych
naceU'5
1
H
!
11
Kf
t
33
A
i
ci
a
fi
KC
--Ir
i- -
IIIr
M
H