Nase Novine, November 28, 1985

              ,yj'i;'-'-"'!4r- T
f.f- - f --," ~01"lt'J' 1%~-&- " 1? (sf . ,- ,- - ' '0Л '"";" $ -
№
f--
Postvoano Urednistvo,
Saljem cek od $40.00 za obnovu i
fond.
Sa postovanjem i pozdravom,
Lois Kupina
Fort Erie
Postovano Urednistvo,
Prilazem cek od $190.00. $30.00 je
za obnovu Mate Aleksica.
$160.00 je od Kate Mihovilic. Njezin
suprug Petar Mihovilic je preminuo pro-s- li
tjedan i u njegovu spomen prilaze
$125.00, a za obnovu pretplate (koja is-ti- ce
u novembru) $35.00.
S pozdravom,
S. Miosic
Vancouver, B.C.
PETRA MIHOVILICA
Ovim putem zahvaljujem svim prijate-Ijim- a
i znancima koji su ispratili mog
pokojnog supruga — Petra Mihovilica
— na vjecni pocinak, u ponedeljak, 30.
septembra.
Pokojnik je sahranjen u Ocean View
groblju.
Pokojnik je bio pretplatnik ' 'Nasih no-vi- m"
pa obnavljam pretplatu i prilazem
$125.00 u spomen na njega.
Novine mi saljite na prilozenu adresu
u New Zeland.
S postovanjem,
Kata Mihovilic
Vancouver, B.C.
Dragi drugovi,
Saljem vam cek za obnovu pretplate
na I'NN".
Zelim vam mnogo uspjeha u radu i
pozdrav svima. Ostajem vas pretplatnik
do kraja.
P. Pavich
Edson, Alta
Postovano Urednistvo,
Saljem vam $35.00 zajosjednu novu
pretplatu.
Interesira me kako Hamilton napre-duj- e
u nalazenju novih pretplata, pa zato
objavite tabelu.
Dovidenja do iduce pretplate.
Viktor Arar
Hamilton, Ont.
JOS JEDNOM PKILOZIO
Na banketu povodom Trecih cr-nogors- kih susreta koji je odrzan
u Torontu, sreli smo druga Zorana
Matica, kojije inaceprijatelji bli-s- ki saradnik crnogorskog drustva
"Lovcen" u Detroitu. Urazgovoru
o problemima i zadacima naseg
lista, drugZoran Maticje prilozio
dvadeset dolara u fond kao
skromnu pomoc kojom on ovom
prilikom pomaze svoj i nas zajed-nick- i
list. Na nedavno odrzanoj
priredbi za "Nase novine" u Win-dsor- u, Zoran Ma tic je i tamo dao
svoj doprinos u novcu, a da i ne
govorimo o njegovom prilogu od
ranije. Cini nam se da mi "kosta-mo- "
Zorana Matica svakiputkada
se sretnemo.
— UREDNISTVO
Jugoslavenski film "OTAC
NA SLUZBENOM PUTU" do-bitn- ik
ovogodisnje nagrade "Zlat-n-a
palma" za najbolji film na festi-val- u
u Cannesu se prikazuje u In-ternational
Cinema, Yonge St.
juzno od Eglintona.
Za sve informacije o prikaziva-nj- u
nazovite 489-380- 0.
NAROD JE
мг ~Џ ЛЉ JUd-L-P
JLP JJLijU
Ima srecnih naroda koje je kroz isto-rij- u
rat zaobilazio, koji su zivjeli u miru
stc inama godina gradeci svoj zivot i bo-gatst- vo
ljudske srece u mirnim uslovi-ma- .
Potkozarje nije imalo takvu srecnu
istoriju. Pa tako i onda kada je pod za-stito- m
njemackog oruzja, 10. aprila
1941. godine proglasena takozvana Ne-zavis- na
Drzava Hrvatska i njemacke
trupe zaposjele sjeverni dio Bosanske
krajine, a istovremeno otpocelo za-vode- nje
nacifasistickog rezima koji ce
se, tokom cetvorogodiSnje rata oslanjati
na grupu fanatizovanih ustaskih terori-st- a
zatrovanih sovinistickom mrznjom
Na poziv KPJ i Tita Kozarcani su te
godine listom krenuli u ustanak. Usta-nick- e
mase pod Kozarom, naoruzane
ponekom puskom i golim grudima silo-vit- o
su krenule na neprijateljska upori-sta- .
Hronicari su izracunali da je u dvo-nevni- m
okrsajima na neprijateljskim
uporistima pod Kozarom ucestvovalo u
svakom ustanku iz stotinu potkozarskih
sela preko 7.000 ustanika, od kojih je
tokom NOR-- a poginulo vise od 4.000.
Vec tada je fasisticki okupator shvatio
da ce ovaj narod, poucen svojom mu-kotrpno- m
istorijom, biti zilav protivnik.
Otuda i ona naredba njemackog gene-ral- a
Lera, komandanta Jugoistoka, od
2. avgusta 1941. koja glasi: "Bezobzirno
ugusiti pobunu. Teren Kozare ocistiti
bez milosti ne stedeci ni decu. Sva sela
u prostoru Bosanski Novi, Kostajnica,
Bosanska Dubica, Bosanska Gradiska.
Banjaluka i Prijedor — muskarce spo-sobn- e
za borbu izvesti pred preki sud,
a ostale u sabirne logore". Reakcija
okupatora na ustanak bila je drasticna.
Srpsko stanovnistvo Bosanske krajine,
a posebno Kozare, bilo je izlozeno naj-masovnij- im
pokoljima u svojoj istoriji.
Prijetnje banjaluckog stozernika Vik-tor- a
Gutica, jednog od najistaknutijih
predstavnika ustaskog terorizma, imale
su snagu naredbi: "Nepozeljni ele-men- ti
bice iskorijenjeni tako da ce im
se zatrti svaki trag i jedino sto ce ostati
bice zlo sjecanje na njih. Sve Srbe od
15 godina pa navise mi cemo poubijati,
a njihovu djecu smjestiti u klostere i
oni ce biti dobri katolici."
Ustase su odmah pokazale zvjersko
lice nacizma. Za cetiri nedelje ustani-sko- g
orgijanja pod Kozarom, avgusta
1941. masakrirano je oko deset hiljada
stanovnika, a medu njima i oko 600 dje-c- e.
Zivelo se samo za NOB
Ali, zahuktali ustanak pod Kozarom
vise nikakvi zlocini nisu mogli da zau-stav- e. Kozara je postala kolijevka brat-stv- a
i jedinstva upravo u tim najtezim
trenucima svoje istorije. U ovoj borbi
KPJ je postigla najveci politiCki uspjeh,
dok okupatori i ustaSe nisu dobili siru
podrsku ni u jednoj nacionalnoj sredi-ni- .
Doktor Mladen Stojanovic, Bosko Si-ljego-vic
i Obrad Stosovic su Srbi: Josip
Mazar Sosa, Ivica Maru§ic Ratko i Vla-dimir
Nemet (Braco Kozarcanin) su Hr-vat-i, Osman Karabegovic, Esad Midzic
i Fadil Seric su Muslimani; Ratko Vujo-vi- c
Собе, Crnogorac; Branko Babid je
Slovenac, a svi su za zivota na Kozari
uSli u legendu. Narod o njima i danas
pjesme pjeva.
Drugi krajiski NOP odred "Dr. Mla-den
Stojanovic" jedan je .od najjacih
partizanskih odreda u proljece 1942, a
jedini partizanski odred u Jugoslaviji
koji nosi Orden narodnog heroja, sa
3.500 boraca izvojevao je krupne po-bje- de
i ugrozio najvitalnije interese
okupatora na ovom podrucju.
Oslobodenje Prijedora i Ljubije 16.
maja 1942. godine i povezivanje sa slo-bodno- m teritorijom Podgrmeca, formi-ranj- e
Prve kraji§ke brigade, dolazak
Franje Kluza i Rudi Cajaveca sa svojim
vionima na slobodnu teritoriju, pretvo-ril- i
su podrucje Kozare u veliki parti-zanski
logor u kome se zivjelo i radilo
samo za NOB. Zahvaljujuci entuzijazmu
i borbeni polet rasplamsao se u svakom
kozarskom dvorigtu. Omladina je u
svemu prednjacila. Svakodnevni zivot
nametao je potrebu da se problem vla-st- i
resava uporedo sa razvojem borbe.
Gotovo u svakom selu formirani su NOO
u koje su "birani svi, i musko i zensko
koje je navrsilo 18 godina". Na takvu
Kozaru i njen partizanski odred od 3.300
boraca (300 je bilo ranjeno), na omla-din- u
sto je stajala kao jedan u rezer-vni- m
cetama, na zbjegove naroda od
80.000 Kozarcana, sto su se povukli pod
zastitu planine i partizanske vojske na
takvu Kozaru krenule su njemacke divi-zij- e,
ustagko-domobrans- ki gorski zdru-gov- i
i 6etnici Drenovica i Mar6etica —
45.000 do zuba naoruzanih vojnika pod
komandom njemackog generala Fri-drik- a Stala s namjerom da satru sve zivo
sto se naslo u kozarskom obrucu.
Cudovisna ofanziva
Toga dana, 10. juna 1942. kada je devet
miliona fasistickih vojnika mrvilo Evro-pu- ,
Kozara je bolno zajecala. Na njenim
padinama je otpocela jedna cudovisna
ofanziva, a time i najveca bitka NOR-- a
vodena 1942. u kojoj je masovno uce-stvova- o
i nenaoruzani narod. Odbrana
najvrjednijeg §to se imalo trajala je ne-prekid- no
25 dana i noci. U borbama su
citave cete brisane iz brojnog stanja
odreda. Palo je 1.700 partizanskih bora-ca,
ali je iz stroja izbaceno i 7.000 nepri-jateljsk- ih
vojnika. I kada se vise nije
moglo izdrzati, Kozara je krenula u pro-bo- j
iz obruca.
Na divovsku borbu partizana i nenao-ruzano- g
naroda Kozare, u kojoj je tada
svako drvo ranjeno, neprijatelj je odgo-vori- o
nezapamcenom odmazdom. Hajka
na ljude, na sve zivo sto se naslo u okru-zenj- u,
a Kozara je uvijek bila u okruze-nju- ,
pokazala je zvjersko lice nacizma.
Naredba je glasila: sve stanovnistvo oko
Kozare i. Prosare da se pohvata i spro-ved- e
u sabirne i koncentracione logore.
Izvrsiteljima ove naredbe bilo je sve do-zvolje- no.
Svi zakoni i sve norme o pona-Sanj- u
ljudi tada su prestali da vrijede.
Svi Kozarcani su izlozeni najsvirepijem
unistenju. U dolini recice Mlje6anice
masakrirano je 450 ranjenih partizana.
ubijani su ljudi, zene i djeca na svakom
koraku, cak i starci zateceni u bolesnic-ki- m
posteljama. Vrijeme od 8. do 30.
jula 1942. kada su "dusmanske grablje"
sa psima tragacima dopremljenim iz
Beca i Beograda ce§ljale Potkozarje,
duboko je utisnuto u najkrvaviju hro-nik- u
kozarskog naroda.
Ispraznjeno je citavo operativno pod-rucje
i narod Kozare strpan u koncen-tracione
logore: Cerovljane kod Hrvat-sk- e
Dubice, Jasenovac, Mlaku, Jabla-nac- ,
Staru Gradisku, Novsku i Prijedor
— 68.600 Kozarcana (sada se to pou-zdan- o
zna) a medu njima i 23.858 djece.
Citavo kozarsko podrucje je tada opu-stosen- o
i opljackano. U jednom usta-sko- m dokumentu stoji da je sa Kozare
izvuceno 25.000 grla krupne stoke i
117.000 metrickih centi zitarica.
Okupator i njegove sluge su mislili
ako Kozaru strpaju u zice, da ce biti ma-nj- e
otpora. Ali, tako nije bilo. Kozara
nije pala. Nijemci i njihove vjerne slu-ge,
usta§e, nisu uspjeli da osvoje nije-da- n
od vrhova Kozare, niti da ostvare ni-jed- an
od svojih ciljeva.
Strojevi elitnih njemackih jedinica
jos nisu bili napustili ratno podrucje, a
na zbornim mjestima su poceli da se
okupljaju prezivjeli kozarcani borci. Is-tin- a, pusto je tada lezalo Knegpolje.
Spaljena sela podsjecala su na strahotu
jedne ofanzive.
I upravo onoga dana, 19. avgusta 1942.
kada je na istocnom bojistu po6injala
staljingradska bitka, na Palezu, legen-darno- m kozarskom proplanku, cvrsto
zbijeni jedan uz drugoga, postrojili su
se borci, pobednici Stalove ofanzive,
njih 900 sa 800 pusaka i 40 mitraljeza.
Bio je to ponovo roden Drugi krajiski
partizanski odred "Dr. Mladen Stojano-vic".
Poslije Josipa Mazara Sose, ko-mandanta
i Boska Siljegovica, kome-sar- a partizanske vojske na Kozari, pred
stroj je izisao Skedner Kulenovic, pje-sni- k sa Kozare, i procitao svoju potre-sn- u
poemu "Stojanku majku Knezopolj-ku"- .
Bila je to poena bola i prkosa kozar-skog
naroda.
Lazo VUKOTA
"Politika"
JUBILARNI MOKRANJCEVI DANI IZVRSNI HOROVI
PapulnaeuzkiohnocreorvtinmeasiazleRiijegkreo,mki Ti-togra- da i Ljubljane. — UspeSno predstavljena muzika Sloveni-je- .
— ZaSto nisu doSli horovi iz
Makedonije i Bosne i Hercego-vine- ?
NEGOTIN — U centru zbivanja dva-deset- ih
"Mokranjfievih dana" u Nego-tin- u bila je koncertna sala ovdaSnjeg
Vatrogasnog doma. Pocetak dvodnev-no- g
takmicenja i natpevanja horova do-zivlj- en je kao prava poslastica a u sali
nije bilo slobodnog mesta. Pevali su
amaterski horovi, pobednici republic-ki- h
i pokrajinskih takmidenja: "Tone
Tom§ic" iz Ljubljane, "Svetozar Marko-vic- "
iz Novog Sada, Omladinski hor iz
Titove Mitrovice, "Stanko Dragojevic"
iz Titograda, "Abrasevid" iz Smedereva
i "Jeka primorja" iz Rijeke.
Najgromniji aplauz dobili su horovi
iz Rijeke, Titograda i Ljubljane koji su
se zajedno sa horom iz Novog Sada pla-sira- li
za tradicionalno natpevanje. Iz-me- du njih 6e biti izabran hor — pobed-ni- k
koji ce dobiti Zlatnu plaketu Saveza
organizacija kompozitora Jugoslavije.
Horovi su u predtakmidenju, pored
kompozicija u sopstvenom izboru izvo-di- li
i po dve obavezne kompozicije: "Te-stament
vladike crnogorskog" Petra Pe-trovi- ca
NjegoSa od Rajka Kasimovica
(prva nagrada na konkursu "Stevan Mo-kranja- c"
u proSloj godini) i Mokranj-dev- u Desetu rukovet.
Horove sa negotinske smotre videli su
i ljubitelji lepe muzike u Zajecaru, Bo-r- u,
Kladovu i Knjazevcu. U Negotinu je
svakodnevno dobro posedena i izlozba
Galerije u Kudi sa arkadama u kojoj su
izlozene skulpture naSeg poznatog va-ja- ra Jovana Soldatovi6a. Dobro je pose-cen- a
i izlozba slika negotinskog slikara
Dragise Cosica.
U ustavljenoj rubrici programa Mo-kranjce- vih dana pod nazivom "Muzika
naroda Jugoslavije" uspeSno je pred-stavljena
muzika slovenackog naroda.
U dvocasnovnom programu uestvovao
je i akademiski hor "Tone TomSic" iz
Ljubljane.
Kompletan utisak o smotri bio bi jo§
povoljniji da se prvi put u protekla Ce-tiri
dana nije dogodila neprijatnost.
Nisu do§li horovi "Mirce Acev" is Skop-lj- a
i "Krajina" iz Bihada. To je rastuzilo
i rasgnevilo organizatore:
— Neprijatan je to dogadaj za smotru
koja je ove godine prvi put za dve dece-nij- e
postala savezna. Dirigent skopskog
hora javio je organizatorima da ima
"neodlozne poslove" u Strugi, a iz Bi-ha- ca
su javili da Republicka zajednica
kulture BiH nije obezbedila novae za
put u Negotin.
Podse6amo da su sve republike i po-kraji- ne
potpisale samoupravni spora-zu- m
o organizovanju i finansiranju
"MokranjCevih dana" kao savezne smo-tre
S. TODOROVIC
Govoricu potpuno otvoreno. Samo ta
stvar neka ostane medu nama.
k
Otifiao je u bolju buducnost. Istraga je
u toku.
k
Savet karijeristi: Mi se dok ne postaneS
nezaobilazan.
k
Tamo gde su svi manji od makovog zrna
vlada opijum.
Jedan poltron je tuzan, izlizao mu se
pretpostavljeni.
Odludeno je da nesto treba menjati.
Corovaposla se sklapaju u dva-t- ri oka.
k
ZamiSljeni protivnik ima pokvarenu ma-St- u.
k
Vi ste provereni, godinama sumnjate u
druge.
k
Kad te zivog sahranjuju sam snosi tro-Sko- ve
pogreba.
k