Zwilazkowiec Alliancer, March 13, 1968

              arJISiw?!
'Z %
3
C2)'Cić2j
„ j i
?:srą:cc
[jujiffrctaJ
generał
Sneprawili
Odchodzą
ksiąz-mruszają- ce
ogiaaanej
odmalowa--
nastroje
osadzonych
warsztatowi
ie1 fprzedzajacy
° §Jich tragedii
nafc polskie
chciał V4 vsiłek piechu- -
szenej ułańskiej
lenie po sztanda-- 2
jalety wcale
iaJeneitóć&Jr opisie niepraw-nych
lihów papierowość
zaarzary
-- -y
cc §h szystldm
lato prawdziwa
ukseli kraju
wyjechał
#kiem przedstawił
chęć ignorancją
romuczji
awie dah
u kraju?:
yjnej
ci
do
jazdem
ospram
a (1833 1
loBruts:
2 dosc
ozołemj
-- tegoj
tylko
gubicie
itej
la
id głom
081)111
ysie
zez
10 Amii
IU ŁUilŁ j fi
ozkazn
ylko
rodc
dny
tarcit:
icje
gdy
yjut
o u
postać
sza
żnycŁ W
acri
maju
wff Ml
rab?
lejze
ovranr
łoaa
omeq
ofl
yia
pi
wieł?
aM
!
-- ł o
„ nocy
iphis i kapral An--
na
%rzeg
ff filmie — w po--
eitQ ZM 'S"' £
odłozjc KSiązKę
jrawdy ta
sce- -
Ła dramat groza
fejme ou
hu l ZOliueJ ałvicgu
Konale
hjace się
fi w
cała gama sroa--
na
kan--
0 roz--
e Ssw oddają
: m lancy
a dt: ostatka
mu bjłt' często
ni
Ottom po wio
„-- -_ _ SKacn
uint Bpa
cJa- - W Polska
vił się n£ me
mj m zna autor
rtiueż do sazicow
ynu Slir
ze k z cu- -
zumienia
wy
mu ci
do
mon
dyn
Pas!
mi
sidłi
h'
OT
się
tę- -
wieiusu umiitu- -
Iśa nyiania się jaicas
lyczna jakby stwo- -
'czytelnika "paper- -
baiecznym nakła- -
Iruka domagające- -
czykow egzotyki
i Drutai n y c n
lnych ludzi
nam ten "Polish
lalth" (spóźnił sie
"Wspólnotą
o całe trzy wieki!)
olbrzymie Polesie
stosunków nodob--
fdawnego amerykań- -
noau porusza sie
ityw kowboj nie
jakiś zbiorowy polski
o całe nieba odle- -
ntalności ludzi za- -
larzony zupełnie in
tern cech psychicz- -
iym słowem inny
ały i dla Ameryka- -
:egzotyczny jak ną--
iwdmuchajacy swe
Strzały Indianin 'z
lazonki Nieobiiczal- -
fz ten polski India--
iy nie do odszyfro- -
feależnie czy miesz--
nej chacie we dwoi-cie
czy miasteczku
kraj — od lat w
ihodu — dzikich lu--
ch bestii Kuniczak
twierdza dawne le
szem nie szczędzi
mytoczmy na do-fragme- nt
z książki
aszym zdaniem re--
wny- -
polowania cieszą sie
emcow od dawna u- -
mą Kraj grubeeu
myśliwskie bigosy
onowa dzwiek ian- -
bajeczne przyjęcia
e sporo tego ro- -
ego sztafarzu błąka
aiurze zachodu opi- -
cn spoa piorą roz--
icycn się po Polsce
Anglików Amery- -
rozmaitego autora- -
iej czy vlecel od- -
Pnyjaciół"
yczne opisy łowiec-omawian- ei ksin7fP
jednak znacznie lite-rzedmio- tu Polujemy
utorem na niedźwin
szczytem Łysicy w
wiCtokrzyskich Pan
TUS (ta-JH- r ~
--fi aemi to nan Pan
wPaanz żzołtnrioeprzicielpeman
Aórzana nońnnrh"}
""opie niedźwiedzia- -
i rn7C7omol
'ludzi Kiedy myśliwi u sie na k-rńt-i™ i™„
litOŻ tO KifilppWio fn
[matecznik nlediwie- -
sie na Pma- - ioH
trzelił z rmer-nit- n
za nim "na rtmi
'Jjący groźnie o- -
Moi Rn-fo- t xrin
'yfh latach niedługo
--j"i przeszliśmy te
harcerskim nhnpm
yn napotykaliśmy lt'py"--
kiiorA ' ?Powiadano CJ wlosce o ma--
'idaano w okolicy
'jojy ludojady! Zebr
uorganach w Rud- - o "°4i-i- y remnip w
gcławskich Pod Swic
może trafiały 8PatW0n' AlP itr rL
Wy'-Al-e lianem kapitnanicemidźmy
V°teicLiemsanwar tvnmocą za opi-™e- _ zdania odnTyaia
awavowskie nastro- -
sa? 1C uo ciemne- -
"zia zsuwa z ramie- -
nia broń Jak to drobny szcze-gół
może zepsuć najpiękniej-sza
scenę Bo ni raniej iii wię- cej kapitan repetuje manll-che- r LudzieeeeeJak powia-da
Antoni Gołubiew Z do-tychczasowego
opisu wynika
że ów słynny kapitan tó lek-koduc- h playboy pokerzysta
hulaka libertyn alei strzelec
niezrównany zdobywca strze-leckiej
nagrody olimpijskiej
podróżnik po wielu krajach
pogromca bawołów tygrysów
lwów ''wszelkiej menażerii"
Już Adam Mickiewicz rozwo- dził się przecie o zaletach "sa-galasówe- k" i "barabanów ek"
swemu junackiemu bohatero
wi powinien autor włożyć w dłonie doskonały sztucer an
gielski czy belgijski no less
A tu autor upiera się jeszcze
że manlicher to doskonała
broń!
Jest takich rzeczowych pot- knięć znacznie więcej! Nie do
pomyślenia naprzykład aby w
czasie majowego przewrotu
strzaskaną rękę ucinał gene- rałowi jego ordynans i to zwy- kłą szablą Miała jeszcze ta
biedna Polska szpitale i dos-konałych
chirurgów Albo ta
ka lnlormacja ze w roku 1926
zamierzona grotę- - się w polsce
to
polską
wypadki kanibalizmu
Są i błędy historyczne W ca-łej
historii Polski "nie było
dwudziestu lat pokoju" "o-br- az Matki Boskiej Często-chowskiej
pociął Szwed w XV
wieku" "Wielki Książę Kon-stanty
uciekł z Warszawy w
kilka lat po roku 1840" itd
itd
mbitne plany autora wy
tyczyły szereg wątków Losy
kilkunastu ludzi splatają się
i rozplatają w miarę jak po-suwają
się wypadki w miarę
jak niemieckie kliny pancer-ne
wbijają się coraz głębiej
w polskie ziemie
Na pierwszy pian wysuwają
się dzieje rodziny Prusów Ge-nerał
Janusz Prus Brat jego
Michał pułkownik generalne-go
sztabu Syn generała mło-dziutki
Adam Syn pułkowni-ka
Paweł Centralną postacią
powieści jest bezwątpienia
generał Kaleka bez ręki "na-tion- al monument" bohater
kawaleryjskich szarż na U-krai-nie
odsunięty na dalszy
plan po wypadkach majo-wye- h
Gospodaruje' tedy na
podJcarpackim'"inajatku jeź-dż- T' kóńno czyta "Bellonę"
przeżuwa swą osobistą klęskę
pociesza się przy boku roz-wódki
— Lali
"Nie przyłączyłeś się do za
machu stanu przegrałeś i dla-tego
jesteś tutaj a nie gdzie-indziej
z woli Bożej historyk
a nie żołnierz generał odsu-nięty
od dowodzenia w wieku
49 lat liaz do roku na Gwiaz-dkę
wkładasz paradny mun-dur
z odznaczeniami i znowu
jesteś Januszem Prus gene-rałem
brygady i pachniesz
naftaliną" rozważa gorzko
W pierwszych dniach wojny
generał Prus odzyskuje czą-sk- ę
dawnej pozycji Mianowa-ny
dowódcą zaimprowizowa-nej
grupy bojowej w bezna-dziejnej
sytuacji wobec pru-jących
się wszędzie frontów
generał broni już tylko im-ponderabili-ów
żołnierskiego
honoru i własnej legendy
Przebije się jeszcze ten do-wód- ca
z odległej epoki "ro-mantycznej
wojny" z oblężo-nej
Warszawy Na czele gru-py
straceńców pójdzie na po-łudnie
ku rumuńskiej grani-cy
wzdłuż zwierających się
ścian wrogich armii I wygło-si
po drodze szereg patrioty-czno-dydaktyczny- ch frazesów
bardzo ogranych bardzo cli-ch- e
bardzo przypominających
wypisy dla młodzieży Jeszcze
bardziei papierowa jest syl- -
wetka brata generała Micha
ła Pułkownik Prus od pierw
szego dnia wojny ulega skraj-nie
defetystycznym nastro-jom
wpada w apatię wybiera
wreszcie samobójczą kulę
Syn generała Adam w czasie
dramatycznych wypadków
w oj ermycirprzeby wa zagrani-cą
Aresztowany przez hitle-rowców
w czasie przechodze-nia
austriackiej granicy sta-je
się później ów młodziutki
chłopak osią skomplikowanej
prowadzonej przez Gestapo
intrygi politycznej mającej
na celu pozyskanie osoby ge-nerała
dla niemieckich ce-lów
Obszerne rozdziały po-święcone
tej sprawie sprawiły
autorowi nie mało kłopotu
Wyszedł z impasu uśmierca-jąc
Adama w okolicznościach
doić niejasnych
yreszcie jeszcze jeden
przedstawiciel rodziny Pru-sów
ów słynny pan kapitan
Paweł Typ nowoczesnego za-gończy- ka
zupełnie odmienny
od tradycyjnych przede wszy-- s
t k i m sienkiewiczowskich
wzorów (Kuniczak wprawdzie
pisze no angielsku nie można
jednak uważać go za stupnv
'-anglosas-kiego
centowego
pisarza) Paweł nie rządzi się
w tej totalnej wojnie żadną
etyka żadnymi tam "zawsze
to'braciaszku niepicknieme--
piękme" jakby powiedział
Podbipięta Walczy na zimno
bezwzględnie z zawziętością i
wściekłością dzikiego 'zwierza
otropjonego przez nagonkę I
jest ów "hunter" niezrówna-ny
naprzemian ściągającym i
ściganym walczy jak nakazu-ją
prawa dżungli — bez par- donu do beznadziejnej szarży
rboekz znma rsucżhewnyiatanoykcah wsyzdpaiejegówwy-:
powiesić! Od początku też nie
wierzy w powodzenie tej woj-ny
przez kalwarię ofiar krwi
trupów ran — idzie z cyni-cznym
uśmiechem
Przez setki stron powieści
towarzyszy czytelnikowi An-to- ś
Mocny ułan — poleszuk
wzruszający przykład żołnier
skiej wierności i przywiąza-nia
Ale to nie wszystkoU-dał- o
się autorowi pokazać w
tej sylwetce przejmujące dnie
września od strony prostego
szarego człowieka Doskonała
jest tez postać Żyda Berga Bardzo przekonywująco
przedstawił Kuniczak u tego
przedstaw iciela mniejszości
budzenie sie świadomości o-bywa- tela żołnierza Polaka
Zaludniają książkę dziesiąt-ki
oficerów i podoficerów
podchorążych i żołnierzy Tej
i tamtej strony Wśród Niem
ców wyróżnia się podchorąży
Erik mimo twardej esman-skie- j
tresury nie pozbawiony
jeszcze odruchów człowieczeń-stwa
I przełożony jego ober-sturmfuhr- er Dietrich wysty-lizowany
zgodnie z prawdą
dokumentów i relacji prawdą'
o działalności SS w Polsce i
na terenach okupowanej Eu-ropy
Wreszcie najbardziej chy-biona
postać powieści Mr
Loomis korespondent amery-kański
w Warszawie Po roz-poczęciu
działań wojennych
pan Loomis szybko zrezygno-wał
ze swego zawodu nato-miast
równie szybko zawiązał
romans z byłą przyjaciółką
generała Prusa panią Lalą'
Odwiedzają tedy wspólnie
"lokale" (długie toalety ko-biet
czarna kawa koniak
bałkańskie cygara!) kochają
się w generalskiej pied a ter-r- e
jeżdżą dorożką(?) po uli-cach
rozmawiają o słonecz-nych
wyspach i Freudzie A
wszystko w tym samym czasie
kiedy walą się bomby śpie-wają
nad głowami szrapirele
eskadra za eskadrą nadlatuje
nad miasto Całkowicie zbęd
ny jest ten wątek Loomisa
Niepotrzebne obciążenie po
wieści jego losami przeszło-ściąpłytkim- i
sprawami taniu
tkiego oportunisty
ierówna to walka Dyspro
porcja sił Koń i lanca naprze-ciw
czołga Człowiek naprze-ciw
maszyny świetnie odda-je
dramat tej wojny dowódca
kawalerii pułkownik Kern:
"Tak się prowadzi wojnę
wstaje się za wcześnie nie za
późno w sam raz na kawę z
mleczkiem i sucharki Po
śniadaniu przyjeżdżają samo-chody
w porządku panowie
wsiadać mała przejażdżka
w stronę frontu O key wszy-scy
wysiadają poczekamy aż
przyjdą czołgi siadajcie w
cliłodku pod drzewami Są
już czołgi uwaga Meine Her-re- n
mały przedobiedni spa-cerek
Ale uważajcie bez po-spiechu
bez głupstw nic
chcemy by ktoś został kaleką
bez potrzeby Mamy przecie
jeszcze czołgi i samoloty no
nie? I tak do podwieczorku
do fajfoclocku Osiem godzin 628
pracy Potem znowu przyjadą
samochody I z powrotem na
sznycel i piwo A ty? A ty
polski włóczykiju? --Bij sie z
tankami przez cały dzień po--
tem drałuj 40 kilometrów po
nocy i znowu cały idzień bij
się z tankami To żaden in-teres
być polskim żołnie rzem"
Najlepsze w tej książce są
sceny wojenne Wielki talent
tęgie pióro skreśliło wielkie
bitewne obrazy Podobne do
obrazów Teodora Plieviera
spod Stalingradu Moskwy
Berlina Galopują tedy kawa-leryjskie
szarże broni się do
ostatka Westerplatte nacie-rają
fale polskiej piechoty
grzmią motory czołgów łamią-cych
opór wKopanyai w zie-mię
obrońców Bardzo reali-stycznie
przedstawił także Ku-niczak
dudniące dniem i nocą
drogi odwTotu tragedie polo-wych
szpitali masakrę tabo
rów nad Bzurą wpływ wojen- - J
utgu zuziczema na ausze luaz-ki- e
mękę ludzi i zwierząt
Równocześnie jednak bu-dzą
się wątpliwości Czy au- tor ma prawo zmieniać dowol-nie
wypadki pisząc o history-cznych
wydarzeniach? Czy
wolno mu stwarzać fikcyjne
bitwy i interpretować fakty
wedle własnego widzimisię?
Zauważyliśmy też u Klimcza-ka
sporo scen i fragmentów
wykorzystanych już uprzed-nio
w literaturze września
Naprzykład w książkach Zu-krowskie- go i Putramenta
Wydaje się nam także że
książce przydałby się bardzo
odpowiedni "redaktor" Bez
szkody dla kompozycji nalet
żałoby usunąć nadmierne dłu-żyz- ny przeciążenie tekstu roz-wlekłymi
wstawkami wspom- nień nieistotne wątki np A-da-ma
i Loomisa innymi sło-wy
okroić książkę o jakąś je-dną
trzecią co wyszłoby jej
tylko na dobre Denerwującą
też bardzo manierą posługuje
się autor gęstym szpikowa-niem
angielskiego tekstu pol-skimi
słowami Gdybyż cho-dziło
mu o swroisty couleur
locale Ale cóż za pożytek' z
umieszczenia np obok nazwi-ska
pułk Dąbka angielskiego
"Little Oak"? Albo kiedy pod- -
chorąży Gzyms chce powie-dzieć
że Warszawa jna drapńcz
chmur a Lwów nie mapowia- - da tak: "and its theone thfing
thb'sś damfl --Warszawiak! hJave
oyer us in Lwów"- -
Słyszeliśmy wiele o tei
książce czytaliśmy entuzja-styczne
obce i polskie recen-zje
Daleko niestety tej1 po-wieści
do przyspisywanej jej
rangi w S Kuniczak nama-lował
niewątpliwie wielkie
płótno batalistyczne osadził
je w szerokich epickich ra- -
mach Płótno — z daleka —'
zachwyca rozmachem bogac-- l
twem Koioru ict-ne-m porusza-jących
się mas Po przyjrze-niu
się szczegółom poobstu-kani- u budowli okazuje się że
to co wydawało się nam solid-ną
cegłą to zwykłe pustaki W
którejś ze swych książek Zo-fia
Kossak-Szczuck- a opowiada(
jak św Franciszek celowo do-sypywał
do słodkiej pianki'
popiołu Kuniczak niestety
nie szczędzi nam popiołu w
swej książce A my wolelibyś-- '
my prawdziwą Ieguminę Bez
popiołu Ot co!
) Kuniczak W S The
Thouscmd Hour Day TheDial
Press New York 1966 str
LEWY NURT
Ukazał sie drugi zeszyt "Lewego Nurtu" — zbioru roz-praw
i artykułów pod redakcja dra Józefa Żmigrodzkiego
Na treść zeszytu liczącego 160 stron druku składają się
następujące pozycje:
LIDIA CIOŁKOSZOWA: Zjazd paryski
MARIAN KUKIEŁ: Bolesław Limanowski
WIKTOR SUKIENNICKI: Pół wieku sowieckiej "rewo-lucji"
HELENA HEINSDORF: Czy Niemcy się zmienili?
ZYGMUNT NAGÓRSKI: Kongres kultury polskiej
TADEUSZZ PODGÓRSKI: Bezwolny kolos
ADAM CIOŁKOSZ: Dialog czy walka?
WACŁAW ZAGÓRSKI: Likwidacja komórki Abwehr-stell- e
"Za kotarą"
GUSTAW HERLING-GRUDZIŃSK- I: OrwelL
JÓZEF ŻMIGRODZKI: Autor "Czerwonego sztandaru" o
"Odzie do młodości"
H H: Przypowieści o biedzie żydowskiej
NOWY UKŁAD SIŁ W ZJEDNOCZENIU NARODOWYM
Jak z zestawienia wynika zabrali głos świetni uczeni i
znakomicy publicyści "Lewy Nurt" — jak na okładce czyta-my
— jest wolną trybuną polskiej lewicy niepodległościowej
i demokratycznej '
Pismo ukazywać się będzie nieregularnie gdyż wydawcy
nie "posiadają żadnych funduszy Administracja informuje
że pismo jest oparte naiwłasnym i wyłącznym wysiłku PPS
z żadnych subwencji i w ogóle z "żadnej pomocy nie korzy-sta
więc jeśli ma spełnić swe zadania i kontynuować swe
istnienie — musi znaleźć pokrycie kosztów wydawnictwa w
wpłatach czytelniłrów"
Pismo jest bardzo ciekawe i wielce potrzebne należy
więc oczekiwać iż znajdzie pomoc finansową Wszelkie datki
należy przekazywać na następujący adres: lir Stanisław
Górka 9 Balmuir -- Gdns London SAV J5 -- Great -- Britain
Numer pojedynczy pisma kosztuje $150
W litewskiej Bibliotece Re-publikańskiej
otwarta została
Lwiytwstaa"wa "WAdśraómd Mzicgkroiemwaidczzo a
nych ok 200 eksponatów:
(Ksiązra czasopisma ilustra-cje)
znajdują się pierwsze pu- blikacje poety z 'lat 1818-131- 9 Poza tym utwory Mic- kiewicza prezentowane sa w
przekładach kilkudziesięciu
tłumaczy litewskich różnych
pokoleń
Krymski dramaturg Jurij
Kaługin napisał sztukę "Pod
jednym płaszczem" poświeco
ną zyau i twórczości Mickie
wlaicyza wbztKukoąsji wzailnattearcehso1w82a4ł-y-się
teatry w Moskwie Odes-sie
Charkowie i innych mia-stach
ZSRR
Włoskie wydawnictwo Mur-si- a
opublikowało obszerny
tom (1248 str) zawierający
wszystkie opowiadania i krót-kie
powieści Józefa Conrada
Jednocześnie nakładem tego
samego wydawnictwa ukaza-ła
się biografia Conrada pió- ra Jocelyn Baines
Kwartalnik "The Literary
Jleview" wydawany przez
Fairleigh Dickinson Uniyersi-t- y
w New Jersey poświęcił ca- ły numer (ponad dwieście
stron) polskiej twórczości li-terackiej
Zamieszczono utwo-ry
Andrzejewskiego Biało-szewskie- go K Brandysa Cze- -
szki St R Dobrowolskiego
Dygata Filipowicza Grocho-wiak- a
Gałczyńskiego Iwasz-kiewicza
Jastruna Kawalca
Konwickiego Lecą Nałkow-skiej
Przybosia Putramenta
Różewicza A Rudnickiego
M Rusinka Słonimskiego
Szymborskiej i Żukrowskiego
Eseje o polskiej poezji i pro-zie
napisali A Międzyrzecki
i A Kijowski Numer jest ilu-strowany
pracami polskich
grafików
W związku z wykładami dr
Jana Kotta na wydziale dra-matu
Uniwersytetu --yv Kali-fornii
korespondent "londyń-ski
"Timesa" Henry Raynor
przeprowadził wywiad z pol-skim
uczonym przedrukowa-ny
we wszystkich poważnych
dziennikach tego kontynentu
min w torontońskim "The
Globe and Mail" Autor pod-kreślił
' oryginalność podej-ścia
Kotta do dramatów Szek-spira
wydobywanie z nich e-'leme- nUi
i współczesnego i ak-tualnego
Stwierdził że wpływ
Kotta na sposób -- wystawiania
sztuk Szekspira jest wybitny
i twórczy pomimo że wywo-łuje
sprzeciwy
Czasopismo "Sowieckie sło-wianoznast-wo"
zamieściło ob-szerną
recenzję z drugiego
wydania książki Henryka Mar-kiewicza
"Problemy wiedzy o
literaturze" Znany polonista
rosyjski I K Górski pod-kreślił
wysokie' walory infor-macyjne
i teoretyczne książki
zaliczając autora -- do najwy
bitniejszych marskistowskich
teoretyków literatury
W Londynie nakładem fir-my
"Penguin Books" ukazał
się nowy tom z serii poświę-conej
współczesnym twórcom
literatury światowej Składa-ją
się nań prozatorskie i poe-tyckie
utwory' pisarzy pol-skich
w opracowaniu Celiny
Wieniewskiej Tom obejmuje
jedynie utwory krajowe i re-prezentowani
w nim są: Mi-ron
Białoszewski Jacek Bo-cheński
Kazimierz Brandys
Wiesław Dymny St Grocho-wia- k
H iGrynberg J Hara-symowicz
Zb Herbert T Ho-luj
E Kabato T Karpowicz
1 Kott M Leja M Nowakow-ski
T Jlflżewicz J M Rym-kiewicz
St Stanuch W
Szymborska W Woroszylski
W Meksyku ukazała się an-tologia
polskiej prozy współ-czesnej
w przekładach i ukła-dzie
i układzie meksykańskie
go Sergio Pitola
Na języki obce przełożono
ostatnio następujące utwory:'
Angielski — zbiór opowiadań
Tadeusza Borowskiego "Pro-szę
państwa do gazu" fran-cuski
— "Wycieczka do mu-zeum"
Tadeusza Różewicza i
"Pierwsza świetność" Leopol-da
Buczkowskiego holender-ski
— tom opowiadań Józefa
Hena "Bokser i śmierć" nie- -
miecki — zbiór opowiadań włoskich Iwaszkiewicza
"Szansa śmierci" K Fiałkow-skiego
"Doktor Diagoras" St
Lema i 'Tajemnice szóstego
kontynentu" Aliny i Czesława
Centkiewiczów rosyjski —
"Komediantka" i "Fermenty"
Reymonta (dla uczczenia set-n-ej
rocznicy urodzin) zbiór
reportaży Lucjana Wolanow-skiego
"Księżyc nad Tahiti"
i Centkiewicz "Fridtjof co z
ciebie wyrośnie?" bułgarski
— "Odarpi syn Epigwy"
Centkiewiczów "Tańczący ja-strząb"
Kawalca — w przy-gotowaniu
są przekłady Fili-powicza
Putramenta i Lema
czeski — "Beniowski" 'Słowa- -
ckiego z objaśnieniami histo-- -
ryczno-Iiteracki- mi zasłużonej
tłumaczki iliteralury polskiej
Hany Jechovei "Listy do pa
ni "-KBran-dysa
--"Wiersze i
wybrane" J Harasymowicza l
i "Myśli nieuczesane nowe St
Lecą (ośmiotysięczna rdvpin
bibliofilska) — ponadto czaso--
piauio iieraiura światowa
opublikowało opowiadanie
Andrzeja Brychta "Wyciecz-ka:'
Auschwitz-Birkenau- " ru- muński — "Pasażerka" Zofii
Pomysz białoruski — utwo-ry
wybrane Wł Syrokomli
Wreszcie na esperanto — no-wela
Tadeusza Różewicza "O-powiada-nia
o starych kobie-tach"
— przekład ten uzyskał
nagrodę na III Światowym
Kongresie Espcrantystów w
Rotterdamie a tłumacz Ty-burcju- sz
Tryblewski uzyskał
również samodzielną nagrodę
za opowiadanie w języku espe-ranto
"W studni"
Czasopismo bułgarskie "Li-teratur- en Pront" zamieściło
obszerny artykuł Władysława
Ikonomowa poświęcony twór-czości
St Lema Recenzent
bardzo wysoko ocenia twór-czość
polskiego autora jego
rozległa wiedzę piękny język
wyobraźnię sięgającą w dale-ką
przyszłość w oparciu o do-tychczasowe
osiągnięcia nau-kowe
Ikonomow ubolewa że
dzieła tego "filozofa i poety
fantastyki" są dotąd tak mało
znane w Bułgarii — wydano
tam "Astronautów" "Obłok
Magellana" i "Solaris"
Amerykański tygodnik lite-racki
"Saturday Review" za- mieścił przychylną recenzje z
powieści W S Kuniczaka
"The Thousand Hour Day"
której tematem jest kampa-nia
wrześniowa Podobnie jak
inni krytycy Harry T Moore
podkreśla walory scen bata-listycznych
w których autor
wykorzystał własne doświad-czenia
koreańskie dla opisu
wojny w Polsce znanej mu
tylko z dokumentów! relacji
W torontońskim "Telegra-mie"
Barry Callaghan w dow-cipnych
przewidywaniach li-terackich
na bieżący rok pi-sze
min: "Nagroda Nobla zo- stanie przyznana Jerzemu An
drzejewskiemu Będzie to do
skonały wybór ponieważ au- -
tor jest mały znany a co lep
sze często żle rozumiany W
powieściach swych uderza w
ton specjalnie odpowiadający
(komitetowi nagrody Nobla
Tkwi on głęboko w 'historycz-nych
narodowych doświadcze
niach ale doświadczenia te
stają się apolityczne ponie-waż
autorunika realii krajo-'wyc- h 'a osadza iswe powieści
inabliże nieokreślonych tery-toriach
Europy Zachodniej"
Wypowiedź Callaghana jest
niewątpliwie aluzją do przy
znawania nagród Nobla auto-rom
którzy stają się ogólnie
znani idopiero po przyznaniu
nagrody (IzraelskiS Agnon
Gwatemalczyk M Asturias)
Na łamach "La Quinzaine
Litteraire" ogłoszono zesta-wienie
najlepszych książek ja-kie
ukazały się w roku 1967
we Francji Na drugim miej-scu
w dzialedramatu figuru-je
tom utworów -- scenicznych
Sławomira Mrożka "Teatr"
Poczytny i o ogromnym na-kładzie
'tygodnik amerykań-ski
"The New Yorker" zamie-ścił
obszerny reportaż Leopol-da
Tyrmanda z podróży po
Stanach Zjednoczonych Świe-żtfś- ć i oryginalność spostrze-żeń
zadecydowały niewątpli-wie
o zaakceptowaniu utworu
nieznanego na tym kontynen-cie
pisarza — trzeba sobie
zdawać sprawę że drukowa-nie
w "New Yorker" jest bar-dzo
wysoko stawiane na lite-rackiej
giełdzie amerykań-skiej
Różne
Na XV Międzynarodowym
Festiwalu Folklorystycznym
wiBretanii I miejsce zajął 50-osobo-wy
Zespół Pieśni i Tań- -
Ica "Wielkopolska"
Na dorocznym Międzynaro-dowym
Festiwalu Folklorysty-cznym
w Dijon III nagrodę
"Brązową Kolię" zdobył Zes-pół
Pieśni i Tańca Agii z Kra-kowa
Latem w Nowym Jorku
koncertowało 17 kapel polo-nijnych
z całego wschodniego
wybrzeża USA Dwu i pół ty
sięczna widownia słuchała po--1
lek oberków i kujawiaków
W Budapeszcie obchodzono
Warszawskie Dni Kultury
Program imprez obejmował
min --wystawę fotografigi Zbi-gniewa
Siemaszki pn "War-szawa"
ekspozycję dorobku
wydawniczego MON i Wiedzy
Powszechnej oraz książek pi-sarzy
polskich przetłumaczo-nych
na węgierskL Przegląd
filmów polskich otwarto "Nie-kochaną"
Węgierscy pianiści
wykonali utwory Szopena i
Szymanowskiego w Filharmo-nii
Narodowej a aktorzy za-prezentowali
polską poezję i
prozę na wieczorze literackimi
v jBudapeszteńskim Domu
Kultury j
Telewizja włoska przygoto- -
wuje cykl iumowy oparty na
"Ouo Vadis" Sienkiewicza
Wersja składać się będzie z
20 pół-godzinoy- cn
-- oacinKow
MMT1
"Uniwersytet w Nancy przy-gotowuje
publikację zawiera-jącą'xefera- ty
wygłoszone pod- -
czas międzynarodowej sesji
historycznej jaka odbyła się
tam pod koniec ub roku Se-sja
ta 'została zorganizowana
z okazji 200 rocznicy przyłą-czenia
Lotaryngii do Francji
i tematem jej była "Lotaryn-gia
w Europie w:ieku oświece-nia"
Tom zawierać będzie 22
referaty w czym 5 polskich
dotyczących Stanisława Lesz-czyńskiego
Tytuł doktora honoris cau-sa
'Sorbony przyznany został
wiceprezesowi PAN prof dr
Kazimierzowi Kuratowskie-m-u
'W pięknym poświęconym
Kanadzie albumie fotografi-cznym
Beny Roloffa "To
eyerything tlicre is a season"
znajdujemy zamglony niebic-sko-różow- y
i bardzo chłopięcy
portret fotograficzny Zbignie-wa
Błażeje (wskiego) "uro-dzonego
na Syberii konstruk-tora
rzeźby audio-kinctycz-ne- j" fotografia ta znalazła
się w części poświęconej sztu-ce
i kulturze Kanady
Istniejący w Stanach od ro-ku
1955 Tulsa Civic Ballet
prowadzony jest przez mał-żcńslw- p
Moscelyne Larkin i
urodzonego w Polsce Romana
Jasińskiego oboje byli przez
dłuższy czas związani z Bale-tem
Rosyjskim z Monte Car-l- o' Ostatnio występowali w O'
klahomie w czasie Festiwalu
Indiańskiego wystawiając ni
in balet w choreografii Jasiń-skiego
"La Fóret Enchantće"
(do muzyki Mcndelsoohna —
na motywach ze "Snu nocy
letniej")
Telewizja francuska po na-danym
dawrniej "Prologu do
pamiętnika z podróży po Pol-sce"
miała niedawno pro-gram
"Warszawa czyli kroni-ka
miasta które usiłowano za-mordować"
Zdjęcia ukazały
Warszawę obecną i fragmen-ty
przeszłości w szczególności
z ok"resu wojny
Filmowiec francuski Frćdć-ri- c
Rossif wyprodukował film
dokumentarny o warszawskim
getto "Świadkowie" Oparty
ljest'Oirna materiałach znale-zionych
warcliiwach Warsza-iw- y Berlina Paryża i Izraela
i uzupełniony relacjami tych
którym 'Udało się przeżyć woj-in- ę
Wielka wArtość filmu po-lega
— zdaniem krytyki ame-rykańskiej
— na pokazaniu
życia codziennego w gccie i
usiłowań Żydów nic tylko by
przetrwać ale również by u-trzy- mać' praktyki religijne i
zachować godność [ludzką 'v
najtrudniejszych warunkach
W Toronto wystawiono film
dokumentarny "Ostatni roz-- '
dział" i—1 historia wyniszczę-niaŻydó- w
wJPolscc iragmen-t- y
poświęcone Warszawie po-dobnie
jak "Świadkowie" pod- -
kreślają -- aspekty codzienności
i wspólnoty w skazanym na
zagładzie getto Charaktery-styczne
jest że "w przeciwień-stwie
do tak popularnych an-ty-polsk- ich
wypowiedzi re-cenzja
Reuben Slonima za-wiera
następujące zdania:
"Polska była nie tylko cmen- - J
tarzyskiem 'Żydów europej-skich
— tu zginęły cztery z
sześciu milionów -- wymordowanych
przez nazistów — by-ła
ona również poważnym źró-dłem
siły 'która przyczyniła
się do powstania państwa izra-elskiego
() Z polskich siół
pochodzą najbogatsze 'przeja-wy
wczesnej współczesnej li-teratury
żydowskiej — nie-śmiertelna
opowiadania Sho-lo- m Aleichem iJ L Peretza'
twórczość literacka Sholem
Ascha i sjonistyczne -- tęsknoty
Chaima Wcizmanna i Ben-Gu-rion- a" '
Nieprzyjemnymi natomiast
nutami 'brzmiał przeprowa-dzony
przez Piorre Bertona
wywiad z Jack Kuperem au-torem
książki o żydowskim
dzieciństwie w okupowanej
Polsce "The Child of Holo-caust"
Berton który ma opi-nię
błyskotliwego ale bardzo
żle poinformowanego dzienni-karza
przez cały czas wywia-du
podkreślał znacznie silniej
przejawy prześladowań Ży-dów
przez Polaków niż przez
Niemców idąc po znanej linii
"tylko w iPolsce masakra Ży-dów
była możliwa" Kuper
który uratował się dzięki' Po-lakom
nic zajął -- w wywiadzie
stanowiska pro-polskieg- o nie-mniej
podkreślał ogólno-hu-manitarn- y
aspekt zagadnie-nia
stwierdzając że śmiertel-ne
niebezpieczeństwo które
groziło Polakom za przecho-wywanie
Żydów często wyzwa-lało
najgorsze instynkty
Wspomniał przy tym że książ-ka
jego jest w pewnym stop-niu
studium na temat: dzie-cko
żydowskie wychowane w
środowisku chrześcijańskim
staje się pod wpływem otocze-nia
antysemitą
I miejscowe
W lutym The AcademyiOf
Tlicatrc Arts -- wystawiła i sztu-kę
Ugo Bctti "TheiCrlme-o- n
Goat Island" w reżyserii Z'A
[furzańskiego Torontóński
Telegram oceniając surowo
reżyserię i igrę podkreśliłdu-ź- ą
atrakcyjność „dekoracji
Eugeniusza Chruścickiego
Nagrodzona' na' konkursie'
OBC sztuka autora polskiego-pochodzeni- a
M ark o wi t z a -- "Land on my Property" 'nic
'spotkała się z" przychylnym-przyjęcićmjkrytyk- i
najonuasj
Jlnt McPhorson podkreślił av'-- '
"Telegramie" -- grę Alberi:01- -
bryskfcgo kfóry mimo Jtrud- -
ności językowych oddahtdo- -
brzc postać ojca 1 w trudnej
scenie w drugim akcie jdałje--
dyny prawdziwie przejmujący'
moment sztuki k
'Szkice torontońskie' Mary
Schneider wystawione były-w- '' Galerii 'Pollocka' jak irównież
w St Lawrcncellall-wczasie- '
jegootwarcla 1'oza'tym --Mary-i
Jtoman Schnełderowić vy
stąpili napól-godzinny- m pro-gramie
Picrre iBertona-opo-- t
wiaclając oswych przeżyciach
z okresu wojny Berton pod- -' kreślił działalność artystycz-ną
obojga SchnederówYmó:
wiąc o ich wystawach "nagro-dach
i szkole
41 r & tj 5-jr-
7 X? ktyKL" dJŚ£6i} JPA& 7& wrTf#li8IBBfflBMB ii MB
JTcIegranPhcrtb'
Pflni Basil Bradley jest osobą najszybciej czytającą alfabetem
niewidomych w Kanadzie Tłumaczy ona podręczniki szkolne
na system"'Braille'Kdla niewidomych Przeszło '100 ochotni'
ków wykonuje tę pracę w Toronto' lecz'jest' ogromne' żapo
trzebowanie na więcej Pflni Bradley żona' wybitnego lekarza
torontońskiego uczy ochotników czytania systemem ''Braille"
w Kanadyjskim Instytucie dla Niewidomych KursodSywa
sięjąz w tygodniu przez £ześć miesięcy a „7jV --£
i" Vi
1
Wl
H
Mi
' m
WW
M
i
n i
fi h i
i- - i
M mv 4!M
m
1
W(9
for
%!4
m