Zwilazkowiec Alliancer, November 17, 1972

              -'-- ' - -- £tyj""_ -- """' --w-fii' --_- — "$-- " ""JffJ' Sft "ijJr v "K-tfiWĄ'- "' V 'Jlfts -- jef-'
?Ęp
STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD" (Novembgr) płatek 17
'
— 1972 NR 93
"Związkowiec" (The Alliancer)
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Offlclal Organ of The Pollsb Alllance Friendly Soclety of Canadł
K J Mazurkiewicz Chalrraan of the Board S Lasek Secretary
Bdltor In-Chl- ef — Ii Heydenkorn — General Manager — S F Konopka
Business Manager — K Frikke
Subicrlptlon: In Canada 11000 per
Second class mail reglstratton number 1673
1475 Ooeen Sł W Toronto 156
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $1000
Półroczna $ 550
Kwartalna $ 350
0 bezpieczeństwo Europy i świata
Zapewnienie bezpieczeństwa kontynentowi
zostać zrealizowane inaczej niż w drodze
pełnych gwarancji ze strony Wschodu i Zachodu mających
prawdziwie realne i uczciwe założenia zarówno polityczne
jak i prawne Opieranie go wyłącznie tylko na równowadze
sił zbroinych obu kontrahentów z całą pewnością zapewnić
£0 nie będzie w stanie
Współpraca pomiędzy państwami Europy na wszystkich
0'łcinkach nie tylko polityczny ale gospodarczym i kultu-ralnym
musi rozwijać się w przyszłości bez tych utrudnień
i nieporozumień jakie do tej pory ujawniają się w trwają-cej
stale takiej czy innej formie t zw "zimnej wojny" Pra-gnienie
osiągnięcia bezpieczeństwa tego kontynentu z po-zycji
siły jet utopia i nigdy nie będzie mogło być w myśl
takiego założenia zrealizowane
Jakie istnieją praktyczne możliwości wprowadzenia w
życie tego zamierzenia? Istnieją tutaj dwie zasadnicze po-dobne
do siebie koncepce
Jedna z nich sgtałonsui ijżakpirzoebdeecniwe szpyasntkuijme nwalEeżuyropdąieżyćTadko
pod względem obszarów terytorialnych jak również stosun-ków
politycznych Inaczej mówiąc w myśl tego założenia
nic w Europie nie powinno ulec zmianom Jednym więc sło-wem
koncepcja ta nie jest w stanie nic załatwić ponieważ
takie rozwiązanie wydaje się i jest przejściowym "chowa-niem
głowy w piasek" będąc po prostu niczym innym jak
chęcią wzajemnego uznania status quo nie drażnieniem
kontrpartnera pozostawieniem wszystkiego jak jest w imię
śiviętego spokoju Słowem utrzymanie obecnych linii poli-tycznych
nie korygowanie błędów czy zła w obecnym ukła-dnie
kDntynentu europejskiego
Drugi projekt idie nieco dalej wysuwając koncepcję
podobną w nieco zmodyfikowanej formie Proponuje on
pełną gwarancję zachowania obecnego stanu z tym jednak
by wszystkie państwa zarówno będące pod dominacją wpły-wów
Wschodu jak i Zachodu dazyły do zacieśniania wza-jemnych
stosunków przy pełnej swobodzie zachowywania
własnych ustrojów tak pod względem politycznym jak i spo-łecznym
ciążąc do ścisłego przestrzegania paragrafów jakie-goś
nowego opracowanego prawa międzynarodowego któ-ro
gwarantowałyby poszanowanie praw nie tylko wszystkim
państwom do ich rozwijania się na własnych terytoriach
ale również swobody obywatelskiej na własnych obszarach
i we wzajemnych stosunkach z innymi krajami
Jest rzeczą zupełnie oczywistą iż w żadnym przypadku wystarczy dla osiągnięcia bezpieczeństwa w Euro-pie
zorganizowanie konferencji odnośnie zapewnienia go
ale przede wszystkim powołanie do życia jakiejś nadrzęd-nej
organizacji międzynarodowej (jy myśl sugestii wysuwa-nych
przez cały szereg zainteresowanych państw Europy
wschodniej i zachodniej Taka organizacja powstać musi
jeżeli dąży się naprawdę do jakiegoś konkretnego scemen-towani- a
wspólnej europejskiej społeczności która dziś w
wysokim stopniu rozdarta jest nie tylko politycznie ale na-wet
kulturalnie i ideologicznie (r)
Zmiana szefa radia i telewizji w Polsce
Włodzimiesz Sokorski je-den
z czołowych działaczy
komunistycznych który pia-stował
szereg kierowniczych
i odpowiedzialnych stanowisk
począwszy od uformowania w
ZSRR podczas wojny Dywizji
im Kościuszki z Berlingiem
na czele aż do ubiegłego
miesiąca przeszedł na eme-ryturę
Po utworzeniu Dywizji Ko-ściuszkowskiej
w ZSRR zos-tał
mianowany pułkowni-kiem
zastępcą dowódcy dy-wizji
dla spraw politycznych
Później awansował u boku
Berlinga na generała Na
skutek nieporozumień z inny-mi
przywódcami komunis-tycznymi
z Wandą Wasilew-ską
na czele został z tego
stanowiska zwolniony i skie-rowany
przez Stalina do in-nej
roboty nie związanej z
aparatem komunistów pol-skich
Po powrocie do Polski je- -'
sienią 1945 r stanął na cze
Wiceminister
szowski
Bisztyga bawił przed
w Ottawie
jjiiuuwu
w przygotowywa- -
konferencji bezpieczent- -
wa współpraca w Europie
Przeciętne zatrudnienie w
gospodarce
wyniosło w trzecim kwartale
1972 r osób
uczniów) Było większe o
osób tj o 15
w drugim kwartale
o osób (o proc)
większe w trzecim kwar-tale
'ubiegłego roku okre-sie
styczeń — wrzesień 1972
r w
year In Countries 11100
Ontario 531-249- 2
Zagranicą — Roczna $1100
Półroczna $ 60C
Pojedynczy
i
le związków zawodowych a
w 1948 r został wiceminist-rem
a później ministrem
Kultury i Sztuki Był najgor-liwszym
propagatorem soc-realizmu
należał do najżar-hwszyc- h
stalinowców w Pol-sce
Kiedy ta fala na krótko
przed dojściem do władzy
Gomułki opadła Sokorski u-sado- wił
na
intratnym i ogromnie wpły-wowym
stanowisku przewod-niczącego
komitetu dla spraw
radia i telewizji Niezależnie
od usadowił w ko-mitetach
redakcyjnych kilku
czasopism w tygodnika
warszaw skiego "Kultur a"
był redaktorem miesięcznika
ukazującego się od dwóch
lat Literacki"
Następcą jego na stanowi-sku
szefa radia i telewizji
naczelny redaktor kato-wickiej
"Trybuny Robotni-czej"
Maciej Szczepański
działacz związany jak najści-ślej
z Edwardem Gierkiem
nie minister
ukonczyt na wydziale dioio-g-ii
w 1954 r na Uniwersyte- -
fio TneriplIrmsTnm Pn rlwn- -
letniej jako a3ystent na i
przeszedł w
iq-- fi - -- „ ałuzD pansiwo--
j Piastował też czasie stu--
diów szereg stanowisk w
gospodarce uspołecznionej
wyniosło ogółem 10309 tys
os:b a o osób
(tj o 41 proc) więcej w
samym okresie 1971 r
Przyrost zatrudnienia w
przemyśle budownictwie i w
handlu przekroczył założenia
co związek z przyspiesze-niem
tempa wykonania zadań
gospodarczych w stosunku do
założeń planów
Jan Bisztyga został miano-- 1 Należy on do grona działa-wan- y
wiceministrem a nie ' czy partyjnych wyrosłych z
ministrem spraw zagranicz-- J organizacji młodzieżowych i
nych PRL jak podaliśmy w reprezentuje średnie pokole-numerz- e
z dnia 10 bm Mini- - nie Urodzony w Krakowie w
strem iest nadal Stefan 01- - 1933 r studia akademickie
kil- -
konia tygodniami
guzie -
wv sprawie
nej
i
która odbędzie w Helsin- - tyjnych komórkach mlodzie-kac- h
Iżowych
Stan zatrudnienia
uspołecznionej
10472 tys (bez
ono
tys proc
nit br a
397 tys 39
niż
W
przeciętne zatrudnienie
other
Tel 531-249- 1
numer ISt
się najbardziej
tego się
tym
"Miesięcznik
zo-stał
a
uniwersytecie
i
par
wiec 406 tys
niż
tjm
ma
się
153
Mi
BUDOWANIE ŚWIATÓW
Przywykliśmy dotąd
nazbyt od-biorczo
Książki są do prze-czytania
filmy do obejrzenia
muzyka do słuchania Jakaś
treść --ma się wwiercić w
nasz mózg coś mamy zrozu-mieć
wchłonąć przetrawić
Rzeczą dobrego autora lub
reżysera a przede wszystkim
pedagoga jest przekazać od-biorcom
określoną myśl czy
hasło ich zaś rzeczą jest
chwycić o co mu chodzi
W gruncie rzeczy cała
sprawa ma się inaczej To my
właśnie szary tłum odbior-ców
nieustannie budujemy
nowe światy w procesie od-bierania
tego co do nas na-pływa
szeroką falą Rzeczy-wistość
zewnętrzna stanowi
pożywkę do mniej lub więcej
żmudnego budowania naszej
rzeczywistości wewnętrznej
Ta ostatnia będzie bardzo i
różna zależnie od naszego o-sobis- tego
polotu szerokości
naszych horyzontów wiedzy
doświadczenia Ale nie-mniej
każdy z nas mniej lub
bardziej mozolnie buduje dla
siebie przede wszystkim wiz-ję
własnego i cudzego życia
rozumienie sensu istnienia
nawet zwykłą spostrzegaw-czość
w stosunku do stwo-rzeń
i rzeczy nas otaczają-cych
Przy czym ta wizja jest
nie tylko dla nas samych ale
również częstujemy nią na-szych
bliskich staramy się
ich do czegoś przekonać u-twier- dzić
w nich nasze włas
ne rozumienie świata Im
więcej ludzi zdołamy nakło-nić
do przyjęcia naszego wła-snego
spojrzenia tym więk-szy
jest nasz wpływ tym
ważniejsi czujemy się i tym
bardziej bezpiecznie możemy
patrzeć w przyszłość Coś
przecie po nas pozostanie!
Mamy zatem do czynienia
nie tyle z jakimś jednym
światem ale z całym mnóst-wem
"światów" sąsiadują-cych
z sobą nieraz pozosta-jących
w ostrej konkurencji
Ludzie dzisiejsi dziwią się że
niegdyś zabijano się nawza-jem
za to czy Bóg jest w
jednej tylko osobie czy w
trzech Ale przecież my sa-mi
nienawidzimy się nieraz
z przyczyn bez porównania
bardziej błahych Obie" woj-ny
światowe ostatnich lat
kilkudziesięciu słusznie wy-dawać
się mogą ' absurdalne
w swych założeniach bo
przecież np Niemcy i Japo-nia
osiągnęły więcej będąc
pobite aniżeli może nawet
mogłyby osiągnąć będąc zwy-cięzcami
w sferze zjawisk psy- -
chiczno-społecznyc- h tru
dniej znacznie mówić o ja-kiejś
obiektywnej rzeczywi-stości
aniżeli w sferze zja-wisk
materialnych Można to
nawet eksperymentalnie udo-wodnić
że wpływ otoczenia
na osobisty sąd jednostki
jest wprost ogromny Przy-chylamy
się do cudzego zda-rta
nie tylko z oportunizmu
aby przypodobać się innym
albo z braku zaufania do
własnej trzeźwości sądu ale
często nawet tylko dlatego
że niemal bezwiednie powta-lzam- y
za ogółem co on są-dzi
W tym tkwi jedno z pod-stawowych
źródeł totalitaryz-mu
że można wmówić lu-dziom
nawet to co przeczy
ich zmysłom Wprost nie-ograniczone
są możliwości
wmawiania ludziom co się
komu podoba byle zadbać o
odpowiednią scenerię łech-ta- ć
ambicję szczuć ludzi jed-nego
na drugiego Strach
prowadzi do zmowy milcze-nia
która pozwala ludziom
spokojnie zamknąć oczy na
ibrodnie dziejące się nawet
wprost przed nimi Przypisu-jemy
zwykle Niemcom miesz-kającym
wokół hitlerowskich
obozów koncentracyjnych po
prostu cyniczne kłamstwo
gdy twierdzą że nic nie wi-dzieli
niczego nie pamięta-ją
nic złego wokół nich się
nie działo Tymczasem taki
Włanie iest zawsze Drodukt
zmowy milczenia w ramach
ktore każdv buduie c0bie
malnie bezpieczny a zatem
wykluczający z góry wszelką
wiedzę o tym jakie jest zło
systemu totalitarnego
Każdy człowiek buduje so-bie
świat na własną modłę
Bywa to nieraz świat zupeł-nie
wprost absurdalny pro-wadzący
do nikąd W na-szym
sąsiedztwie mieszka
chłopiec kilkunastoletni któ-rego
życie pozaszkolne jest
wypełnione wystawaniem zi-mą
i latem na rogu ulicy
Poszturchuje przechodzące
dziewczyny czeka na jakąś
wielką przygodę która nie--
L
rozłącznie kojarzy mu się z
bójką W gronie koleżanek
mojej córki najwyższym
szczytem marzeń jest być mo-delką
Czy marzenia te naj-głębsze
wśród ludzi doro-słych
są rzeczywiście 'aż tak
zasadniczo mądrzejsze od ma-rzeń
dzieci? Czy poszturchi-wanie
innych i puszenie się
przed nimi nie jest w gruncie
rzeczy głęboko skrywanym
marzeniem części spośród
nas? Komu przyświeca ideał
mędrca proroka lub święte-go?
Ile ludzkich słabości
kryje się za cnotą tak pozor-nie
piękną jak patriotyzm?
Naizekamy nieustannie na
absurdalność świata ale
przecież sami jesteśmy ab-surdalnie
przyziemni zajęci
gromadzeniem wartości bez-względnie
przemijających
wiecznie zakłopotani sprawa
mi dobrobytu który zamiast
czynie nas bardziej wolnymi
jeszcze bardziej pęta naszą
osobistą swobodę Sami to
wszystko motamy 'nie mogąc
pogodzić miotających nami
sprzecznych potrzeb i namięt-ności
Doszukując spokoju i
równowagi tam właśnie gdzie
ich być nie może szamocząc
się z samymi sobą z ludźmi
nam bliskimi czy dalekimi z
obcością lub co najniej obo-jętnością
naszego otoczenia
ma żadnych łatwych
recept na budowanie
światów Wszędzie czai się
ryzyko złuda ewentualny
niepokój czy nawet cierpie-nie
Możemy jednak uniknąć
co najmniej błędów najbar-dziej
oczywistych Pierwszym
cMieczuiiaia Szwaj
WRZOSY
Koszalina jedziemy — Sy-renką
Z do Gdańska Lipco-we
słońce barwi nasze humoiy
i dodaje sił mizernemu autu
Polskie szosy po doświadcze-niach
kanadyjskich wjdają mi
się straszliwie ciasne i mało za-dbane
ruch natomiast kołowy
nasila się z każdym rokiem i to
wozami dalekimi od światowego
standardu Szoferów anie zatem
na ojczyzny łonie nie nalełj do
zadań łatwjeh Ciągle istnieje
obawa poważniejszych kolizji
lub awarii trudnych do napra-wienia
w terenie po aptekarsku
wyjałowionej z obsługi samo-chodowej
Przeżegnaliśmy się przecież
pobożnie i jakoś pchamy się na-przód
żniwa dojrzewają na po-lach
w rowacch przydrożnych
trwa koncert koników polnych
po łące przy lesie chodzą trzy
bociany kłaniając się każdej
żabce uprzejmie spotykanej Wi-dać
warsalska kurtuazja obo-wiązuje
te ptaki przy wczesnym
śniadaniu
Małgosia i Wojtek zapytują o
statki oceaniczne cumujące w
Gdjni o sopockie molo o pom-nik
na Westerplatte Ziemia po-morska
głęboko związała się z
naszymi dziejami więcej jednak
poświęcili jej uwagi Piastowie
aniżeli później Jagiellonowie
czy królowie elekcyjni Rozu-mieli
oni ważność portów mor-skich
i szlaku wodnego Wisły
ale zainteresowania swej eks-pansji
terytorialnej kierowali
raczej do Dniepru i Morza Czar-nego
Ideał Rzeczpospolitej od
morza do morza pięknie brzmi
w polskiej literaturze nie posia-da
on wszakże realnych podstaw
w naszych możliwościach ekono-micznych
lub socjalnych Ro-mantyczne
marzenia nigdy nie
bywają mocną stroną polityki
opiera się ona na bardziej kon-kretnych
kalkulacjach
Wpadamy raptem na kocie
łby historycznego Lęborka
'Przez środek średniowiecznych
fortyfikacji przedziera się w
miasteczku rzeka Łeba Gród
W7nieśli ongiś Krzyżacy potem
popadł on w lenno Hohenzoller-nów
wreszcie wcielony został
do Prus Lecz zdecydowany opór
miejscowych Kaszubów prze-ciwko
germanizacji trwał nie
przerwanie przez wieki a w o-kre- sie
międzyw ojennym Zwią-zek
Polaków w Niemczech zasły-nął
tu bohaterską i patriotyczną
działalnością
Jurek udaje prawdziwego kie-rowcę
i do terkoczącej Syrenki
nalewa benzyny Sam biegnę z
dziećmi po szneki do pobliskiej
koloniałki Otoczenie i sklep
prezentują się ubogo chociaż
jakoś swojsko po obcościach ka-nadyjskich
luksusów
Poranne mgły rozpraszają się
w pyszną pogodę turystyczną
Rwiemy w milczeniu przez zie-lon- e
lasy Majestat rodzimjcn
sosen i modrzewi grabów i dę-bów
urzeka mnie potęgą uko-chanej
od dzieciństwa natury
Wiek dojrzały przychodzi mi
z nich jest mała czy duża
stabilizacja podniesiona do
potęgi niemal boskiej War
to mieć radość z samego bu
dowania natomiast nie war-to
nazbyt liczyć na ostatecz-ny
efekt Doskonałość jest
sama w sobie czymś nieludz-ko
pysznym i nie przypad-kiem
totalitaryści nawet nie
chcą dopuścić myśli że coś
w ich systemach może oka-zać
się niedoskonałe Postę-pują
według zalecenia: niech
nikt nie pozwoli sobie po-wiedzieć
ze król jest nagi
a wtedy właściwie wszystko
jedno czy król jest ubrany
czy nie Drugim częstym błę-dem
jest całkowita niemal
bezmyślność Robię tak jak
inni myślę jak inni trosz-czę
się aby innym nie pod-paść
niech przypadek i cu-dzy
przykład decydują o
moim własnym losie Siła
bezwładu i leniwego naśla-downictwa
jest wprost nie-ograniczona
Trzecim błędem
jest nadmierne zaufanie w
stosunku do uznanych pow-szechnie
autorytetów: nauki
kościołów sławnych ludzi
I Nasz własny świat zbudować
możemy zawsze tylko sami
i natomiast wszystko inne mo
że być tylko mniej lub bar-dziej
pomocne (albo wręcz
przeszkadzające) Nikt i nic
nie zastąpi naszego osobiste-go
mocowania się z własna
niedoskonałością nic nie za-pobiegnie
tragedii błędów i
grzechów nie pozbędziemy
sie gorzkiego dojrzewania w
własnej samotności
Ludzie nawet głęboko re
traktują]
PIASTOWSKIEJ ZIEMI
spędzać na saskatchewańskich 'przeze mnie aż z Winnipegu
preriach również pełnych roz-- -m- ówiliśmy listownie spotkanie
ległch horyzontów pozbaw 10- - na Dworcu Głównym ale przy-njc- h
przecież wzruszeń pol- - byliśmy tam z dwugodzinnym
skiej prz}rody Mędrcy tego opóźnieniem i do wjmiany u-świ- ata
uczą że cięar fizyczii przejmości nie doszło Na uli-stano-wi
jedjnie grawitacja zie- - cach tłumy ludzi trudno dopj-m- i
jej geologiczna i elektro tać się o obiad osiągamy go do-magnetjc-zna
energia sprzężona piero nad Nogatem w Malborku
z masą wszechświata Zjawiska j
te dadzą się jednak wyrazić nic:
tylko w e wzorach wyższej mato- -
mątyki Istnieje' bowiem" pewna
grawitacja psychologiczna ro-dzinnej
ziemi ciężar jej oczaro-wań
i zagadek tak dotkliwie od-czuwany
w życiu emigrantów
Nawet kalifornijskie palmy
iiordy Norwegii czy pagody Da-lekiego
Wschodu nie potralią
odmienić 'naszych przyzwycza-jeń
odczuć i tęsknot
rr] akacje spędzone w kraju W szczególny smak lat szcze-nięcych
związanych na zawsze z
wonią polskich pól z życzliwo-ścią
domowego otoczenia z or
namentem pomorskich chmur
na bałtyckim niebie Tutaj
wszystko odczuwam jako osobi-ście
moje własne nie męczy
mnie kompleks obcej ulicy
miejsca pracy a nawet modli-twy
Kawę pijemy w Wejherowie
miasto stało się podczas wojny
centrum walki podziemnej Giy-f- a
'Pomorskiego i hitlerowcy w
odwecie pomordowali w oko-licznych
lasach piaśnickich ty-siące
Polaków Za dostęp do
polskiego morza zapłaciliśmy
rzetelną cenę krwi i autentycz-nego
prz wiązania Obecnie rj-ne- k
miasta wypełniają węgicr
scy i czescy turści w parku
buja się na huśtawkach czereda
krzykliwej rebiaty Nie chce
mi się jechać stad dalej bo
grozi nam za chwilę skotłowany
trafik letniego Trójmiasta Na
szczęście mamy dzisiaj długą
plażę na Bałtyku i polscy wcza-sowicze
nie potrzebują się J-gnia- tać
na przeludnionych pla-żach
Pucka Rozewia i Helu
Toczymy się leniwie zadymiona
wrażenie raduje
nych nisko nad rybnym stawem
Krzaki rododendronów i kruszy-ny
mieszają się z klombami
goździków i róż
Królewski Park Wersalu czy
Miejski 'w Toronto wyglądają
znacznie zamożniej z asfaltowy- -
mi --drogami' dla
ten polski nadmorski ka- -
Szujski tchnie fluidem
skiej i --dumnego w zru-szenia
Nie grają aktualnie or- -
gany w cysterskiej farze
się tylko nad grobem mego
ks biskupa Ed Nowi-ckiego
Ruszamy dalej na Przymorzu
wpadamy na chwilę do wuja
Bronka pędzimy non stop przez
Wrzeszcz w Gdańsku
my pewnej siostrze szpitalnej i
oddać pakunek przywieziony'
ligijni nieraz albo
sens swego istnienia w spo
sób ckliwo-sentymentaln- y j
albo traktują kościół jako
coś w rodzaju ubezpieczenia!
na życie Ludzie niewierzący
z kolei wpadają w pychę wi-dząc
w człowieku (jakim
człowieku?) miarę wszystkie-go
albo nawet sami sobie z
tego sprawy nie mod-lą
się do pogańskich bożków
Bo czy np partia komunis-tyczni- a
nie jest takim właś-nie
bożkiem dla partyjnych
nas zmieniających ideologię
ścisłe na komendę Komitetu
Centralnego? Przy budowa-niu
własnego świata podsta-wy
sa czymś godnym zasta-nowienia
nieustannie
wystarczy jak przy budowa-niu
domu raz postawie fun-dament
i potem nie troszczyć
sę o niego
Bardzo wielu spośród nas
przyjmuje błędne mniema-nie
ze nasze "światy" po
prostu nic nie znaczą Tylko
możni wielcy i wpły-wowi
decydują o wszystkim
vięc ich światy liczą się a
leszta nie Oczywiście to nie-prawda
Po pierwsze nasza
rzeczywistość wy-pełniona
jest indywidualny-mi
"światami" i ich walor
decyduje w ostatecznej in-stancji
co ta rzeczywistość
jest warta Po drugie nasz
osobisty świat ma znaczenie
decydujące dla naszego wła-dnego
istnienia Jeśli on bę-Jzi- e
marny to i nasze lstnie-?i- e
będzie co najmniej mdłe
co jest nam bliższe od na-szego
istnienia?
Ponury zamek krzyżacki krwa- -
w i czerwienią cegły w popołud
niowym słońcu Nie mógł go
zdobyć piastowski kniaź Krzywo-usty
po orężnym triumfie pod
Płowcami za to pogrom doko-nany
przez Jagiełłę pod Grun-waldem
otworzył jego bramy
dla polskich i litewskich wojów
Druga wojna światowa nadwy-rężyła
mocno dachy i mury Ka-sztelu
restauruje się teraz wie-że
kaplice i sale rycerskie Bo-gu
dzięki tylko na użytek mu-zeum
i smutną pamięć prze
wrotnego bezprawia i zdrady
Tragiczny los Juranda ' jego
Danusi towarzyszy nam w roz
mowie podczas jazdy na pułud- -
nie do Iławy ! Wąbrzeźna Most
na urwęcy w iNowym miescii
Lubawskim przejeżdżamy póź-ną
nocą Gościnną wizytę na u-li- cy
Wojska Polskiego w mia-steczku
ograniczamy do koniecz-nego
minimum Opowiadam za-słuchanym
gospodarzom o pu-stelniczym
życiu duszpasterskim
mego przyjaciela ks Prałata
Ed Ulińskiego w Zenon Park
nad Saskatchewan River Ro-dzinka
wzdycha i wypytuje o
szczegóły
Druga połnoawbaierakrajocwhayrcahkteru
nerwowego Trzeba się wszędzie
śpieszyć bo kierowniczka wy-cieczki
p Łabuś z Edmontonu
zapewniła stanowczo że na spó-źnialskich
samolot kanadyjski
nie poczeka w Warszawie Po-morskie
dni galopują błyskawi-cznie
Z panią Ireną i Tadziem
odwiedzamy na dwie godziny
nadwiślański Ciechocinek Czuć
w powietrzu sól z pracujących
tężni kwietny przed sa
natorium żółci się pierwszjmi
ną błękitem kwitnącego wrzosu
Rzucamy się na niego z entuzja-zmem
wiemy garściami
ściskamy w drżące ze wzrusze--
™ przyozdabiamy ga- -
wrzosu kieszenie i wło--
sy Polski modrak wydaje się
mi najserdeczniej sumbohzo- -
"™ wszystko co rodzinne po- -
™rskie i ™Je- - Leśne po any
nuwają huk udoeBU MU
które szczepione z ultramaryna
wosu niezapomniany
kobierzec marzenia i pamięci o
zielonych latach minionej mło-dości
Psychiczne skojarzenia
wrzosów bywają dla emigran-tów
łzawiące
Goszczę się następnie u se- -
dziwej pani Fe]łcji w jgoje
(Dokończenie na fir 8)
pojazdami szosą Przystajemy na oznakami jesieni W par-mome- nt
w Gdyni i w Sopotach ku zdrojowym orkiestra sym-lec- z
największe robi j foniczna kuracjuszy me-na
mnie spokój oliw skiego pai- - lodiami Kalmana Lehara i Ros-k- u
Łabędzie buszują wśród ga- - siniego Powracamy do Torunia
łęzi płaczących wierzb pochjlo- - 0 zmierzchu Leśne wzgórza pło--
gla-dio- li
samochodów
lecz
piastów--
historii
modlę
pro-fesora
pragnie- -
zdając
Nie
ludzie
społeczna
dywan
całymi
bukiety
-k-arni
haftują
WIEŚCI z
'pracowane na podilawtt prasy kratowej
BUDOWNICTWO i
MIESZKANIOWE
Przekazano do użytku w
okresie styczeń — wrzesień
1972 r 98000 mieszkań
Więcej mieszkań niż w
1971 r przekazano do użytku
w 19 województwach między
innymi w katowickim o 418
proc więcej w m st Warsza-wie
o 336 proc w lubelskim
o 315 proc w m Poznaniu
o 243 proc łódzkim o 241
proc Mniej niż w 1971 r od-dano
mieszkań w wojewódz-twach:
opolskim szczeciń-skim
i kieleckim
SERIA WYPADKÓW
Tragiczny w skutkach wy-padek
drogowy wydarzył się
pod Włocławkiem Na moto-cykl
prowadzony przez Wła-dysława
Przekwasa wpadł sa-mochód
ciężarowy o nieusta
lonej rejestracji Motocykli-sta
poniósł śmierć Kierowca
samochodu po spowodowaniu
wypadku uciekł
Na trasie Bydgoszcz —
Świecie samochód osobowy
prowadzony z dużą szybkością
wpadł na idącego 12-letnie--
go Piotra Zywko Chłopczyk
poniósł śmierć
W miejscowości Klepaczka
na idących szosą Tadeusza
Wawrzynczaka i Mariana
Kupczyka najechał motocykl
prowadzony przez Bogdana
Kupczyka Marian Kupczyk
poniósł śmierć a jego kolega
został ranny
REKORD PRZEŁADUNKU
Kolejny sukces odnieśli do-kerz- y
szczecińskiego zespołu
portowego — przeładowano
tu 50-miliono-wą
tonę towa-- l
ów tranzytowych
Dogodne położenie geogra-ficzne
szczecińskiego portu z
jednej strony z drugiej zaś
wzrastający udział handlu za-granicznego
w obrotach świa-towych
nadały mu rangę naj-większej
bazy przeładunków
morskich w rejonie Bałtyku
PILNA SPRAWA
Ponad 450 tys młodzieży
w całym kraju uczęszcza do
liceów ogólnokształcących
Wyjątkowo duża liczba ucz
niów — ponad 130 tys roz-poczęła
w br naukę w pierwT-szyc- h
klasach
W woj woj białostockim
lubelskim opolskim i w mie-ście
Łodzi przyjęto do liceów
o wiele więcej osób niz prze- -
to wków
£3!33®S55S!3S3353SG5SS®5!
WAŻNE I
ORYGINALNA WYSTAWA
Silni mężczyźni prezentują
się zawsze dobize nawet je- -
żeli posiadają pokaźne brzu- -
cn Taka opinia panowała
przynajmniej
i
czajonej ao zwycięstw szostia
"niemieckich dębów" drużij-n- y
przeciągania liny
z klubów sportowych w
1893 roku
Fotografia ich jest jedną z
wielu pamiątek na niezwyk
tej wystawie która na krót- -
ko przed Olimpiadą otwarta'
została w archiwum bawar--
NRF
Dokumenty zdjęcia I zy plakaty i
sprzęt do ćwiczeń cielesnych
stanowią barwny kalejdo- -
skop świata fizycznej
Niektóre ra
czej humorystyczne ekspona
ty przedstawiają nam atmo-sferę
owych lat kiedy to
sport miał jeszcze cha-rakteru
masowego Na przy-kład
portret "bawarskiego
Herkulesa" który dla wyka-zania
swej siły nosił przy so-bie
tabakierkę ważącą 25
funtów lub sławnej pilotki
balonowej madame
która w 1820 roku wy-startowała
na balonie przy
lądowaniu jednak so-bie
tylną część ciała
JAK
Pozycja nawznak sprzyja
odprężeniu i rozluźnieniu
mięśni całego ciała Zaleca
się ją szczególnie osobom
cierpiącym na migreny Sy-pianie
plecach
warunki dla dobrego kiąże-ni- a
krwi i ułatwia jej do-pływ
do mózgu Jeżeli w do-datku
sypiasz na płaskiej po-duszce
obudzisz się w
formie z uczu-ciem
rzeźkości
Osoby znużone
POLSKI
ostatnich latach zaintereso
wanie młodzieży nauką w
szkolnictwie ogólnokształcą-cym
znacznie Coraz
pilniejsza wiec staje się spra-wa
podniesienia poziomu nau-czania
w tych placówkach
ORYGINALNY MONTAŻ
W kopalni soli Wapno k
Wegrowca z pomocą helikop-tera
wojskowego zamontowa-no
na koronie budynku odpy-lania
soli 22-metro-wej
wyso-kości
— szesnastometrowy
komin
Pomoc wojsk lotniczych o-zna- cza
w praktyce 8 milionów
zl oszczędności dla zakładu
Montaż komina przy użyciu
dźwigów i rusztowań unieru-chomiłby
pracę w kopalni na
17 dni
WĘDRÓWKI ŁOSI
Coraz więcej łosi zamiesz-kuje
mazowieckie lasy Do
niedawna zwierzęta te wystę-powały
w Puszczy
Kampinoskiej Przed kilku la-ty
grupa łosi-uciekinieró- w z
Kampinoskiego Parku Naro-dowego
dała początek nowe-mu
stadu które zadomowiło
sie w lasach w rejonie Wło
cławka i Gostynina
Ostatnio stwierdzono wy
stępowanie łosi w rozległych
lasach łochowskich Tu mie
czy Liwcem a Bugiem —
wśród licznych bagien i pod-mokłych
lasów żyje stado łosi
liczące ok 12 sztuk
KOMBINAT
SZKLARNIOWY
W Krzeszowicach pod Kra-kowem
został zlokalizowany
wielki kombinat szklarniowy
Na obszarze 35 hektarów zo-staną
zbudowane wraz z za-pleczem
pomocniczym wiel-kie
szklarnie których wypo-sażenie
dostarczy Bułgaria
Użytkownikiem tego kombi-natu
nowalijek beda Krakow-skie
Zakłady Hodowli Roślin
Ogrodniczych
W skład kombinatu wejdą
4 bloki wysokich szklarni
obejmując obszary po 15 ha
powierzchni Obok nich zbu-duje
się 12 szklarni mniej-szych
— pólhektarowych
Prace związane z przygoto-waniem
terenu pod -- budowę '
już ł sie rozpoczęły Pierwsze
warzywa w ilości 150 ton ro-cznie
zostaną wyprodukowa-ne
za trzy lata W latach na-stępnych
produkcja warzyw
głownie pomidorów i ogor- -
NIEWAŻNE
wysiłkiem fizycznym powili--
ny sypiać na lewym boku
]
Badama wykazały że zmęczę- -
me przede wszystkim dotv- -
czy mięśni prawej
snu
Jeżeli dokucza ci niestraw-ność
ułóż się do snu na brzu-chu
Tę pozycję zaleca się
także osobom które nie pra
cują fizycznie i
"siedzący" tryb życia Mięs
nie hrZurhn w tum --nr-nmi
ku są słabe zwiotczaie a
tendencję do obniżania się
W
_
czasie spania na brzuchu
-- kon"iewczanuy nummechaniczny"
wPlyw ielita- -
PLAGA SAMOBÓJSTW
NRF należy do o
najwyższej liczbie samo
bójstw rocznie odbiera tam
sobie życie 13000 osób
oprócz tego kilka tysięcy
osób osiąga swego samo-bójczego
celu ale z reguły
przypłaca to zdrowiem Moż-na
więc twierdzić że liczba
samobójstw jest tam zbliżo-na
do liczby zabitych w wy-padkach
drogowych — innej
plagi społecznej
samobójstw skłoniła
społeczeństwo zachodnio-nie-miepki- e
do założenia Towa-rzystwa
Zapobiegania Samo-bójstwom
(z siedzibą w Mo-nachium)
które ma skoor-dynować
działanie wielu
mniejszych prowa-dzących
już od cza-%- u
akcję profilaktyczną Ob-licza
się że w ciągu ostatnich
2 'i roku udało sie odwieść
od zamiaru samobójstwa 800
osób
Statystyka określa że naj- -
"iczniijszą grupę tych któ--
--y usiłują pozbawić się źy- -
ia stanowią osoby starsze i
samotne
widywano Oznacza ze zostanie podwojona
na początku na- - ciała Dlatego nie uciskając
szego stulecia Odczytać to ich nie obciązająo pozwo-możn- a
na twarzach przyzwy-]hs- z im wypocząć podczas
jedne-go
or ituucj lYwnacmum wmzen0na brzuszna zdradza
obra
oiyginalny
kultury
owych czasów
nie
Reżch-hard- t
stłukła
SPAĆ?
na stwarza
dosko-nałej
miłym
ciężkimi
wzrosło
jedynie
strony
prowadzą
na
krajów
nie
Plaga
placówek
dłuższego
I'
ł - - -