Zwilazkowiec Alliancer, July 27, 1977

              xv
4
:?
'%
- zmA2ana4sff
"Związkowiec" (Tlie Alliancer)
Printed and Published evcry Monday and Wedncsday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Street West — Toronło Ont Canada — M6P 4AB
Telephones: 531-249- 1 531-249- 2
Sccond class mail rcsistration number 1673
Orprt-- O fw-r- t oT THp Pnllh Alllgnrę nf Canada
Jan Bldas — Chalrman of the Board Barbara Snaglewska — Secretary
Jerzy Rozwadowski — Editor Gustaw Słodkowski — Co-edlt- or
Czislaw Błnwjk — Manager
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $15 00 S Za granicą — Roczna $1700
Półroczna S 800 k Półroczna $1000
Kwartalna $ 500 w Pojedynczy numer 20ć
Eurokomunizm
a Moskwa
ruch partii komunistycznych państw zach-odnio-
europejskich w wysokim stopniu denerwuje
Moskwę której wymyka się z rak ster kierujący międzyna-rodowym
ruchem światowego proletariatu który jak widać
— nie odbiegając od ideologii marksizmu-leninizm- u zaczyna
już mieć dość jej zwierzchnictwa i jej dyktatury
W ocenie jednak tego zjawiska i tej "kłótni w rodzinie"
zachować należy ostrożność i nie wypowiadać sadów kate-gorycznych
Znając od dawna giętkość i przebiegłość polityki
Kremla nie można wykluczyć ewentualności iż kłótnia ta jest
jeszcze jednym jej trickiem mającym na celu przez zyski-wanie
w ten sposób uznania i sympatii --dla partii komunisty-cznych
ze strony Zachodu uśpienie jego czujności a co za
tym idzie dalsze jego osłabienie Zupełnie jest to możliwe
i prawdopodobne twierdzi wielu polityków świata zachod-niego
Głównymi rzecznikami idei eurokomunizmu sa obecnie
partie: hiszpańska włoska francuska i brytyjska W pierw-szym
rzędzie pierwsza z nich i dlatego ona też właśnie sta-nowi
obecnie główny cel ataków Moskwy
Wypowiedzi kierowniczych kół rządowych i partyjnych
ZSRR oraz prasy przede wszystkim kierują je na przywódcę
hiszpańskiej partii komunistycznej Santiago Carrillo który
wydał niedawno książkę pt: "Eurokomunizm" treścią której
jest teza kompletnej odrębności i niezależności wszystkich
partii komunistycznych od centrali w Moskwie i swoboda
w wyborze dróg szukania realizacji zaleceń Marksa i Lenina
w oczach Moskwy jest to skandaliczna herezja
Wychodzący w niej przeznaczony dla zagranicy i druko-wany
w języku angielskim periodyk "The Times" zamieścił
na swych łaniach obszerny artykuł wyjątkowo ostro ataku-jący
autora "Eurokomunizmu" nazywając go "brutalnym
rozbijaczem światowego ruchu komunistycznego dla przypo-doban- ia
się zachodnim imperialistom" i o "zaciekły anty-sowietyz- m"
Hiszpańska partia komunistyczna natychmiast zareago-wała
na te napaści Moskwy Jej biuro polityczne wystąpiło
z ostrą odpowiedzią pod jej adresem twierdząc-- w oparciu się
na tezy głoszone przez Marksa i Lenina — odpowiednio
rzecz jasna je interpretując — że jedynie tylko w'drodze
samodzielności poszczególnych partii można doprowadzić
do socjalizacji Zachodu i że te metody jakie stosowane są
w ZSRR niekoniecznie muszą pasować do innych obszarów
Czasem — jak podkreślono — mogą one okazać się nawet
szkodliwe
Jest rzeczą bardzo charakterystyczną i znamienną iż
to oświadczenie hiszpańskiej partii komunistycznej podpisała
Dolores Ibarruri słynna "Passionaria" z okresu wojny do-mowej
i wielbicielka ZSRR która po zwycięstwie generała
Franco przebywała w nim 40 lat i dopiero niedawno powró-ciła
do Hiszpanii "Nie jest wcale wykluczone i wiele na to
wskazuje że podobnie jak wielu innych zagorzałych komu-nistów
zmieniła ona w tej mierze zapatrywanie po osobistym
zetknięciu się z sowiecką rzeczywistością
Carrillo nie ograniczył się do napisania tej książki
W wywiadzie udzielonym w Madrycie przedstawicielom
prasy dokładniej jeszcze sprecyzował swe zastrzeżenia od-nośnie
polityki Moskwy oraz swe zarzuty w tej mierze
Dodał że ta z jej strony krytyka podrażniła umysły i znaną
durne Hiszpanów Zaznaczył iż wypowiedzi sowieckich poli-tyków
i sowieckiej prasy zostaną nie tylko in extenso prze-tłumaczone
ale ukażą się w partyjnej prasie z odpowiednimi
wyjaśnieniami i komentarzami Uważa to jak podkreślił
z naciskiem' za konieczne ponieważ wszystkie partie komu-nistyczne
na całym świecie łącznie z sowiecką musza zostać
poinformowane o tym co komunistyczna partia Hiszpanii
sądzi i jak ustosunkowuje sie do napaści ze strony Moskwy
Na zakończenie Carrillo sarkastycznie wyraził swój żal że
te ataki na niego spóźniły się — gdyby nastąpiły wcześniej
z całą pewnością hiszpańska partia komunistyczna uzyska-łaby
w wyborach co najmniej drugie tyle głosów
Myliłby sie jednak ten kto sądziłby że ta "rodzinna
jest dowodem jakiegoś zasadniczego rozłamu w
niej W gruncie rzeczy nic ona nie zmienia Napięcie stosun-ków
pomiędzy Pekinem i Moskwą nie oznacza by pierwszy
z nich nie wprowadził i nie stosował u siebie metod rządzenia
terrorem Odseparowująca sie od Moskwy Rumunia w więk-szej
obecnie mierze aniżeli ona kieruje się stalinowskimi me-todami
rządzenia Jugosławia która pierwsza po zakończeniu
wojny-odseparował- a się od Moskwy nadal -- rządzona jest w
myśl"irajlepszych zasad stalinowskiego terroru i bezlitośnie
prześladujewszelkie odchylenia dysydenckie
Wszystko to są fakty które w żadnym przypadku liie
stanowią podstawy do jakiegoś okazania aaufania przez
Zachód "buntującym się" partiom komunistycznym Trzeba
tu nie zapominać o tym że mimo wszystko zajmują one
identyczne z Moskwą stanowisko w odniesieniu doJzraela
Chile Republiki Płd Afrykańskiej i Rodezji Tak samo jak
i ona uważają one Stany Zjednoczone za przywódcę ustroju
kapitalistyczno-imperialistyczneg- o i zagrażającego światu no-wym
wszechświatowym "konfliktom
To właśnie i ewentualność manewru Moskwy ~o którym "była mowa powyżej każą bardzo ostrożnie podchodzić
do tej "komunistycznej schizmy Może ona oznaczać by-najmniej
nie to co mamy na myśli i co pozornie mogłoby
się wydawać Tr)
- Polskie
W ostatnich latach Instytut
Geologiczny w "Warszawie
szczegółowo zbadał dawne
formacje __
wiilkaiiiczne na
Podlasiu i północnej Lubęl-szczyzn- le
Wiercenia w tych
rejonach ujawniły --liczne śla-dy
wulkan5wsprzed 600400
mlri latrTfaulćdwcy rozpoznali
'tii --występowanie czterech
wielkich fazr aktywności wul--
kanicznej popoedżielinydi
okresami spokoju Znaleziono
tteitfłe jmła xłiwj ptibe
wąrsfwy "popiołów órtófra
wulkany
menty stożków wulkanicz-nych
Ostatnie badania wykazały
że ślady wulkanizmu" wystę-pują
także znacznie "bardziej
naołudniu Formacje łe zna-leziono
to in w woj- - ćhehn
skini 1 zamojskim Jat się
przypuszcza pas wulkanów
znajdówaTsię na 'skłonie Plat-formy
Wschodnio -- Europejskiej
"i ciągnął „się i Podlasia
przez Białoruś Lubelszczyznę
iL-iackod- ni 'Wołyń aż do Kar-pat
Adam Ciołko&z Dr
Przeżywszy 76 łat upistl w
Nowym Jorku dr Emanuel
Scherer Jego zgon stanowi
istną tragedię dla Ogólnego
Żydowskiego Związku Robot-niczego
"Bund" a" ponadto
zamyka ostatecznie jeden z
rozdziałów życia polskiego
Scherer był Krakowianinem
tak samo jak jego żtfna Bro-nisława
i był 'uczuciowo przy-wiązany
do Krakowa do koń-ca
swego życia Przed kilku
laty prosił mnie o nadesłanie
mu planu 'Krakowa by mógł
razem z żoną wodząc palcem
po planie miasta przywoływać
na mysi wspomnienie dróg
młodości --tak -- 8ie szczęśliwie
złożyło ie mogłem mu prze-słać
"najpierw plan a później
także piękny album "Cztery
pory roku w Krakowie" Ityła
to' dla małżeństwa Schererów
skromna pociecha w ich emi-gracyjnym
bycie gdyż powró-cić
do Krakowa nie mogli
podobnie jak i ja' nie mogłem
powrócić do Krakowa mego
miasta rodzinnego Przyczyna
banicji była w obu wypad-kach
identyczna: były nią na-sze
socjalistyczne przekona-nia
wstrętne dla komunis-tów
Scherer urodził się w ro-dzinie
robotniczej i był od
swych najmłodszych lat do-wódcą:
w latach uniwersytec-kich
— akademickiego "Og-niwa"
potem także — i to
w coraz większej mierze —
"Bundu" "Bund" był w Kra-kowie
słaby krakowska spo-łeczność
żydowska składała
sie z drobnomieszczaństwa i
inteligencji' Inteligencja była
częściowo — ale tylko częś-ciowo
— zasymilowana i za-liczała
się do narodu polskie-go
lecz -- od początków XX
stulecia przybierały na sile i
odrzucały asymilację dwa
zwalczające się między sobą
żydowskie prądy narodowe:
syjonistyczny i socjalistycz-ny
bundowski Drobnomiesz-czaństwo
było niechętne so
cjalizmowi i orientowało się
albo na syjonistów albo na
ortodokcję religijną Za to w
bliższym zasięgu geograficz-nym
Krakowa były żydowskie
środowiska robotnicze najsil-niejszym
z 'nich było środowi-sko
tarnowskie konfekcja
ubraniowa męska eksporto-wała
z Tarnowa swe wyroby
na wszystkie strony do kra-jów
zaliczanych obecnie do
"Trzeciego Świata" Scherer
zaglądał do wszystkich tych
środowisk Z biegiem czasu
stawało się widoczne że bę-dzie
musiał przenieść się z
Krakowa do Warszawy by
tam i stamtąd służyć swej
partii której oddał — dosło-wnie
— całe swe życie
"Bund" i "bundowcy" mie-l-i
początkowo w 'dzielnicach
żydowskich ' niełatwe życie
Kwestio
W okresie popaździerniko-we- j
"odnowy" --w grudniu
1956 r ministerstwo oświaty
pozwoliło na zorganizowanie
- punktów nauczania języka
ukraińskiego w szkołach pod-stawowych
tam gdzie rodzice
zgłoszą o najmniej siedmio-ro
dzieci Ale nie było nau-czycieli
podręczników ani
metody nauczania Trudności
dodatkowe powstawały jeśli
dzieci były z różnych klas
Nauczania podjęli się społe-cznicy
znający język ukraiń-ski
Organizowano dla nich
dokształcające kursy pedago-giczne
W Olsztyńskim w
Bartoszewicach uruchomiono
ukraińskie liceum pedagogi-czne
w' Szczecinie studium
nauczycielskie dla kandyda-tów
na nauczycieli z ukończo-ną
'szkołą średnią
Od r 1953 czynna była na
Uniwersytecie Warszawskim
katedra filologii ukraińskiej
Trochę studentów z 'Polski
uczyło --się na Uniwersytecie
Kijowskim Każdegolata gru-pa
nauczycieli wyjeżdżała do
Kijowa dla doskonalenia mo-wy
ukraińskiej na kursach
na poziomie uniwersyteckim
TV ten sposób -- w-ciągu 20 lat
przygotowano w Polsce po- nad 308' kwalifikowanych na-uczycieli
ukraińskich i kilku
doktorantów-filologi- i Iekono-mi- i
Warszawska katedra
ukrainistyki nadała rtopień
magistra ponad 60 studen-tom
Uniwersytet Jagielloń-ska
uradkmóT lektorat języka
ukraińskiego Do r 1974 wy
dano 16 podręczników nau-czania
amowy i literatury
ukraińskie} TV len sposób
zbudowano podstawy dla roz-wo-ja
'szkolnictwa ukranWtie-g- o
w Polsce Osiągnęło bno
r Emanuel $
gdyż naturalne podłoże ruchu
socjalistycznego proletariat
przemysłowy był wśród lud-ności
żydowskiej nieliczny i
slaby Uproduktywnienie bie-doty
żydowskiej zatrudnie-nie
jej w przemyśle fabrycz-nym
miało być drogą do roz-wiązania'
kwestii żydowskiej
kto chce poznać ten sposób
myślenia niech czyta dzieło
najwyższej klasy literackiej
epiczną trylogie Szaloma Asza
"Przed potopem" a zwłasz-cza
jej część U zatytułowaną
"Warszawa" "Bund" powstał
w roku 1897 — jak mówiła
jego ówczesna nazwa — w
Polsce (có oznaczało Króle-stwo
Polskie) ha Litwie i w
Rosji i stanowił autonomiczną
część składową Rosyjskiej
Socjalno - Demokratycznej
Partii Robotniczej W roku
1905 powstała także w Galicji
i 3ia Śląsku żydouska Partia
Socjalno-Demokratyczn- a W
roku 1919 dwie te partie po-łączyły
się pod nazwą Ogó-lnego
Żydowskiego Związku
Robotniczego w Polsce w
skróceniu: "Bund" W grani-cach'
Związku Sowieckiego
"Bund" został zlikwidowany
jako identyczny z mieńszewi-kam- i
poza Związkiem Sowie-ckim
ocalał "Bund" tylko w
Polsce i w krajach bałtyckich
Organizacje bundowskie pow-stały
później również we
Francji Belgii Stanach Zje-dnoczonych
Ameryki Kana-dzie
Meksyku Argentynie i
Australii
Nikt "bundowców" nie wy-ganiał
ani z PPS zaboru ro-syjskiego
ani tez z PPSD za-boru
austriackiego Dzieliła
ich od Has doktryna "Bun-du"
wedle której żydzi są
samoistnym narodem o włas-nej
kulturze a przede wszy-stkim
własnym języku nie
hebrajskim lecz żydowskim
(jidysz) zazwyczaj zwanym
mylnie żargonem Socjalizm
polski upostaciowany w PPS
i PPSDj nie miał nic przeciw-ko
posługiwaniu sie na ulicy
żydowskiej językiem żydow-skim
w agitacji i propagan-dzie
Leon Wasilewski nau-czył
się żydowskiego redago-wał
i drukował w Londynie
organ PPS w'tym jęźykulecź
ostateczne rozwiązanie kwe-sti- i
żydowskiej widział w" asy-milacji
Później uznał to sta-nowisko
za błąd asymilacja
trzech milionów żydów była
niepodobieństwem natomiast
autonomia kulturalna mogła
pozwolić żydom polskim na
wyżycie się beZ ujmy dla pol-skich
interesów państwowych
W tym też kierunku poszedł program narodowościowy
PPS opracowany przez Ta-deusza
Hołówkę i przyjęty
przez nią z końcem 1923 ro-ku
W roku 1930 "Bund"
przystąpił do Międzynarodów
ukraińska
swój szczyt w' r szkolnym
195859
Wychodzi w Polsce miesię-cznik
Ukraińskiego Towarzy-stwa
Społeczno-Kulturalneg- o
w Warszawie "Nasza Kultu-ra"
W numerze luty 1977 o
lektoracie ukraińskim pisze
że jest to praktyczny kurs
nauczania języka ukraińskie-go
na dwu poziomach: dla po-czątkujących
i zaawansowa-nych
W latach 1973-7- 7 czyn-nych
było 9 zespołów w któ-rych
przeszkolono 121 osób
Znamienne jest że jeśli
"Informator Nauki Polskiej"
za t 1958 odnotowuje jedną
tylko katedrę Filologii U-kraińs-kiej
na Uniwersytecie
Warszawskim (prof Przemy-sław
Zwoliński) to podobne
wydawnictwo w jęz angiel-skim
"Polish Research Guide-- '
jako tłumaczenie "Informa-tora
Nauki Polskiej" za r
1974 odnotowuje prof P
Zwolińskiego jako członka
Instytutu Filologii Rosyjskiej
Czyżby filologia ukraińska
została wcielona do filologii
rosyjskiej w ramach polityki
integracji naukowej? Podob-nie
na żadnym innym uni-wersytecie
nie ma (według
tego "Informatora") żadnej
katedry czy instytutu filolo-gii
czy ilteratury ukraińskiej
natomiast istnieją tylko wy-działy
czy instytuty filologii
słowiańskiej (w Krakowie we
Wrocławiu i w Poznaniu) Czy
w ramach tych instytutów
slawistycznych istnieje wy-dział
ukrainistyki nie sposób
się z tego "Informatora" do-wiedzieć
Czyżby sama "nazwa
filologii ukraińskiej raziła
mb~ Pflotowicza i niezgodna
liyła z polityką rusyfikacji
Ukrainy? ' % -
A H
ir
Xk a - -
che
ki Socjalistycznej co bardzo
ułatwiło polityczne zbliżenie
pomiędzy PPS i "Bundem"
zwłaszcza na terenach gdzie
obok siebie pracowali w tych
samych fabrykach robotnicy
Polacy i żydzi np w Eiałym-stok- u
Wyliczanie wszystkich wiel-kich
przywódców "Bundu" z
okresu przed I wojną świato-wą
nie jest nam tu potrzeb-ne
trzeba jednak wymienić
Henryka Erlicha który w ro-ku
1917 postawił i przepro-wadził
w Piotrogrodzkiej Ra-dzie
Delegatów Robotniczych
i żołnierskich wniosek o bez-warunkowym
i natychmiasto-wym
uznaniu prawa Polski
do całkowitej niepodległości
W okresie międzywojennym
najwybitniejszymi przywódca-mi
"Bundu" w Polsce byli
tenże Henryk Erlich i Wiktor
Alter obaj uwięzieni przez
wojska sowieckie w roku
1939 a potem z końcem roku
1941 rozstrzelani w Kujbysze-wi- e
na polecenie Stalina
Scherer jeszcze w okresie
międzywojennym wyrastał na
ich następcę przede wszyst-kim
jako redaktor prasy bun-dowski- ej
w języku polskim
a mianowicie miesięcznika
teoretycznego "Walka" i ty-godnika
"Nowe Życie" oraz
jako działacz związków zawo-dowych
złożonych z pracow-ników
narodowości żydow-skiej
np biuorwych i han-dlowych
Z końcem roku 1938
wybrany został z listy "Bun-du"
radnym miasta Warsza-wy
W czasie wojny przedo-stał
się do Wilna a stamtąd
do Nowego Jorku W roku
1943 po samobójstwie Szmula
Zygielbojma dokonanym na
znak protestu przeciwko bier-ności
mocarstw wobec zagła-dy
żydów polskich przez nie-mieckich
okupantów Scherer
mianowany został członkiem
polskiej Rady Narodowej w
Londynie Miotał się jak ryba
w sieci gdyż niewiele już
mógł uczynić w tym czasie
dla ocalenia żydów polskich
— właściwie nic już nie mógł
zrobić Po cofnięciu uznania
rządowi polskiemu w Londy-nie
przez rządy państw zacho-dnich
nie pojechał do Polski
gdzie szczątki "Bundu" cie-szyły
się przez kilka lat- - po-zorną
i przejściową swobodą
działania Udał się do Nowego
Jorku i tam się osiedlił Objął
Przed podróżą przewodni-czącego
SPD Willy Brandta
do Polski ukazał się w orga-nie
zachodnioniemieckich so-cjaldemokratów
"Vorwaerts"
obszerny artykuł poświęcony
ocenie sytuacji w Polsce Oto
ważniejsze fragmenty tych
ciekawych spostrzeżeń:
Płaszczem ochronnym dla
KOR--u stała się opinia zacho-dnia
i zastępujące nieistnieją-cą
w Polsce wolną prasę za-chodnie
agencje prasowe ra-diostacje
i czasopisma Dzięki
nim został przełamany partyj-ny
monopol informacji Zer-wan- ie
lego pasa transmisyj-nego
byłoby dla reżymu na-der
kosztowne gdyż bez
współpracy z prasą zachodnią
Warszawa nie mogłaby współ-pracować
politycznie z 'Zacho-dem
Skończyłaby sie też rola
PRL jako czynnika w polityce
europejskiej Nastąpiłoby sto-czenie
sie w tył do statusu
prowincji satelickiej o której
ukazywałyby się w prasie
światowej tylko czterowier-szow- e
notatki Póki więc wła-dzom
PRL zależy na dobrej
Teputacji za granicą i na po-zycji
państwa rządzącego się
konstytucją godną kraju cy-wilizowanego
poty niewiele
będą mogły zdziałać przeciw-KOR-o- wi i przeciw ruchowi
któremu dał początk
Umieszczenie członków
KOR-- u w areszcie śledczym
nie rozwiązuje żadnych pro-blemów
stojących przed kie-rownictwem
PRL Oskarżenie
z tytułu art 132 KK mogło-by
być wykorzystane przez
Kuronia i Michnika jako try-buna-
dla propagowania ich
własnych poglądów Dla całe-go
świata stałoby się wówczas
rzeczą oczywistą że chodzi
tu o proces czysto polityczny
Na takiej Tozprawie istotnie
"pożałowania godną" rolę ode-grałby
przedstawiciel proku-ratur}'
Sformułowanie art
132 jest bowiem zupełnie
śmieszne Czym są właściwie
obce organizacje? Materiały
przekazane za' granicę przez
Kuronia i Michnika przezna-aon- e
były ló publikacji po-dobnie
jak wszystko co" po-cbodzi'- od komitetu A prze-cież
art 83 Konstytucji PRL
rer
tam czynności sekretarza
ogólno-światoweg- o komitetu
koordynacyjnego organizacji
"bundowskich"
Smutne -- to były czynności
Sprowadzały sie głównie do
prac o charakterze archiwal-nym
i historycznym do publi-kowania
monografii jak ksią-żka
o żydach na Ukrainie a
przede wszystkim 5-tomo-wej
historii "Bundu" także do
redagowania miesięcznika
"Unser Tsait" na prośbę
Scherera pisywałem do tego
periodyku artykuły na tema-ty
polskiego i brytyjskiego
ruchu robotniczego tudzież z
zakresu doktryn socjalistycz-nych
W Stanach Zjednoczo-nych
"bundowcy" działali i
działają poza swą własną or-ganizacją
partyjną także w
ramach szerszych organizacji:
"Der Arbeter Ring" (Work-men'- s
Circle) oraz "Jewish
Labor Committee": ta pierw-sza
ncsi charakter samopomo-cowy
ta druga zwalcza dys-kryminację
Żydów zwłaszcza
robotników żydowskich Sche-rer
był czynny w jednej i
drugiej "Bund" był przez
dziesiątki lat gorliwym —
chociaż nieraz kłopotliwym —
członkiem Międzynarodówki
Socjalistycznej Na wszystkich
jej kongresach w okresie po
II wojnie światowej Scherer
reprezentował "Bund" i za-bierał
głos w jego imieniu
Po raz ostatni był obecny na
XIII kongresie Międzynaro-dówki
Socjalistycznej w Ge-newie
w końcu listopada ub
r Przeżył na nim dotkliwe
upokorzenie: w trakcie rewi-zji
statutów Międzynarodów-ki
"Bund" został zdegrado-wany
do najniższej kategorii
organizacji stowarzyszonej
(associated organization) z
prawem udziału w kongre-sach
lecz bez prawa głosowa-nia
na równi z tradycyjnym
rywalem "Bundu" Robotni-czym
Ruchem Syjonistycznym
(Ihud Olami) czyli ogólno-światową
nadbudówką orga-nizacji
socjniliistyczno-syjoni-slycznyc- h
z tą jednak prze-wagą
tej ostatniej że w Mię-dzynarodówce
zasiada ponad-to
Izraelska Partia Robotnicza
"Mapam" na równi z wszyst-kimi
innymi partiami takimi
"jak "Labour Party" brytyj-ska
"Bund" został takich
uprawnień pozbawiony
(Dokończenie nastąpi)
gwarantuje obywatelom wol-ność
słowa i druku Nie w
ten sposób nic się nie uzyska
W razie procesu rozlałaby się
nad Warszawą nowa fala za-chodnich
sprawozdań sądo-wych
i ciętych komentarzy
Nawet kontaktów z prasą za-chodnią
nie da się przerwać
przez osadzenie członków
KOR-- u w więzieniu Cała
Warszawa jest dziś bowiem
dla dziennikarzy zachodnich
jednym wielkim źródłem
tryskającym wprost informa-cjami
O najnowszych poczy-naniach
opozycjonistów moż-na
się dowiedzieć zarówno w
kawiarni Związku Architek-tów
jak w Muzeum Prehisto-rii
Od czasu śmierci Stanis-sław- a
Pyjasa bowiem liczba
studentów zaangażowanych
dla sprawy KOR-- u wzrosła
wielokrotnie w porównaniu z
wcześniejszą liczbą ok półto-ra
tysiąca Wszyscy współpra-cownicy
' KOR-- u których się
spotyka należą do inteligen-cji
do polskiej elity techni-cznej
i naukowej Wśród
młodszych liczni są także sy-nowie
i córki wyższych dyg-nitarzy
partyjnych i rządo-wych
Aparat partyjny reaguje
na to wszystko niepewnie i
niezręcznie Najbardziej god-nym
uwagi jest reakcja orga-nów
bezpieczeństwa które
prowadzą walkę chyłkiem i z
ukrycia I tak: przecina się
ludziom opony w samocho-dach
wysyła się listy anoni-mowe
fałszuje ulotki i biule-tyny
KOR-- u Nieznani roz-mówcy
rzucają przez telefon
złowrogie pogróżki których
przyzwoitej gazecie nie da się
nawet przedrukować KOR
natomiast choć komuniści
tak o nim mówią jakby był
ugrupowaniem nielegalnym
działa w sposób całkowicie
otwarł y Możnaby nawet po-wiedzieć
że role "zostsły za-mienic- ne
Ale wronia moą
być "złudne a euforia w ka-łach
KOR-- u może być przed-wczesna
Decydujące słowo w
tej walce będzie miała ma -- a
szarych oWwateli którzy ?-- -ją
się wziąć w ryzy prz3Z
partię gdyż ciicą jakiś zyc
zarabiać i podróżować Prze- -
"Yorwaerts" o Polsce
i Z KANADY
NADWYŻKA OBROTÓW
W zagranicznych obrotach
handlowych zanotowano w
czerwcu nadwyżkę w wysoko-ści
$129000000 podczas gdy
w maju wyniosła ona $29-0000- 00
Wartość eksportu
wyniosła w tym miesiącu
$3560000000 importu $3-430000- 000
POŻYCZKI BANKOWE
W tygodniu który zakoń-czył
sie 13 lipca banki inkor-porowa- ne
udzieliły pożyczek
w łącznej wysokości $53760-00000- 0
o $100000000 mniej
aniżeli w poprzednim i o
$8180000000 więcej aniżeli
W-- tym marnym czasie w ub
roku
PRODUKCJA
Wartość ogólnokrajowej
produkcji wykazała w maju
zwyżkę o 1% w porównaniu z
kwietniem w którym zanoto-wano
zniżkę o 02% w zesta-wieniu
z marcem
Produkcja kopalnicza wzro-sła
o 25% elektryczności
gazu o 12% przemysłu pa-pierniczego
o 46% metalo-wego
o 39% Największą
znizke zanotoAvano jeżeli cho-dzi
o przemysł skórzany —
[ligMiiłliiLIMi
WIEŚCI z
EMfeiliMPBąiiw
ZATRUTA RZEKA
W Sknierniewce — jednej
z największych i dotychczas
najczystszych rzek w woj
skierniewickim na odcinku
od Skierniewic do ujścia Bzu-ry
wystąpiło masowe zatracie
ryb
Według ekspertyzy Przed-siębiorstwa
Gospodarki Ko-munalnej
w Łowiczu oraz
wstępnej analizy Ośrodka
Badań i Kontroli Środowiska
w Łodzi głównym powodem
śniecią ryb było wpuszczenie
do rzeki wielkiej ilości trują-cych
ścieków przez skiernie-wickie
zakłady pracy
TRAGICZNY WYPADEK
Tragiczny wypadek wyda-rzył
się na niestrzeżonym
przejeździe kolejowym w
dzielnicy Szczecina — Skol-m- n
przy ul Górniczej
Zamieszkały czasowo w
Gdańsku 22-let- ni Andrzej P
jego żona mieszkanka Szcze-cina
19-letn- ia Ewa P oraz
jej siostra 18-letn- ia Grażyna
K również zamieszkała w
Szczecinie weszli na torowi-sko
Widząc nadjeżdżający
pociąg towarowy cofnęli się
prosto pod kola zdążającego
w przeciwnym kierunku po-ciągu
osobowego Trzebież —
Szczecin Wszyscy troje po-nieśli
śmierć na miejscu
NOWY BANKNOT
W dzień 11 lipca Narodo-wy
Bank Polski wprowadził
do obiegu nowy banknot o
wartości nominalnej 2000
złotych Na przedniej stronie
banknotu widnieje wizerunek
Mieszka I i na stronie od-wrotnej
— Bolesława Chro-brego
Banknot 2000 zł z wize-runkami
twórców państwa
polskiego zamyka serię no-wych
banknotów obrazującą
sylwetki Polaków związane z
historią kraju od momentu
powstania państwa aż do od-zyskania
wolności po okupa-cji
hitlerowskiej
Projektantem banknotu
jest artysta-grafi- k Andrzej
Heidrich
ORYGINALNE PROPOZYCJE
Z oryginalną propozycją
zwróciło się Ministerstwo
Pracy Finlandii do Instytutu
Konserwatorstwa i Zabytko-znawstw- a
Uniwersytetu im'
M Kopernika w Toruniu Re-sortowi
temu podlegają min
prace konserwatorskie i re-nowacja
zabytków
Prosi ono toruńską uczel-nie
o wydelegowanie grupy
studentów którzy by w ra- - nannanHMBB
ciętny obywateli włości się na
stałe braki w zaopatrzeniu
ale jednocześnie uważa że
polityka stałego poprawiania
warunków bytu i rozszerzania
praw obywatelskich jest je-dyną
możliwą polityką w
obecnych warunkach Zręcz-ne
i spokojne posuwanie na-przód
sprawy powinno być
dziś zadaniem opozycji wew-nętrznej
która realistycznie
ocenia i optymalnie wykorzy-stuje
swe możliwości Taka
polit3'ka wzmocniłaby ugru-powania
"liberalne w łonie sa-mej-
partii i ograniczyłaby
panoszenie się elementów ra-dykalnych
w aparacie bezpie
czeństwa
NR 61
4% tytoniowy i produkujący
przyrządy elektryczne —
16% naftowy i węglowy ±-14-
%
WOLNE PRACE
W II kwartale br ilość
wolnych do objęcia prac wy-nosiła
47800 o 20% więcej
aniżeli w I kwartale gdy by-ło
ich 39700 Tym niemniej
ilość ta była mniejsza o 12%
w porównaniu sprzed rokiem
gdy wynosiła ona 54600
Z liczby tych 47800 prac
42100 było stałych czyli o
19% więcej niż w I kwartale
gdy było' Ich 35300
KOSZTY UTRZYMANIA
s
Koszt utrzymania wzrósł
w czerwcu o 07% w porów-naniu
z majem we wszystkich
ośrodkach miejskich kraju
W skali rocznej w poszczegól-nych
miastach sytuacja wy-glądała
następująco: Quebec
9% Edmonton 08% St
John 77% Ottawa 83% To-ronto
78% Winnipeg 77%
Saskatoon 84% nalifax
81% Regina 97% Saint
John 75% Montreal 8%
Thunder Bay 75% Vancou-ve- r
B5% Calgary 85%
POLSKI
mach wakacyjnej praktyki
podjęli prace przy renowacji
i oczyszczaniu średniowiecz-nych
polichromii w średnio-wiecznej
katedrze w lińskim
mieście Turku
Władze akademickie przy-chyliły
się do tej propozycji
i już w najbliższym czasie
wyjedzie do Finlandii kilku
studentów adeptów konser-watorstwa
z UMK
EKSPORT "FIATÓW"
Polski przemysł samocho-dowy
zawarł kontrakt na eks-port
"Fiatów 126p" do Egip-tu
Zlecenie na ich przewóz
otrzymały statki liniowe PLO
i armatora egipskiego Dosta-wy
wozów osobowych a ści
ślej części z których będą
montowane w Egipcie mają
odbywać się drogą morską
Ostatnio zawarto również
kontrakty na eksport tych
wozów do NRF i Wielkiej
Brytanii
ZIELARSKIE KŁOPOTY
Niekorzystny układ cen
skupu niemożliwi! w ostat-nich
latach nie tylko zwięk-szenie
dostaw leków i prepa-ratów
ziołowych dla zaopa-trzenia
rynku i przemysłu
ale wręcz ograniczał skup su-rowca
w miarę jak wzrastają
ceny skupu innych płodów
rolnych W ub roku skup był
o óvw ton mniejszy niz w
1975 r co zmuszało do uzu-pełniającego
importu
Od stycznia br wprowadzo-no
nowe ceny skunu wvższe
średnio o 37% a w dniu 23
maja ustalono podwyższone
w podobnej skali jak ceny
skupu — ceny detaliczne ziół
SMUTNA STATYSTYKA
W roku ubiegłym w służ-bie
zdrowia zatrudniającej
583136 pracowników (zano-towano
wiele wypadków przy
pracy W tymże roku przyzna-no
59 rent' inwalidzkich Z
analizy wypadków wynika że
najczęstszą ich przyczyną by-ły
nieodpowiednie urządzenia
i pomieszczenia warunki at-mosferyczne
zły stan dróg i
traktów komunikacyjnych a
także urządzenia transporto-we
§
Ov
BADANIA WSZECHŚWIATA l
Polscy astronomowie pro--
wadzą w ostatnich lalach ba- - dania mające na celu spraw- - $
dzenie tempa rozszerzania się--"
wszechświata Teoria głosi że- -
wszechświat powstał w wyni-- S ku gigantycznej eksplozji $
przed około 15000000000:":
lat W wyniku tego- - wybuchu ć
wszechświat stale się rozsze-- S
Tza fc W obserwatorium astrono-'-H v
micznym Uniwersytetu War-f-c
szawskiego prowadzi się ba-- ': dania — głównie analizęl:
zdjęć i materiałów dostarcza-:- -'
nych przez obserwatoria z ca-- :
łego świata Obserwacje od-- :
ległych gromad galaktyk -- 4:
ich liczebności I jasności !:
pozwolą na wysuniecie wnkht
sków o istnieniu fuchul
wszechświata Chodzi o usta-- :
lenie jaki jest charakter tego' i
ruchu Stwierdzenie czy ruch' i
rozszerzający wszechświat' u :
lega przyspieszeniu czy osłajf:
bieniu pozwoli wyjaśnić czy j zjawisko to jest jednorazowe
czy też ma charakter cyklicz- -' hy