Zwilazkowiec Alliancer, January 07, 1972

              IXfeSUK3WtfiiUM
Jf~?gfeSTIte2 ' -
1 i ' —————
iOt
%WF
"ZWIĄZKOWIEC "(Jónuory) NR
"Związkowiec" (The Alliancer)
C€ iW} Prlnted and for every Tuesday
and Frlday
ALLIANCE PRESS LIMITED
Offlcla! Organ of The Pollsh AUlance Friendly Soelety of Canada
K J Mazurkiewicz Chalrman of
Editor-ln-Chie- f B Hej denkom — Ceneral Manager SFKonopka
Business Manager RFrikke
Subscriptlon: In Canada SIO 00 per
Second class mail rcglstratlon number 1673
1475 Queen W 156 Tel
PRENUMERATA
w Kanadzie $1000 III
Półroczna S 550
Kwartalna $ 350 III
"iv w-"- - i J" - 1972
Published
POLISH
Toronto Ontario 531-249- 1 531-249- 2
Roczna
Praktyczna realizacja ideałów
Akcja wycofywania amerykańskich zbrojnych z
Indochin trwa bez przerwy Ilość ich tam wy-nosi
już tylko około 200000 i stale się -- obniża Korpus
wojsk sojuszniczych znajdujących się tam zmniejszył się
poza tym ponieważ wycofywane są również siły austra-lijskie
południowo-koreański- e i nowozelandzkie
Spodziewać by się należało w związku z tym stro-na
komunistyczna powinnaby sytuację tę wykorzystać i
Tozpoczawszy zakrojoną szeroką skalę akcję bojową
odnosić w niej znaczne sukcesy Tak jednak nie jest Dla-czego?
Po prostu dlatego Hanoi zbyt poważnie wyczer-pał
już swe możliwości militarne i po prostu nie stać go
na jak'oś większe działania No i dlatego iz zreorgani-zowana
i przeszkolona oraz należycie wyposażona armia
Płd Wietnamu stanowi dziś poważną siłę zdolną nie tyl-ko
do obrony ale i do działań ofensywnych
Stany Zjednoczone nie mają poza tym zamiaru wyco-fać
swe siły całkowicie bez reszty z obszaru Indochin
Waszyngton oświadczył nadal pozostanie w Płd Wiet-namie
nie tylko ciężka artyleria i służba inten-dentur- y
ale również i pewien kontyngent piechoty i jed-nostek
pancernych koniecznych do zapewnienia obsady
i obrony baz składnic lotnisk itp
W 'dalszym ciągu Płd Wietnam otrzymywać będzie
od Stanów Zjednoczonych pomoc ekonomiczną nie mó-wiąc
już o militarnej jak też w postaci doradców i instruk-torów
zasadzie zadanie obrony kraju i dalszego prowadze-nia
W wojny z agresją komunistyczną spoczywać będzie
na siłach własnych kraju Ta odpowiedzialność powodzenie
której jest zupełnie realne w bardzo wysokim pod-niosła
prestiż prezydenta Nguyen Van Thieu i jego rządu
nie tylko wśród społeczeństwa ale również i we wszyst-kich
państwach azjatyckich To są bezsprzecznie duże plu-sy
i wysoce dodatnie wyniki polityki Waszyngtonu w od-niesieniu
do obszaru Indochin I nie tylko ich wyłącznie
Oddawanie przez Stany Zjednoczone odpowiedzialno-ści
losy kraju i toczącej się wojny w ręce Płd Wietnam-czyków
nie nastąpiło raptownie lecz odbywa się etapami
i planowo Trwa to już od dawna
W pewnym sensie akcja ta zapoczątkowana została
jeszcze przez Dullesa i hasłem jej było wyzwalanie poszcze-gólnych"
krajów azjatyckich i nie spod wpły-wów
i agresji komunistycznej Polityka ta zwana popular-nie
"krucjatą wolnościową" nie dawała praktycznie biorąc
żadnych pozytywnych wyników ponieważ Stany Zjednoczo-ne
jak szybko się okazało nie były w stanie skutecznie
przeciwstawić się naporowi komunizmu nie tylko na ob-szarze
kontynentu azjatyckiego ale również i w Ameryce
Południowej a nawet i obszarze Europy Ściślej mówiąc
na Morzu Śródziemnym nie wspominając o absolutnej bez-czynności
w dziedzinie wyzwalania ujarzmionych przez Mo-skwę
krajów 'Europy Wschodniej Reklamowana więc ta
"krucjata" zakończyła się "na niczym
Obecnie — lak wydaje się przynajmniej — akcja
Nixona i jego administracji zaczyna dawać
praktyczne rezultaty w Indochinach Poprzednie niepowo-dzenia
nie mogą w żadnym przypadku być traktowane jako
ZSRR
walki
na to
one
Rak jest która
zbiera straszliwe żniwo
na na
jak nie
na-prawdę
lekarstwa
Wszyscy raku
mało kto zda-je
to jest
dlaczego jest on tak
A rak jest to
powstała
ciała
ta się
które
swe
cząsteczki
ich sie od
przenoszone są
krwi do
ciała osiadają
Gdy to
staje sie wy-soce
jeśli nie
w
też niezmiernie jest
raka gdy jest on
w
punkcie ciała
1
tej Niektóf0
sie szyb
kim wzrostem
rosną
snące gatunki są nie
gdyż
sie nie
je przy
metod
Ponieważ tyle
raka nie wystarczy
że ktoś go ma
wiedzieć jaki jego
ma się
w tym
bez
pzwloki sie do
ponieważ on tylko
to stwier-dzić
Czy rak jest
że nie o-zna- cza
on dla
fi
' 'i i f łn f " ' £v i-""-'-
"łvł-ł"- ifp- - - - r -- —-i- - - " -- " i i r J rr t f1 ł
fc S "SjŁ? #( 1 7
1
by
—
—
Sł
sił
iż
na
iż
i
iż
za
na
the Eoard IŁ
In other Countrles $1100
— Roczna $1100
$ 600
Pojedynczy numer lóc"
kto nań
ludzi już z tej
W jak
z
w przeciągu
5 lat 52% na
w
takich wyle-czyć
nie moż-liwość
udzielenia im
w ich
cierpień życia
Rak nie jest za
Nie
sie go przez nawet ob
z Jak on
powstaje go wywołuje —
nie wiado-mo
Nie też czy je
dzenie za
chorowanie
sie iż
szkodliwie
na bez wzglę-dnie
powoduje
raka że rak
nie jest
że dzie-ci
chorych na raka
nie muszą też na
nią być chore
Rak zaatako- -
vać krew W tej nazy--
sie on białaczką lub leu--
Jest to jego forma nie
o na nią
irzeważnie dzieci lat
'4 w wieku
50 lat Ci
zapobiec je-je- li
jest go wy-vołu- je Raka płuc
raka
się
irzed
nę na
Raz zaznaczamy iż
w jakiegokolwiek
iż ewentualnie
ma się raka nie wolno 'zwieT
kac ani sekundy i
czy
kliniki' dla
z jednej a Stanów Zjednoczonych
z strony Pozostały one w potęgą
tak militarną jak i gospodarczą i bynajmniej nie rezyg-nują
one z o ideę świata To co widzimy
obecnie obszarze iż
realizować ją I jak z pełnym
powodzeniem
życzyć sobie należy by to powo-dzenie
towarzyszyło tej akcji i nadal (r)
Straszliwa choroba -
chorobą
śmier-ci
całym świecie którą
wynale-ziono
jeszcze skutecznego
o wiemy do-skonale
jednak
sobie sprawę co
niebez-pieczny
więc nienor-malna
narośl w ja-kimkolwiek
miejscu Na-rośl
z komórek
przestały wykonywać
normalne w organizmie
Maleńkie
odrywają narośli i
za pośrednic-twem
innych części
gdzie i zapo-czątkowują
nowy ośrodek
choroby nastąpi le-czenie
choroby
utrudnione u-niemożli- wione
ogóle dlate-go
ważne
wykrycie
jeszcze umiejscowiony jed-nym
Istnieją setki różnych od-mian
bardzo
podczas gd-inn- e
powoli- - Szybko ro
bardziej
rozprzestrze
niają prędzej i sposób
pomocy
nowoczesnych lecze-nia
istnieję
odmian
wiedzieć ale
trzeba jest
rodzajGdy jakieś po-dejrzenia
J kierunku
należy natychmiast i naj-mniejszej
udać
lekarza
może definitywnie
wyleczalny?
Oczywiście zawsze
wyrok śmierci
STYCZEŃ pfątelc 3
lotnictwo
stopniu
azjatyckich
Secretary
ear
Zagranicą
Półroczna
tego zachorował Ty-siące
uleczono
choroby Kanadzie wy-nika
danych zostanie wyle-czonych
następ-nych
chorych
niego Nawet przypadku
chorych których
można istnieje
pomocy
postaci zmniejszania
i przedłużania
chorobą
raźliwa można nabawiać
bliskie
cowanie chorym
co
dokładnie jeszcze
ustalono
może spowodować
Przekonano palenie
papierosów bardzo
wpływa płuca -- i
powstawanie
Ustalono także"
w żadnym przypadku
chorobą dziedziczną i
rodziców
bynajmniej
może również
formie
va
:ojnią
uleczenia Zapadają
poniżej
i osoby starsze
jonad ostatni częś-ie- j
Rakowi można
wiadomo co
uniknąć
-- nożna przez niepalenie
ikóry przed chronieniem
nadmiernym' opalaniem
sloncu
jeszcze
przypadku
podejrzenia
natych-miast
udaćsieLdo lekarzy
zbadania
triumf porażka
drugiej dalszym ciągu
wolności
Indochin zapowiedź rozpoczęły
praktycznie dotychczas
i wszystkim realne
rak
dotychczas
składa
funkcje
choroby"
odznaczają
bezpieczne
zahamować
Loplńskl
Księża Trzecie
Czasy w których żyjemy
nie są łatwe dla kościołów
chrześcijańskich W niektó-rych
krajach zostały one
zniszczone zepchnięte do ka-takumb
w innych ograniczo-ne
w swoim posiadaniu i ak-tywności
w innych jeszcze
straciły swoje uprzywilejo-wane
pozycje wszędzie zaś
przeżywają okres wstrząsów
i rozmaitych zmian W po-równaniu
z poprzednimi wie-kami
wierni stają się dziś
mniejszością w laickim świe
cie a nie brak takich którzy
wątpią by kościoły jako in-stytucje
zdołały przeobrazić
się na tyle by mogły znaleźć
wspólny język ze współczes-nym
człowiekiem
Ameryka Łacińska była
dla Kościoła katolickiego ob-szarem
problematycznym
Wielki sukces misjonarski
po podboju i skolonizowaniu
olbrzymich terytoriów nie
mówi całej prawdy Masy
analfabetów Indian i mety- -
sów przyjąwszy zewnętrzne
formy nowej wiary często
trwały przy dawnym kulcie
albo dobrowolnie i chętnie
jedno i drugie z sobą mie-szały
W rzeszach Murzynów
przetrwało pogaństwo i po
dziś dzień vodoo wywiera
silny wpływ na prymitywną
umysłowość mieszkańców
Wysp Karaibskich Guyany
czy Brazylii Kler bardzo w
stosunku do ludności i roz-ległych
terytoriów nieliczny
mógł swoje obowiązki pełnić
tylko połowicznie i pobież-nie
Masy żyjące w nędzy
ciemnocie i ohydnych wa-runkach
higienicznych nie
ar-- ' -
Paweł Jasienica
DZIEŁO JAGIEŁ
Litewska dynastia od razu
trafiła w Polsce w atmosfe-rę
dotychczas całkiem jej
obcą Nagły przeskok musiał
tvch ludzi zmienić Trudno
sobie inaczej wytłumaczyć
fenomen nadmiernej jagiel-lońskiej
dobrotliwości Bo-jarzyn
litewski bez zgody
wielkiego księcia nie mógł
wydać za maż córki nie po-siadał
właściwie majątku na
własność W Polsce ten sam
wielki książę już jako król
dał się pozbawić monar-szych
uprawnień Wiedział
że trzeba postępować ina-czej
i za daleko poszedł
Jak świadczy Długosz Ja
giełło był żądny sławy i do-słownie
urzeczony blaskiem
kultury Zachodu Zdradzał
też szczególnego typu drażli-woś- ć
Krzyżakom przytrafi-ło
się kiedyś nieopatrznie
napisać że jego królewska
mość coś tam bystrym rozu-mem
łatwo pojmuje Wy-buchł
skandal Zakon musiał
się gęsto tłumaczyć
Znamienne że Jagiełło
miał całkowita możność ka
rania przestępstw nadużyć
władzy nawet w stosunku do
tych rycerzy którzy podczas
wojny nie stanęli na wyso-kości
zadania Czynił to w
doskonałej zgodzie z radą
koronną A więc nowy król
zastał w Polsce urządzenie i
atmosferę moralną wcale
jeszcze nie sprzyjającą bez
karności Ten ład dopiero z
czasem został zmarnowany
w początkach XV wieku pa-nowały
jeszcze stosunki zu-pełnie
zdrowe
Jagiełło w Krakowie nie
był u siebie i — co gorsze —
chyba nie zawsze był sobą
Z tego narodziły się począt-ki
nowego stylu rządzenia
U Kazimierza Wielkiego dba-łość'
o każdy grosz o włókę
gruntu stanowiły objawy naj-zupełniej
naturalne Dyna-sta
sprowadzony z Litwy
mógł się takiej zapobiegli-wości
wstydzić Trudno
zresztą zaprzeczyć że jemu
te rzeczy liczono by całkiem
inaczej niż "przyrodzonemu
panu" Korona polska zosta-ła
mu ofiarowana w chwili
dla niego ciężkiej Kazimie-rzowi
w niczym nie zaszko-dził
pogardliwy przydomek
"króla chłopów" nadany mu
przez szlachtę On mógł na-rażać
się na takie złośliwo-ści
— Jagiełło nigdy
Śląc do papieża pismo w
sprawie uniwersytetu Jagieł-ło
ani słowem nie wspom-niał
"o założycielu uczelni
Działał tak jak by chodziło
o rzecz w Krakowie nową
W tym postępku czuć żądzę
wyrośnięcia w oczach Zacho-du
a może i chęć przysłonię-cia
sobą wielkiego cienia '
Decyzje powzięte w 1385
roku w Krewię wytworzyły
całv niezmiernie powikłany
a zupełnie nowy splot oko- -
były dla pracy duszpaster
skiej elementem najpodat-niejszy- m
Do tego ducho-wieństwo
należące do warst-wy
rządzącej było z nią i z
jej polityką utożsamiane
Z czasem stało się jasne
dla wielu że kwestia sprawie
dliwości społecznej jest naj
bardziej palącym problemem
Ameryki Łacińskiej i że roz
wiązanie tego problemu po
za Kościołem może oznaczać
jego przegraną Próbowano
wiele środków Jednym z
najdrastyczniejszych aktów
było założenie przez Argen-tyńczyka
ks M Ramondetti
Ruchu Trzeciego Świata w
1068 r Księża należący do
tego zrzeszenia utożsamiają
się z losem biedoty urzą-dzają
protesty głodowe i pro-wadzą
strajki robotników
domagających się reform W
czasie jednej z demonstracji
policja zaaresztowała ks Ra-mondetti
i 46 innych księży
Zwolniono ich dopiero po
kilku dniach na interwencję
hierarchii Ich rewolucyjna
postawa wyraźnie ambarasu- -
je zamożnych konserwatyw
nych duchownych szczegól-nie
że ks Ramondetti nie-dwuznacznie
opowiada się za
socjalizmem i atakuje ostro
"występną naturę struktury
kapitalistycznej" Utrzymuje
się z pracy murarza a w wol-nym
czasie buduje sobie
chatkę obok mizernych dom-ków
biedoty mieszkającej na
skraju miasta Corrientes
Przykład przyszedł ponoć
z sąsiedniej Brazylii Kraj
ten wielkości nieomal Kana
rsrer
liczności Z nich wcale nie
ostatnią było to że powoła-ny
do Krakowa władca re-prezentował
system o wiele
bardziej pierwotny od eol-skiego
i to pod każdvm
względem Jedvnie zaoożv-czon- y
od Tatarów sDosób do-wodzenia
na polu bitwy sta-nowił
cenna nowość Ale
nodkomendnym Jagiełły pod
Grunwaldem był taki 'Zawi--
sza Czarny naprawdę nie
maiacy sobie równych w Eu-ropie
Inni polscy rvcer7e le-niej
lub gorzej dostrajali sie
do ie?o miary I oni właśnie
tworzyli siłę która rozstrzyg-nęła
o zwycięstwie
Wszystko to nie miałoby
może tak wielkiego znacze-nia
gdyby nie los który jak
by sie uwziął na Polskę
skomplikowane położenie
jeszcze bardziej utrudnił Ja-giełło
żenił sie cztery razy
przez trzydzieści osiem lat
daremnie wyglądając następ-cy
tronu Cały ten czas trwa- - ła niepewność co do dalszych
losów korony i dojrzewały
nowe koncepcje Postanowio-na
że na tron wstąpi Fryde-ryk
Hohenzollern syn mar
grabiego brandenburskiego
zaręczony z Jadwiga córka
Jagiełły i jego drugiei żonv
Anny Cylejskiej (wnuczki
Kazimierza Wielkiego) Pa- -
nowie rady koronnej szyko-wali
się do nowych przetar-gów
zamierzali oczywiście
postawie warunki i wytargo-wać
przywileje Plany ich
były zjawiskiem najnormal
niejszym w świecie Na tym
właśnie polegała wyższość
monarchii dziedzicznej nad
elekcyjna że każdy moment
obioru władcy dawał uprzy-wilejowanym
możność
uszczuplania prerogatyw ko-rony
i' wydatnego powiększa-nia
własnych praw Taka
norma występowała na całym
kontynencie "Elekcja czy to
w formie głosowania pow-szechnego
czy też najbar
dziej ograniczonego jakie
sooie tylko można wyobra-zić
to interes targ stręczy-cielstw- o Jej charakter wy-miany
jest tym bardziej han-dlowy
im mniejsza liczba
glosujących a większa waga
pojedynczego głosu" — pisze
iiamville opieraiac się na do-świadczeniach
Zachodu
31 października 1424 roku
nareszcie urodził się dzie
dzic w osobie Władysława
późniejszego Warneńczyka
Jagiełło miał wtedy siedem-dziesiąt
trzy lata Było za
późno na powrót do zapom-nianych
obumarłych w ludz-kiej
"świadomości pojęć praw:
nych W całej Polsce nie by-ło
już nikogo kto by pamię- tał rpk 1333 'czyli koronację
Kazimierza Wielkiego zwy-czajne"
następstwo syna do
ojcu Więcej niż dziewięć-dziesiąt
lat trwało faktyczne
prowizorium w sprawie d'o:
cjo Swicsta
dy czy Stanów Zjednoczo-nych
a o szybko powiększa-jącej
się ludności która za
kilkanaście lat wyniesie sto
milionów raz po raz wypły-wa
na szpalty prasy świato-wej
Ostatnie dwudziestolecie
stało w Brazylii pod znakiem1
niepewności politycznej i
społecznych tarć Ale w Bra-- I
zylii nie brak ludzi wielkiej
odwagi cywilnej którzy zda- -
ją sobie sprawę z powagi sy
tuacji Do nich należy kon-trowersyjny
arcybiskup Re-cif- e
Dom Helder Camara
Wyprowadziwszy się z pała-cu
zamieszkał skromnie jeź-dzi
autobusem oo chodzi
pieszo Jego ewangeliczny
tryb życia jest wyzwaniem
dla wielu opieszałych
Oświadcz} ł on publicznie że
w krajach słabo rozwiniętych
ekonomicznie istnieje kolo-nializm
wewnętrzny polega-jący
na tym że uprzywilejo-wani
obywatele utrzymują
nagromadzone majątki kosz-tem
nędzy reszty społeczeń-stwa
Ustrój w którym się
tak dzieje z pozoru jest pa-triarchal- ny
ale pod jego la-sa- dą
ukrywa się niewolnic-two
Zdaniem Arcybiskupa dzi-siejszy
świat jest bardziej niż
kiedykolwiek przedtem gwał-towny
Problem sprawiedli-wości
społecznej i pokoju
stal się palący Walcząc o nie
używa nie tylko swego wy-bitnego
talentu krasomów-czego
ale także środków ma-sowego
przekazu prasy ra-dia
i telewizji Wszędzie pod 2T
LOPIOW
tyczącej samej istoty ustro-ju
politycznego Tego najzu-pełniej
wystarczyło — idea
dziedzicznej monarchii zosta
ła w Polsce pogrzebana
Szlachta zgodziła się uznać
małego Władysława następ-ca
ale pod ściśle określony-mi
warunkami Kiedy król
spróbował zgodę cofnąć po- rąbano pergaminy mieczami
U schyłku życia Jagiełły
nie onTzadził-państwe- m lecz
magnacka oligarchia Jeżeli
sie pamięta o konkretnych okolicznościach trze
ba stwierdzić że tylko taki
wynik był możliwy Postarza-łego
Litwina całkiem przy-ćmił
Zbigniew Oleśnicki Cóż
w tym dziwnego? Krakowski
kardynał był indywidualno-ścią
wyjątkowo silna i miał
o trzydzieści kilka lat mniej
A ponadto jeszcze — co wię-cej
niż ważne — potrafił im-ponować
samemu papieżowi
Piusowi II wybitnemu pisa-rzowi
i humaniście
Litewska dynastia tylko w
takim razie zdołałaby może
utrzymać wodze i autorytet
gdyby miała dostatecznie
pewną odskocznię we włas-nej
ojcowiźnie Tymczasem
— wbrew pozorom wynika-jącym
z liczby kilometrów —
Kororta była materialnie sil-niejsza
od Wielkiego Księst-wa
Jegiellonowie zaprowa-dzali
na Litwie ład i postęp
opierając sie na Polsce a
nie odwrotnie
Nowy niezmiernie ustępli-wy
wobec magnatów i szlach-ty
styl rządzenia wydał roz-maite
skutki Jagiellońska
poczciwość budzi głęboką
sympatie Można sie nia na
wet zachwycać jako samo
istnym kształcącym poczu-cie
moralne literackim ob-razem
W tym też sensie
trzeba oceniać szlachetne sło-wa
Łukasza Górnickiego po-świecone
ostatnim chwilom
Zygmunta Augusta:
"Lat miał -- gdy umarł
pięćdziesiąt dwa bez kilku
niedziel Pan to był cnót
wielkich których wyliczać i
zdobić słowy mej głowy nie
jest lecz znajdzie się ten
kto to uczyni i na przykład
innym królom żywot jego na
piśmie poda iżby umieli in
szy królowie wolnym rozKa-zowa- ć
ludziom i mieć taką w
królowaniu miarę jaką on
miał"
Ale Andrzej Frycz Mod
rzewski też nie był teorety-kiem
tyranii Opinię jego
Ynamy:na gęby pychą na
dęte patrzeć na dorjyte szac-ie
się ogkdać takiej okrop-ności
takich okrutnie sro-gich
występków nie możesz
odegnać-Król- u jeśli nie bę-dzie"
poprawy obyczajów
praw sądów i kary odpo-wiedniej
zbrodnarzpm"
Oboje pisarze mieli rację
Trudno jednak zaprzeczyć
że Frycz' Modrzewski dalej
kreśla obecność Kościoła w
dramacie ludzi Oszczercy
nazywają go za to komuni-stą
albo nazistą A przecież
daleko mu do postawy inne-go- _
duchownego Ameryki Ła-cińskiej
ks Kamila Torreza
który w Kolumbii walczył z
bronią w ręku w antyrządo-wej
partyzantce A r c y-bisk- up
naucza że chrze-ścijanie
muszą zrezygnować
7 przemocy muszą wybrać
pacyfizm Dopiero wtedy po
każą że mają wiarę w siłę
prawdy sprawiedliwości i
miłości
Rozumiejąc niebezpieczeń
stwo konflagracji Ameryki
Łacińskiej z udziałem" wiel-kich
mocarstw zapalnym
młodym umysłom dwu rywa-lizujących
z sobą obozów po-litycznych
odradza udawanie
się do krajów niezaangażo-wanyc- h
aby tam wywoływać
zaburzenia Zamiast tego ka-że
im pozostać we własnym
kraju i uświadomić społe-czeństwo
syte że ono także
potrzebuje rewolucji kultu-ralnej
zdolnej doprowadzić
do ustanowienia nowej hie-rarchii
wartości nowej wizji
świata do globalnego pojmo-wania
ludzkich problemów
Bo tylko ludzie którzy w so
bie wypracują wewnętrzna
jedność ludzie o światowej
wizji i uniwersalnym sercu
staną się godnymi instru
mentami cudu bycia gwał--
townikami jak prorocy
prawdomównymi jak ChryS'
i tus i rewolucyjnymi jak
Ewangelia
FS
2T esz
patrzył i głębiej rzeczy są-dził
Udowadniać tego nieś'
tety nie potrzeba Efektowne zestawie
nia można' mieć bez trudu
Wystarczy trochę poszperać
w Książkach a od razu zbie-rze
się cała kupa wiadomo
ści o metodach rządzenia
królów Francji Anglii Hisz-panii
lub carów Moskwy
TTabsburg Tudor i Burbon
istotnie używali nawet nad-używali
zarówno koła jak
turmy Jednakże wspomnie-nia
o dziejach najnowszych
odebrały chęć grzebania się
w tych pouczających rea-liach
Z tej samej przyczy-ny
wskazana jest największa
ostrożność sądu
Ale całkowicie przemilczać
prawdy też nie wolno Oba
wiając się posądzenia o nac
jonalizm pominę postępki
władców obcych przytoczę
za to słowa Janka z Czarn-kowa
— naocznego świadka
— odnoszące się do Kazimie-rza
Wielkiego: "Był naj-sroższy- m
prześladowcą złych
grabieżców gwałtowników i
oszczerców Kto tylko popeł-niał'
łotrostwa lub kradzieże
chociażby to była szlachta
tego kazał ścinać topić gło-dem
morzyć Oszczerców
zpś gdy ich znajdował kazał
piętnować na twarzy rozpa-lonym
żelazem"
Historyczne dzieło Pias-tów
zasługuje na najwyższy
szacunek Ale niektórych
metod ich postępowania nie
powstydziłby się żaden z
Plantagenetow ani nawet
sam Ludwik XI
Jagiellonowie za daleko
poszli w kierunku człowie
czeństwa Nie jest to zbyt
optymistyczny wniosek że i
w tamtą stronę należało ost-rożnie
chadzać Stwierdźmy
więc tylko fakt i jego his
toryczny rodowód: to w Pol-sce
potomkowie Gedymina
wyzbyli się dawnej plemien
nej srogości Przyszło im od
razu się zetknąć z dorobkiem
tworzonym z wolna stopnio
we przez wieki Chcąc się
przystosować — przesadzili
Przemiany poniekąd ana
logiczne zaszły w życiu całe
go społeczeństwa Wielkiego
Księstwa Litewskiego Wy-stąpiły
w rozmaitych dziedzi
nach lecz zasada ciągle by
ła ta sama: nagły przeskok
który spowodował zakłócenia
i utratę własnej równowagi
Po unii Jagiełło Witold
później zaś Kazimierz Jagiel
lończyk nadali Litwie przy
wileje ziemskie Były one
zwykłym naśladownictwem
praw polskich Przytoczę te-raz
opinię Witolda Kamie-nieckiego
który trafił w sa-mo
sedno rzeczy:
"Przywileje generalne pol-skie
były poprzedzone przez
długi proces emancypacji
5nnłof7pfi5tu'a snnrl W57Pr-łi- -
Dókończeniena str 7' I
Wieści z Polski
Opracowane na podstawie prasy krajowej
SKAZANIE GWAŁCICIELI
Sąd w Koszalinie zakończył
proces przeciwko kilkunastu
młodocianym uczestnikom
gwałtów dokonanych w Wał-czu
na nieletnich dziewczę
tach Oskarżeni oni byli także
o udział w kilku kradzieżach
Sąd uznał winę oskarżo-nych
za udowodnioną i wy-mierzy!
sprawcom zbioro-wych
gwałtów kary: 18-letnie--
mu Jerzemu Głowackiemu —
10 lat pozbawienia wolności
20-letnie-mu
Tadeuszowi Paw-łowskiemu
i 19-letnie-mu
Ja-nowi
Zapale — po 8 lat po-zbawienia
wolności Jan Win-kowski
i Zenon Remisz otrzy-mali
kary po 5 lat pozbawie-nia
wolności a Aleksander
Matulewicz Włodzimierz Ol-szewski
Bogdan Chojnacki
Krzysztof Waszczuk i Zbig-niew
Sancewicz — po 4 lata
Wojciech Korytów ski — 3 la-ta
i Wincenty Tyszecki — 2
lata
Andrzej Remisz Edward
Fąckiewicz i Marian Budka
— ze względu na wiek —
umieszczeni zostaną w zakła-dach
poprawczych
NOWY TYP STATKU
Stocznia w Gdańsku przy-stąpiła
do budowy pierwszego
w świecie statku myśliwsko-rybackieg- o
23 takie jedno-stki
przeznaczone do połowu
ryb i polowań na foki zamó-wił
ZSRR
Statek zaopatrzony będzie
w urządzenia do połowów z
rufy a do polowań na foki
posłuży sześć plastykowych
lodzi z napędem wysokopręż-nym
KATASTROFA
TRAMWAJOWA
We Wrocławiu na ul Hub-ski- ej róg Glinianej z nie usta-lonych
przyczyn tramwaj linii
13 nie zatrzymał się na przy-stanku
i wjechał z dużą szyb-kością
na skrzyżowanie w wy- niku czego dwa pierwsze wo-zy
przewróciły się na jezdnię
Obrażenia odniosło 56 osób w
tym 7 — ciężkie Po opatrze-niu
49 osób odesłano je do
domu a pozostałe przewiezio-no
do szpitala
"ODKRYTE" PORTY
Flota Polskich Linii Ocea-nicznych
penetruje coraz to'
nowe "rejony i porty Ostatnio
"odkryte" zostały dla tej
żeglugi liniowej kolejne dwa
porty M S "Ilenrjk Jendza"
jako pierwszy statek pod biało-cze-rwona
banderą zawinął
do La Planachado w Peru po
ładunek oleju rybnego a
"Staszic" wpłynął do salwa-dorskieg- o portu Acajutla po
kawę S&$&ifiSttilf&SS
WAŻNE I
CO KTO LUBI?
Do najbardziej poszukiwa-nych
przysmaków należą: na
wyspach Pacyfiku — szarań-cza
W Brazylii — mrówki
W Kantonie — szczury i psy
Na Cejlonie — pszczoły W
Afryce Południoyiej — gą-sienice
Interesujące jest ze
Indonezyjczyk dla -- którego
największym przysmakiem
jest wędzony wąż za nic na
śvńeck nie weźmie do ust
królika
ZNA SIĘ I NA TYM Chińscy meteorolodzy
stwierdzili w teoretycznym
organie Komunistycznej Par-tii
Chin: "Jeśli będziemy stu-diować
filozofię Przewodni-czącego
Mao Tse-tung- a su-miennie
i bez przerwy jeśli
będziemy przestrzegać jego
rewolucyjnej linii będziemy
w stanie ciągle coraz lepiej
poznawać i opanowywać pra-wa
rządzące zmianami pogo-dy"
FASOLA-GIGAN- T
Dave Cooke był inżynie-rem
elektrycznym w Detroit
Cztery lata temu przeszedł
na emeryturę i przeniósł się
do Kalifornii gdzie zajął się
amatorską uprawą niezwyk-łych
'jarzyn Dowiedziawszy
się na przykład że w dżun-gli
Nowej Gwinei rośnie ol-brzymia
fasola sprowadził
jej ziarna i zasadził je uwa-żając
że klimat w Kalifor-nii
jest równie gorący jak na
tej wyspie' W rezultacie
otrzymał strąki wprost nie-wiarygodnej
długości bo na
3 do 4 stopy długie i ważą-ce
do 20 funtów Fasola w
nich jest jednak bez smaku
Tubylcy na Nowej Gwinei
przepadają za nią ale Dave
wątpiłaby Amerykanie przy
zwyczaili się do jej jedzenia
WZROST PRODUKCJI
Globalna produkcja prze
mysłu licząc w cenach sta
łych była w 1970 r w porów
naniu z 1960 r więcej niż
dwukrotnie większa Najwięk
szy wskaźnik dynamiki wzro-stu
produkcji uzyskały w tym
czasie województwa: warszaw
skie (3402 proc rok 1960 —
100 proc) rzeszowskie (3273
proc) i lubelskie (2860
proc)
W porównaniu z 1950 r
produkcja globalna przemy-słu
wzrosła w 1970 r w ca-łym
kraju 76 raza a w woje-wództwie
warszawskim 13 ra-zy
w rzeszowskim 17 razy i w
lubelskim 16 razy
W Warszawie produkcja
globalna przemysłu była w
1970 r 21 razy większa niż w
1950 r i 27 raza większa ni
w 1960 r
ROZBUDOWA FLOTY
W latach 1966-197- 0 osiąg-nięto
poważny rozwój mor-skich
portów handlowych i
morskiej floty handlowej
Przeładunki w portach by-ły
w 1970 r o 367 proc więk
sze niz w 1965 roku
Flota handlowa w końcu
1970 r składała się z 259 stat-ków
o łącznej nośności 19264
tys DWT i o łącznej pojem-ności
13119 tys BRT a wiec
była większa od morskiej flo-ty
handlowej pływającej pod
polską bandera w 1963 r o
63 statki oraz o 6568 tvs
DWT (o 517 proc) i o 4332
tys BRT (o 489 proc)
ZIMOWE REJSY
"Stefan Batory" odpływa z
Gdyni 23 grudnia do Nowego
Jorku Będzie to ostatni w
tym roku rejs "Stefana Ba-torego"
Po powrocie z tego rejsu do
Gdyni — co nastąpi 17 stycz-nia
1972 r "Stefan Batory"
rozpocznie swe rejsy trans-atlantyckie
Dwa pierwsze
rejsy (20 stycznia i 17 lute-go)
wykona on do Nowego
Jorku — dziewięć następnych
— do Kanady
BEZKRWAWE ŁOWY
Trwają odłowy żywej zwie-rzyny
którą kraje zachodnie
głównie Francja i Włochy im-portują
w celu zasilenia
swych łowisk Eksport ten
rozpoczęto od bażantów a
obecnie sukcesywnie wysyła
się zające i kuiopatwy Sprze-danych
zostanie ponad 90 tys
szaraków i ok 20 tys kuro-patw
"Bezkrwawe polowania" na
zające trwają także na Rze-szowszczyź-nie
województwie
zasobnym w zwierzynę W
ostatnim czasie odłowiono tu
700 żywych szaraków
i
NIEWAŻNE I
►vTVVvvvV5WvVV!ii
NAJWIĘKSZE JEZIORO
Największym jeziorem na
świecie jest Bajkał Długość
jego wynosi 636 km szero-kość
— 79 km Powierzchnia
jego wynosi tyle ile łączna
Belgii i Holandii W jezio-rze
Ujm żyje 1500 okazów
świata zwierzęcego z czego
70 proc nigdzie indziej nie
spotykanych
NAJCIĘŻSZY
AFRYKAŃCZYK
Najcięższy człowiek Afry-ki
Ralph Grant ważący 650
funtów zmarł w słynnym
szpitalu Grooie Schur w
Kapsztadzie gdzie dr Ber-nard
przeprowadził pierwszą
U ansplanlację serca
Kolos miał 190 m wzrostu
a obwód jego bioder wyno-sił
230 m W jego spodniach
mieściło się 5 dorosłych
mężczyzn Grant do ostatnich
dni jeździł własnym autem
i byk stała atrakcia iarmar
ków i festynów
MAKABRYCZNE KINO
W Paryżu otwarto kino
Styx które snecializuie nip f
i~n l„lattli—tm—ptln"Y„„ii„ti j4uilumwAu~j yr~u~- - I
( tzy rersonei Kina odziany
jest w kostiumy duchów" i
upiorów drzwi do toalety
otwiera przy pomocy komór-ki
fotoelektrycznej "kościo-trup"
Fotele przypominają
krzesła elektryczne zaś w
bufecie na cukierkach i bu
telkach z lemoniadą zndjdu- - ]
jc alp yiuniy napis: truciz- na"
BANDYTA-GENTLEMA- N
Do pewnego banku wszedł'
bandyta lat około 25 i gro- żąc rewolwerem zwrócił się'
do pięknej kasierki'bvmii
wydała pieniądze: Ta wręczy- - ~ rvUv uuimKmj vo-- s ( całował kąsjerkęw rękęi'--"
szyoKo moinit się z bankui
M MHI WlMfj1 J-IMlM-iŁln
"V tŚMŁw Iu—mWJA "Jt1!H £ &4£f£ć
S! r ?T"i"5r-#- -
T"? 1 i ' V art-- ? '
► 5 % "- - "V "5 --'
JŁ ?" ]—' w- -
lT--
- v _ C %%-- - "ww - --- !- -- -( A SAfc - f rf-- -- -s-aw-
&ajfaigaiĄłi-jjAtim! fmmmi '?-- £Z
M