000415 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
hE
i
b!
i
Mil
U
f
55553!S5S!%553 wtiswJ" """ ' "A " -- C""CV" Vi1T '' --w-w - V4 4 ł-- n ♦ iMr'
fiLL "ZWIĄZKOWIEC CZERWIEC (Jun) piątek 22 - 1973 NR 4
v"- -
u tik7
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnted nd Publlshed for etery Tuwday
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Official Organ of The Polish Alliance Friendiy Soclety of Canada
HM LopinsM — Chalrman of the iioard S Lasek — Secretary
) Editor in-Chl-eł
— B Hej denkom - General Manager — S F Konopka
Business Manager — R Frlkke
Subscrlptlon- - In Canada SIO 00 per jear In other Countrles $1100
Second clałs mail relstratlon number 1G73
! 1475 Queen Sł W Toronto 156 Ontario Tel 531-249- 1 531-249- 2
M6R 1A2
1 PRENUMERATA
Roczna w KanaJzie S10O0 m Zagranica — Roczna Sil 00
Półroczna s ńóO Półroczna $6 00
Kwartalna s 3o0 j Pojednczy numer 15c
W poszukiwaniu rozwiązania
Jak to się dzieje iż największe i najbogatsze państwo bardzo poważny kryzys gospodarczy? Bardzo
specyficzny zresztą Bo z jednej strony w Stanach Zjedno-czonych
kwitnie gospodarka podnoszą się szybko nie tylko
dochody wielkich przedsiębiorstw potężnych spółek prze
mysłowych i finansowych ale również ludzi pracy a z dru--t
giej jest kilkanaście milionów osób żyjących na najniższym
poziomie Bezrobocie mimo różnych pociągnięć utrzymuje
'się na wysokim poziomie Obroty handlowe USA maleją
rośnie więc deficyt w obrotach handlowych Dolar uważany
przecież do niedawna jako najpewniejsza waluta jako "że-lazna"
lokata kapitału jest teraz — po dwukrotnej dewa-luacji
na przestrzeni zaledwie roku — w Europie niechęt-nie
przyjmowany
Oczywiście jest to wynik braku zaufania do gospodar-k- i
amerykańskiej Nie jest to — jak wiemy — zjawisko no-we
ani też bezzasadne Z jednej strony zadłużenie Stanów
Zjednoczonych jest tak ogromne iż przestało być realne
Inaczej: wydaje się prawie niemożliwe aby Stany Zjedno-czone
były w stanie wywiązać się z tych długów
Naturalnie państwa — w odróżnieniu od firm prywat-nych
— nie ogłaszają bankructwa ale przez ciągłe opera-cje
finansowe swoich banków emisyjnych oraz innych in-stytucji
finansowych — odraczają w nieskończoność spłatę
zobowiązań
Rząd francuski wręcz zwrócił się do Stanów Zjedno-czonych
z wezwaniem podjęcia należytej akcji na giełdach
międzynarodowych dla utrzymania kursu swej waluty Fran-cuzi
nie ukrywali iż pewne banki w tym emisyjne oraz
wielkie koncerny międzynarodowe odpowiedzialne sa za za-mieszanie
na rynku finansowym gdyż one to wyzbywają
się gwałtownie dolarów Nie wymieniono ani tych banków
ani żadnych państw niemniej jednak oświadczenie francu-skie
jest wysoce znamienne
Wydaje się iż ono to spowodowało reakcję Stanów
w postaci zamrożenia cen większości arty-kułów
konsumpcyjnych na okres 60 dni Naturalnie jest to
akcja doraźna ale stanowiąca jednocześnie przedsmak pro-jektowanych
dalszych zarządzeń albo jak kto woli nowego
programu gospodarczego prez Nixona Należy tutaj przy-pomnieć
iż John Connally który był sekretarzem skarbu
w sierpniu 1971 r kiedy prez: Nixon ogłosił zamrożenie cen
i płac dodatkowe cło przywozowe zerwanie z podkładem zło-towym
dolara itp jest obecnie jednym z doradców prez
Nixona
Zakłada się iż to właśnie on zasugerował nową dra- -
styczną akcję która jest nawiązaniem do owej z sierpnia
1971 r która musiała zostać zmieniona pod naciskiem part-- 1
nerów handlowych USA Conally ustąpił ze stanowiska se--
kretarza skarbu co ogólnie uznano za pomyślny objaw
Oczekiwano iż polityka gospodarcza USA stanie się bardziej
' giętka Byłoby może przedwcześnie już obecnie twierdzić
' iż po dwóch latach zwyciężył jednak Conally że USA wej- -
dą na drogę izolacjonizmu gospodarczego że znajdą się
nieomal w wojnie gospodarczej z większością swoich do-- 1
stawców i odbiorców ale wiele zdaje się zapowiadać iż Wa-szyngton
zdecydowany jest do daleko idących reform które
na pewno odbiją się niekorzystnie na międzynarodowej wy--:
mianie handlowej
Trudno oczywiście mieć za złe USA — jak każdemu in--'
nemu państwu — które stara się ratować swoją własną go-spodarkę
Trudności amerykańskie nie ujawniły się wczo-raj
ale jeszcze podczas kadencji republikańskiego prez Ei-senhowera
Pod koniec swojej drugiej kadencji usiłował on
} np zahamować odpływ dolarów amerykańskich do Europy
' proponował zmniejszenie — i to poważne — personelu ame-rykańskiego
zatrudnionego względnie stacjonowanego (cho-dziło
o wojsko) w Europie ale musiał się z tego wycofać
l Jego demokratyczny następca prez John Kennedy wszedł
na inne tory Być może iż jego polityka gospodarcza dałaby
) doskonałe nawet rezultaty gdyby nie wplątanie się w bez-- '
nadziejną wojnę w Indochinach
Ani Kennedy ani w znacznie większym stopniu Johnson chcieli wyciągnąć należytych gospodarczych wnios-ków
z nowego stanu rzeczy to jest militarnego zaangażowa-- [
nia się w Indochinach Skoro rozkręciło sie gwałtownie —
Kennedy w pierwszym rzędzie — badania kosmiczne a więc
- przeznaczono olbrzymie sumy na szkolenie sprzęt itp dla
r podróży planetarnych Johnson gospodarkę zbrojeniową aby
' mieć sprzęt do działań w Wietnamie — to naturalnie nale-- [
żało z miejsca nie tylko ograniczyć wydatki na wiele in-nych
celów ale przede wszystkim podwyższyć wszystkie po-- 1
datki i nałożyć specjalną kontrybucję na producentów
sprzętu zbrojeniowego których zyski gwałtownie wzrosły
Tego rodzaju akcja zabezpieczyłaby pozycję dolara na ryn-k&c- h
pieniężnych
Ale prezydenci Stanów Zjednoczonych zamiast podwyż-szać
podatki drukowali nowe banknoty Zamykali oczy na
rzeczywistość i to musiało pewnego dnia doprowadzić do
katastrofy
Jakie wyjście znajdą doradcy prez Nixona nie sposób
przewidzieć Pewne jest jednak jedno że dla zahamowania
inflacji trzeba gwałtownie zmniejszyć wydatki trzeba za-cieśnić
pasa a to znaczy nie tylko obniżenie wydatków na
cele wojskowe ale i inne Przestawienie się gospodarki
wojennej na pokojową nie może się w obecnym stanie rze
czy obejść bez spadku zatrudnienia Zresztą ilość poszuku-jących
pracę wzrośnie automatycznie wskutek zakończenia
działań' wojennych a więc masowych zwolnień z sił zbroj-nych
Dalej zmniejszy się stan wojska po zniesieniu przy-musowego
poboru
Gdyby Stany Zjednoczone nie były tak wielkim ryn-kiem
zbytu i tak ogromnym dostawcą dla wielu państw —
trudności ich nie miałyby wpływu na sytuację w innych
państwach 'Jest jednak inaczej Sytuacja gospodarcza USA
wywiera szczególnie silny wpływ na sytuację w Kanadzie
gdyż związki gospodarcze między obu państwami są bardzo
ścisłe znacznie ściślejsze aniżeli na polu politycznym
Nowe plany i formy działania
Jest takie francuskie przy-słowie
które głosi: plus ca
change plus c'est la meme
chose — im więcej się zmie-nia
tym bardziej pozostaje
takie "same Przysłowia są —
jak utrzymuje się powszech-nie
— mądrością narodów
ale wobec iż jest francuskie
nie wiem w jakim stopniu
stosuje się do Polski Chyba
najlepiej będzie gdy każdy
sobie sam odpowie na to py
tanie Przysłowie to prześla-dowało
mnie niemal stale i
niekiedy nawet próbowałem
wyciągnąć wnioski ale oka-zało
się iż czasami doskonale
pasowało do rzeczywistości
polskiej' to znów okazywało
'się absolutnie błędne Zda-rzały
sie takie konfrontacje
nieraz kilkakrotnie w ciągu
dnia Dyktowało to daleko
posuniętą powściągliwość:
słuchaj patrz ale nie snuj
wniosków w myśl — dla od
miany włoskiego przysłowia1
chi va piano va sano — kto
kroczy powoli przybywa na
miejsce zdrowo
O Tow "Polonia" wszę-idzi- e
głośno we wszystkich
i Poloniach W jednych ciska
I się gromy pod jego adresem
co jednak nie przeszkadza w
utrzymywaniu z nim dyskret
nych kontaktów a nawet
wykorzystywaniu jego usług
Jedni składają oficjalnie wi-zyty
inni cichaczem nie za-pominając
pozostawić dat
ków na cele sugerowane
przez przedstawicieli "Polo-nii"
Jedni przesadzają w o-cen- ach
Tow "Polonia" pod-czas
gdy inni nie doceniają
go Zapewne można obecnie
stwierdzić iż stowarzyszenie
to czy organizacja znajduje
się w stanie pełnej reorgani-zacji
Można nawet powie-dzieć
przebudowy i rozbudo-wy
I warto o tym wiedzieć
— Bardzo chciałby zoba-czyć
się z Panem pan mini-ster
Adamski Zapewniam
Pana że warto by Pan z nim
porozmawiał — usłyszałem w
loku rozmowy
W zasadzie nie odrzucałem
żadnych zaproszeń na spot-kania
ale oczywiście stara-łem
się przyjmować te które
uważałem za ciekawe dla
mnie Ze skruchą wyznałem
moim rozmówcom iż nie
wiem na czele jakiego resor-tu
stoi ten pan i dlaczego
chciałby ze mną rozmawiać
Nie popadłem między dygni
Kanada oczach bacznego podróżnika
Autor bkailwkiał tywgoKdnaina1d9z6i9e '
roku Został zaproszony do
wygłoszenia pierwszej pre-lekcji
w ramach Adam Mic-kiewicz
Memoriał Lectures
w Carleton University w Ot-tawie
Przygotowano mu jed-nak
wielką turę odczytową
która zawiodła go od Hali-fa- x
do Vancouver żaden
gość-wykładow- ca Polski nie
pobił dotychczas rekordu
przezeń ustanowionego Miał
bowiem prelekcje prowadził
seminaria w kilkunastu wyż-szych
uczelniach a niezależ-nie
od tego spotkał się z nie-zliczoną
ilością ludzi Miał
jeszcze czas na spotkania ro-dzinne
bo Woźniakowski ma
krewnych na całym niemal
świecie
Powiedzmy razu iż jest
to postać wręcz wyjątkowa
Erudyta fenomenalny Zna
się na tylu sprawach jest
tak ogromnie oczytany iż
wprawia nawet nielichych
molów książkowych w zakło-potanie
Kiedy ktoś wyraża
czy p"odziw po-spiesznie
wyjaśnia że prze-cież
od kilkunastu lat zajmu
je się tym zagadnieniem a
więc naturalnie musiał odpo-wiednio
wiele czvtać oglądać
itd Jest dyrektorem wydaw-nictwa
"ZNAK" w Krakowie
i członkiem redakcji oraz
współpracownikiem "Tygod-nika
Powszechnego" i mie-sięcznika
"Znak" Ponadto
wykłada historię sztuki na
KUL--u i wygłasza prelekcje
w KIK Inteligencji
Katolickiej) A jeśli do tego
dodamy że wcale często ma
zawodowe wypady zagranicz-ne
to jak najbardziej uzasa-dnione
będzie pytanie: jak
on to wszystko jest w stanie
dokonać?
Jacek Woźniapkroewleskgientejmest
rozmówcą Zadziwił wszyst-kich
swoim nieskazitelnym
językiem angielskim a wobec
tarzy i odpowiedzialny jes-tem"
tylko za gazetę "Związ-kowiec"
Poinformowano mnie iż p
Wiesław Adamski jest jed
nym z pięciu lub sześciu wi- - J
ceministrów spraw zagranicz-nych
którego skierowano na
stanowisko sekretarza gene-ralnego
Tow "Polonia" Już
to samo naturalnie ustawia
tę komórkę na innej płasz-czyźnie
Ale wraz poszły pój-dą
— inne zmiany Jeden
rozmówców przypuszczalnie
dla wzmocnienia mej cieka-wości
dołał: To fantastyczny
człowiek Z mego pokolenia
Chodziło oczywiście o ge-nerację
30-40ilatk- ów Z chę-cią
przyjąłem sugestię a wo-bec
tego jeden z moich roz-mówców
zajął się uzgodnie-niom
terminu
Po wstępnej wymianie
grzecznościowych słów roz
winęła się długa rozmowa I
Ale nim przystąpiliśmy do
spraw polonijnych toczyła
sie wokół literatury Mój
rozmówca jest bowiem z wy-kształcenia
polonistą i złożył
właśnie pracę habilitacyjna
na temat twórczości Leona
Kruczkowskiego Nie jest to
autor którym się zachwy-cam
ale rozmowa na jego
temat pozwala na przygoto-wanie
się do dalszej dysku-cj- i
Wspominam iż chyba naj-lepsza
jego pozycją jest sztu-ka
"Pierwszy dzień wolno-ści"
którą widziałem przed
kilku laty w Warszawie Je-steśmy
już wiec przy proble-mie
niemieckim końcu woj-ny
repatriacji itp
Mój rozmówca wysoki
bardzo przystojny doskonale
ubrany o nienagannych ma-nierach
swobodny ale i opa-nowany
opowiada o swoich
orzeżyciach z lat wojny Jak
to Niemcy zamordowali jego
ojca zabili starszego brata
'tórego dowód osobisty przy-ia- ł
by móc jako nieletni wy-rostek
pracować ulżyć mat-"- e
Oczywiście takie przeży-cia
nie pozostają bez śladu
Mówię iż jest sporo Pola- -
ków którzy doznali podob-nych
strat ze strony sowiec
kiej
Po dłuższej chwili milcze-nia
mój rozmówca słusznie
'auważa iż istotne są realia
na których trzeba budować
przyszłość
Mówi że zjazd członków
Tow "Polonia" który odbę
tego muszę dodać iż równie
świetnie włada kilkoma języ-kami
Ale mimo to nie w tym
jego siła Jest doskonałym
publicystą a może jednak do-skonalszym
jeszcze history-kiem
sztuki Przypuszczalnie
Woźniakowski zaprzeczy tej
tezie i będzie dowodził że
zajmuje się właściwie małym
wycinkiem malarstwa: krajo-brazem
Ale to będzie tylko
jeszcze jeden przyczynek do
jego przysłowiowej skromno-ści
Woźniakowski jest bystrym
obserwatorem Jego ogromna
wiedza inteligencja znajo-mość
ludzi powoduje iż jego
relacje są zawsze pasjonują-ce
Zarówno te z różnych po-dróży
zagranicznych jak i
wypraw krajowych omówie-nia
książek czy filmów Jest
ostrym polemistą i w szer-mierce
nie oszczędza nawet
najlepszych przyjaciół
"Zapiski kanadyjskie" są
częściowym plonem krótkie-go
pobytu w Kanadzie W
nieco szerszych ramach uka-zały
sie one w kilku nume-rach
miesięcznika "Znak"
Relacje jego okazały się tak
i interesujące iż otrzymał kil-ka
ofert wydawniczych Prz-yjął
tę która gwarantowała
nie tylko najwyższy nakład
ale i najrychlejszą publik-acje
Nie szukajmy specjalnych
określeń dla formalnej cha
rakterystyki tej publikacji
ie jest to ani reportaż ani
książka podróżnicza ale po
prostu' jedna z najlepszych i
najciekawszych relacji obiek
tywnego obserwatora Autor
wprawdzie głownie' obracał
się w środowisku uniwersy-teckim
ale miał sposobność
bywać w różnych domach w
niektórych organizacjach itp
Naturalnie opowiada o
tym co jego najbardziej ude-rzało
Musimy jeszcze dodać
że Woźniakowski przed odlo- -
tern do Kanady był krótko w
Jacek Woźniakowski: Zapiski kanadyjskie — Iskry
Warszawa 1973 r słr 312
z
od
zdziwienie"
(Klubach
z
z
I znowu wPolsce (4)
dzie się 15 maja uchwali no-- 1
wy statut że rząd przyznał
Towarzystwu status instytu-- j
cji wyższej użyteczności pub
licznej W ciągu kilku mie-sięcy
Tow "Polonia" otrzy-ma
odpowiedni lokal a mia-nowicie
gmach dawnej Re-sursy
Obywatelskiej Min
Adamski kładł nacisk na mistą Wiem natomiast iż sy-działaln- ość na polu kultural- - tuacja nie zmieni się z dnia
nniyemblikstkóiree Wjesftormmuie sjzackzegnóałj-- -- j na dzień Obie strony muszą umieć w wielu wypadkach za-bardz- iej zdecydowanej za-pomn- ieć o przeszłości gdyż
przeczył jakoby organizacja ' ob:e strony popełniły błędy
zamierzała prowadzić akcje I
polityczne jakoby chciała l My ne będziemy fawory-"nawracać- "
emigrantów 5 nych ? zwalcz?c przeprowadzać podziały Stoi t?Z '° 2amemny sie
na stanowisku że jesteśmy "Jrącac " sP™y wewnetrz- -
nMiiralUwaiwmi u-71prln-fp
P°37Czegolnch Polonii
- ot
rdzennymi ODywaieiann in-nych
państw wobec których
obowiązuje nas pełna lojal- -
U osć że uczestniczymy w żv- -
iciu politycznym Kraiu za
mieszkania żyjemy w od-imiennych
warunkach w in
nych systemach społeczno-politycznyc- h
i inaczej nieja-ko
patrzymy na świat oce-niamy
różne zjawiska Nie
jest celem "Polonii" wywo-dził
dalej mieszać się w te
sprawy Pragnie natomiast
by Polonie zagraniczne ko
rzystały z wielkiego dorobku
kulturowego narodu polskie-- ' ogę jednak już dziś Pa-g- o
z którego przecież wywo- - na poinformować że nie o-d- zą
się Mówił o osiągnie-'graniczym- y się do zmian per-ciach
na polu naukowym i sonalnych Przypuszczam że
gospodarczym Ludzie pocho-pon- a Pan naszych pracow-dzeni- a
polskiego nie maja 'ników naukowych którzy o-wi- ęc
powodu wstydić się pracowywać beda poszczegól-kraj- u
swoich przodków ne problemy Każdy w swo- -
Uważam iż stanowisko pol- -
jskie w świecie w poszczegól
nych dziedzinach zapewne
pomaga Poloniom Mają się
czym szczycić pochwalić
— Któż jeśli nie Polonia
może stać się pomostem mię-dzy
krajami osiedlenia a
Polska? Macie przecież ku te-mu
wiele danych ale chciej-cie
jednocześnie obiektywnie
i bez wszelkich uprzedzeń pa-trzeć
na naszą polska rzeczy
wistość Dla mnie są to spra- -
wy nowe Zajmowałem sięmiamy — to w danym przy-dotychcz-as
sprawami kultu- - padku nie znaczy jednak iż
ralnymi w centrali związków' wyłącznie Tow "Polonia" —
zawodowych ale rozpracowu- - instytucje badawcze ale o
jemy program działania Nie tym na pewno już Pan wie
fikcyjny ale realny Jestem
przekonany że zjazd 15 ma-ja
w pełni zatwierdzi nasze
przedłożenia Przyznaję że
(plan nasz jest ambitny ale
ma wszelkje szanse realiza-cji
Zapewniam Pana iż mam
Anglii i Szkocji i jego zapis-ki
z tej wizyty są równie ka-pitalne
jak późniejsze z Ka-nady
Co najbardziej uderza w
tych "Zapiskach" to zdolność
wyłowienia i ujęcia najbar-dziej
istotnych zasadniczych
problemów Przy czym Woź-niakowski
bynajmniej nie
ucieka się do zakamarków
historii czy innych nauk Nie
filozofując- - — a nawet nie
polemizując — potrafi jasno
relacjonować wcale skompli-kowane
zagadnienia jak np
adaptację więcej integrację
młodego pokolenia a więc
dzieci polskich rodziców uro
dzonych poza granicami Pol-ski
wychowanych w Anglii
Francji Kanadzie czy USA
Autor nie stawia nikomu
cenzurek Opowiada tylko
W czasie swej tury objazdo-wej
spotykał przecież tóż-nyc- h
ludzi i zawsze głównym
tematem rozmów była Pol-ska
Jej przeszłość i teraź-niejszość
Woźniakowski czo-łowy
publicysta i działacz ka-tolicki
nie ukrywa afrontów
z jakimi sie spotkał podej
rzeń wobec jego katolicyzmu
bo przecież przybył z komu-nistycznej
Polski
Kanadą jest zachwycony
Podziwia kraj i ludzi Styl
życia Notuje iż zaledwie kil-ka
spotkań było przykrych
ale wszystkie inne bardzo mi-łe
Woźniakowski tylko
i powierzchownie do-tyka
problematyki polonij-nej
wykazując jednak znajo-mość
przedmiotu Inne za-gadnienia
bardziej go fascy-nowały
A przede wszystkim
ludzie: ich tryb życia przy-tod- a
oświata i szkolnictwo
Ciekawość zagnała go aż da-leko
na Północ gdzie zetknął
się z Indianami i Eskimosa-mi
"A wszystko to opisane jest
barwnym językiem Pyszna
lektura Niejeden polski Ka
pełne poparcie zarówno
pierwszego sekretarza KC
Gierka jak i premiera Jaro- -
szewicza Naturalnie wiele
będzie zależało od elementu
ludzkiego który będzie miał
realizować nasze postanowie-nia
przygotowywać dalsze
plany projekty Jestem opty- -
nrsrrninmi Mitnmlimt
1 Hniiit uaiuuiidSL u
wszystkie zrozumiały iż ist-nieje
płaszczyzna dla współ- - inn - !"_"il_:l_ 11 i llch kraJ0W osiedlenia i--
APol
ski Coz więcej mogę Panu
powiedzieć?
— Nie będę Panu stawiał
żadnych dalszych pytań ale
umówmy się na rozmowę na
dzień przed moim powrotem
dobrze?
— Zgoda Już notuję w
swoim kalendarzyku a odno-śnie
godziny porozumiemy
' sie telefonicznie
lei akademickiej specjalno
sci Dedzie rozszerzony za- -
równo Zarząd jak i prezy- -
dium Przypuszczam iż nie
popełnię przestępstwa komu-nikując
Panu iż w naczeln-nyc- h
władzach nie zabraknie
przedstawicieli Kościoła
Zwróciliśmy się z odpowied-nimi
sugestiami pod adresem
Hlku wybitnych duchownych
i mamy nadzieje iż Episko-pat
udzieli im swej zgody
Dodam jeszcze iż urucha- -
albo też- - trafi do odpowied- -
nich źródeł
— Podtrzymują swoją pro--
pozycję a wobec tego1 do wl
dzenia
j — Tak jest Do widzenia
do następnego spotkania
nadyjczyk przekona się przy
lekturze tej książki iż Woź-niakowski
wie więcej o Ka-nadzie
aniżeli on
BH
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Nr 5 — maj 1973 r
zawiera min następujące po-zycje:
George Orwell: O wolności
prasy
Włodzimierz Odojewski: Po-dróż
Juliusz Mieroszewski: Futu- -
roLogia Chin
Dominik Morawski: Kores-pondencja
z Rzymu
Brukselczyk: Widziane z Bru-kseli
Adam Bromberg: ZSRR a
Konwencja Genewska
Lubow Czuma: Apel do Rady
Państwa z poparciem kar-dynałów
Wyszyńsgiego i
Wojtyły
Grażyna Nowak: List z Lon-dynu
Andrzej Bohomolec: Kaplica
Matki Boskiej Dalekich
Mórz
Jerzy Horzelski: świat nie-trwałego
firmamentu
Benedykt Heydenkorn: Ka-nadyjska
problematyka
etniczna: polonica
Maria Danilewiczowa: Krajo-we
nowości wydawnicze
Janusz Laskowski: Tadeusz
Święcicki
W dziale "Sąsiedzi" znaj-dujemy
min wysoce intere-sujący
memoriał ukraiński
do VI Zjazdu PZPR i komen-tarz
do niego Edmunda Hu-lewicza
Numer uzupełniają Wyda-rzenia
miesiąca Komunikaty
Listy do Redakcji i Humor
krajowy
Numer objętości 160 stron
Cena pojedynczego egzem-plarza
$200
Do nabycia W KSIĘGARNI
"ZWIĄZKOWCA"
Na składzie jeszcze pewna
ilość poprzednich numerów
"Kultur}-- "
w
margi-nesowo
1 WIEŚCI z
J Jpracowane na podilawie prani Israjowej
STAN BUDOWNICTWA
Tempo pracy na budowach
nie słabnie W ciągu pierw-szych
5 miesięcy br przeka-zano
do użytku blisko 2150
tys m kw pow użytkowej
mieszkań czyli niemal 50 tys
lokali mieszkalnych Wynosi
to ponad 33 proc tegorocz-nych
zadań W analogicznym
okresie ub r wykonano 1761
tys m kw pow użytkowej
mieszkań
Największe zaawansowanie
zadań rocznych notuje się w
województwach koszalińskim
olsztyńskim i poznańskim na-tomiast
w krakowskim war-szawskim
i mieście Lodzi sy-tuacja
jest w dalszym ciągu
napięta Laczna wartość pro-dukcji
budowlanej wyniosła
16 mld zl czyli ok 40 proc
wartości przewidzianej na br
INAUGURACYJNY REJS
Z nowej przystani w porcie
gdańskim odpłynął do Helsi-nek
prom Polskich Linii Ocea-nicznych
"Gryf" inaugurując
regularne połączenie promo-we
między Polska i Finlandią
"Gryf" zawijać będzie dwa
razy w tygodniu do Gdańska
i Helsinek zabierając 300 pa-sażerów
i 120 samochodów
osobowych lub 18 dużych cię-żarówek
Linia Gdańsk — Helsinki
I jest po linii świnoujście —
Ystad drugim polskim połą-czeniem
promowym na Bał-tyku
I OCHRONA RYBOSTANU
Państwowe gospodarstwa
rybackie Zagłębia Miedziowe-go
dzięki rygorystycznej o- -
chronie środowiska wodnego
przed zanieczyszczeniami in-tensywnemu
zarybianiu i ra-cjonalnej
pielęgnacji zbiorni-ków
osiągają coraz lepsze wy-niki
w hodowli poszukiwa-nych
gatunków ryb słodko-wodnych
W bież roku gospodarczym
wyeksportowano stąd 120 ton
karpia i 10 ton węgorza do
NRF oraz 500 kg raków do
Szwecji i Francji
STAN OSZCZĘDNOŚCI
Stan wkładów pieniężnych
ludności osiągnął w dniu 31
maja 1973 roku 161 mld 215
I WAŻNE I
"MORSKA POCZTA"
W ciąga ostatnich 10 lat
do tvód Oceanu Spokojnego
lorzucono 900000 zalakowa-nych
butelek z listami Wrzu-cali
je nie tylko manjnaue
i wędiowcy których statki
zatonęły! Od 1963 r uczeni
oceanolodzy rozpoczęli wrzu-canie
hermetycznych pojem-ników
do oceanu aby w ten
sposób zbadać nradu mor- -
i sine Obecnie ]uz 37 kiajów
! bieize udział w operacji
I "poczta morska" Uczeni
wrzucają pojemniki w róż-iiyc- h
stronach świata a kra- -
je które je odnajdują infor-hnuj- ą
pozostałe
Badania wykazały że mię-dzy
wszystkimi kontynenta-mi
przepływają prądy mor-skie
1 tak jeden z 50 tys po-jemnikó- io
wrzuconych w Da-karz- e
(Senegal) w czerwcu
1967 r wyłowiony został u
wybrzeży Kanady we wrześ-niu
1972 r Inny pojemnik
wyrzucony w tym samym
czasie 10 Ostendzie Belgia)
wyhioiono w styczniu 1969 r
niedaleko Murmańska
W TROSCE O GOŚCIA
Nocne bary w San Franci-sco
stosują od niedawna
środki ostrożności zapobie-gające
upadkom wstawionych
gości z icysokich stołków
przy barze Jeśli uważny bar-man
zauważy ze któryś z go-ści
za bardzo się kiwa naci-ska
guziczek i przed wsta-wionym
obywatelem zapala
się świetlny napis: "Proszę
zapiąć pas bezpieczeństwa"
COŚ DLA ŁYSYCH
Prasa hiszpańska doniosła
że 68-letnie- mu mieszkańco-xv- i
Saragossy — Juanowi
Rocco który od ponad 35 lat
był kompletnie łysy obecnie
zaczęła rosnąć bujna czupry
na Uszczęśliwiony Rocco za
puścił tak długie włosy ze
surowy policjant ukaiał go
mandatem za "noszenie bez-wstydnej
fryzury hippiesa"
Rocco przypisuje odzyskanie
czupryny diecie z rzeżuchy
którą mu doradziła wiejska
Ziiachorka
POLSKI I
Cosesoscoosoooscoososooocosoocoaoooososeoosg
min złotych w tym na ra-chunkach
oszczędnościowych
155 mld 672 min zl a na ra-chunkach
bieżących i rozlicze-niowych
— 5 mld 543 min
złotych
W maju 1973 r wkłady
pieniężne łącznie z wartością
premiowych i oprocentowa-nych
bonów wzrosły o 2 mld
674 min złotych a w okresie
5 miesięcy br — o 16 mld
634 min zl
ZAGROŻENIE TRWA
Z każdym rokiem zmniej-sza
się liczba wypadków spo-wodowali)
eh manipulowa-niem
przy groźnych pozosta-łościach
z czasów wojny —
niewypałach
Jak wynika z danych —
tylko w ub r — ludność
zgłosiła ponad 11 tys miejsc
na których znajdowały się
niewypały Skierowano tam
patrole saperskie które nie-bezpieczeństwo
usunęły roz-brajając
tysiące sztuk grana-tów
m in pocisków artyleryj-skich
i bomb lotniczych
Choć liczba wypadków
zmniejsza się — to niebezpie-czeństwo
nadal istnieje Co
pewien czas opinia publiczna
alarmowana jest prasowymi
komunikatami o wypadkach
w których giną i odnoszą
obrażenia najczęściej dzieci
Większość wypadków powo-dowana
jest beztroską lekko-myślnością
i lekceważeniem
niebezpieczeństwa
BADANIA WÓD BAŁTYKU
W Darłowie utworzono sta-cję
doświadczalną wydziału
rybactwa morskiego Akade-mii
Rolniczej w Szczecinie
Placówka w Darłowie włą-czyła
sie do kompleksowych
badań wód Bałtyku południo- -
i w ego Prowadzi prace z za-kresu
biologii ryb ich wędró
wek odżywiania chorób itp
Pracownicy stacji rozwijają
także badania z zakresu o-chro- ny
naturalnego środowi-ska
człowieka Min badają
zanieczyszczenia ujścia rzeki
Wieprzy do morze zanieczysz-czenia
plaż wpływ zanieczy-szczeń
t
na ryby ptactwo oraz
zwierzęta żyjące w strefie
i przybrzeżnej
NIEWAŻNE
PEDAGOGICZNE
ZALECENIE
W Stanach Zjednoczonych
wznowiono niedawno modny
przed 50 laty bestseller Emi-l- y
Post pt "Etykieta" Wśród
rad na lemat wychowania
dzieci znajduje się m in ta-kie
zalecenie pedagogiczne:
"Rodzicom nie wolno kłócić
się w obecności dzieci po-winni
10 każdej sytuacji za-chowywać
nawzajem swój
autorytet Gdy dziecko mó-wi:
"Tatuś powiedział że
mam skoczyć do otworu win-dy"
to odpowiedź matki po-winna
bi zmieć: "Wobec tego
musisz to zrobić kochanie"
LEPY NA SZCZURY
Nowy sposób walki ze
szczurami polega na ich
chwytaniu tak jak muchy
na lepy Wynalazca amery-kański
i 10 jednej osobie pro-ducent
oferuje swoim klien-tom
szerokie pasy filcu nasy-conego
specjalnym środkiem
klejącym Zgodnie z instruk-cją
pasy te należy układać
10 poprzek ścieżek po któ-rych
szczury biegają najczę-ściej
i mocno je przymoco-wać
Substancja którą jest
przymocowany tak mocno
klei że jeżeli szczur dotknie
się takiego pasa nawet tylko
jedną nogą to nie jest już w
stanie jej odeiwać
KUSZĄCY ZAPACH
Pod nazyją "Odeur d'ar-gent- "
("Zapach pieniądza")
pokazały się w Paryżu nowe
perfumy dla panów Wydzie-lają
one typowy zapach bank-notów
Firma reklamuje
swój nowy wynalazek w ten
sposób: — Pan używający
tych perfum pachnie tak
jak może pachnieć jedynie
wielki kapitalista
ABY WYŁADOWAĆ ZŁOŚĆ
W gmachu jednego z am-sterdamskich
urzędów po-datkowych
zainstalowano bo-kserskie
piłki treningowe
Na piłkach tych wiszących
v) poczekalniach interesanci
mogą rozładować swoją złość
zanim wejdą do' pokoju refe-renta
'coasGoscoeecccc&sosesseoseo&scoeosooeeosoeo
-- " ' "V 1 --- Z'~'~' 3TT-- T --
_
-- K -- -
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, June 22, 1973 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1973-06-22 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2001012 |
Description
| Title | 000415 |
| OCR text | hE i b! i Mil U f 55553!S5S!%553 wtiswJ" """ ' "A " -- C""CV" Vi1T '' --w-w - V4 4 ł-- n ♦ iMr' fiLL "ZWIĄZKOWIEC CZERWIEC (Jun) piątek 22 - 1973 NR 4 v"- - u tik7 "Związkowiec" (The Alliancer) Prlnted nd Publlshed for etery Tuwday and Frlday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Official Organ of The Polish Alliance Friendiy Soclety of Canada HM LopinsM — Chalrman of the iioard S Lasek — Secretary ) Editor in-Chl-eł — B Hej denkom - General Manager — S F Konopka Business Manager — R Frlkke Subscrlptlon- - In Canada SIO 00 per jear In other Countrles $1100 Second clałs mail relstratlon number 1G73 ! 1475 Queen Sł W Toronto 156 Ontario Tel 531-249- 1 531-249- 2 M6R 1A2 1 PRENUMERATA Roczna w KanaJzie S10O0 m Zagranica — Roczna Sil 00 Półroczna s ńóO Półroczna $6 00 Kwartalna s 3o0 j Pojednczy numer 15c W poszukiwaniu rozwiązania Jak to się dzieje iż największe i najbogatsze państwo bardzo poważny kryzys gospodarczy? Bardzo specyficzny zresztą Bo z jednej strony w Stanach Zjedno-czonych kwitnie gospodarka podnoszą się szybko nie tylko dochody wielkich przedsiębiorstw potężnych spółek prze mysłowych i finansowych ale również ludzi pracy a z dru--t giej jest kilkanaście milionów osób żyjących na najniższym poziomie Bezrobocie mimo różnych pociągnięć utrzymuje 'się na wysokim poziomie Obroty handlowe USA maleją rośnie więc deficyt w obrotach handlowych Dolar uważany przecież do niedawna jako najpewniejsza waluta jako "że-lazna" lokata kapitału jest teraz — po dwukrotnej dewa-luacji na przestrzeni zaledwie roku — w Europie niechęt-nie przyjmowany Oczywiście jest to wynik braku zaufania do gospodar-k- i amerykańskiej Nie jest to — jak wiemy — zjawisko no-we ani też bezzasadne Z jednej strony zadłużenie Stanów Zjednoczonych jest tak ogromne iż przestało być realne Inaczej: wydaje się prawie niemożliwe aby Stany Zjedno-czone były w stanie wywiązać się z tych długów Naturalnie państwa — w odróżnieniu od firm prywat-nych — nie ogłaszają bankructwa ale przez ciągłe opera-cje finansowe swoich banków emisyjnych oraz innych in-stytucji finansowych — odraczają w nieskończoność spłatę zobowiązań Rząd francuski wręcz zwrócił się do Stanów Zjedno-czonych z wezwaniem podjęcia należytej akcji na giełdach międzynarodowych dla utrzymania kursu swej waluty Fran-cuzi nie ukrywali iż pewne banki w tym emisyjne oraz wielkie koncerny międzynarodowe odpowiedzialne sa za za-mieszanie na rynku finansowym gdyż one to wyzbywają się gwałtownie dolarów Nie wymieniono ani tych banków ani żadnych państw niemniej jednak oświadczenie francu-skie jest wysoce znamienne Wydaje się iż ono to spowodowało reakcję Stanów w postaci zamrożenia cen większości arty-kułów konsumpcyjnych na okres 60 dni Naturalnie jest to akcja doraźna ale stanowiąca jednocześnie przedsmak pro-jektowanych dalszych zarządzeń albo jak kto woli nowego programu gospodarczego prez Nixona Należy tutaj przy-pomnieć iż John Connally który był sekretarzem skarbu w sierpniu 1971 r kiedy prez: Nixon ogłosił zamrożenie cen i płac dodatkowe cło przywozowe zerwanie z podkładem zło-towym dolara itp jest obecnie jednym z doradców prez Nixona Zakłada się iż to właśnie on zasugerował nową dra- - styczną akcję która jest nawiązaniem do owej z sierpnia 1971 r która musiała zostać zmieniona pod naciskiem part-- 1 nerów handlowych USA Conally ustąpił ze stanowiska se-- kretarza skarbu co ogólnie uznano za pomyślny objaw Oczekiwano iż polityka gospodarcza USA stanie się bardziej ' giętka Byłoby może przedwcześnie już obecnie twierdzić ' iż po dwóch latach zwyciężył jednak Conally że USA wej- - dą na drogę izolacjonizmu gospodarczego że znajdą się nieomal w wojnie gospodarczej z większością swoich do-- 1 stawców i odbiorców ale wiele zdaje się zapowiadać iż Wa-szyngton zdecydowany jest do daleko idących reform które na pewno odbiją się niekorzystnie na międzynarodowej wy--: mianie handlowej Trudno oczywiście mieć za złe USA — jak każdemu in--' nemu państwu — które stara się ratować swoją własną go-spodarkę Trudności amerykańskie nie ujawniły się wczo-raj ale jeszcze podczas kadencji republikańskiego prez Ei-senhowera Pod koniec swojej drugiej kadencji usiłował on } np zahamować odpływ dolarów amerykańskich do Europy ' proponował zmniejszenie — i to poważne — personelu ame-rykańskiego zatrudnionego względnie stacjonowanego (cho-dziło o wojsko) w Europie ale musiał się z tego wycofać l Jego demokratyczny następca prez John Kennedy wszedł na inne tory Być może iż jego polityka gospodarcza dałaby ) doskonałe nawet rezultaty gdyby nie wplątanie się w bez-- ' nadziejną wojnę w Indochinach Ani Kennedy ani w znacznie większym stopniu Johnson chcieli wyciągnąć należytych gospodarczych wnios-ków z nowego stanu rzeczy to jest militarnego zaangażowa-- [ nia się w Indochinach Skoro rozkręciło sie gwałtownie — Kennedy w pierwszym rzędzie — badania kosmiczne a więc - przeznaczono olbrzymie sumy na szkolenie sprzęt itp dla r podróży planetarnych Johnson gospodarkę zbrojeniową aby ' mieć sprzęt do działań w Wietnamie — to naturalnie nale-- [ żało z miejsca nie tylko ograniczyć wydatki na wiele in-nych celów ale przede wszystkim podwyższyć wszystkie po-- 1 datki i nałożyć specjalną kontrybucję na producentów sprzętu zbrojeniowego których zyski gwałtownie wzrosły Tego rodzaju akcja zabezpieczyłaby pozycję dolara na ryn-k&c- h pieniężnych Ale prezydenci Stanów Zjednoczonych zamiast podwyż-szać podatki drukowali nowe banknoty Zamykali oczy na rzeczywistość i to musiało pewnego dnia doprowadzić do katastrofy Jakie wyjście znajdą doradcy prez Nixona nie sposób przewidzieć Pewne jest jednak jedno że dla zahamowania inflacji trzeba gwałtownie zmniejszyć wydatki trzeba za-cieśnić pasa a to znaczy nie tylko obniżenie wydatków na cele wojskowe ale i inne Przestawienie się gospodarki wojennej na pokojową nie może się w obecnym stanie rze czy obejść bez spadku zatrudnienia Zresztą ilość poszuku-jących pracę wzrośnie automatycznie wskutek zakończenia działań' wojennych a więc masowych zwolnień z sił zbroj-nych Dalej zmniejszy się stan wojska po zniesieniu przy-musowego poboru Gdyby Stany Zjednoczone nie były tak wielkim ryn-kiem zbytu i tak ogromnym dostawcą dla wielu państw — trudności ich nie miałyby wpływu na sytuację w innych państwach 'Jest jednak inaczej Sytuacja gospodarcza USA wywiera szczególnie silny wpływ na sytuację w Kanadzie gdyż związki gospodarcze między obu państwami są bardzo ścisłe znacznie ściślejsze aniżeli na polu politycznym Nowe plany i formy działania Jest takie francuskie przy-słowie które głosi: plus ca change plus c'est la meme chose — im więcej się zmie-nia tym bardziej pozostaje takie "same Przysłowia są — jak utrzymuje się powszech-nie — mądrością narodów ale wobec iż jest francuskie nie wiem w jakim stopniu stosuje się do Polski Chyba najlepiej będzie gdy każdy sobie sam odpowie na to py tanie Przysłowie to prześla-dowało mnie niemal stale i niekiedy nawet próbowałem wyciągnąć wnioski ale oka-zało się iż czasami doskonale pasowało do rzeczywistości polskiej' to znów okazywało 'się absolutnie błędne Zda-rzały sie takie konfrontacje nieraz kilkakrotnie w ciągu dnia Dyktowało to daleko posuniętą powściągliwość: słuchaj patrz ale nie snuj wniosków w myśl — dla od miany włoskiego przysłowia1 chi va piano va sano — kto kroczy powoli przybywa na miejsce zdrowo O Tow "Polonia" wszę-idzi- e głośno we wszystkich i Poloniach W jednych ciska I się gromy pod jego adresem co jednak nie przeszkadza w utrzymywaniu z nim dyskret nych kontaktów a nawet wykorzystywaniu jego usług Jedni składają oficjalnie wi-zyty inni cichaczem nie za-pominając pozostawić dat ków na cele sugerowane przez przedstawicieli "Polo-nii" Jedni przesadzają w o-cen- ach Tow "Polonia" pod-czas gdy inni nie doceniają go Zapewne można obecnie stwierdzić iż stowarzyszenie to czy organizacja znajduje się w stanie pełnej reorgani-zacji Można nawet powie-dzieć przebudowy i rozbudo-wy I warto o tym wiedzieć — Bardzo chciałby zoba-czyć się z Panem pan mini-ster Adamski Zapewniam Pana że warto by Pan z nim porozmawiał — usłyszałem w loku rozmowy W zasadzie nie odrzucałem żadnych zaproszeń na spot-kania ale oczywiście stara-łem się przyjmować te które uważałem za ciekawe dla mnie Ze skruchą wyznałem moim rozmówcom iż nie wiem na czele jakiego resor-tu stoi ten pan i dlaczego chciałby ze mną rozmawiać Nie popadłem między dygni Kanada oczach bacznego podróżnika Autor bkailwkiał tywgoKdnaina1d9z6i9e ' roku Został zaproszony do wygłoszenia pierwszej pre-lekcji w ramach Adam Mic-kiewicz Memoriał Lectures w Carleton University w Ot-tawie Przygotowano mu jed-nak wielką turę odczytową która zawiodła go od Hali-fa- x do Vancouver żaden gość-wykładow- ca Polski nie pobił dotychczas rekordu przezeń ustanowionego Miał bowiem prelekcje prowadził seminaria w kilkunastu wyż-szych uczelniach a niezależ-nie od tego spotkał się z nie-zliczoną ilością ludzi Miał jeszcze czas na spotkania ro-dzinne bo Woźniakowski ma krewnych na całym niemal świecie Powiedzmy razu iż jest to postać wręcz wyjątkowa Erudyta fenomenalny Zna się na tylu sprawach jest tak ogromnie oczytany iż wprawia nawet nielichych molów książkowych w zakło-potanie Kiedy ktoś wyraża czy p"odziw po-spiesznie wyjaśnia że prze-cież od kilkunastu lat zajmu je się tym zagadnieniem a więc naturalnie musiał odpo-wiednio wiele czvtać oglądać itd Jest dyrektorem wydaw-nictwa "ZNAK" w Krakowie i członkiem redakcji oraz współpracownikiem "Tygod-nika Powszechnego" i mie-sięcznika "Znak" Ponadto wykłada historię sztuki na KUL--u i wygłasza prelekcje w KIK Inteligencji Katolickiej) A jeśli do tego dodamy że wcale często ma zawodowe wypady zagranicz-ne to jak najbardziej uzasa-dnione będzie pytanie: jak on to wszystko jest w stanie dokonać? Jacek Woźniapkroewleskgientejmest rozmówcą Zadziwił wszyst-kich swoim nieskazitelnym językiem angielskim a wobec tarzy i odpowiedzialny jes-tem" tylko za gazetę "Związ-kowiec" Poinformowano mnie iż p Wiesław Adamski jest jed nym z pięciu lub sześciu wi- - J ceministrów spraw zagranicz-nych którego skierowano na stanowisko sekretarza gene-ralnego Tow "Polonia" Już to samo naturalnie ustawia tę komórkę na innej płasz-czyźnie Ale wraz poszły pój-dą — inne zmiany Jeden rozmówców przypuszczalnie dla wzmocnienia mej cieka-wości dołał: To fantastyczny człowiek Z mego pokolenia Chodziło oczywiście o ge-nerację 30-40ilatk- ów Z chę-cią przyjąłem sugestię a wo-bec tego jeden z moich roz-mówców zajął się uzgodnie-niom terminu Po wstępnej wymianie grzecznościowych słów roz winęła się długa rozmowa I Ale nim przystąpiliśmy do spraw polonijnych toczyła sie wokół literatury Mój rozmówca jest bowiem z wy-kształcenia polonistą i złożył właśnie pracę habilitacyjna na temat twórczości Leona Kruczkowskiego Nie jest to autor którym się zachwy-cam ale rozmowa na jego temat pozwala na przygoto-wanie się do dalszej dysku-cj- i Wspominam iż chyba naj-lepsza jego pozycją jest sztu-ka "Pierwszy dzień wolno-ści" którą widziałem przed kilku laty w Warszawie Je-steśmy już wiec przy proble-mie niemieckim końcu woj-ny repatriacji itp Mój rozmówca wysoki bardzo przystojny doskonale ubrany o nienagannych ma-nierach swobodny ale i opa-nowany opowiada o swoich orzeżyciach z lat wojny Jak to Niemcy zamordowali jego ojca zabili starszego brata 'tórego dowód osobisty przy-ia- ł by móc jako nieletni wy-rostek pracować ulżyć mat-"- e Oczywiście takie przeży-cia nie pozostają bez śladu Mówię iż jest sporo Pola- - ków którzy doznali podob-nych strat ze strony sowiec kiej Po dłuższej chwili milcze-nia mój rozmówca słusznie 'auważa iż istotne są realia na których trzeba budować przyszłość Mówi że zjazd członków Tow "Polonia" który odbę tego muszę dodać iż równie świetnie włada kilkoma języ-kami Ale mimo to nie w tym jego siła Jest doskonałym publicystą a może jednak do-skonalszym jeszcze history-kiem sztuki Przypuszczalnie Woźniakowski zaprzeczy tej tezie i będzie dowodził że zajmuje się właściwie małym wycinkiem malarstwa: krajo-brazem Ale to będzie tylko jeszcze jeden przyczynek do jego przysłowiowej skromno-ści Woźniakowski jest bystrym obserwatorem Jego ogromna wiedza inteligencja znajo-mość ludzi powoduje iż jego relacje są zawsze pasjonują-ce Zarówno te z różnych po-dróży zagranicznych jak i wypraw krajowych omówie-nia książek czy filmów Jest ostrym polemistą i w szer-mierce nie oszczędza nawet najlepszych przyjaciół "Zapiski kanadyjskie" są częściowym plonem krótkie-go pobytu w Kanadzie W nieco szerszych ramach uka-zały sie one w kilku nume-rach miesięcznika "Znak" Relacje jego okazały się tak i interesujące iż otrzymał kil-ka ofert wydawniczych Prz-yjął tę która gwarantowała nie tylko najwyższy nakład ale i najrychlejszą publik-acje Nie szukajmy specjalnych określeń dla formalnej cha rakterystyki tej publikacji ie jest to ani reportaż ani książka podróżnicza ale po prostu' jedna z najlepszych i najciekawszych relacji obiek tywnego obserwatora Autor wprawdzie głownie' obracał się w środowisku uniwersy-teckim ale miał sposobność bywać w różnych domach w niektórych organizacjach itp Naturalnie opowiada o tym co jego najbardziej ude-rzało Musimy jeszcze dodać że Woźniakowski przed odlo- - tern do Kanady był krótko w Jacek Woźniakowski: Zapiski kanadyjskie — Iskry Warszawa 1973 r słr 312 z od zdziwienie" (Klubach z z I znowu wPolsce (4) dzie się 15 maja uchwali no-- 1 wy statut że rząd przyznał Towarzystwu status instytu-- j cji wyższej użyteczności pub licznej W ciągu kilku mie-sięcy Tow "Polonia" otrzy-ma odpowiedni lokal a mia-nowicie gmach dawnej Re-sursy Obywatelskiej Min Adamski kładł nacisk na mistą Wiem natomiast iż sy-działaln- ość na polu kultural- - tuacja nie zmieni się z dnia nniyemblikstkóiree Wjesftormmuie sjzackzegnóałj-- -- j na dzień Obie strony muszą umieć w wielu wypadkach za-bardz- iej zdecydowanej za-pomn- ieć o przeszłości gdyż przeczył jakoby organizacja ' ob:e strony popełniły błędy zamierzała prowadzić akcje I polityczne jakoby chciała l My ne będziemy fawory-"nawracać- " emigrantów 5 nych ? zwalcz?c przeprowadzać podziały Stoi t?Z '° 2amemny sie na stanowisku że jesteśmy "Jrącac " sP™y wewnetrz- - nMiiralUwaiwmi u-71prln-fp P°37Czegolnch Polonii - ot rdzennymi ODywaieiann in-nych państw wobec których obowiązuje nas pełna lojal- - U osć że uczestniczymy w żv- - iciu politycznym Kraiu za mieszkania żyjemy w od-imiennych warunkach w in nych systemach społeczno-politycznyc- h i inaczej nieja-ko patrzymy na świat oce-niamy różne zjawiska Nie jest celem "Polonii" wywo-dził dalej mieszać się w te sprawy Pragnie natomiast by Polonie zagraniczne ko rzystały z wielkiego dorobku kulturowego narodu polskie-- ' ogę jednak już dziś Pa-g- o z którego przecież wywo- - na poinformować że nie o-d- zą się Mówił o osiągnie-'graniczym- y się do zmian per-ciach na polu naukowym i sonalnych Przypuszczam że gospodarczym Ludzie pocho-pon- a Pan naszych pracow-dzeni- a polskiego nie maja 'ników naukowych którzy o-wi- ęc powodu wstydić się pracowywać beda poszczegól-kraj- u swoich przodków ne problemy Każdy w swo- - Uważam iż stanowisko pol- - jskie w świecie w poszczegól nych dziedzinach zapewne pomaga Poloniom Mają się czym szczycić pochwalić — Któż jeśli nie Polonia może stać się pomostem mię-dzy krajami osiedlenia a Polska? Macie przecież ku te-mu wiele danych ale chciej-cie jednocześnie obiektywnie i bez wszelkich uprzedzeń pa-trzeć na naszą polska rzeczy wistość Dla mnie są to spra- - wy nowe Zajmowałem sięmiamy — to w danym przy-dotychcz-as sprawami kultu- - padku nie znaczy jednak iż ralnymi w centrali związków' wyłącznie Tow "Polonia" — zawodowych ale rozpracowu- - instytucje badawcze ale o jemy program działania Nie tym na pewno już Pan wie fikcyjny ale realny Jestem przekonany że zjazd 15 ma-ja w pełni zatwierdzi nasze przedłożenia Przyznaję że (plan nasz jest ambitny ale ma wszelkje szanse realiza-cji Zapewniam Pana iż mam Anglii i Szkocji i jego zapis-ki z tej wizyty są równie ka-pitalne jak późniejsze z Ka-nady Co najbardziej uderza w tych "Zapiskach" to zdolność wyłowienia i ujęcia najbar-dziej istotnych zasadniczych problemów Przy czym Woź-niakowski bynajmniej nie ucieka się do zakamarków historii czy innych nauk Nie filozofując- - — a nawet nie polemizując — potrafi jasno relacjonować wcale skompli-kowane zagadnienia jak np adaptację więcej integrację młodego pokolenia a więc dzieci polskich rodziców uro dzonych poza granicami Pol-ski wychowanych w Anglii Francji Kanadzie czy USA Autor nie stawia nikomu cenzurek Opowiada tylko W czasie swej tury objazdo-wej spotykał przecież tóż-nyc- h ludzi i zawsze głównym tematem rozmów była Pol-ska Jej przeszłość i teraź-niejszość Woźniakowski czo-łowy publicysta i działacz ka-tolicki nie ukrywa afrontów z jakimi sie spotkał podej rzeń wobec jego katolicyzmu bo przecież przybył z komu-nistycznej Polski Kanadą jest zachwycony Podziwia kraj i ludzi Styl życia Notuje iż zaledwie kil-ka spotkań było przykrych ale wszystkie inne bardzo mi-łe Woźniakowski tylko i powierzchownie do-tyka problematyki polonij-nej wykazując jednak znajo-mość przedmiotu Inne za-gadnienia bardziej go fascy-nowały A przede wszystkim ludzie: ich tryb życia przy-tod- a oświata i szkolnictwo Ciekawość zagnała go aż da-leko na Północ gdzie zetknął się z Indianami i Eskimosa-mi "A wszystko to opisane jest barwnym językiem Pyszna lektura Niejeden polski Ka pełne poparcie zarówno pierwszego sekretarza KC Gierka jak i premiera Jaro- - szewicza Naturalnie wiele będzie zależało od elementu ludzkiego który będzie miał realizować nasze postanowie-nia przygotowywać dalsze plany projekty Jestem opty- - nrsrrninmi Mitnmlimt 1 Hniiit uaiuuiidSL u wszystkie zrozumiały iż ist-nieje płaszczyzna dla współ- - inn - !"_"il_:l_ 11 i llch kraJ0W osiedlenia i-- APol ski Coz więcej mogę Panu powiedzieć? — Nie będę Panu stawiał żadnych dalszych pytań ale umówmy się na rozmowę na dzień przed moim powrotem dobrze? — Zgoda Już notuję w swoim kalendarzyku a odno-śnie godziny porozumiemy ' sie telefonicznie lei akademickiej specjalno sci Dedzie rozszerzony za- - równo Zarząd jak i prezy- - dium Przypuszczam iż nie popełnię przestępstwa komu-nikując Panu iż w naczeln-nyc- h władzach nie zabraknie przedstawicieli Kościoła Zwróciliśmy się z odpowied-nimi sugestiami pod adresem Hlku wybitnych duchownych i mamy nadzieje iż Episko-pat udzieli im swej zgody Dodam jeszcze iż urucha- - albo też- - trafi do odpowied- - nich źródeł — Podtrzymują swoją pro-- pozycję a wobec tego1 do wl dzenia j — Tak jest Do widzenia do następnego spotkania nadyjczyk przekona się przy lekturze tej książki iż Woź-niakowski wie więcej o Ka-nadzie aniżeli on BH MIESIĘCZNIK KULTURA Nr 5 — maj 1973 r zawiera min następujące po-zycje: George Orwell: O wolności prasy Włodzimierz Odojewski: Po-dróż Juliusz Mieroszewski: Futu- - roLogia Chin Dominik Morawski: Kores-pondencja z Rzymu Brukselczyk: Widziane z Bru-kseli Adam Bromberg: ZSRR a Konwencja Genewska Lubow Czuma: Apel do Rady Państwa z poparciem kar-dynałów Wyszyńsgiego i Wojtyły Grażyna Nowak: List z Lon-dynu Andrzej Bohomolec: Kaplica Matki Boskiej Dalekich Mórz Jerzy Horzelski: świat nie-trwałego firmamentu Benedykt Heydenkorn: Ka-nadyjska problematyka etniczna: polonica Maria Danilewiczowa: Krajo-we nowości wydawnicze Janusz Laskowski: Tadeusz Święcicki W dziale "Sąsiedzi" znaj-dujemy min wysoce intere-sujący memoriał ukraiński do VI Zjazdu PZPR i komen-tarz do niego Edmunda Hu-lewicza Numer uzupełniają Wyda-rzenia miesiąca Komunikaty Listy do Redakcji i Humor krajowy Numer objętości 160 stron Cena pojedynczego egzem-plarza $200 Do nabycia W KSIĘGARNI "ZWIĄZKOWCA" Na składzie jeszcze pewna ilość poprzednich numerów "Kultur}-- " w margi-nesowo 1 WIEŚCI z J Jpracowane na podilawie prani Israjowej STAN BUDOWNICTWA Tempo pracy na budowach nie słabnie W ciągu pierw-szych 5 miesięcy br przeka-zano do użytku blisko 2150 tys m kw pow użytkowej mieszkań czyli niemal 50 tys lokali mieszkalnych Wynosi to ponad 33 proc tegorocz-nych zadań W analogicznym okresie ub r wykonano 1761 tys m kw pow użytkowej mieszkań Największe zaawansowanie zadań rocznych notuje się w województwach koszalińskim olsztyńskim i poznańskim na-tomiast w krakowskim war-szawskim i mieście Lodzi sy-tuacja jest w dalszym ciągu napięta Laczna wartość pro-dukcji budowlanej wyniosła 16 mld zl czyli ok 40 proc wartości przewidzianej na br INAUGURACYJNY REJS Z nowej przystani w porcie gdańskim odpłynął do Helsi-nek prom Polskich Linii Ocea-nicznych "Gryf" inaugurując regularne połączenie promo-we między Polska i Finlandią "Gryf" zawijać będzie dwa razy w tygodniu do Gdańska i Helsinek zabierając 300 pa-sażerów i 120 samochodów osobowych lub 18 dużych cię-żarówek Linia Gdańsk — Helsinki I jest po linii świnoujście — Ystad drugim polskim połą-czeniem promowym na Bał-tyku I OCHRONA RYBOSTANU Państwowe gospodarstwa rybackie Zagłębia Miedziowe-go dzięki rygorystycznej o- - chronie środowiska wodnego przed zanieczyszczeniami in-tensywnemu zarybianiu i ra-cjonalnej pielęgnacji zbiorni-ków osiągają coraz lepsze wy-niki w hodowli poszukiwa-nych gatunków ryb słodko-wodnych W bież roku gospodarczym wyeksportowano stąd 120 ton karpia i 10 ton węgorza do NRF oraz 500 kg raków do Szwecji i Francji STAN OSZCZĘDNOŚCI Stan wkładów pieniężnych ludności osiągnął w dniu 31 maja 1973 roku 161 mld 215 I WAŻNE I "MORSKA POCZTA" W ciąga ostatnich 10 lat do tvód Oceanu Spokojnego lorzucono 900000 zalakowa-nych butelek z listami Wrzu-cali je nie tylko manjnaue i wędiowcy których statki zatonęły! Od 1963 r uczeni oceanolodzy rozpoczęli wrzu-canie hermetycznych pojem-ników do oceanu aby w ten sposób zbadać nradu mor- - i sine Obecnie ]uz 37 kiajów ! bieize udział w operacji I "poczta morska" Uczeni wrzucają pojemniki w róż-iiyc- h stronach świata a kra- - je które je odnajdują infor-hnuj- ą pozostałe Badania wykazały że mię-dzy wszystkimi kontynenta-mi przepływają prądy mor-skie 1 tak jeden z 50 tys po-jemnikó- io wrzuconych w Da-karz- e (Senegal) w czerwcu 1967 r wyłowiony został u wybrzeży Kanady we wrześ-niu 1972 r Inny pojemnik wyrzucony w tym samym czasie 10 Ostendzie Belgia) wyhioiono w styczniu 1969 r niedaleko Murmańska W TROSCE O GOŚCIA Nocne bary w San Franci-sco stosują od niedawna środki ostrożności zapobie-gające upadkom wstawionych gości z icysokich stołków przy barze Jeśli uważny bar-man zauważy ze któryś z go-ści za bardzo się kiwa naci-ska guziczek i przed wsta-wionym obywatelem zapala się świetlny napis: "Proszę zapiąć pas bezpieczeństwa" COŚ DLA ŁYSYCH Prasa hiszpańska doniosła że 68-letnie- mu mieszkańco-xv- i Saragossy — Juanowi Rocco który od ponad 35 lat był kompletnie łysy obecnie zaczęła rosnąć bujna czupry na Uszczęśliwiony Rocco za puścił tak długie włosy ze surowy policjant ukaiał go mandatem za "noszenie bez-wstydnej fryzury hippiesa" Rocco przypisuje odzyskanie czupryny diecie z rzeżuchy którą mu doradziła wiejska Ziiachorka POLSKI I Cosesoscoosoooscoososooocosoocoaoooososeoosg min złotych w tym na ra-chunkach oszczędnościowych 155 mld 672 min zl a na ra-chunkach bieżących i rozlicze-niowych — 5 mld 543 min złotych W maju 1973 r wkłady pieniężne łącznie z wartością premiowych i oprocentowa-nych bonów wzrosły o 2 mld 674 min złotych a w okresie 5 miesięcy br — o 16 mld 634 min zl ZAGROŻENIE TRWA Z każdym rokiem zmniej-sza się liczba wypadków spo-wodowali) eh manipulowa-niem przy groźnych pozosta-łościach z czasów wojny — niewypałach Jak wynika z danych — tylko w ub r — ludność zgłosiła ponad 11 tys miejsc na których znajdowały się niewypały Skierowano tam patrole saperskie które nie-bezpieczeństwo usunęły roz-brajając tysiące sztuk grana-tów m in pocisków artyleryj-skich i bomb lotniczych Choć liczba wypadków zmniejsza się — to niebezpie-czeństwo nadal istnieje Co pewien czas opinia publiczna alarmowana jest prasowymi komunikatami o wypadkach w których giną i odnoszą obrażenia najczęściej dzieci Większość wypadków powo-dowana jest beztroską lekko-myślnością i lekceważeniem niebezpieczeństwa BADANIA WÓD BAŁTYKU W Darłowie utworzono sta-cję doświadczalną wydziału rybactwa morskiego Akade-mii Rolniczej w Szczecinie Placówka w Darłowie włą-czyła sie do kompleksowych badań wód Bałtyku południo- - i w ego Prowadzi prace z za-kresu biologii ryb ich wędró wek odżywiania chorób itp Pracownicy stacji rozwijają także badania z zakresu o-chro- ny naturalnego środowi-ska człowieka Min badają zanieczyszczenia ujścia rzeki Wieprzy do morze zanieczysz-czenia plaż wpływ zanieczy-szczeń t na ryby ptactwo oraz zwierzęta żyjące w strefie i przybrzeżnej NIEWAŻNE PEDAGOGICZNE ZALECENIE W Stanach Zjednoczonych wznowiono niedawno modny przed 50 laty bestseller Emi-l- y Post pt "Etykieta" Wśród rad na lemat wychowania dzieci znajduje się m in ta-kie zalecenie pedagogiczne: "Rodzicom nie wolno kłócić się w obecności dzieci po-winni 10 każdej sytuacji za-chowywać nawzajem swój autorytet Gdy dziecko mó-wi: "Tatuś powiedział że mam skoczyć do otworu win-dy" to odpowiedź matki po-winna bi zmieć: "Wobec tego musisz to zrobić kochanie" LEPY NA SZCZURY Nowy sposób walki ze szczurami polega na ich chwytaniu tak jak muchy na lepy Wynalazca amery-kański i 10 jednej osobie pro-ducent oferuje swoim klien-tom szerokie pasy filcu nasy-conego specjalnym środkiem klejącym Zgodnie z instruk-cją pasy te należy układać 10 poprzek ścieżek po któ-rych szczury biegają najczę-ściej i mocno je przymoco-wać Substancja którą jest przymocowany tak mocno klei że jeżeli szczur dotknie się takiego pasa nawet tylko jedną nogą to nie jest już w stanie jej odeiwać KUSZĄCY ZAPACH Pod nazyją "Odeur d'ar-gent- " ("Zapach pieniądza") pokazały się w Paryżu nowe perfumy dla panów Wydzie-lają one typowy zapach bank-notów Firma reklamuje swój nowy wynalazek w ten sposób: — Pan używający tych perfum pachnie tak jak może pachnieć jedynie wielki kapitalista ABY WYŁADOWAĆ ZŁOŚĆ W gmachu jednego z am-sterdamskich urzędów po-datkowych zainstalowano bo-kserskie piłki treningowe Na piłkach tych wiszących v) poczekalniach interesanci mogą rozładować swoją złość zanim wejdą do' pokoju refe-renta 'coasGoscoeecccc&sosesseoseo&scoeosooeeosoeo -- " ' "V 1 --- Z'~'~' 3TT-- T -- _ -- K -- - |
Tags
Comments
Post a Comment for 000415
