Zwilazkowiec Alliancer, December 14, 1973

              Mi"#'lay''T3Hl'4JPMMyM--T-W m„ lt m „ ifcąjum Ł —— - - - - _ ~- - n n „ i „ - - - - - gitimitMnmiiMf iMnnHłITTliTrttrłFilWtl rfifi JtrUłlnuh i ĘM§sms v
łi vy „ „ łjir iiŁ i - - ' ': -- W' W i"" i'iWm®i:tfrftmiifJzmmsht:~i)7:-m'r'Ł- ' r9 " n a j S ' 9IK ii
S
i
I
ti
m
8
$I
I
1I
I
I
f
w
i
I
życzenia mmsiwsw@wmmvm0x ŻYCZENIA Z OKAZJI ŚWIĄT LOŻEGO NARODZENIA I NOWEGO ROKU
zasyłają
Carl E BALON CTC
Kierownik
HAMILTON TRAVEL BUREAU
Załatwiamy formalności rwiązane
podróżą miejscową i zagraniczną
Tłumaczenia dokumentów
Paczki PEKAO
Załatwiamy w języku polskim
177 James St N
Hamilton Ont
Tel 527-317- 3 i 527-358- 1
g 15 King W
z
W
auta meble
życie
—
175
Ont
Tel
j
St
Tel
Ont
-- ° ?"7 WŹl 2~ or? yv orft c-- ff u oto f u uj r u
Klientom i
L
T
678 ST E
KK Af C7
U
u
V
MAIN ST
®
Emm
Birch
1309
Zygmunt BORYS
Kierownik
SIDORKIEWICZ-BALO- N
GENERAL INSURANCE
Wszelkiego rodzaju ubezpieczenia:
budynki sklepy
wypadki
Służymy 1919 roku
personel Solidna obsługa
James
Hamilton
527-358- 1
Mississauga 822-414- 7 ilMMiMiMiśiSM
ffi?S5MSS!?SSS!!!S3j?
Najserdeczniejsze życzenia
Wesołych Świąt Bożego Narodzenia
Szczęśliwego Nowego Roku
składa
EDWARD J OEZEŁ DA
Biuro 528-670- 3 Dom 662-401- 8
Hamilton
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
przesyła sioym całej Polonii
JOHN JASKUŁA BA
JOSEPH KOSTYK BA
MAIN HAMILTON ONT TEL 547-050- 4
MfóM0M0M@J&JKg&MS
340
misezdeczmeiize uczenia
Świąteczne i ćiNoiuozoczne
imaaaią
EDWARD FCAIN (Czyż)
EDWARD GZIK
iwjwWttm&ttm
594 Barton E at
King E
itd
Polonii od
Fachowy
St N
"ff-i-L- 0 op
TEL 528-793- 3
MOC SERDECZNYCH ŻYCZEŃ
ŚWIĄTECZNYCH 1 NOWOROCZNYCH
składa
nabycia Color TV
Stereo Component Radios
Stores Fridges and
Hundreds Other
618 MOHAWK RD W
HAMILTON ONT
TEL 389-802- 2
Wiązankę Życzeń Radosnym
Dniu Bożego Narodzenia i
Szczęśliwego Nowego Roku
składa
Funerol Senice
Hamilton
Hamilton MjMMiiKMiMJ
mc~M?mT!ae
DERUS
PHOTO
TRUSC0TT BROTHERS
Tel
Tel
544-575- 5
549-241- 7
53 1
Si I
I
te
£
ku fi
Wl2
P ~A
I
1
1
ux
n
£
$s
%
S§S pasm
St
St
rs--a rs
Do
of
w
a
ES?
%
n
£
al
5?
'fi
21
"J'Ał""'7 "Tv
Wyprawa Kopernikowska na Spitzbergenie 8 Życzenia z Hamilton
20 awjejlśecmiau nzaDieKgoopweirnoikkoaliczAnloeścdi zięw- - AprrzketdyecznwegszoystMkimieszwkoadńycamOicetavncuh Dużo serdecznych zyczen śmęta Sf°
Ciąg dalszy ze str
prawie do kompletnej rumy
Wszystkie namioty polskiej fir-my
"Turnie" które poprzednie-go
roku zostały wypróbowane w
Karakorum przez polską ekspe-dycje
alpinistyczną i zdały w
zupełności egzamin na Khian-gyan- g
Kish (7852 m) zupełnie
przemokły i zamieniły się w
zbiorniki wodne
Zgodnie z przysłowiem że na-wet
po najgorszych burzach na-stępuje
słońce dla nas nastą-piły
jaśniejsze dni Jak tylko
Alicja nieco uspokoiła się z
ponad dalekiego lodowca Mona-cobree- n
zaczęło wyglądać słoń-ce
Potrzeba jednak było jesz-cze
około 16-godzinn-ej
marszru-ty
aż do przełęczy na lodowcu
Isachsenfonna aby dopiero nr-stępne- go
dnia dostrzec całkowi-te
zapanowanie słońca nad u-jarzmion- ymi
wreszcie złowrogi-mi
żywiołami ziemi arktycznej
To co Mikołaj Kopernik wyczul
i użył jako argumentu dla swego
systemu heliocentrycznego mo-gliśmy
przeżyć doświadcz) ć o-sobiś- cie
W rozdziale drugim
Księgi Pierwszej "O Obrotach
Ciał Niebieskich" nasz polski
astronom pisał: "Jeżeli skądkol-wie- k
posuwamy się ku północy
biegun dziennego obrotu Ziemi
będzie się stopniowo coraz to
bardziej wznosił ponad poziom
drugi biegun jemu przeciwleg-ły
o tyleż będzie się zniżał nad-to
liczne gwiazdy blisko biegu-na
północnego się znajdujące
nie będą już dla nas zachodził)
natomiast po stronie południo-wej
nieba niektóre nie będą jjż
wcale wschodziły" Po początko-wych
radościach usłonecznienia
ziemi spitzbergeńskiej nieustan-na
obecność Słońca na sklepie-niu
niebieskim w następnjch
paru dniach zaczynała jednak
dawać się wszystkim znaki
Kilku członków wyprawy wl-iczając
piszącego doświadczało
kolejno ślepoty śnieżnej mimo
noszenia okularów przeciwsłone-czni
eh Panujące Słońce przez
całe doby ukazywało nie tylko
6 piękno otaczających gól- -
skich ale wyostrzało przeraża- -
jące wielkości lodowców roz
E
Things
1
iskrzonych promieniami słonecz-nymi
równocześnie zamienia-jąc
niekończące się połacie lo-dowcowe
w bezgraniczne białe
pustynie
Z powodu złego stanu pogo-dy
który został uznany przez
stacje meteorologiczne jako naj- -
byliśmy
już pierwszym
zrzucie w
podebrania przy do za-kończenia
kil-ku
dni zmusiła prze-byciu
dwóch trzecich
trasy do podziału całej wypra-wy
grupy a
i wejścia
szczyt
planu i
terenu
nową pułapkę Zespo
'
ZWIĄZKOWIEC - BOżE NARODZENIE (X-m- a) 1973 R
' r '
i m
i
i
a
we
a
do
ły
rezultacie wszyscy członkowie wód to morsy wieloryby i foki
wyprawy mogli w różnych
końcowej części wyprawy i brać przestrzeni wieków
udział chociaż z opóźnieniom w doDrow-adzil- o nrauip rin pk-str-r-zdobyciu
szczytu
Fromborskiego
ŻYWE LABORATORIUM
rody jak Japończycy przy- -
Swiat nauki uważa Spitzbcr- - czyniają się nadal do coraz
żywe laboratorium większego ich zaniku
w którym można badać W ce'u ożywienia i
zachodziły w i n'a fauny polarnej wprowadzo-Ameryc- e
Północnej w epoce lo-- n0 d° doliny Adventdalen i oko-dowcow- ej
Jeden z cvłnnk-ó- w lic stado 35
wspomnianej poprzednio brytyj-skiej
ekspedycji glaceologicznej
w odpowiedzi na moje zapytanie
dlaczego jego
morenami woli zaspokoić bada-niami
w zimnym
raczej niż w słonecznej Szwaj-carii
wyjaśnia mi że zarówno
lodowce jak ich moreny znaj- - Seńskich
dują się Arktyce w stanie
pierwotnej formacji O słuszno-ści
tej uwagi się
później już w czasie
epbodu na Kronebreen
Zgodnie z założeniami alpini-zmu
Kronebreen właś-nie
wzdłuż moreny która w czę-ści
niczym nie
różniła się od samego lodowca
i tak samo posiadała szerokie
głębokie szczeliny niemożliwe
do przebycia
Archipelag sta-nowi
wielką grupę wysp pokry-wających
o wiel-kości
61300 km- - lądu rozciąga-jącą
się od już
Wyspy Niedźwiedzia na połud-niu
aż do Vesle Tavleoya na
północy i od wyspy
Prins Karls Forland na zacho-dzie
do Kvitóya wschodnich
wybrzeżach (9"—33") W skład
wchodzą min na-stępujące
wyspy: Vest Spitzber-gen
Nordauslandet Edgebya
Barentsbya Kong Karls Land
Kvitoya Hopen i Bjornoya
Dane geograficzne nie wy-czerpują
bogactwa Spitz-bergenu
Chociaż Spitzbergen
należy do Arktyki posiada on
stosunkowo bogate życie zarów-no
jak zwierzęce Sa-ma
flora obejmuje ponad 160
roślin wyższego stopnia Wśród
flory spitzbergań-skie- j
w sposób wyróż-niają
się kwiaty zwłaszcza na-stępujące:
skalnica
również w
gorszy w ostatnich dziesięciu Tatrach) maki dębik osmio- -
tach na z poczal- - płatkowy różnego rodzaju dra- -
kiem wyprawy utraciliśmy kil-- ba rogownica alpejska gnidosz
ka dni co uniemożliwiło jaką- - skalnica darniowa i warzęcha
kolwiek dodatkową działalność Wśród "drzew" napotyka się
czysto alpinistyczną pierwotnie zwłaszcza w południowym Spitz- -
przez naszą wjpra- - bergenie jedynie trzy rodzaje
wę Wskutek tego cały sprzęt wierzby ale nie przekraczają- -
wspinaczkowy zmuszeni
zostawić przy
Lilliehbokbreen
powrocie
trawersu Utrata
również po
prawie
na dwie mianow'- -
krajów- -
warunki
bizo- -
bowiem
lodowca
(70"30")
jednak
roślinne
cych dwóch cali wysokości
Świat zwierzęcy przedstawia
się również imponująco jeżeli
uwzględni się warun-ki
klimatyczne dalekiej Arkty-ki
Fauna najbar-dziej
jest przez
świat ptasi obejmujący około 90
gatunków przy czym warto za- -
cic dwie cztero-osobow- e zespoły znaczyć że 36 z nich należą do
mające zamierzony ptaków się w cza-trawe- rs
do końca i jeden pię- - sie lata na poszczególnych
zespół który miał pach spitzbergeńskich Pardwa
wycofać się do Ny-Alesun- du i śnieżna sowa są jedynymi cało-ab- y
stamtąd na czas zdążyć do rocznymi mieszkańcami zimnego
Hornsund dokonać na
Kopernika
Zmiana brak znajomo-ści
ukształtowania spo-wodowały
zamierzonych "wyczynowców
uczestniczyć rybołówstwo
Kanonika
wzbogace-jaki- e
Grumantbycn
zainteresowania
Spitzbergenie
przekonaliśmy
wspomnia-nego
usiłowaliśmy prze-trawersować
dolnej
spitzbergański
powierzchnię
wspomnianej
archipelagu
różnorodności
szczególny
naprzeciw-listn- a
(występująca
Spitzbergenie
zaplanowaną
wyjątkowe
Spitzbergenu
reprezentowana
kontynuować wylęgających
wys-cio-osobo- wy
Svarbardu a wszystkie pozosta-łe
należą do ptaków migracyj-nych
Jako typowy rodzaj ptaka
migracyjnego Arktyki jest rybo-Jówk- a
polarna która na okres
zimy na biegunie południowym
cową
opuszcza
zaznaczyć niemieckiego
natomiast piccio-osooow- a grupa ze surowe wariuiM
ich własnej wewnątrz Spitzbergenu gdzie
niła się z konieczności na "bo- - dzięki znajdują
haterów" W czasie wycofywania się warunki bytowann
się do Ny-Alesun- du zespół ten Wśród ssących Spitz- -
został zamknięty na silnie uście- - bergenu do najważniejszych
lonym szczelinami lodowcu Kro- - Hczają renifery białe i ruc- -
nebreen pokrytym bieskie oraz król zwierząt
gęstymi Zamiast dalekiej biały
widywanych łatwych dni wiedź Panowanie niedźwiedzia
do Ny-Alesun- du ta w polarnego Spitzbergenem
której również znalazł się autor odczuwa się zwłaszcza w
tego artykułu w obliczu 9-miesic-cznej
W
niebezpieczeństwa zarówno ze bowiem okresie poszukiwaniu
względu na prze- - pożywienia nie uznaje on granic
dostania się z szczelin ustalonych przez ludzi i potrafi
lodowych się na krach lodowTch wędrować
zapasów żywności przypad- - Nowej Ziemi norwe- -
WrtHW AWPflSSłtfłiWWt! tUftlWWWł
# iAt r 1"łJ
Niestety
na
minacji morsów i
Mimo wprowadzonych ograni-czeń
połowu przez
kraje niektóre
np
za
Europie
na
na
la- -
w
na
nów z Grenlandii Stanowią
pod względem budowy i kształ-tu
pośredni gatunek między
europejskim a amerykań-skim
buffalo Jako importowane
z "sąsiedniego" lądu Arktyki
tutejsze bizony doskonale adap-tują
się do warunków spitzbcr- -
i
i
i
i
Stosunkowo bogato rozwijają-ce
się życie i flory świad-czy
o względnie znośnych warun-kach
atmosferycznych i klima-tycznych
ziemi arktycznej I dla-tego
Spitzbergen jako żywe la-boratorium
posiada nie tylko
wielkie znaczenie dla badań teo-retycznych
ale i również przed-stawia
ogromną wartość dla
bliższego poznania warunków
klimaty czny eh zwłaszcza przy
badaniu szalonych zmian atmo-sferycznych
jakie obecnie za-chodzą
na całej ziemskiej
W związku z zachodzącymi gwał-townymi
zmianami na całej kuli
ziemskiej wypowiadają
szereg różnych przypuszczeń
Wszystkie opinie na ten temat
nasz wypraw owy oceanograf
sklasyfikował na dwie główne
grupy a mianowicie: zwolenni-ków
hipotezy cykliczności pow-stawania
tzw "małych epok lo-dowcowych"
(tzw teorii środo-wiskowej)
i poglądu o niszczy-cielskim
oddziaływaniu obecnej
cywilizacji na przy-rodę
(tzw teorii cywilizacyjno-katastroficznej- )
obecnie gwał-towne
zmiany za-chodzące
na kuli ziemskiej uza-leżnione
są zdaniem zwolenni-ków
teorii
epok lodowcowych od ak-tywności
Słońca na całej kuli
ziemskiej zarówno in plus jak
i in minus Ten fakt ma powo-dować
szczególne wahania kli-matyczne
na półkuli północnej
Główną tezę tej te-orii
można streścić w
sposób: cykliczna aktywność
Słońca in plus i in minus powo-duje
zmianę stosunków klimaty-cznych
na przemian przez
kurczenia się i rozszerzania się
Należy przy tym zaznaczyć że
Słońca zależy od ilo-ści
plam na im większa
ilość plam większa aktyw-ność
Słońca Przy warto
dodać że badania nad wzmożo
ną aktywnością Słońca i
wpływu na Arktykę sięgają po-czątków
XVIII wieku W świetle
faktu cyklicznej aktywności
Słońca i jego z kli-matem
pozwala badaczom na
przypuszczenia że w pierwszej
połowie XXI wieku wystąpi
epoka lodowcowa północne-go
rejonu ziemskiej (tzw
"little ice-age- ") Ogólnie mó-wiąc
zdaniem tej grupy uczo-nych
lody polarne obecnie stop-niowo
rozszerzają swój zasięg i
wykazują coraz większą aktyw-ność
pływających lodowych
Naiwieksze ocieplenie ArktyKi
napotkały bardzo łagodną koń- - przylatuje na Spitzbergen i od- - przypadło na jata czterdzieste
£ drogę do Trygghamna za- - wrotnie na okres lata Antark- - naszeg(J wieku i oceanografowic
VX
konczając trawers przed wyzn?- - tydy biegun północny w zwązku z tym jako przykład
czonym czasem Wycofująca się Należy przy tym że Doda5 podróż
wzgicuu na
wbrew woli zamie- -
Golfstromowi
znośne
zwierząt
za--
się:
dodatkowo lisy
mgłami prze- - Arktyki niedź- -
dwóch
grupa nad
okre- -
stanęła sach zimy tym
niemożliwość
labiryntu
jak kończących
Po od poprzez
wielorybów
wielorybów
europejskie
one
bi-zonem
fauny
kuli
uczeni
technicznej
Obserwowane
klimatyczne
cyklicznego powsta-wania
zwolenników
następują-cy
proces
aktywność
Słońcu:
tym
okazji
jego
powiązania
no-wa
kuli
gór
statku handlowego "Meteor
(1942) który wielką drogę pół-nocy
przebył w rekordowo krót-kim
czasie na trasie Hamburg-Toky- o
(Giinther Kalle) Innymi
słowami przewidywane "little
ice-ag- e" ma być aferą wyłącz-nie
Arktyki chociaż częściowo
będzie to również miało swój
wpływ na zwiększenie aktywno-ści
lodowców na kontynencie
jak np w Alpach
Zjawisko cyklicznego wystę-powania
okresów lodowcowych
na Arktyce jest spowodowane
brakiem równowagi w opadach
śnieżnych między sezonami let-nim
i zimowym a mianowicie
kowym odnalezieniu jedynej skie połacie Spitzbergenu aż do jeżeli zimowe opady śnieżne nie
drogi wyjściowej z lodowca Kro- - najbardziej wysuniętego na po- - bywają dostatecznie stopione w
nebreen i dojściu do Ny-Al- e- łudnie cypla wyspy Bjornoya W 0kresie letnim wówczas w cza-sund- u
dla "pocieszenia" dowie- - instynkcie samozachowawczym sje chłodnych' pór letnich na-dzieliśmy
się że wspomniana nie zawaha się wtargnąć w świat kładą się coraz więcej śniegu
poprzednio jugosłowiańska wy- - ludzki Opowiadania tamtej- - powodując wzmożoną aktyw-praw- a
alpinistyczna ze Splitu u- - szych mieszkańców nawiązują noc lodowców Innymi słowa-siłował- a
nadaremno przez dwa często do mrożących krew przy- - mji brak równowagi w opadach
tygodnie przekroczyć ten sam gód Jeden z Polaków pracujący śnieżnych nie jest spowodowany
lodowiec od strony fiordu i o- - w Longyearbyen opowiadał mi surowymi zimami ale coraz
statecznie zmuszona była do wy- - jak niedźwiedź "nawiedził" ich zimniejszymi latami Jako do-cofan- ia
się W ostateczności oka- - osiedle siejąc popłoch wśród wód procesu oziębiania się pór
zało się że zespoły które ze mieszkańców którzy w celu od-- letnich oceanografowie podają
względu na stracony początko- - straszenia intruza otoczylTgo sa- - fakt że od wspomnianego naj-w- o
czas prawie zrezygnowały z mochodami i usiłowali reflekto- - cieplejszego roku 1942 oddzia-wejści- a
naszczyt Kopernika bio- - rami świateł zmusić go do wy- - ływanie pól lodowych na półno-rą- c
za cel jedynie zakończenie cofania się z miejsca zamieszka- - cy rozszerzyło się o 200—300
trawersu zyskały więcej czasu nego przez człowieka1 km w kierunku południowym
niż grupa która zrezygnowała z W przeciwstawieniu 'do An- - w życiu praktycznym powoduje
dokończenia trawersu na rzecz tarklydy Biegun Północny to (Dckończanie na str 22)
Ił Bożego Narodzenia
i
#
s
Ui
ie
u
u
&
U
ll
I
o:
u
X
I
i Noiuy Rok
składa
CANADIAN IMPERIAL BANK
OF COMMERCE
SHERMAN & BARTON BRANCH
HAMILTON
MOC NAJSERDECZNIEJSZYCH ŻYCZEŃ S -
ŚWIĄTECZNYCH l NOWOROCZNYCH
zasyła
STELLA PHOTO STUDIO
Wykonuję zdjęcia z wszystkich okazji
w kolorach i zwykłe
668 Barton St E — Hamilton Ont
VVVVVVVVVVVVVVVVVV'!
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
ŻYCZY
Barton Sherman Denture Clinic
Member of Denturist Society of Ontario
in: Dentures Repairs Relines
DOMINIK KRAJCOVIC
687 Barton St
545-302- 9 +?+?+
Tel 545-271- 0
Specialists
E —
a 0 r r r + 0 +
Hamilton Ont
545-302- 0
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU ŻYCZY
ALLIED TV
Seryice Hamilton Ltd
Zenith — Admirał
MARIAN ADUCKIEWICZ
1558 King E — Tel 549-463- 5
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
l SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU ŻYCZY
Tel 561-54- 02 --T-w Bezpłatne
oszacowanie
"" -- w— : i— v '
NASZA SPECJALNOŚĆ — to reperacje
ze zderzeń i naprawa samochodów
Frank (Mitch) Mnich 1 Bancroft
Wayne Groom Hamilton Ont
VVVVVMVVAVVVyAVVVtó
WZautjlUH ŚWIĄT ŁSUZŁUU NAKUUZ&mtY
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU ŻYCZY
Taylor s Bryant Hardware
Nowy właściciel
Różnego rodzaju prezenty naczynia domowego
użytku i materiały budowlane Grzeczna i facho-wa
obsługa Porady zakupach
971 King E — Hamilton Ont
Tel 545-771- 8
'W'VVV WWV
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU ŻYCZY I SYLVIA'S BEAUTY SALON
księżniczka pani czuje
Gdy u Sylwii włosy ufryzuje
S HABROS
948 Barton St East — Hamilton Ont
Telr 544-409- 8
NAJLEPSZE ŻYCZENIA
Nadchodzących świąt Narodzenia
składa
GIBSON PIEKARNIA
wypieka chleb żytni prawdziwy krajowy biały z
kminkiem żytni razowy francuski włoski biały
krajowy rogaliki i prawdziwy żytni bałtycki
Earl St Hamilton Ont
Tel 549-971- 4 W'V#V'VVV#VVV#V#VVVVVV''SS
MOC NAJSERDECZNIEJSZYCH ŻYCZEŃ
SWIĄ TECZNYCH-I-NOWOROCZNY-CH
- -z- asyła
GUNTER S
MEN'S BOYS WEAR
Wielki wybór galanterii męskiej
i chłopców
637 Barton — Hamilton Ont
Tel 544-240- 2
9
'fi
m
I
i
fi
& :t
The
Co
St
ffo
&
42 St
przy
St
fi ~ N :
fi z
m y fi ?
fi r
tk
fi
fi
fi
fi f
s
fi ? te =
9
n s
WVV' V VV V#V V Wi V V! S$ 5
A Jak ta się
s
Z OKAZJI k
Bożego
16
and
dla
St E
l
a
fi
fi
#
fi £
m#
i
fi te
fi i
firt
iii
4 i
ff