Zwilazkowiec Alliancer, June 04, 1960

              AkdEUK
w
II
"ZWIĄZKOWIEC" CZERWIEC (Junt) Sobota 4 — 19Ź0 NR 4S i—— ' ! —- w STR 5 r-a-n
! i i
i j
l I
: U
s& "_ ""T
y ''Związkowiec" (The Alliancer)
irlnted fcr Ttrj Waniaay ino śituidły by:
POL15H ALUANCE PRESS LIMITED
OrPłn Zftlazku PolU~ KiHidrie -- dwiii7 pnei
lortkcft Prioą: A SzcipŁoU
HVtor f CłcsowłH - KUr Drukłrnl
PPE N
Roczna w Kanadzie je WJ
Półroczna _ 13iO
Kwartalna $2 00
pnwodŁlcy UrKczytiU
KUr Aom H rrlk
UMERATA
W Stanach Zjł-dnoczonj- cL
i innych krajach —
Pojedynczy numer
#
1475 Quen Streeł Wst Tel LE 1-2-
491 Toronto Ont
Autfcorlii-- d 5 Stcond Clłss MłU Foit Office ljirtniŁt OtUw
LEPIEJ PÓŹNO ANIŻELI WCALE
Alkoholizm jest plagą 1 walka z nim jest konieczna Ale jak
każda walka musi być prowadzona należycie Trudno natomiast
byłoby nawet najbardziej wyrozumiałemu stwierdzić 70 tak się
dzieje 'w Kanadzie szczególnie w prowincji Ontano Nawet tak
wybitny goić jak książę Filip nie mógł powstrzymać się w London
Ont od wysoce krytycznej uwagi na temat obowiązujący! li prze-pisów
sprzedaży i konsumpcji alkoholów Niejednokrotnie sę-dziow- ie
wymiorzajac grzywny osobom naruszającym ustawę pod-kreślał)
że czynią to z przykrością gdyż uważają ja za nieży-ciową
przestarzałą Ale prawo obowiązuje wobec teeo rnusi
byc przestrzegane
Byłoby fałszywe utrzymywać że czynniki rządowe w oparciu
o społeczeństwo nie walczą 7 alkoholizmem Wydaje się na ten
cel poważne sumy budetów Utrzymuje się lecznice prowadzi
się badania udziela się pomocy pacjentom opuszczającym zakłady
lecznicze itp Jak dotychczas akcja ta jakkolwiek celowa nie
dala poważnych wyników Spoycie alkoholu jest nie tylko wiel-kie
alo ma tendencję do wrostu Nie oznacza to jednak ko-niecznie
?e rośnie ilość alkoholików Należy bowiem rorónić
okazyjne umiarkowane spocie alkoholu od pijanstwa Pierwsza
forma napewno nie jest ani szkodliwym nałogiem ani tez nie
powoduje katastrof rodzinnych czy społecznych
Są 2decydowani przeciwnicy spożywania alkoholu obok entu-zjastów
tego płynu Jak długo jednak jedni i drudzy ograniczają
się do siebie do grona swoich nujbliższych przyjaciół czy rodziny
wszystko jest w porządku ale gdy która kol wiek ze stron usiłuje
swoje nastawienia narzucić ogółowi wówczas zrozumiały #'St
protest opozycja Naturalnie kady ma prawo bronić swojego
stanowiska zabiegać by stało się powszechne Tak się złożyło
w Kanadzie ze przeciwnicy spożywania alkoholu zdecydowani
zwolennicy abstynencji uzyskali jKiważne wpływy polityc7ne
Były to grupy związne głównie z United Cliurch oraz baptystami
Im to zawdzięczamy ustawodawstwo pozornie -a- ntyalkoholowe
Bo ani pełne ani konsekwentne Dzięki tej ustawie powstały
ponure mroczne lokale w których spija się piwo i Inne ulko-hol- e
w określonych godzinach sprzedaje się napoje te w spe-cjalnych
sklepach i należy wykupywać zezwolenie na ich naby-wanie
Im też zawdzięcza się zakaz ogłaszania przez producen-tów
icli wytworów
Te ostatnie postanowienia okazały się jak najbardziej nie-życiowe
Producenci bowiem znaleźli doskonale sposoby dla omi-nięcia
ich a władze państwowe dyskretnie przymknęły oko na
pewne praktyki Nie wolno n p bezpośrednio reklamować pro-duktów
alkoholowych ale producenci mogą zamieszczać jakieś
koszałki opałki pod którymi znajduje się nazwa ich firmy Prasa
i rozgłośnie w Ontario nie mogły reklamować piwa czy wódek
ale kiedy pisma utrzymywały np chociażby jeden pokój w Mon-trealu
co pozwalało im na podawanie że miejsce wydawnictwa
mieści się w Quebec wówczas mogły przyjmować wszystkie ogło-szenia
producentów napojów alkoholowych Niektóre pisma dru-kowały
swoje dodatki tygodniowe w których znajdowały się wiel-kie
ogłoszenie alkoholowe w innych prowincjach lub w Stanach
Zjednoczonych Naturalnie pisma sprzedawano w Ontario ale
litera prawailyaobUila naruszoną Wszystkie amerykańskie roz-głośnie
radiowe z vbuffalowską na czele inkasowały miliony dola-rów
za rckloneV-prJi!nac26'i- u dla odbiorców w Ten stan
rzeczy nie moznnulłiBie inaczej określić jak hipokiyją Nie
raz zwracaliśmy na" lo uwagę wskazując na szkodliwość takiego
stanu rzeczy 4 Ostatecznie i rząd premiera Prosta doszedł do przekonania
ze nie można tego nadal tolerować Zapewne zaważyły przesłanki
ściśle ekonomiczne Oblicza się bowiem że około $40000000
rocznie wydawano na oglos7enia produktów alkoholowych pizo-znaczony- eh
dla Ontario w innych prowincjach i w Stanach Zje-dnoczonych
Nowe zarządzenia które niebawem wejdą w życie nie ozna-czają
bynajmniej przewrotu Nie znoszą wszystkich ograniczeń
ale mimo to stanowią poważny krok naprzód właściwym
kierunku Wiadomo bowiem ze kto chce pic ten napewno na-będzie
alkohol niezależnie od formalnych utrudnień A skoro
taka jest rzeczywistość to dlaczego zamykać na nią oczy9 Premier
Frost wyciągnął konsekwencje i postanowił zrewidować przesta-rzałe
ustawodawstwo polecając rozluźnienie zakazów odnośnie
reklamy napojów alkoholowy cli
Następnym krokiem winno być zniesienie płatnych zezwoleń
na nabywanie wódek Jednocześnie jednak z tym konieczne jest
zwiększenie dotacji na walkę z alkoholizmem podwyższenie sum
na szeroką akcję propagandową której celem byłoby wykazanie
szkodliwości spożycia alkoholu Zakazy palenia papierosów picia
wódki czy Innych form "grzeszenia" nie pomagają tak długo
dopóki sam człowiek podmiot tych zakazów nie zuJioe ich sto-sować
pełną świadomością że służą one dla jego dobra
iNoca z 30 na 31 maja zmarł
najwybitniejszy współczesny po-eta
rosyjski i jeden z najznako-mitszych
tłumaczy literatury zach-odnio-
europejskiej Borys Pa-sternak
Pozycja jego w świecie
literackim była od lat ustalona
ale światowy rozgłos popular-ność
zawdzięcza powieści "Dok-tor
?iwago" Jedynemu wielkie-mu
dziełu prozaicznemu
Książka ta stała się jednocze-śnie
powodem największej bu-rzy"
jaka przeszła pi7ee środowi-sko
literackie w ZSRR i wielkie-go
skandalu światowego Paster-nak
stal się wbrew swej wh bo-haterem
oraz potepieńcem C-iskano
pod jego adresem najbar-dziej
obelżywe wyzwiska i pod-noszono
gona najwyższy piede-stał
On"sam zdał się być tym
wszystkim zaskoczony gdyż ani
zamierzał bć sędzią ani prze-wodnikiem
Był przez cale życie
tylko poetą pisarzem Niezależ-nym
człowiekiem A to w wa-runkach
sowieckich bynajmniej
nie jest łatwe
Pasternak nie je5t produktem
rewolucji bolszewickiej i nigdy
nie związał się z partią czy apa-ratem
propagandowym Był
przesiąknięty Zachodem pozo-stając
jednocześnie iście rosyj-skim
człowiekiem I dlatego też
nie wykorzystał w 1958 r okazji
przyjęcia "dobrowolnej banicji
Która onarowaj mu Liiruszczow
Nie oddał swei twórczości na
ushigi partii Popularność jego
ograruczau się ao szczupieso
S tcr
K J MłiurHłwIo
z
Ontario
we
z
17 00
10
grona miłośników poezji W naj-cięższym
0'iiesie stalinowskim
me publikował żadnych rzeczy
Ograniczył się jedynie do tłuma-czeń
Uwaza sie powszechnie ze
np jego tłumaczenia Szekspira
stanowią niedościgniony ideał
uumae7M równie noskonaie z
lllllUl JtKOW I OUOUIIO llll
swoim tłumaczeniom zawdzięczał
życie gdyż Stalin ]odobno cenił
je bardzo wysoko Tłumaczenie
stanowiły ziesztą źródło jego do-chodów"
Pasternak jest pochodzenia
żydowskiego synem znanego ar-ty-- ty malarza i pianistki ale na-wrócił
sie na prawosławie Po--w teść "Doktor żiwago" jest mię-dzy
innymi również świadec-twem
jego chrześcijańskiego
światopoglądu jego przywiąza-nia
do prawosławia Znawcom i
miłośnikom twórczości Pasterna-ka
nie trudno bło nawet w jego
przekładach nie mówiąc już o
własnej poezji znaleźć wiele z
tych elementów które tak wy-raźnie
ujawniły się w "Doktór
żiwago" ale przecież nie był po-pularny
ani w ZSRR ani poza
granicami tego państwa
Dopiero ta powieść uczyniła
go pisarzem światowym Powsta-ła
dopiero po śmierci Stalina Pi-sał
ia pośpiesznie zapewne jako
dzieło swego życia Chciał wtło
czyć w nia przeżycia obserwacje
i rozmyślania Chciał dać jak
najbardziej pełnv otraz całei
epoki rosyjskiej Powstała epo- -
pea Którą wytycy na zachodzie
I Kręte ścieżki
W paleni Niemców "zasłużo-nych""dl- a
Polski i Polaków jed-no
z czołowych miejsc zajmuje
dr Teodor oberlaender Zapew-ne
trudno byłoby go uznać za
masowego mordercę w rodzaju
nawet Greislera i Kocha sądzo-nych
w Polsce Nie piastował też
tak odpowiedzialnego stanowi-ska
jck ci dwaj oraz wielu in-nych
naszych bardziej "zasłużo-nych
przyjaciół" nie mniej jed-nak
zapisał się dobrze w pamię-ci
Kto wie czy nie należy go na-wet
uwa7ać pod --wieloma wzglę-dami
za bardziej niebezpieczne-go
i groźnego od niektórych zwy-kłych
fi7ycznych oprawców Bo
ci ostatni realizowali tylko to
co dr Oberlaender wymyślił On
był projektodawcą — oni wyko-nawcami
Gdyby ten niby-uczon- y nie-miecki
7as?yi się po upadku
Trzeciej Pieszy w kat i po pew
nym czasie jął się jakiejś pracy
zawodowej wystrzegając się po
lity ki wówczas zapewne zatarła
by się pamięć o jego zloczynach
Iluż bowiem Niemców jest bez
winy9
Ale Oberlaendera zawsze roz-sadzała
ambicja żądza wielkiej
kaneiy politycznej 'Miał ją więc
Szybko 7orientował się w no-wej
powojennej sytuacji i słusz-nie
ocenił ze jego pr7eszlość hi-tlerowska
nie może stanowić po-ważnej
przeszkody Ani w za-chodniej
ani we wschodniej stre-fie
Dla niego jednak bezpiecz-niejsza
była pod kadym wzglę-dem
zachodnia Bynajmniej nie
dlatego ze w działalności swo-jej
kladl duży nacisk na antyko-muniz- m
gdy to nie stanowi
przes7kody dla gwałtownego
przeskoku Kady może przecież
się mylić a zwłaszcza polityk
Zadecydowała raczej jego "pol-ska"
specjalność Zapotrzebowa-nie
na nią jest oczywiście grubo
większe w 7achodniej aniżeli rc
wschodniej strefie Wres7cie w
zachodniej 7najdowala się lud-ność
niemiecka z Ziem Zachod-nich
która winna była stanowić
jego zaplecze Z tych właśnie
względów profesor Obeilaender
postanowił szukać szczęścia w
zacłi Niemczech 1 znalazł istot-nie
szerokie pole dla antypol-skiej
działalności
Kręte I śliskie drogi kariery
tego polityka niemieckiego obra-zuje
dokumentarna praca dwóch
dziennikarzy polskich Aleksan-dra
Drożdzyńskiego i Jana Za-borowskiego
pod zwięzłym ty-tułem
"Oberlaender"
Kiedy Oberlaender piął się po drabinie politycznej w zachodu
Niemeech przesluść jego nic
stanowiła tajemnicy ale można
było przypuszczać iż ziewidował
swoje przekonania swoje nasta
wienie Wolno było przypuszczać
ze zapomniał o programie podbo-ju
7iem słowiańskich dla Niemiec
i o wszystkim co się 7 tym łączy
Atakowano Obeilaenileia i je-go
politykę od objęcni stanowi-ska
ministra dla spraw przesied-leńców
w rządzie federalnym w
październiku 1953 r Liczne jego
wystąpienia dowodziły u odwet
stanowi tieść jego polityki cel
jego zamierzeń W zależności
od sytuacji miedzynaiodowei
zajmował stanowisko skrajne lub
umiarkowane Groził lub doma-gał
się Nie sposób było uznawać
wystąpienia Oberlaendeia za wy raz jedynie osobisty cli poglądów
gdy--7 stwierdzono ze posiada po-pal
eie tak kandei za Adenauera
jak i pozostałych członków rzą-du
Stwierdzano ze jest rzeczni-kiem
najbardziej odwetowych
giup niemieckich leli przywód-cą
i inspiratorem On to tworzy
dla nich program kanni ich za- daniami
uznali jako największe dzieło li-teratury
rosyjskiej po epopei
Lwa Tołstoja 1 to właśnie dzieło
nie ukazało się w ZSRR Jest za- kazane wyklęte Ono ściągnęło
na głowę autora burzę
Jest w tym i wina prasy za- -
chocI110--
' kóra llP'3 S™J4
uwagę na poszczególnych stio-nac- h
na niektórych 'wypowie-dziach
i nadała powieści charak-ter
polityczny Uznała ja jako
najbardziej surową krytykę sy- stemu Komunistycznego "oceniła
ja jako dokument nieomal histo
ryczny "Doktor żiwago" miał
świadczyć o bankructwie nie-ludzkiego
systemu komunisty-cznego
o przegranej rewolucji
Niewątpliwie jest w tym wiele
prawdy Istotnie Pasternak w
sposób niezwykle dramatyczny
wstrząsający Kreśli rzeczvw"-istoŚ- c
bolszewicka ujawnia bestial
stwo brutalność sstemu zakła
manie ideologu ale mimo wsz-stK- o niebyl to obrachunek pó-- ui j iMe oemne i wAiacznie
dzieje rozczarowań i niek' ludz-kich
Naturalnie ponieważ zł w tym okropnym bezdusznym sy- sPtaemsteiernajekst móinaoł iodtwłeamgęi wtrsekśacziyą-wać
na inne drogi Mówił o Bo
gu miłosierdziu litości Mówił ?pokojnie o najcięższo" przez- -
ciach i krzywydach ludzkich
dzięki temu wymowa bła jesz-cze
większa Tego wszystkiego
nie mogła mu wybaczyć "partia"
Powieic ukazała się wpitrw w
Borys Pasternak
karier} dr
Drożdżyński 1 Zaborowski u-trzym- uja
ze to przemów jenie O-berlaend-era
opublikowane 18
września 1959 r spowodowało
zajęcie się jego osoba "W prze-mówieniu
tym dr Oberlaender
dal tak dobitny wyTaz swym oso-bistym
poglądom politycznym i
oficjalnej polityce -- w ego resor-tu
ze wymagało ono nie tylko od-powiedzi
ale i w v jaśnienia- - kto
i dlaczego prowadzi w stosunku
do przesiedleńców politykę irre-dent- y
kto i dlaczego — wbrew
naturalnymi tendencjom rozwoju
ekonomicznego NRr wbiew in-teresom
przesiedleńców i wbrew
interesom pokoju europejskiego
— stara się utizyrnać przesie-dleńców
w roli naizędziŁ wew-nętrznego
i zewnętrznego szanta-żu
politycznego orn -- iły napędo-wej
niemieckiej ekspansji wscho
dniej"
A więc sam dr Oberlaender
sprowokował bli7-z- e zajęcie się
jego osobą co okaMło się osta-tecznie
gwoździem do trumny
jego błyskotliwej kariery poli-tycznej
Nasi autorzy dobrali się bar-dzo
skrupulatnie do dzielą Zdo
łali wydobyć z rożnych aichiwow
zbiorów prywatnych zupełnie
nieznane — bynajmniej nie da-jące
podstaw do chwały — doku-menty
i materiały Przesłuchali
wiele osób które naświetliły tę
postać Zareprezcntowali nam
bezwzględnego sprytnego karie-rowicza
Udowodnili ze ten spe-cjalista
zagadnień agrarnych na-wiązał
jeszcze w młodości łącz-ność
z wywiadem niemieckim i
pozostawał na jego usługach aż
do końca wojny
Karierę naukową raczej sta-nowiska
na wyższych uczelniach
zawdzięcza! tym swoim kontak-tom
slubie wywiadowczej Pod
płaszczykiem badań naukowych
prowadził robotę wywrotową
Zajmował się przygotowaniem
terenu pod najazd hord hitlero-wskich
Od 1933 r znajdował się
w szeregach partii hitlerowskiej
piastując odpowiedzialne stano-wisko
w SS Tworzył program
polityki n'emieckiej głównie
iolnej dla Wschodu
Autoiy nie ogianiczyii się do
nakieślenia sylwetki swojego
"bohatera" ale dają szerokie
tło Nie zajmuje kh osobiście O-berlaen-der
ale jego działalność
polityczna stanowiąca część pro-gramu
hitlerowskiego
Tekst pracy uzupełniony jest
źródłowymi materiałami i doku-mentami
Zamieszczone zostały
fotokopie niektórych dokumen-tów
tak i nikt nie może powąt-piewać
w icli autentyczność Wy-lania
się pomna postać na tle
potwornej moiderczej polityki
Obaj autorzy prowadzili na la
mach prasy polskiej kampanię
pi7cciw Obeilaenderowi ujaw-niając
coraz to nowe szczegóły z
jego' przeszłości
Niezależnie od nich zainteie-sowal- a
się osobą i polityką O-beilaend- era
paryska "Kultura"
oraz inne czasopisma polskie na
emigracji Odezwała się prasa
niemiecka
Obeilaender bronił się jak
lew ale zarzuty przeciwko nie-mu
były tak udokumentowane
tak mocne iz kanclerz Adenauer
musiał się deeulowae na pozby-cie
się go S'anowil byt wielkie
obarczenie polityczne W usu-nięciu
go z aieńy politycznej o-b- aj
w mienieni oraz inni publi-cyści
polacy odt grali niepośled-nia
i olę
A kiedy czyta się tę książkę
trudno oswoić się 7 myślą ze
dr Obeilaender mógł przez tyle
lat po wojnie piastować odpo-wiedzialne
stanowiska być człon
kiem rządu zachodnio niemiec-kiego
I powstaje pytanie czy z
języku włoskim w 1957 r i w
kilka miesięcy później ukazała
sie bodajże we wszystkich języ-kach
świata Dnia 25 październi-ka
19553 r przyznano mu nagro-dę
Nobla i to i-t-alo
się bezpośre-dnim
zwodom gwałtownej na-gonki
Okrzyczano go zdrajcą i
paszkwilantem Uznano' ze na-grodzenie
ma charakter polity
czny jest policzkiem wymierzo-nym
ZSRR Pasternak został wy-kluczony
ze związku literatów
sam Chruszczow stanął na czele
kampanii Nie oszczędzono mu
żadnej mozliwei obelgi Zmuszo-no
go do iczygnacji z nagrody
Ale ten akt n:"e wpłynął na zmia-nę
decyzji Szwedzkiej Akademii
Pozostał laureatem Nobla Pa-sternak
me ugiął się Nie odwo-łał
ani potępił "Doktora żiwa-go"
Wyniósł sie jedynie z Mo-skwy
by uniknąć "rozmów z
dziennikarzami zagranicznymi
by uwolnić sie cd zagranicznych
gości Zamknął sie w Pieredel-km- o
pod Moskwa Władze so-wieckie
uznały ze fizyczne prze- śladowanie Pasternaka byłoby
zbyt mebezDieezne Sława iaka
zdobył chroniła go Zdawano so" be zapewne również sprawę że
w następstwie otrzymanych' cio-sów
nie potrafi zdobyć" sie już
na żaden nowy krok Osaczony
nienawiścią partii pozbawiony
łączności ze światem czekał koń
ca Nastąpił rychło W prasie ca- - &bda hoM Jk- -
rysowi Pasternakowi Zabraknie
go w prasie sowieckiej ale mi-mo
to pozostanie w literaturze
rosyjsfcei i to w-- gruDie nahw- -
t ' ouniejsrycn -
beh)
Oberlaendera
jego odjesciem nastąpi zmiana
polityki niemieckiej czy tez za-ełio- va
się ona i bez niego?
Nad tym też zastanawiają się
Drozdzyński i Zaborowski wy-wodząc'
" nie w tym sedno
pi obłemu Oberlaendera czy na-dal
będzie zasiadał w ministerial-nym
fotelu w Bonn czy pod na-ciskiem
opinii publicznej świata
opuści swe stanowisko Chodzi o
fakt ze krocie "pruskich patrio-tów"
"żołnierzy zjednoczonej
Europy" "wiernych narodowych
socjalistów" którzy od lat służą
niemieckiej polityce ekspansji
są dziś znowu na swych poste-runkach
znów snują swoje pla-ny
i teorie Już'dziś"sa oni nie-bezpieczeństwem
a jutro znów
mogą przynieść nową tragedię
Europie i światu To ich symbo-lem
jest Oberlaender i dlatego
zajęliśmy się jego osoba"
A więc czy odszedł tylko Ober-laender?
(bh)
A Drożdżyński i J Zaborow-ski
OBERLAENDER Przez
"Ostforschung" wywiad i NSDAP
do rządu NRF Wydawnictwo Za-chodnie
Poznan-Warszaw- a 19C0
r str 295
Niszczycielskie
Ostatnie katastrofalne trzęsie
nia ziemi w Chile zrodziły nie
zwykle noteżne fale oceaniczne
które przebiegały przez Pacyfik
z prędkością wieiuset Kilome
trów na godzinę Szerząc na swej
drodze spustoszenie dotaily az
do Japonii i ZSRR
Zjawiska tego rodzaju znali
starożytni Grecy Rzymianie i
Inkowie Pojawiały się one i po-jawiają
na Hawajach i' u wybrze-ży
Ameryki na Antylach Kury-lac- h
i Kamczatce w Japonii
Włoszech Grecji i Turcji Wywo-łane
przez zjawiska sejsmiczne
podmorskie trzęsienie ziemi czy
wybuch wulkanu nazywane są
potocznie i fałszywie falami przy-pływowymi
choć nie mają nic
wspólnego z przypływami morza
które wywołane są działaniem
grawitacyjnym Księżyca i Słoń
ca
Dla uniknięcia nieporozumień
oceanografowie zaczęli te mor-skie
fale sejsmiczne nazywać "tsunami" co jednak w języku
japońskim oznacza — "falę przy-pływową"
Łatwo zrozumieć że nagły
ruch dna morskiego może wy- wołać cały ciąg fal Przebiegają
one ogromne odległości z zadzi-wiającą
szybkością tracąc jedno-cześnie
bardzo mało swój pier-wotnej
eneigii Chociaż na głę-bokiej
wodzie wysokość tsunami
jest rzędu jednego metra wcho-dząc
na płytką wodę fale te spię
trzają się uo niewiarygodnej wy- sokości dochodzącej do kilku-dziesięciu
metrów' Tsunami od-znaczają
sie nadzwyczaj wielką
długością tak iż odległość dzie-ląca
sąsiednie icli grzbiety może
wynosić wieleset kilometrów
Rzecz zaskakująca dla niespe-cjalist- y
7e prędkość rozchodze-nia
się tych fal zależy od głębo-kości
morza Zgodnie z wzorem
Lagrangea piędkość fal jest tym
większa im morze jest głębsze
I tak przy głębokości 5 metrów
prędkość rozchodzenia się tsuna-mi
wynosi 7 m sek tzn 25
km godz Na otwartym oceanie
o średniej głębokości wynoszą-cej
blisko A kilometry piędkość
fali sejsmicznej wzrasta do po-nad
700 km godz
Pomimo tak osobliwie wielkiej
prędkości rozchodzenia się tsu-nami
są na otwaitym morzu nie-zauważalne
— właśnie ze wzglę-du
na swa niezwykłą długość fa-li
Dlatego też jedynymi przyrzą- dami jakie mogą ostrzec przed
ewentualnym powstawaniem i rozchodzeniem się tsunami sa
sejsmografy zainstalowane na
wybrzeżach morskich
Należy podkieśhć iz chociaż
na przeciągu całej historii czło-wieka
zanotowano dotychczas
tylko niewiele ponad 330 wy- padków tsunami zjawisko to jest
częstsze niż to sie na pieiwszy
rzut oka może wydawać Zgodnie
z opinią znanego specjalisty W
uascoma zuarza się ona obecnie
przeciętnie raz na rok nie zaw
sze oczywiście w dużch rozmia
rach
Szczególnie dobrze udokumen
towanym przypadkiem tsunami
jest fala wywołana przez słynny
wybuch wulkanu Krakatau w dniu 27 sierpnia 1383 roku ścia
Kanadyjczycy
CSl — "Kanadyjczycy oszu-kują
siebie myśląc" ze" Kanada
staje sie w "szybkim tempie
uprzemysłów iony m państwem""
— twierdzi Herbert H Lank
prezes firmy Dupont of Canada
W 1940 r wytwórczość prze-mysłowa
wynosiła 207 całej
wytwórczości igross domestic
production) W okresie wojny
podniosła się do 318 ale w 1958
r wyrażała' się znowu liczba
2G3H- - a więc prawie nie uległa
zmianie w porównaniu z 1940 r Jeśli Kanadyjczycy nie naucza
się Kupować więcej własnych wy- robów i tempo industrializacji
nie w7rośnie to co roczny defi- -
icyt w dziedzinie płatności mie- - dzynarodowych - będzie ciągle
wzrasiai
ł Przy prawdopodobieństwie że
KES KI I
Czy małżeństwa zawarte we
wczesnej mioaosci sa szczęśli-wsze
trwalsze? Przypuszczalnie
trudno jest o ścisłą odpowiedź
gdyż nie sam wiek decyduje
Nic-watpliwi- e małżeństwa zbyt
wczesne osób niesamodzielnych
nie posiadających poczucia odpo-wiedzialności
są niewskazane U-stawodaw-stwa
wielu krajów za-braniają
zawierania małżeństw
niepełnoletnich Wadze kościel-ne
i cywilne wymagają w takich
wypadkach zgody rodziców i za-zwyczaj
niechętnie udzielają i
wówczas ślubu
Główny Urząd Statystyczny N
RF w Bonn ogłosił ciekawe da-ne
dostarczając nimi bron prze-ciwnikom
wczesnych małżeństw
Z ogłoszonych danych wynika że
najszczęśliwsze są małżeństwa
zawaite w wieku między 25 a
30 łat W tej grupie zanotowano
najniższą ilość rozwodów a naj-wyższą
w grupie młodzieżowej
Najniebezpieczniejszymi okazały
fale i trzęsienia
na wodna o wysokości co naj
mniej 30 metrów zmiotła miasto
Merak w odległości 53 kilome-trów
od Krakatau Na przeciw-ległym
brzegu fale sejsmiczne
uniosły wielki okręt wojenny
"Berów" na 3 kilometiy w głąb
lądu pozostawiając go tam na
wysokości 9 metrów nad pozio-mem
morza W ciągu niewielu
godzin owo tsunami zabiło 3G380
ludzi Mierniki poziomu w Po-łudniowej
Afryce (7500 km od
Krakatau) na Przylądku Horn
(12500 km od Krakatau) i Pa-namie
(18350 km od Krakatau)
wykazały że wybuch nieszczę-snego
wulkanu spowodował pow-stanie
ciągu 12 fal sejsmicznych
na morzu które przez Ocean In-dyjski
przemknęły z prędkością
od 5G0 do 720 k'mgodz!
W ubiegłym stuleciu zanoto-wano
ziesztą inny jeszcze przy-padek
tsunami kiedy to fala sej-smiczna
wdarłszy się w roku
137G na ląd w Bengalu zatopiła
az 200 tysięcy ludzi
Z nowszych wydaizeń zna-mienne
jest tsunami z 1 kwie-tnia
1946 roku wywołane przez
wstrząs w okolicach Aleutów
Fala "ta dotarłszy do Hawajów
zabiła kilkuset ludzi i wywołała
szkody oceniane na wiele milio-nów
dolarów W hawajskim por
cie 11'iło który został dotknięty
i obecną klęską żywiołowa moż-na
było wyraźnie stwierdzić iż
fala sejsmiczna jest na morzu
praktycznie niedostrzegalna Ka
pitan jednego ze statków zako-twiczonych
na redzie byi wyraź-nie
zaskoczony spojrzawszy na
brzeg morski gdzie port i zna-czna
część miasta zostały znisz-czone
przez fale których przej-ścia
pod statkiem w ogóle nie
zauważył To samo tsunami zni-szczyło
dwupiętrową żelbetowa
latarnię morska na Przylądku
Szkockim w Alasce Budynek
którego podstawa 7najdowala się
na wysokości 9 metrów nad po- ziomem morza i mas7t radiowy
30 metrów ponad tym noziomem
zostały dosłownie zniesione aż
do fundamentów przez falę któ-ra
spiętrzyła się tu do wysokości
ponad 30 metrów
Sejsmologowie notują rok ro- cznie co najmniej kilka równie
potężnych jak w Chile trzęsień
ziemi Większość heli trzęsień
ziemi ma miejsce w obszarach
słabo zaludnionych i stad nm
chodzą one bez większego echa
zjaTwrizsęksiieemnia tyzpioewmwi nw ZCachhiloednsiea
wyurzeza ouu Ameryk i wscho- dnie wybrzeża Azji tworzą bo-wiem
tzw pas okołopacyficzny
gdzie zjawiska sejsmiczne wystę- pują często i maja ehaiakter
gwałtowny
Jak wykazały obserwacje sej-sniologicz-ne
ognisl a trzęsień
zoigeomli naw gCłęhbiloekozścniajdują sie na 200-30- 0 'km
przy czym lezą one w płaszczy - łłhoii:40ii"jtciśmwoiandecj zyuotopozoiomUurnokoi-i
tperizeyncazcyhną jetrsztęsnieańchzcidezmeni ieńa tych kon-ynent- u tez wsuwannaiedsnioę dmnoarsmkioerskbieagdr? pod kontynent
O Wołczek
powiadają
j2eu2ul4iiiosmcróiwlionianonaczaedwśvnie19w7nz0rieorśnibe—ędzdtioeo
szybszego tempa industrializacji
mznoażleezibeynciemtiudznaojęcwia Kanadzie ze
♦' ♦'
zced KuajenmudnaegmoKoegb?łinalabLnylesvuuscidhheraonnduilwćoważea-ie
go w następujący soosób: "Po-33Sn?- y snelTekic3yj-nego ywproalcnnerjaehansdylsutemz - selekcJa opierałaby śie
£L„ ęŚC e Produkcji col
rocznej PóprłznenzneajczAonmejenknia pS-delal-do
wykonani- - y 6h
założonym w-- Kanadzie W„!
nn-- o rt- - - t _
- — w
v-r- ":
"€ peraiżaorin3ne nz=a=-ł-o- ż~ one w po-- 1 krajów'
S3KT5
OKRUCHY
się trzeci i czwarty rok małzeń
stwa
KaDnaudczhioewnpirzyUgnoittoewd ujCą huprcrohjefcwt
uchwały przewidujący zskn
udzielana ślubów osbbcm i- -i
zej 21 lat
W Saint Cloud na przedmi
ściu Paryża zmarł w wieku lat
89 wielki wynalazca francuski
Georges Claude Uczony i p
mysłowiec odznaczony za ushrgj
na rzecz Francji który również
znalazł się na ławie oskarżonych
jako zdrajca '
Claude był genialnym wyna-lazc- ą samoukiem który stale
był ńa stopie wojennej z oficjał
na nauką francuską Większość
jego wynalazków dotyczy gazów
wykorzystania dch dla celów
przemysłowych W 1914 r je-dn-ak
znalazł sposób użycia ga- zów dla celów wojennych i za
tę pracę otrzymał najwyższe od- znaczenia Claude jest wynalaz-c- a światła neonowego i ten w-ynalazek
zapewnił mu olbrzymie
dochody
Po okupacji Francji przystąpił
do współpracy z Niemcami Cale
życie był monarchistą i wrogiem
Trzeciej Republiki i wobec tego
propagował współpracę z ok-upantem
Niektórzy utrzymywali
że był konstruktorem rakiety
niemieckiej V-- l Na tej podsta-wie
został aresztowany w sierp-niu
1944 r pod Nancy Zwolnio-no
go w styczniu 1950 r z po- wodu podeszłego wieku na sku-tek
apelu wybitnych uczonych
francuskich
Nie oczyszczono go jednak z zai7utów wobec czego pozbawio-no
go wszystkich stanowisk ja- kie piastował w świecie nauko-wym
Nie mniej jednak Claude
prowadził nadal badania na wł-asną
rękę i wiele z jego planów
rozważała francuska Akademia
Nauk
Nie dla wszystkich druga wo-jna
światowa zakończyła się w
1945 r Do tych należy żołnierz
japoński Bonzo Minagawa Z-akończył
on działania wojenne do-piero
21 maja br kiedy znale
ziono go w dżungli Guam wys
pie na oceanii
Ten 39-let- ni żołnierz oświad
czył podczas przesłuchania ze
nie wierzy w przegraną Japonii
Opowiedział ze w 1944 r„ na
tydzień przed zajęciem Guam
przez wojska amerykańskie je-dnostka
w której służył została
rozbita Przez dwa lata krążył na
skraju dżungli unikając spotka-nia
z ludźmi Odżywiał się wy-łącznie
orzechami kokosowymi
dzikimi owocami i roślinami
które znajdują się w dżungli
Przez 16 lat nie zamienił z nikim
słowa Lekarz stwierdził ze stan
jego zdrowia jest dobry
Wielkie samoloty "jęty" za-ostrzyły
walkę konkurencyjną
między liniami lotniczymi a o- -
krętowynu Naturalnie statek u-mozli- wia
odpoczynek ale pod-róż
trwa znacznie dłużej "Je-tem- "
w ciągu 6 godzin przeska-kuje
się z Toronto Montrealu
czy Nowego Jorku do Londynu
lub Paryża Podróż najszybszym
statkiem trwa ponad cztery do-by
Linie okrętowe nie zamierza-ją
jednak zrezygnować z walki
Obok dotychczasowch zjawiła
się nawet nowa projektująca u-luchomi- enie
olbrzyma pływają-cego
zdolnego pomieścić 6000
pasażerów
Firma amerykańska Sei Coach
Transatlantic Lines Inc zamie-rza
uruchomić statek-kafeten- ę
statek nieomal samoobsługowy
Pomieszczenia mają być skrom-niejsze
aniżeli na statkach luksu-sowy
cli zrezygnowano z prze-sadnego
komfortu oraz z nad-miernie
obfitego karmienia Ce-na
za przejazd wynosić ma od
$50 w jedną stronę Pasażerowie
będą płacić oddzielnie za posiłki
w zależności od tego co będą je-dli
Koszt budowy dwóch takich
statków oblicza się na $80000-00- 0
Główny akcjonariusz firmy
Coach Transatlantic Lines chce
wybudować te statki w stocz-niach
niemieckich przy czyj1"
nym udziale niemieckich fu1211"
sistów Ma to bvć spółka amery-kańsko-niemiec-ka
Rząd w Bom1
rozważa możliwość udzielam3
kredytów tej firmie W wypsdKU
ich p"rzyznania uruchomienie no-wej
linii transatlantyckiej nw-glob-y
nastąpić w 1963 roku
Niech twoja licencja n P1
wadzenie samochodu nie stne
sie nigdy twoja metryka śmiera
inni-- mień a-r1- nv dOiteP ""
swych produktów 'na to"1?1??
eyine rynki swrych rodziEiycu