Zwilazkowiec Alliancer, March 04, 1959

              -- 1
STR 6 "ZWIĄZKOWIEC"' MARZEC (Marełi) irtii Ą ~ 1959 HŁIŁ
CZYTELNICY PISZĄ
Artykuły I korespondencie zamieszczone w dziale "Ciyłelnley Plrtł" przedsta-wiał
ojóblste opinie Ich autorów a nie redakcji "Związkowca" która ni bitne
odpowiedzialności za wyrażone w tym działa poglądy czytelników Redakcla za-ttrze- ga
sobie prawo poczynienia skrfitow I ikrtilenia ublltaltcych zwrotów
I wyrażeń
— — —— ————— — ——
Czy nie za rozrzutna gospodarka?
Szanowny Panic Redaktorze
Mam -- tu na myśli w pierwszym
rzędzie dział stypendyjny Niemal
każda organizacja na poziomie spo-łecznym
— ma pozycję w swym
budżecie — wydatek na pomoc
uczącej się młodzieży
Dobrze! Tak powinno bć ktoś
jest zdolny a brak mu środków
materialnvch — należy bezwzględ-nie
dopomóc! Taka pomoc bez-względnie
mu się należy od społe-czeństwa
Jeden warunek że to
winno bć udzielane na zasadach
mechanicznej rotacji zwrotnej by
ten fundusz raz zapoczątkowany
miał zjawisko rozwoju narastają-ce
do rozmiarów zwiększających
się potrzeb młodzieży
Zasada filantropii nic zobowią-zując
do rewanżu — jest jednocze-śnie
złym kierunkiem wychowaw-czym
bez bodźca zroumicnia po-trzeb
w tej samej skali innego
zdolnego człowieka
Dzięki tego rodzaju rozrzutnej
filantropii tysiące młodch ludzi
mogło uzyskać upragniony cenzus
naukowy i zająć dobrze płatne
stanowisko Określam to "rozrzut-nej"
bo bardzo ciekawa bjłaby
statystyka zebrana ze wszystkich
organizacji społecznych — po7a
granicami Kraju- - ile z tych sty-pendystów
poczuwa się do obo-wiązku
i długu z tytułu pomocy
wywindowania na ważny szczebel
społeczny do odpracowania w ra-mach
organizacji społecznych?
Śmiem zaryzykować twierdzenie
że szeregi organizacji społecznych
ich w ogóle nie 7nają względ-nie
bl znikomy odsetek! Jaka za-tem'
jest tego przyczyna?
Czy nas tułaczka nic nic może
naliczyć powracamy do zjawiska
zaobserwowanego poprzednio w
naszym Kraju że syn robotnika(
czy" też „ drobnego rolnika dzięki
najskrajniejszemu wysiłkowi i po-święceniu
rodziców otrzymywał
teoretyczne wychowanie i wykształ-cenie
zyskując wyższy poziom
stopy życiowej i możność zajęcia
kierowniczego stanowiska w społe-czeństwie
Z tą chwilą zatracił się
i odgradzał tak od swej rodziny
jakj i warstwy społecznej do" któ-rej
mimo ogłady powierzchownie
nabytej — należał
Chcę wierzyć że się mylę w no-wych
warunkach w których żyje-my
niemniej stypendia według
mego mniemania winny być udzie-lane
na zasadzie zwrotnej — po
spełnieniu swego zadania — co
będzie do pewnego stopnia spójnią
ze środowiskiem z którego po- wstały
Wracając do poszukiwania sia-dów
po stypendystach którzy na
tej podstawie mieli możność uzy- skać status naukowy i opuścili
progi uczelni To Dziennik Polski
i Dziennik żołnierza Londyński
prowadzi ciekawą kronikę pod tyl
"Wywiad agentów Tylonu" taki tu
a taki M S„ czy też D po ukoń-czeniu
studiów przy pomocy "Ko-mitetu
Oświaty" otrzymał stanowi-sko
kierownika w dziale inż Fa-bryki
takiej to itp itp obecnie
Nie
Panie Redaktorze
Chyba już trzeci raz ukazuje się
w "Związkowcu" list p W Szusz-kiewicza
Po wojnie wielu roda-ków
twierdziło podobnie jak p S
że nic należy wysyłać do Polski
żadnych przesyłek bo miały być
wysłane do Rosji Zarówno przed
jak i' po wojnie wysłałem do Pol-ski
około 150 przesyłek i żadna z
owych przesyłek nic była wysłana
do Rosji W ostatnich kilkunastu
latach mamy już trzeci system
rządów w Polsce tj polskich sa-nacyjnych
niemieckich i polskich
komunistycznych ale ludność pol-ska
jest ta sama która jak może
tak 'dąży do lepszego bytu
Polskie zabytki obecnie znajdu-jące'
się w Quebec były niegdyś
zrabowane przez Rosjan na rozkaz
Katarzyny II ale Katarzyna już
dawno zgniła i nie ma nic do ga-dania
Po powstaniu Państwa Pol-skiego
wymienione zabytki powró-ciły
do Polski jako własność Po
g' ram' Janickich
i A Janiccy
1007 Ae
Party Stanisław Jasiński WWOL
niechlelc
Polka
Wycichowski
RadloiStatlon
"Biały Orzeł"
Janusz Moszczak
Milewicz
Głos Polonii
Sudbury
Alblnson
"Jaguar" najnowszej
sportowej wyjeżdża Tangie-r- u
objazd interesującego
kraju! codziennie
opisy wyczyny młodej "elity"
emigracyjnej
wrażenie kogoś
dlaczego podróżować
przecież kształci
podróż odłożyć względnie
tańszym starszym
modelem samochodu połowę
przekazać fundusz stypen-dialny
zaciągniętego
stosunku społeczeń-stwa
Społeczeństwo emigracyjne
obciążone podwójnie kie-runku
ramach płaconych
podatków świadczeń indywi-dualnjc- h
pierwszym
wypadku posiadamy możliwo-ści
kontroli drugim kontrola
warunek udzielonej po-mocy
czynnik wychowaw-czy
Przeświadczenie korzysta
pożyczki jałmużny
psychologiczny
dodatku udzielany ginący
fundusz uzupełniany bieżącymi
wpływami mógłby rozróść
takich rozmiarów zdolny
spełnić swoją cynnosć narasta-jących
potrzebach młodzieży
Gdyby założeniem kierowa-no
znalezienia
polskiej granicami
Szanowny Redaktorze!
miesięcy "Związków-cu- "
czytuję szereg tajemniczych
aczkolwiek wysoce fascynujących
notatek artykułów wzmianek
dziedziny nazwijmy politycz-nej
Przewija łamach
"Związkowca" wielka polityka
emigracyjna którą 'zda wko-woś- ć
wypowiedzi oderwanie
przeciętnego czytelnika cało-kształtu
zagadnień stwarza
czarnej magii udokumento-wania
zacytuję poniżej przy-kładów
"Zamek"
porozumienia drugim ugrupowa-niem
przypominam
uproszczenia nazwij-my
"Strzechą"
Poprzyj jedyny legalny Rząd
wygnaniu daninę
Narodowy wy-pływa'
Ićgalność wiadomo wy-łączność
przecież "Za-mek"
"Strzecha"
innym tekście informa
dalekim Londynie odby-ło
zebranie członków organiza-cji
(nazwa mówiąca)
przybyli wszyscy członkowie
stojący stanowisku konstytucji
Uznawanie
Traktatu Ryskiego
wspólnego zabytkami
(Jucbcc Granice Polski zostały
zmienione Polska
względem etnograficznym znacz-nie
większa silniejsza
wymienione
bytki należą tejże Polski
Związek Polaków Kanadzie
"Związkowcem"
dobrą robotę starając usilnie
odesłanie zabytków Polski
pomocne mło-dym
Polakom historii
Polacy wyciągali więcej kasz-tanów
ognia
Bismarcka rosyjskich oficerów
Stalina Jeżeli nie-którzy
Polacy współpra-cować
krajem przynajmniej
powinni szkodzić zabytki
powinny na-leżą
Wawelu
Toronto
niedziele
codziennie
soboty
niedziele 130—245
niedziela
niedziele 930—1030
niedziela 115—215
Sudbury
Polskie programy radiowe
Nazwa Godziny
Syrena Ciesiański niedziela
Humbcrcrcst Toronto
Hejnał Gebska CKTB soboty
Robina
Polish Show CHML
Pro
1270 WHLD
Fillmorc Buffalo
Polonia -- "Korpanty codziennie 1245—215
Fillmorc 12
P o k
1120
w 1230—330 pop
315 Main St 3
Time
Leon 1050 CJIC
CJIC Sault Ste
CFCL
Thlrd Ae Tlmmlns
Skowroneczek
H 1440 WJJL
53 Street Buffalo 12
KPK Okf CHNO
4n 291 St
w swym mar
ki do
na tego
I tp sypią się
i
llam że gdy
stać ma nie
to Tylko tą samą
można
odbyć nieco i
a z
tego na
jako zwrot
długu — w do
jest
w tym
tak w
jak i
— jeżeli w
nic
to w
i zwrotu
byłby
że
się z a nie z —
ma swój wyraz W
a nie
się do
by był
w
tym
się od chwili się
armii poza Kra
P
Od wielu w
i z
ją
na
nad
oraz
od
nimb
kilka
1 nie może dojść do
z
nic sobie na-zwy
ale dla
to
2
Polski na — złóż
na Skarb — Skąd
nie
też nic jest
i
3 W
cja że w
się
X nic nie na
które
na
laków lub nie uznawa
nic nie ma te
raz nic z w
ale jest pod
i jak była
np w 1939 roku i za
do
w
ze na czele robią
się
o do
aby one tam były
w nauce aby
nic
z jak w r 1863 4 dla
i dla
a w r 1944 dla
nic chcą
z to
nic mu a
być tam gdzie one
— na
K Wilk
10— 1145 rano
11 NY Tcl FI 4043
10— 11 rano
w 11 — 130 pop
NY Tcl MO 1200
pop
Marle Ont Tcl 3-11- 21
230—330 po
Ont Tcl 1756 J
rano
NY - Tcl CL 3347
po poł
Ont
I adres Fala Stacja Dzień
620 CKTB 9— 10 rano
29 B!d Ont Tcl RO 9 9175
620 2 po poł
36 Aie Toronto 10 Ont - Tcl LE 6-82-
65
' Lang 900 wtorki 9— 930 wieci
848 Main St - Hamilton Ont - Tcl LI
Liii
-
1270 WHLD pop
761 Ae Buffalo NY Tcl HU 4267
I
Buffalo
138
Reed -
900
się
Dla
-
poł
-
9-24- 11
- -
t IJ -f-- -- -
M
ju — dziś mielibyśmy miliony do
Jest tyle zagadnień
przeszkadzajmy
Ws?£5tt-&- śf Nff vrg&
larów do dyspozycji Kwoty potrą-cane
e skromnych pozycji żołnie-rzy
od pierwszych dni na obcej
ziemi pozwoliły tysiącom młodych
ludzi w mundurach i nie uczyć się
i kończyć studia w Bejrucie Tehe-ranie
Palestynie Bolonii Padwie
Turynie Rzymie i chyba najwię-cej
v uczelniach UK na terenie
W Brytanii
Naród angielski wywiązał się ze
swego zobowiązania (pod jednym
względem) przyznając wielotysięcz-ny
kontyngent stypendialny dla
żołnierzy polskich za udział w wal-ce
zbrojnej Armii Polskiej do
zwalczania wspólnego wroga
Te stypendia zostały drogo wy-kupione
krwią żołnierzy polskich
I winne są do zwrotu jeżeli nie
bezpośrednio Krajowi to placów-kom
szkoły narodowej jakimi są
organizacje społeczne do wykorzy-stania
i zarządu
Obok tych funduszów są i inne
które winny podlegać zwrotowi a
nic są zwrócone Mam na myśli
setki tysięcy £ wypożyczonych na
sprowadzenie rodzin z Kraju wy- datkowanych przez oddziały Armii
Pol w 194445 we Włoszech Kwo-ty
na fundusz społeczny w armii
i nie wyliczone do dziś dnia? Indy-widualne
kwoty poszczególnych od-działó- w? Co z nimi się stało po
likwidacji jednostek osobowych
Kwoty powierzone legendarnemu
pułk Kamińskicmu idące w mi-liony
dolarów i ulokowane we
Francji czy jakich tam kopal-niach?
Tyle pieniędzy społecznych "roi
nucono" i nikt nie prowadzi kon
troli? Mamy inwalidów starców
te gwiazdy przewodnie — naszą
Młodzież — i tyle środków by
tym wszystkim ułatwić start a m
nym złagodzić okrutny los
Jan Klaczyński Toronto
z 1935 r Przypuszczać należy że
są tacy co stoją na stanowisku kon-stytucji
z 1921 r inni może nawet
z 1793 r
4 Odbyły się wybory do sejmu
na emigracji — Kto wybierał ilu
przymiotnikowe itp tajemnicą
5 Fundusz narodowy w ub ro-ku
wydatkował zebrane kwoty m
in na finansowanie działalności
ambasadora polskiego przy Waty-kanie
— Zagadkowym pozostaje który
Rząd reprezentuje ambasador sko-ro
jest ich kilku na emigracji
Być może ambasador jest tak uni-wersalny
że obsługuje wszystkie
i jest zdolny obsłużyć te które w
przyszłości powstaną
Te przykładowo podane publika-cje
jasnymi stały się po rozwianiu
nad nimi nimbu tajemniczości
przez p J Giżyckiego "Tragifarsą
londyńską" za którą autorowi na-leżą
się słowa uznania
Pewna wątpliwość wzbudza je-dynie
końcowy wstęp o brzmieniu:
"Co robią w sprawie polskiej i Po
laków istniejące organizacje któ
re teoretycznie mogłyby coś robić
jak powiedzmy Kongres Polonii
Kanadyjskiej" Abstrahując od
fantazji autorskiej p J Giżyckie
go w oaniesieniu ao apartyjnej o
światowym zasięgu organizacji mo
gącej działać w polskich sprawach
niepodległościowych przenosząc się
na ziemię a konkretniej na grunt
kanadyjski wydaje się iż nawet
teoretyczne rozważania nie dadzą
pozytywnej odpowiedzi na pytanie
czy organizacje polskie w Kana-dzie
mogłyby coś robić w tych
sprawach Polonia Kanadyjska li-czy
około 300 tys osób z tego 23
to obywatele kanadyjscy z pozo-stałych
100 tys ca 60—70% sta-nowią
nieletni starcy i kobiety
które tradycyjnie' do polityki nie
mają pociągu
Trudno byłoby w tak nielicznej
grupie znaleźć ludzi pokroju Pa-derewskiego
Więc może lepiej po-stępować
w myśl starego przysło-wia
— "jeśli nie potrafisz nie
pchaj się na afisz" Skoro przyjęło
się na świecie że teologią zajmują
się teolodzy astronomią — astro-nomowie
to dlaczego akurat do
polityki mielibyśmy upoważnić
szewców Jeżeli się tak dzieje jak
założyłem w ostatnim przypadku
możliwe są wówczas dylematy w
rodzaju montrealskiego niemalże
Hamletowskiego "to bo or not to
be" — zaprosić czy nic zaprosić p
konsula na bankiet Bez wielkiej
polityki jest tyle zagadnień w śro-dowisku
polskim w Kanadzie im
toż pożyteczniej byłoby poświęcić
czas tracony przez różne organiza-cje
na rozstrzyganie problemów
do niczego nic prowadzących
Zet — Toronto
(Nazwisko i adres znane I redakcji)
ZANIK PAMIĘCI
Policja międzynarodowa zwana
Interpol notuje coraz więcej wy-padków
amnezji czyli zaniku pa-mięci
Ludzie żyją czasem długie
lata nie wiedząc jak się nazywają
i skąd pochodzą Oto kilka wypad-ków
Franz Wieser przez 16 lat prze-bywał
w szpitalu w Norwegii nie
mogąc sobie przypomnąć kim jest
i skąd pochodzi W kartotece jego
był raport że w 1942 r złapał go
w lesie w Norwegii patrol nie-miecki
(Niemcy okupowały wtedy
Norwegię) Podarty i zniszczony
mocno mundur niemiecki świad-czył
że ma się tu do czynienia z
dezerterem Przy badaniu okazało
się że ów żołnierz cierpi na zanik
pamięci Odesłano go do szpitala
Minęły trzy lata Skończyła się
wojna i okupacja Norwegii a nie-szczęśliwy
żołnierz siedział dalej
w szpitalu Wreszcie pewnego dnia
po 16 latach robiąc rzeźbę w drze-wie
rzucił okiem 3przez okno na
pobliskie góry Wstał i oświad-czył:
— Wiem kim jestem Nazywam
się Franz Wieser Pochodzę ze Sty-rii
Podczas walk w Rosji dostałem
wstrząsu nerwowego Lekarz odę
słar mnie do Norwegii" by na oku- -
pacji nerwy moje wróciły do ró
wnowagi Jechałem pociągiem
przez las Co się dalej stało nie
wiem Zaprowadźcie mnie na naj-bliższy
posterunek żandarmerii
niemieckiej
Biedak nie wiedział że skoń
czyła się wojna i okupacja Nor
wegii
Norweski Czerwony Krzyż zwró
cił się do siostrzanej organizacji w
Niemczech Zachodnich Okazało
się że prawdą jest co mówi pa-cjent
Odesłano go do rodzinnych
stron i ostatecznie zidentyfikowa-no
Oczywiście- - nie obeszło się tu
bez pewnych raczej komicznych
sytuacji Mianowicie trzeba było
skreślić go z księgi zmarłych w
urzędzie stanu cywilnego oraz wy-trzeć
nazwisko jego z tablicy "po-ległych
za ojczyznę" jaka widniała
na honorowym miejscu w wiosce
Franz Wieser dopiero po 16 la-tach
przypomniał sobie kim jest
Inny wypadek amnezji
Na komisariat policji w Londy-nie
zgłasza się młoda kobieta
i opowiada że nie wie co się z nią
stało i nie przypomina sobie kim
jest skąd pochodzi i co robi w
Londynie Wie tylkoj że przyje-chała
samochodem i musiała gdzieś
go zaparkować Kazano jej otwo-rzyć
torebkę Obok kredki do warg
pudru kilku banknotów i klucza
do samochodu nie było żadnych
innych dowodów by można było
zidentyfikować mówiącą Nie ma-jąc
innego wyboru policjanci za-brali
ją do samochodu i po kolei
objeżdżali wszystkie parki samo-chodowe
Cały dzień stracili na
poszukiwaniach Pod wieczór na
jednym parku kobieta zauważyła
wóz i oświadczyła że wygląda tak
jak jej Miała rację Klucz pasował
do zamku Numer rejestracyjny
wozu pozwolił na zidentyfikowanie
właścicielki która zresztą sama
poprosiła by ją odwieziono do sa-natorium
Zanik pamięci to problem który
pasjonuje psychiatrów Obrazowo
przedstawia się następująco: pa-mięć
to tak jak gdyby zbiór fil-mów
kolorów o-dźwiękow-yćh
z
przeżyć człowieka Jeżeli chcemy
przypomnieć sobie epizod sprzed
dziesięciu laty wystarczy tylko
skoncentrować się a odpowiedni
"film" zostanie "wyświetlony"
oczywiście w pamięci Skoncentro-wanie
się odgrywa rolę jak gdyby
mechanizmu który wyszukuje' od-powiedni
"film" i "wyświetla' go"
auu unraL
WTOREK STACJA
9—930 WIECZ "CHML"
Każdy z własnego doświadczenia
wie źe czasem potrzeba sekundy
aby sobie przypomnąć zdarzenie a
czasem upłyną minuty czy nawet
godziny a żądane wspomnienie
"nie może przyjść do głowy" W
tym wypadku filmy wprawdzie są
natomiast nie działa ów mecha-nizm
który ma szybko odszukać
potrzebny "film" i wyświetlić go
Mówimy wówczas że nie możemy
się skoncentrować pamięć nas
zawodzi trudno nam przychodzi
przypomnąć sobie co działo się w
przeszłości
Amnezja czyli zanik pamięci
może trwać krótko lub długo W
wypadku żołnierza niemieckiego
Wiesera trwała 16 lat Powodem
jej jest wstrząs nerwowy prze-pracowanie
i przemęczenie zaży-wanie
chemikalii lub też okale-czenie
ciała Nauka jest dopiero u
progu jeżeli idzie o środki za-radcze
Na razie obserwuje i bada
poszczególne wypadki starając się
wyciągnąć z nich logiczne wnio-ski
i opracować metodę leczenia
pacjentów
Zanik pamięci może przybrać
ciekawe formy Oto wypadek
Do komisariatu policji w Holly-wood
zgłosiła się kobieta i oświad-czyła:
"Nie wiem kim jestem
i skąd mam samochód którym
przyjechałam Ludzie mówią że
teraz jest listopad To nieprawda
Obecnie jest wrzesień a w samo-chodzie
leży zabity mój mąż"
Słysząc o policja szybko pobie-gła
do samochodu Nikogo w nim
nie było Zatrzymała więc kobie-tę
a szybko powiadomiła o tym
policję w Nowym Jorku ponieważ
numer rejestracyjny wozu opie-wał
na to miasto
Otrzymała raport że właściciel
samochodu od miesiąca poszukuje
swej żony która wyjechała samo-chodem
i nic wróciła do domu
Dalsze badania przyniosły sensa-cyjne
wyniki
Okazało się że rok temu dana
kobieta dokładnie we wrześniu
straciła męża Oboje jadąc samo-chodem
zderzyli się z innym wo-zem
Mąż zginął ona zaś wyszła
bez szwanku Wkrótce poznała in-nego
mężczyznę i wyszła za niego
Żyła z nim prawie rok nie wyka-zując
żadnych anormalnych obja-wów
Wreszcie pewnego dnia wy-jechała
samochodem na miasto
i straciła pamięć Nie wiedziała
kim jest zapomniała że po raz
drugi wyszła zamąż natomiast
nieszczęśliwy wypadek z pierw-szym
mężem przesłonił jej całko-- J
wicie możność odtworzenia przesz-- 1
łości Stąd uparcie twierdziła ze
jest wrzesień a w wozie obok mej
leży trup zabitego męża Dopiero
opieka lekarska umożliwiła jej ze-stawienie
wypadków i powrót do
drugiego męża którego nie roz- -
nnznała do nrzywieziemu jej z
Hollywood
FRASZKI
PIERWSZY Z NAKAZÓW
Nie kochaj siebie samego
Wynajdź-ż- e coś godniejszego
#
TRUD ŻYCIA
Życie się o to stara
By z młodej była stara
tf Jt T
PRAWO NIEZŁOMNE
Aby kobiety gubić
Trzeba kobiety lubić
TO-T- O Chwalisz się mila nienożylą
cnotą
Aleczy kiedyś dybał ktoś na
IU-I- U '
„
USZANOWANIE'
Widząc cię pani jedną mam
"-- ochotę
Jedną jedyną: uszanować cnotę
r
'
FALA
900 mteridr :M
t 4 vtlHQHRPi
10 S-- 8
Polski Program "Radiowy
nnnn nma--r ii
ROMAN LANG
848 Main Sł E Hamilton Tel tli 9-24-
11
5 SKARPETKI ?!§§lf
lsÓjj ZADZIWIAJĄCO H
Patentowane Skarpetki z podwójną stopą
Stopa tych skarpetek tkana jest na podwójnej osnowie
przy czym wewnętrzna osnowa jest odwrócona tak że Wasza-nog- a ociera się o miękką stronę fabrykatu Skarpetki te nie
odznaczają się ani dodatkową waga ani sztywnością Trzeba
ponosić skarpetki "Penmans 2-Sol- e" aby przekonać się o ich niezwykłej wartości
CO CZYTAĆ?
Wańkowicz Melchior "Na Tropach Smejka"'
W roku 1958 dotarło do od-łiinm- v
w kraiu i na emieracii
powojenne wydanie "best-selle- -
Ta UWUUZltMUieCld WdllAunr
czowskiego "NA TROPACH
SMĘTKA" Książkę wydał "Czy-telnik"
w tej samej niemal sza-cie
graficznej tak samo staran-nie
z tym samym pietyzmem na-leżnym
książce "wielkiego kali-hm- "
Z dziwnymi doprawdy
uczuciami bierzemy dzisiaj do
ręki wspaniałą pracę wannowi-cż- a
Tamta pruska rzeczywistość —
rzeczywistość oglądana oczami
autora przed zgófa dwudziestu
laty krzyczała z kart książki nie-ludzka
krzywdą dziejową zbro-dniami
wołającymi o pomstę do
nieba krwią słowiańską broczą-ca
pałki nahaje kastety hitle-rowskich
bojówkarzy niekończą-cym
się rejestrem morderstw
pożogi 'przestępstw wojującego
germaniźmu 'Autor podawał
czytelnikowi tylko nagie fakty
Niezbite vviafogodne_ poparte
dokumentami i świadectwami sa-mych
Niemców A jednak Taił
się u czytelnika lekki scepty-cyzm
cień wątpliwości cień nie-wiary
Czy mbze być aż tak źle?
Cm 'ahv tiin nrzesadził ten szla
chcic — rubachą? Czy aby nie
podkoloryzował nieco realia tło
ludzi? Czv aby nie wdał sic tu
polski romantyzm nadmiar
"cierpienia za Polskę" czy aby
nie kierowało autorem pragnie-nie
literackiego kontrastu? '
Dzisiaj po latach dwudziestu
wiemy że Wańkowicz nie prze-sadził
ani odrobiny pisząc swoja
wersję "Krzyżaków" Hitlerow-skie
armie runęły zagonem roz-niosły
po Europie żagiew gwałt
i mord i dopiero wysiłkiem ca-łego
świata udało się powalić
bestie na kolana Nie nie prze-sadził
Wańkowicz
"Na Tropach Smętka" jest ro-dzajem
polskiej biblii Trudno
o bardziej charakterystyczne
określenie wybitnego dzieła lite-rackiego
dokumentu książki z
której bije skondensowana gro-za
Warmia Mazury zjeżdżone
we wszystkich kierunkach przez
Wańkowicza-pisarz- a Wańkowi-cza-badacz- a
Wańkowicza-tropi-ciel- a
polskości ukazują się nam
właściwie tak jak u innego pisa-rza
Stasiaka fakn kraina moeił
słowiańskich kraina wymarłych
traaycu Kraina stracnu i milcze-nia
Kraina krwawych widm
To nie tylko w sienkowi-czowski- m
Szczytnie straszą du-chy
Juranda" Danfelda 'Rot-gier- a Nad całym krajem du-chy
nomordowanvf!h zamppzn- -
nych krwawe mary poległych
Na polach rudawy w ponurym
zamczysku Bałgi na półwyspie
Sambijskim u Malborka u Kró-lewca
u Grunwaldu gdzie bu-tna
bestia niemiecka przycicha
i opuszcza wzrok ku ziemi
Presja ciemiężcy jest straszli-wa
Trudno to opowiedzieć Tru-dno
to zrozumieć człowiekowi
wolnego kraju Za gazetę polska
za słowo po polsku za szkolę za
akcję plebiscytową — grozi okru-tna
śmierć Dosłownie Albo gor-sze
jeszcze stałe kalectwo nie-zdolność
do pracy po prostu
śmierć głodowa Polskiemu
"zdrajcy" nikt tu nie pomoże
nikt nie da kawałka chleba nikt
nie odważy się podejść do kona-jącego
choćby ze słowem pocie
chy Wyrok zbrodniarzy hitle rowskich wobec Polaków 'jest'
zawsze" ten sam: 'Verfluchte Pni
le niech zdycha pod płotem"
To też nad krajem tym — foć
złowrogie motto — polatuje
szept umęczonej Danusi kiedy
Zbyszko wyrwał ją z pazurów krzyżackich "Boję się boję sie
'
boję się"
A jednak Mimo wszystko Wbrew logice Wbrew 'życiu Wbrew rozsądkowi Wśrńrf u
żurów mimo" straszliwej presji
utjt jjiŁiTiijiaiiit uu j-uis-
Ki tle- je wiara w Polskę utrzymuje sie świadomość narodowa Wańkr
wicz pisarz i tropiciel polskości
odnajduje zapach ziemi dzieje i
snpicrhawcyałednpioakłacdoydzpieonlsnkeogśoci ańó-rw-a
MIMO WSZYSTKO — TRWA
Dzisiaj gdy czytelnik polski otrzymuje powojenne wydanie
książki Wańkowicza część ziemi mazurskiej wróciła do Polski
Wierzymy ze stratowane tylu k-ataklizmami
pędy polskie ńa M-azurach
pod czułą opieką własne-go
państwa przyjdą do siebie
odrosną osadzą się mocno w oj'
czystej glebie
"NA TROPACH SMĘTKA"
jest książką której się nie zapol mina Każdy Polak powinien
znać ią na pamięć na wyrywki
To nie tylk~o świetnie napisane
dzieło literackie To dokument
polskości Katechizm Polaka
Oerom wiedzy o człowieku p!
kłady całe bohaterstwa Tego najtrudniejszego Na codzień
A T
CZYTELNIK 1958 STRON
440 CENA' W OPRAWIE $400
DO NABYCIA W "ZWIĄZKÓW
CU"
FUNDUSZ WYDAWNICZY
INSTYTUTU' POLSKIEGO
W KANADZIE
Zarząd Instytutu Polskiego w Kanadzie potwierdza z podzięk-owaniem
odbiór datków na Fun- dusz Wydawniczy tego Instytutu
wpłaconych przez wymienione wy-ż- cj osoby i instytucje:
Dr G Kaczanowski (po raz
drugi) $1000
ICs Prałat F Pluta London
Ont (po raz drugi) $10 00
Polsko-Kanadyjski-Klu- b Spor-towy
Winnipeg Man $10000
#
APEL INSTYTUTU POLSKIEGO
W KANADZIE
Instytut Polski w Kanadzie z-akupi
płacąc ceny antykwaryczne
komplety albo pojedyncze numery czasopism polskich które dawniej
wydawane były w Kanadzie W
szczególności Instytut poszukuje
następujących periodyków:
1) Jedność (Unity) Montreal 1951
2) Jutrzenka (The Dawn) Mo-ntreal
1944
3) Torontońska Barykada Toronto
(no 3 z 15 6 1954)
4) Komunikat Stronnictwa Nap-adowego
Kofo Toronto Toron
to 1956
Zgłoszenia z podaniem ceny
uprasza się kierować na adres:
Polish Research Institufe in Ca-- ' nada 61 Dupont Street Toronto' 5
Ontario
Polski skład towarów żelaznych farb naczyń kuchennych oraz przy-bor6- w wodociągowych I ogrzewani!
J & J HARDWARE
J Stefaniak właść
745 Oueen St W EM 6-48- 63 Solidna obsługa — Niskie ceny
Bezpłatno porady w sprawach kana-lizacji
1 ogrzewania S
Jedyny w Zachodniej części Queen St słowiański skład mebli
urządzeń domowych — radia — telewizji
24-godzIn-na
zakładamy 1obnsłaupgraaw—iamteylewaniztejeny— rRadoibaotIa wgswzyasrtakniteowelaenkatryc—znecepnryzyrznąisdkyis
SHEPPARD FURNITURE & APPLIANCES
1438 Queen St W — TelLE 6-651- 5
IZ 19
Polski garaż i stacja benzynowa B A
Wykonuje wszystkie prace w zakresie naprawy motoru przez taniego dyplomowanego mechanika jakim jest Artur Molasy
Wymieni zużyte części z waszego samochodu i wstawi nowe Praca gwarantowana — ceny przystępne
3 eh pracowników daje wam gwarancję szybkiej i sprawnej
Właściciele: ARTUR i BRONISŁAW MOLASY
Adres: 570 Lakeshore Rd E — Port Credit
przystanek autobusowy 9A
Tel CR 8-43-
70 15S
Uwadze naszych Pań polecamy
codziennie świeże mięsa
rożnych gatunków — pierwszorzędnej Jakości
Wyborowe kiełbasy balerony salcesony szynki oraz drób grzyby
śledzie różne delikatesy i pieczywo
W piątki i soboty dwa razy dziennie świeże kiełbasy- -
własnego wyrobu teny niskie — Obsługa rzetelna — Zadowolenie gwarantowane
M WITER'S Meat Market % Grocery
500 Oueen St W — Toronto — Tel EM 8-92- 04 (tuż przy kościele św Stanisława)
g
DOMINION TRAVEL OFFICE
55 Wellington Wesł — Toronto — Tel EM 6-64- 51
S HEIFETZ NOTARY PUBLIC
Załatwiamy sprawnie i solidnie: Sprowadzanie krewnych z Polski
na stałe lub wizytę — Wizy do Polski w 10 'dni — Wyjazd-d- a UbA na stałe lub wizytę — Sprawv majątkowe w kraju akty-darowizn- y
pełnomocnictwa małżeństwa przez zastępcę i i sprawy
Gwarantowaną przesyłkę pieniędzy V paczek do Polskii Ukrainy
Tłumaczenia notarialne wszelkich dokumentów
_ _
Bezpłatna informacja listownie osobiście" i' telefonicznie
I
i
t
V
m-- 5-
l--
¥6
Ł