000312a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
t
SSmsT
fi mm
mm t
Ir sl
(ł ' I
STR 2
mbllmB
"Związkowiec" (The Alliancer)
PrlDtłd for every WednsJy nd Saturdy br
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
i Orrtn Zrlzkii Polaków w Kanadzie wydawany pnei
Ul
Dyrekcje Prasową: A Szczepkowski przewodniczący S Leszczyński ekr
bedakter F Cłogowskl Kltr Drukr-Y- - K i Mazurkiewicz Kler Adm K Frlkka
Roczna w Kanadzie
Półroczna
Kwartalne
PRENUMERATA
$600 W Stanach Zjednoczonych
$350 i innych krajach J700
$200 Pojedynczy numer 10ć
1475 Ouen Street West Tel LE 1-2-
491 Toronto Ont
"~
Authorlsed u Second Clasi Mail Post Office Deprtment Ottawa
NIEŁATWA DECYZJA
Były prezydent Truman w odpowiedzi na pytanie dziennikarzy
jak należy ustosunkować się do przybycia Chruszczowa do No-We- go
Jorku oświadczył że prasa amerykańska powinna go cał-kowicie
zbagatelizować Zrezygnować z zamieszczania na czoło-wych
stronach jego wypowiedzi Podkreślił że Chruszczow wy-rażając
się obelżywie o prez Eisenhowerze obraził naród ame-rykański
i to jest wystarczające by przeoczyć jego obecność na
kontynencie amerykańskim
Nic jednak nie wskazuje na to by ta rada Trumana trafiła
do przekonania amerykańskiej opinii publicznej gdyż juz roz-począł
się wyścig stacji telewizyjnych o uzyskanie wywiadu z
Chruszczowem Pisma wyznaczyły reporterów którzy będą mu
stale towarzyszyć notując skrzętnie wszelkie jego uwagi Foto-reporterzy
będą zdejmować go w różnych pozach I pełno będzie
go na łamach wszystkich pism amerykańskich w radio i tele-wizji
Mało tego Decyzja Departamentu Stanu ograniczenia ru-chów
Chruszczowa spotkała się z poważną krytyką Pani Eleo-nora
Roosevelt stojąca bardzo blisko Trumana oświadczyła w
Londynie iż uważa to postanowienie za wręcz naiwne bezsen-sowne
Popularny konserwatywny dziennik londyński "Daily
Express" przeprowadził telegraficzny wywiad z Chruszczowem na
pokładzie "Bałtyki" który odpowiadając na pytanie w sprawie
ograniczenia jego swobody ruchów zauważył: "Gdyby pan panie
redaktorze uważał to posunięcie za normalne nie pytał by pan
mnie o opinię Jeśliby rząd Stanów Zjednoczonych działał w
dobrych zamiarach nie postawiłby mnie w takiej sytuacji"
Oczywiście zarządzenie to ma niejako charakter samoobrony
Rząd amerykański jest niewątpliwie przerażony widmem najazdu
przywódców komunistycznych możliwością prowadzenie przez
nich wrogiej propagandy Jest świadom iż ta cała wyprawa
Chruszczowa ma na celu rozegranie na terytorium amerykańskim
najwiękr7ej kampanii przeciwko Stanom Zjednoczonym Ale tak
się złożyło że siedziba ONZ mieści się w Stanach Zjednoczonych
a wiec przedstawiciele wszystkich państw mają prawo wjazdu do
Nowego Jorku Ograniczenie swobody ruchu specjalnych wysłan-ników
jak to się dzieje obecnie nic spełni zadania Wręcz prze-ciwnie
będzie przez stronę przeciwną wykorzystane propagan-dowo
Głosić się będzie iż zostało spowodowane strachem a więc
dowodzi iż Stany Zjednoczone czują się z jednej strony słabe
z drugiej winne
Ubiegłego roku gdy Chruszczow był w tym samym czasie
gościem prez Eisenhowera wygłaszał codziennie przemówienia
a przecież nikt nie twierdzi iż potrafił przekonać społeczeństwo
amerykańskie o wyższości ustroju sowieckiego że pozyskał Ame-rykanów
dla swojej polityki
Rząd Stanów Zjednoczonych zdaje się nie dostrzegać że
Chruszczowowi udało się ściągnąć do Nowego Jorku wielu przy-wódców
państw niekomunistycznych obozu netitralistycznego w
tym i pozostających w dobrych stosunkach z Waszyngtonem Po-trafił
więc przekonać łych przywódców iż konferencja na forum
ONZ bodzie miała wielkie znaczenie że zamierza nie tylko prze
prowadzić rozrachunek ze Stanami Zjednoczonymi ale przedłożyć
korfkretnc projekty zmierzające do osiągnięcia odprężenia do
uicgulowania najbardziej istotnej sprawy a mianowicie rozbro-jenia
Przecież ani Nchru ani Tito ani Nasser nie sa zaintere-sowani
w zaostrzeniu stosunków z Waszyngtonem Wręcz prze-ciwnie
każdy z nich pragnie uzyskać możliwie najhojniejszą po-pom- oe
oczywiście nie wiążąc się politycznie
Nie należy dalej zapominać że n p Tito komunistyczny
dyktator Jugosławii w dalszym ciągu pozostaje w naprężonych
stosunkach z Moskwa Nchru otrzymuje pomoc ekonomiczną od
ZSRR ale bynajmniej nie jest związany politycznie z blokiem
sowieckim a wreszcie Nasser również na sowieckim garnuszku
ekorcmicznym tępi komunistów na swoim terjtorium Takich
nrutralistów będzie więcej A Stany Zjednoczone nie mogą baga-telizować
tego bloku
Zapewne byłoby conajmnicj przedwczesne utrzymywać że
blok rcutralislyczny poprze bez zastrzeżeń stanowisko Chrusz-czr-w- a
i w ten sposób nastąpi widome osłabienie pozycji Stanów
Zjednoczonych Nic! W tej chwili ważne jest że właśnie na za-proszenie
Chruszczowa a nie Sekretarza Generalnego ONZ czy
prez Eisenhowera odbędzie się wielki zjazd polityków oczeku-jących
przedyskutowania problemu rozbrojeniowego oraz wspó-łpracy
międzynarodowej
Naturalnie można utrzymywać że Stany Zjednoczone nic
proponowały takiego spotkania gdyż uważają u nic może ono
dać żadnych praktycznych wyników Stanowisko najzupełniej
uzasadnione ale Waszyngton przeoczył momenty psychologiczne
Dalej dał sobie — niestety nie po raz pierwszy — wvrwać z rak
inicjatywę Znalazł się w defensjwie co w polityce nic jest zbjt
dogodną pozycją
Trzeba jednak przyznać że niektórzy politycy amerykańscy
przewidywali taki rozwój wypadków 1 ci wypowiadali się za ostroz-niejszy- mi deklaracjami Departamentu Stanu Innymi słowy uwa-żali
że nic należy przedwcześnie zapowiadać iż picz Eisenhower
nie przybędzie do Nowgo Jorku że nic skorzysta ze sposobności
spotkania się z Chruszczowem Wskazywano że sytuacja będzie
przedstawiała się inaczej jeśli na sesję ONZ przybędą przywódcy
państw neutralistycznych a więc lepiej jest zachować drzwi otwar-te
by uniknąć potrzebę zmiany stanowiska Nawet jeśli Sowiety
chcą by ta wielka konferencja miała tylko propagandowe cele
to USA mają dość atutów by przyjąć wyzwanie i na piopagandę
odpowiedzieć faktami i kontrpropagandą
Usuniecie się od dyskusji i podjęcia wyzwania poczytane bę-dzie
za oznakę słabości 1 w polityce tak jak i wszędzie obowią-zuje
zasada "nieobecni się nic liczą"
Zamówienie na prenumeratę
"ZWIĄZKOWIEC" 1475 Queen St W Toronto 3 Onł
Załączam Money Order (ciek) na sumę $600 — 5550
— $350 — $200) na pociet rocinej — półrocznej — kwar-talnej
prenumeraty "Związkowca"
Za okres od do
Imię i nazwisko
Ulica [Box lub RR)
Miejscowość: „ Prowincja:
(niepotrzebne skreUć)
) Czeki lub przekazy pocztowe wjtawlać nalełj na "Polln llance
Press Ltd" lub "Związkowiec"
Przy opłaceniu prenumeraty poza Kanadą — opłata w j nosi $7 00 rocznie
"ZWIĄZKOWIEC" WRZESlEft (Sepfembr) Sobota 17 — 1960
Z cyklu Tysiąc Lat Polski
Ziemie Odzyskane - Frombork
fas #vv aji: —
Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku
FROMBORK — miasteczko w woj olsztyńskim znane z pamiątek historycznych Frombork wsła-wił
się jako miejsce pobytu Mikołaja Kopernika który napisał tu dzieło "O obrotach ciał nie-bieskich"
i tu został pochowany We Fromborku przebywali i inni sławni Polacy — Dantyszek
Kromer Hbzjusz i I Krasicki W gotyckiej katedre z XIV w mieści się grobowiec Mikołaja
Kopernika
Z PRASY EMIGRACYJNEJ
Socjalizm i nacjonalizm w erze atomowej
Rozwój tuhniki sprawia że
przemiany i kontrasty stają się
coraz bardziej plastyczne Obca
cywilizacja jest mniej obca i
mniej dziwna jeżeli jest odległa
jeżeli dotarcie do niej zajmuje
rok czasu Staje się o wiele bar-dziej
obca i dziwna prawem kon
trastu jeżeli leży o dzień lotu
odrzutowcem Przeszłość jest
mniej odmienna j dziwna jeżeli
znamy ją z opowiadań starców
albo ze starych książek Staje
skioęntbraasrtduziejjeżeoldimoibeenjnrzaećprjaąwmeom-żemy
na dźwiękowym filmie
W lej skróconej perspektywie
czasu i przestrzeni widzc wyda-rzenia
ubiegłego roku
Socjalizm
Jeżeli przyjąć definicję socja
lizmu jaką wygłosu (nieszczerze)
Gomułka" w r 1936 a mianowi-cie
ze jest to ruch dążący do u-sunię- cia
wyzysku człowieka przez
człowieka to socjalizm jest wie-czny
pi zj najmniej wieczny w
społeczeństwach cywilizacji" cu-lopejsk- icj Nic jestem pewien
czy poza tą cywilizacją także Na-sza
cywilizacja wyrosła dokoła założeń chrześcijańskich Z
dwóch zdań świętego Pawia: jed-nego
ze w oczach Boga nio ma
Greka i żyda mężczyzny ani
niewiasty i drugiego że słudzy
powinni bvć posłuszni lianom a
poddani władcom tylko to pier-wsze
było rewolucyjną nowością
i ono właśnie ukształtowało eu-ropejską
świadomość społeczną
Inne cywilizacje bardzo często
nic znają podobnych pojęć Dla
nich w niczyich oczach "giek"
i "zyd" mężczyzna i niewiasta
nic są lóuni a wyzysk i ucisk są stanem nic budzącym protestu!
ciopoKi nic przekroczą pewnych
tiadycyjnych granic W świado-mości
europejskiej każdy wyzysk
czy ucisk odczuwam- - jcstjeko
nicmoralnnść Dopóki 'będą is-tnieli
ludzie chcący wyzyskiwać
innych (a nic mamy żadnego po- wodu pi7ypus7czać że przestana
istnieć) dopóty istnieć będą w społeczeństwie ruchy obrony
przid wyzyskiem — nazwijmy je
socjalistycznymi Podobnie ist-nieć
będą ruchy obrony przed
uciszeni — nazwijmy je liberal-nymi
To nie znaczy że bedzic
istniał socjalizm czy liberalizm
w trkioj postaci w jakiej wstęp- ował w wieku dziewiętnastym
Socjalizm j?ki znaliśmy z cza-lsióiwstodiw7iocfcrmi
twNaa porzpeikeroanła"nsiiuę nzae lmlrria polega na walce kks i
ze walka kl?s ustanie pdv na
stąp: tipolecziLcnie środków
picriukcji Gdby urzywódców
socjalistycznych sprzed vó wie-ku
7apvtać C7y może iMnieć so
cjalizm odrzucający walkę kl?
i nic dążący do uspołecznienia
środków produkcji odpowiedzie-liby
z pewnością negatywnie A jeći?k dziś rartie 50cialistTzne
jw Europie odrzucają ieh n:c dcklrratywnie to faktycznie wal-- ke klas i rezygnują z uspołecz-nienia
a w każdym razie wywla- -
I
szczenią środków produkcji I
właściwie inaczej nie moelo być
i Nic ma już bownem w Euroo:e
zachodniej takiei kl?sy robotni-cze- i laka istniała sto "lat temu
Nacjonalizm
Niemożliwy jest także w dzi-siejszej
Europie nacjonalizm nie
tylko typu Hitlera cy Mussoli-nieg- o
ale także typtf Maunasa
czy Gentilego żadna Italia nie
może "fara da se" żaden naród
europejski nic moe ryzykować
twierdzenia że jego dobro ma
być miarą wartości moralnych
Każdy ruch narodowy musi się
mieścić w ramach uniwersalnych
do przyjęcia dla innych narodów
europejskich "Skurczenie się"
świata ma dwa skutki: uświada-mia
społeczeństwu jego ograni-czoność
i jego zależność od in-nych
a lównocześnic ze społecz-ności
naiodowcj robi coś bardzo
zwaitego Wszystkie warstwy te-go
społeczeństwa oglądają tę sa-mą
telewizję słuchają' lego same-go
radia czytała te same dzien
niki mówią tym samym akcen-tem
i słownictwem A jest to in-na
telewizja inne radio inna
prasa niz zagranicą Tak więc
zanikowi nacjonalizmu jako dok-tryny
politycznej lowaizyszy
wziost nacjonalizmu jako sposo-bu
życia i myślenia Jest (u pew-na
analogia z kariera socjalizmu
Gdzie nie ma wielkiej krzywdy
społecznej tam nio ma silnego
ruchu socjalistycznego gdzie nic
ma zagrożenia bytu narodowego
nic ma ruchu nacjonalistyczne-go
choćby nacjonalizm jako spo- sób myślenia był najsilniejszy
"New Nalions"
Na zachodzie zwłaszcza w kin-jac- h anglosaskich odióniia się
rząd od piiHwa nic cdrórnia
sic państwa nrl narodu Państwo
ukształtowało tam niegdyś na-ió- d„ by z kolei stać się tylko i
wyłącznie iceo aparatura praw-na
Tote7 nn Zachodzie pisze się
o "new nations" w znaczeniu in-nych
państw "New nation" sa
Indie i "new nation" jest Karne-mu
W i7cc7wistości o Indiach
można powinlzieć wszystko tyl
no nic ze sa nowe a o Kameru
nie wszystko tylko nie ze jest
naiodem Właściwie poza cywili-zacją
curopcbką sa yy świecie
tylko dwa niewątpliwe naiody
to zniczy dwa społeczeństwa y
iviuimii iluminująca jesi świa-domość
więzi nicrclicijncj c7y plemiennej ale narodowej i i-stn-iejc
mocna tradycja państwo
w a: Japonia i Chiny Japończycy
maia niesamowita zdolność ad?p-tacj- i
lcchnic7iicj'MyśIc nie tyl-ko
o technice przemysłowej rle
i o technice społecznej W o-tat-n- ich latach nnyjęli 'jako jedyni y
chyba naród y"świccie anslbsa-sk- a demokrpcję dwupartyjna
Czy i ile za ta techniką polityce
no-srolcc7- na jest angloaskici
♦reści demokratycznej to inna
rzecz Poza Jpponta drueą dem
kracja me-chr7śrii2ń- ska sa In
die Z Indu deoiero Anclicyzro-bil- i całość pnLtyczna Jeżykiem
urzędowym lrdfi jest angielski
Indie sa niewątpliwie cywiliza-cja
Ale czy ą narodem'' Czy
świadome- - ndyjskości dcnrnu-j- e nad ynezmr kastoyymi jezy-krwy- mi ra nymi? Czy demo-kratyczna
forma" przeżyje pierw-szego
jedynego i nie"majaccso
rywala prem ora Nchnr
inny n oaństwach i afry
W WASIUTYŃSKI (Myśl Polska)
spetyznm W braku nowoczesnej
świadomości narodowej i poli-tycn- ej oiganiacji społeczeństwa
jedyna silą zdolną do wyłonienia rpilu okazała się aimia W o-tat-- mm loku armia objęła rządy yy
Laosie Hurmie Pakistanie 'Ai-mia
dokonała przewiotu yv Egip-cie
i Iraku rądzi yv Persji i Jor-danii
aczyna rządzić yv Indone-zji
Jedynowladziwo
w Afryce
W nowych państwach afiykań-skirt- i aimia nic rządzi bo na
ogól jeszcze jej nic ma Ale wszę-dzie
są rządy jednego władcy
clioi bez korony Nkiuma yy Gha-nie
ma pozy ejc króla Turo yyła-d- a
Gwincją Ahidzo Kamuruncm
yy Nigerii tiudno wróżyć długi
byt koalicji której styyorzenie
było w ai linkiem dla uzyskania
niepodległości I jakżeż mozc być
inaczej? Nowe państwa afiykań-ski- c nie stanoyyia ani całości c-tnicz- ncj ani nawet geograficznej
Przypadkoyyy wynik podziału
yyplywóyy państw kolonialnych
poprzecinał gianice polityczne
napoprzek plemiennych i geo-graficznych
Zanim cyyyilizacja
europejska sięgnęła głębi lądu
władzę przejęli młodzi ambitni
ludzie z różnych plemion wycho
wani mniej więcej no europej-sku
odeiwani od rodzinnego po- dłoża Oni maja dopiero tworzyć
przyszłe narody moyyiące po an-gielsku
czy francusku" Oczywiś-cie
o żadnym nacjonaliżmie'jako
i uchu społecznym nie ma moyyy
To co na Zachodzie nazywa sic
nacjonalizmem afiy kańskim jest
po prostu anty europejskością
Tam gdzie nic ma władcy no-- nadplcmienncgo dostatecznie sil
nego dochodzi od razu do walk
plemiennych jak we francuskim
Kongo Nic yyicmy dziś nawet
czy jeszcze za naszego życia te
lepubliki nic porozpadaja się na
pEiistyya plemienne z których
oopteio poyystann kiedyś pań-bstrwrka
wnaioicddzomwccj intMeluirgzeynncojmi a incihc
przywódcom talentu polityczne-go
Zmiany społeczne ida yy szyb-kim
tcmpc Coraz większa c7ęść ludności opuszcza plemienne
wioski w dżungli i przenosi sic
do wielojęzycznych miast zabu'--% uowanytii szałasami Ale brak
tam pojęć na których wyrosły
narody europejskie Chrześcijań-stwo
rozszena się niezwykle
kszoyrbzkeoniealenanaileileprzzeaproubściłioło psjuy-z chikę ludności która od luczii-czenyc- h pokoleń żyła v świecie
zupełnie odmiennych i bardzo
trwałych pojęć?
Na Zachodzie móyi się o "ncyy
lniasttyiocnzsn"e niaeletyzlkeo sazetaskażneacsjoocnjaa-- - uycŁiie rrzywoacy ry łaszczą
murzyńscy chętnie "sami tak o-kreil- aja swoje poglądy Ale sdy
bliżej ustalić co rozumieją przez socjalizm okazuje się ze nie chodzi o sprayyiedlrwość społecz-na
o obronę interesów robotni-ków
których jest bardzo mało
me o walkę klas (od tej socjaliś-ci
afrykańscy bardzo się odże-gnują
twierdząc że nie ma klas
między Murzynami! ale o budo- - o m um idAicj idiuuci pry-AdiisM- cn iwsatntriiaełja śwrodukbóiwegłypmrodwukiecknu lakai'wnesfjeofoemrmydnonandro%ódwVleroetiutoosdcjoessotidawdtaoiecdzse--i-el- wsekuppire(zDneimcek"voskńrrcuarjeunpirezyeyznarpe"aksńturstwr5zo)ąduo
T Nowakowski - nasz nowy autor
Znoyyu rozpoczynamy druk
poyyieści yyspółczesnego autora
polskiego tym razem emigracyj-nego
Tadeusz Noyyakoyyski au-tor
"Obozu Wszystkich Syyię-tyc- h"
należy dziś do czołoyyych
pisarzy polskich znanych róyynie
dobrze na Zachodzie jak yy Pol-sce
Karierę literacką rozpoczął
yycześnie ale właściwie dyyukro-tni- e
W 1937 r yy wieku lat 18
otrzymał pierwszą nagrodę dla '
najmłodszych Polskiej Akademii
Literatury Było to yyyjątkowel
yyyróżnienie i gdyby nie wybuch
yyojny ukazałaby się jeszcze yy
Polsce pierwsza książka Tadeu-sza
Noyyakoyyskiego Wczesna
twórczość literacka została dra-matycznie
przerwana Młody
autor rozpoczął yędióyvkc po
yyiezieniach i obozach hitleroyy-skic- h
Tadeusz Noyyakoyyski urodził
się w 1919 yy Olsztynie szkolę
średnią ukończył yy Bydgoszczy
a studia uniwersyteckie rozpo-czął
yy Warszayvie Okupanci nie-mieccy
aresztoyyali go "za chęć
odenyania Wielkopolski od Rze-szy"
W yyiezieniach i obozach
hitleroyyskich poznał nie tylko
Niemcóyy ale tysiące ludzi róż-nych
narodoyyości zayyodóyy Tc
przeżycia i obserwacje znajdzie-my
yy formie literackiej "W szo-pie
za jaśminami" "Obozie Wszy-stkich
Świętych" oraz yy noyyc-lac- h
i opoyyiadaniach które uka
zały się w różnych czasopismach
"Szopa za jaśminami" ukaza
la się yy 1947 r i była debiu-tem
młodego pisarza W 1949 r
otrzymał nagi odę "Ycritasu" dla
młodych Juz pienyszc opowia-dania
Nowakoyyskiego yyskazy-yyal- y
na wielki oryginalny ta-lent
Tematyka obozoyya tema-tyka
przeżyć yyojennyeli jest
przecież ogromnie popularna i
jest ciągle eksploatowana Ale
Nowakowski nic poszidl utartym
szlakiem Nic pisze tylko o
oprayycach nie skupia się wyłą-cznie
na bestialstwach kapmy
SS-manó- w To byłoby zbyt hi twe
i proste Noyyakoyyski jest nie
tylko bystrym obserwatorem
ale róyynic wnikliwym anality-kiem
Patny bardzo sceptycznie
na syyoich bohateiw Nie tacy
oni dobrzy i mili jak inówia o
sobie Cienkim chirurgicznym
skalpelem dobiera się do nich
by odsłonić prawdznve przyczy-ny
działania
Noyyakoyyski spędził wiele lat
y Niemczech mieszka stale yy
Monachium Przymusowa znajo- -
inuac l iMiemcami zawana yy
więzieniach trwa w odmiennej
formie po dzień dzisiejszy W
"Obozie Wszystkich Swiięlych"
Niemcy stanowią tylko tło gdyż
główni bohaterowie to Polacy
Podobnie jak w wielu opoyyiada-niach
niezależnie od tego gdzie
się toczy akcja
Nowakowski jest realistą a że
kicśli życie jak rzeczywiście yyy--
fciuud me uraK mu brutalności
Znajdzemy ustępy yyręcz yystrza-sając- e straszne Trudno pogo- dzić się z tym Buntujemy się
przeciwko temu Ale niestety to
prawda Ohydna rzeczy yyistość
Odsłania boyyiem Tadeusz NWa-kows-ki
odważnie zakamaiki ln- -
szy ludzkiej nie yystydzi się ob-nnaieżaćdlaohdyodsytarcNzeieniadlaczysteenlnsiakcoj-
i
wdziiedieszczyku ale gwoli praw-
bra"łKyoymoppleokwsiadnaineimu ie"cSkyin" zadpu-rmzioyn-- y eh" odmienny bardzo
chaiaktciystyczny kształt Zgro- -
(Dokończcnie ze str 1) jednak część stanowi badż wli
snosc prywatna badż prywatny
depozyt na Wawelu badż 1c:
pocnocl7i z innych zbiorów niń
stwcyyych Podkreślamy jednak
zu oL lycn ooicKtoyy jest nie- -
Ildli-I- H
Zmaiły picmicr Duplessis nie
przyjął yypiawdzie żadnych for-maLny- ch zobowiązań ale yy piś-m- e skicrowaimii do ówczesne-go
przcdstayyicicla rządu emigra-cyjnego
7niarłcgo yy międzycza-sie
dr W Babińskiego slwicr- - azai ze obiekty stanowią wła-sność
ma rod u polskiego i zostaną
7wrccone jego prawowitym wła- dwząotmpliwNoiśecipoziozsta—wiałjaokiikożlawdineekj
frrmalnie byl dysponentem
obcktoyy — nic podejmie dccv-z- n odmiennej od zyczen depozy- tariuszy
Obaj jego następcy z Union dNzaietioonsaolebisntyiexhpozsoibaodwailąizawń prawal-e
podstawowa lojalność" wobec
zmarłego Duplessisa yy-yma-sała
oczy-yisc-ie ccńajmniej cześcioyye-g- o honorów arna jego zobowią
zań i ojaiego tez Sauye i Bar- - reue zapowiadaiae nrfpełan-- o cbcktćw do Polski a wiec zaj- mując yy zasadniczej materii sta- nowisko OdmiCTlUP Af r)ltrvlcrctrn
%$m MM
iaaaSJ
zę zbrodni niemieckich me n zywają ofiaiy ale niektórzy r
postaci młodego chłopca s- -
y „ "iwiium ipai
viiyu synem a oji eni jest p--
paść bien sąNipeowtyoldkeom łożCnhiłcoepcuusjHxr kilku lat życia ojca raczej : działalności Tych lat yojnv tj
w jwuiycu iwemcy niszczyli -- licny ludzi Ozuje ueiakót
skórę ze ten jego ojciec r
ctiuuny przez roadKow azn
wytworny pan jest bezpośresy
odpowiedzialny za masowe mt dy Oczyyyiście chciałby by dojrzenia jego były fałszywi jv
okazały się uzasadnione Tak
ktoomwoyrancahlazoł boózyyówgazKonkcteónrtyramri i
nych uśmiercano miliony w
winnycn ayn chce ponieść b
za ojca jedzie do OświęcjŁi ale na granicy czesko-pols- h auiiiujcj ju I UlilKU OapOlf
uiiiicu uunuuiciiioyv y tymop) yyiadaniu jest nowe spojneu
na Niemców iNowakowski kret
różne typy analizuje problem
tykę winy i odpowiedzialno-da- je
doskonały obraz środo
ska młodzieżowego yyspob
snycn iNiemiec
Nic wolno przeoczyć ironii I liumoiu yy twóiczoscl Noualm
skicgo Wystęimje lównicz I momentach tragicznych drans
tycznych Działa jak zimny tiis
Orzeźwia i otrzeźwia Nie zap minajmy wreszcie u mmo re:-liz-mu
Noyyakoyyski nie pze
poriazy a yyięc nie sa to reecr
yyislc iirzeżycia i obserwacje a'i
twór literacki gdzie rzeczyw stość została uzupełniona fas
zją gdzie jedna postać jest m
sio ziozona z wielu
"Obóz Wszystkich Świętych"
należy do najwybitniejszych p
zycji współczesnej literatur
polskiej Poyyiesć ta została pr
łożona na wiele języków A
cych Ubiegłego roku ukazała')
również yv języku niemicckjnf
znakomitym przekładzie Armiri
Diossa Rozdziały tej ponieśd
drukoyyano również w Pola!
Maria Dąbrowska wysunęła
wet yy Warszayyie tę powieść do
Nagrody Wydawców Bydgosa
chciał uczcić swego znakomitej
syna i przyznać mu nagrodę a!
skończyło się na dobrych ctf-ciac-h
Nie przeszkrdza to jedni
temu iz Noyyakoyyski jest wca
dobrze znany yy Polsce n:e ń
wiąc juz o tym iz stawia sictó
wysoko jego twórczość
Tc niczyyykle inleiesujaca po
wieść postanoyyiliśmy udostępni
szerokiej rzeszy naszych Czytfr
nikow Nabyliśmy więc od A-ntom
prawa jej druku w ode
kach
Juz yy najbliższym numed
ukaże się pierwszy odcincK
Trudności w odesSarsiu Skarbów
gulowania tej sprawy
Obecny nrcm Lease nep
sisdaiacy zadnydi zobonaza
wobec zmailcgo D'irlesW R'
nwirn iorlii-jl- - nr7HKi rfn DOrZW
ku dziennego nad ki okami p
jętymi przez swoich pcrrzejW-kć- w
Mnicjc przece? ciagn
rządów niezależnie odtc:os- -
cl ni ii 'i inrrn rTrld l laka D21J
r i "
!-- !„ w icn STIO
wyłoniły się te same trudność
Baidzo poyya7iia przeszkoda
załatwieniu sprawy iest ferw
dotychczasowych rnmiov c
yy nich piayyneso fortyG'
właściciela to ieJ przediia
cicU Wawelu Poprzednie :
yyauia ]lv prow?dzne po
sronsch przez najbardae]"
pcwiednich delegatów Doj
czas nie zjawił sie w PfL
den wysłannik Wawelu a rc
wy prowadzone sa przez C5- -
ki polityczne których ws '
sowanie nie oeranicza sie j- -
nie do odesłania obeLo '
welskich ale pragną by poł
ne to b-l- o z yyy-mown-ym
Ł
nstun- - 'politycznej Oczy
iz rząd Quebecu uchyla s
takiej foimy Nie chce tez --
den srosóh urazie uczuć r
ków s"zuka wlec taąw
go ro7yyiazania s'ronv i''"
uci vujioszue idMi i -- ' -- j podjęli róyynicż rozmowy zpol-- ' to jest odesłania skarbóT
skimi '"czyin"nika°m"ii eomiu2zraycsvkmanvia jseksicihSKrztoądnnyprogwoiniccmji--Qj eJ i—5£
ich zgody na swój projekt ure-stanowis- ka
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, September 17, 1960 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1960-09-17 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000443 |
Description
| Title | 000312a |
| OCR text | t SSmsT fi mm mm t Ir sl (ł ' I STR 2 mbllmB "Związkowiec" (The Alliancer) PrlDtłd for every WednsJy nd Saturdy br POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED i Orrtn Zrlzkii Polaków w Kanadzie wydawany pnei Ul Dyrekcje Prasową: A Szczepkowski przewodniczący S Leszczyński ekr bedakter F Cłogowskl Kltr Drukr-Y- - K i Mazurkiewicz Kler Adm K Frlkka Roczna w Kanadzie Półroczna Kwartalne PRENUMERATA $600 W Stanach Zjednoczonych $350 i innych krajach J700 $200 Pojedynczy numer 10ć 1475 Ouen Street West Tel LE 1-2- 491 Toronto Ont "~ Authorlsed u Second Clasi Mail Post Office Deprtment Ottawa NIEŁATWA DECYZJA Były prezydent Truman w odpowiedzi na pytanie dziennikarzy jak należy ustosunkować się do przybycia Chruszczowa do No-We- go Jorku oświadczył że prasa amerykańska powinna go cał-kowicie zbagatelizować Zrezygnować z zamieszczania na czoło-wych stronach jego wypowiedzi Podkreślił że Chruszczow wy-rażając się obelżywie o prez Eisenhowerze obraził naród ame-rykański i to jest wystarczające by przeoczyć jego obecność na kontynencie amerykańskim Nic jednak nie wskazuje na to by ta rada Trumana trafiła do przekonania amerykańskiej opinii publicznej gdyż juz roz-począł się wyścig stacji telewizyjnych o uzyskanie wywiadu z Chruszczowem Pisma wyznaczyły reporterów którzy będą mu stale towarzyszyć notując skrzętnie wszelkie jego uwagi Foto-reporterzy będą zdejmować go w różnych pozach I pełno będzie go na łamach wszystkich pism amerykańskich w radio i tele-wizji Mało tego Decyzja Departamentu Stanu ograniczenia ru-chów Chruszczowa spotkała się z poważną krytyką Pani Eleo-nora Roosevelt stojąca bardzo blisko Trumana oświadczyła w Londynie iż uważa to postanowienie za wręcz naiwne bezsen-sowne Popularny konserwatywny dziennik londyński "Daily Express" przeprowadził telegraficzny wywiad z Chruszczowem na pokładzie "Bałtyki" który odpowiadając na pytanie w sprawie ograniczenia jego swobody ruchów zauważył: "Gdyby pan panie redaktorze uważał to posunięcie za normalne nie pytał by pan mnie o opinię Jeśliby rząd Stanów Zjednoczonych działał w dobrych zamiarach nie postawiłby mnie w takiej sytuacji" Oczywiście zarządzenie to ma niejako charakter samoobrony Rząd amerykański jest niewątpliwie przerażony widmem najazdu przywódców komunistycznych możliwością prowadzenie przez nich wrogiej propagandy Jest świadom iż ta cała wyprawa Chruszczowa ma na celu rozegranie na terytorium amerykańskim najwiękr7ej kampanii przeciwko Stanom Zjednoczonym Ale tak się złożyło że siedziba ONZ mieści się w Stanach Zjednoczonych a wiec przedstawiciele wszystkich państw mają prawo wjazdu do Nowego Jorku Ograniczenie swobody ruchu specjalnych wysłan-ników jak to się dzieje obecnie nic spełni zadania Wręcz prze-ciwnie będzie przez stronę przeciwną wykorzystane propagan-dowo Głosić się będzie iż zostało spowodowane strachem a więc dowodzi iż Stany Zjednoczone czują się z jednej strony słabe z drugiej winne Ubiegłego roku gdy Chruszczow był w tym samym czasie gościem prez Eisenhowera wygłaszał codziennie przemówienia a przecież nikt nie twierdzi iż potrafił przekonać społeczeństwo amerykańskie o wyższości ustroju sowieckiego że pozyskał Ame-rykanów dla swojej polityki Rząd Stanów Zjednoczonych zdaje się nie dostrzegać że Chruszczowowi udało się ściągnąć do Nowego Jorku wielu przy-wódców państw niekomunistycznych obozu netitralistycznego w tym i pozostających w dobrych stosunkach z Waszyngtonem Po-trafił więc przekonać łych przywódców iż konferencja na forum ONZ bodzie miała wielkie znaczenie że zamierza nie tylko prze prowadzić rozrachunek ze Stanami Zjednoczonymi ale przedłożyć korfkretnc projekty zmierzające do osiągnięcia odprężenia do uicgulowania najbardziej istotnej sprawy a mianowicie rozbro-jenia Przecież ani Nchru ani Tito ani Nasser nie sa zaintere-sowani w zaostrzeniu stosunków z Waszyngtonem Wręcz prze-ciwnie każdy z nich pragnie uzyskać możliwie najhojniejszą po-pom- oe oczywiście nie wiążąc się politycznie Nie należy dalej zapominać że n p Tito komunistyczny dyktator Jugosławii w dalszym ciągu pozostaje w naprężonych stosunkach z Moskwa Nchru otrzymuje pomoc ekonomiczną od ZSRR ale bynajmniej nie jest związany politycznie z blokiem sowieckim a wreszcie Nasser również na sowieckim garnuszku ekorcmicznym tępi komunistów na swoim terjtorium Takich nrutralistów będzie więcej A Stany Zjednoczone nie mogą baga-telizować tego bloku Zapewne byłoby conajmnicj przedwczesne utrzymywać że blok rcutralislyczny poprze bez zastrzeżeń stanowisko Chrusz-czr-w- a i w ten sposób nastąpi widome osłabienie pozycji Stanów Zjednoczonych Nic! W tej chwili ważne jest że właśnie na za-proszenie Chruszczowa a nie Sekretarza Generalnego ONZ czy prez Eisenhowera odbędzie się wielki zjazd polityków oczeku-jących przedyskutowania problemu rozbrojeniowego oraz wspó-łpracy międzynarodowej Naturalnie można utrzymywać że Stany Zjednoczone nic proponowały takiego spotkania gdyż uważają u nic może ono dać żadnych praktycznych wyników Stanowisko najzupełniej uzasadnione ale Waszyngton przeoczył momenty psychologiczne Dalej dał sobie — niestety nie po raz pierwszy — wvrwać z rak inicjatywę Znalazł się w defensjwie co w polityce nic jest zbjt dogodną pozycją Trzeba jednak przyznać że niektórzy politycy amerykańscy przewidywali taki rozwój wypadków 1 ci wypowiadali się za ostroz-niejszy- mi deklaracjami Departamentu Stanu Innymi słowy uwa-żali że nic należy przedwcześnie zapowiadać iż picz Eisenhower nie przybędzie do Nowgo Jorku że nic skorzysta ze sposobności spotkania się z Chruszczowem Wskazywano że sytuacja będzie przedstawiała się inaczej jeśli na sesję ONZ przybędą przywódcy państw neutralistycznych a więc lepiej jest zachować drzwi otwar-te by uniknąć potrzebę zmiany stanowiska Nawet jeśli Sowiety chcą by ta wielka konferencja miała tylko propagandowe cele to USA mają dość atutów by przyjąć wyzwanie i na piopagandę odpowiedzieć faktami i kontrpropagandą Usuniecie się od dyskusji i podjęcia wyzwania poczytane bę-dzie za oznakę słabości 1 w polityce tak jak i wszędzie obowią-zuje zasada "nieobecni się nic liczą" Zamówienie na prenumeratę "ZWIĄZKOWIEC" 1475 Queen St W Toronto 3 Onł Załączam Money Order (ciek) na sumę $600 — 5550 — $350 — $200) na pociet rocinej — półrocznej — kwar-talnej prenumeraty "Związkowca" Za okres od do Imię i nazwisko Ulica [Box lub RR) Miejscowość: „ Prowincja: (niepotrzebne skreUć) ) Czeki lub przekazy pocztowe wjtawlać nalełj na "Polln llance Press Ltd" lub "Związkowiec" Przy opłaceniu prenumeraty poza Kanadą — opłata w j nosi $7 00 rocznie "ZWIĄZKOWIEC" WRZESlEft (Sepfembr) Sobota 17 — 1960 Z cyklu Tysiąc Lat Polski Ziemie Odzyskane - Frombork fas #vv aji: — Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku FROMBORK — miasteczko w woj olsztyńskim znane z pamiątek historycznych Frombork wsła-wił się jako miejsce pobytu Mikołaja Kopernika który napisał tu dzieło "O obrotach ciał nie-bieskich" i tu został pochowany We Fromborku przebywali i inni sławni Polacy — Dantyszek Kromer Hbzjusz i I Krasicki W gotyckiej katedre z XIV w mieści się grobowiec Mikołaja Kopernika Z PRASY EMIGRACYJNEJ Socjalizm i nacjonalizm w erze atomowej Rozwój tuhniki sprawia że przemiany i kontrasty stają się coraz bardziej plastyczne Obca cywilizacja jest mniej obca i mniej dziwna jeżeli jest odległa jeżeli dotarcie do niej zajmuje rok czasu Staje się o wiele bar-dziej obca i dziwna prawem kon trastu jeżeli leży o dzień lotu odrzutowcem Przeszłość jest mniej odmienna j dziwna jeżeli znamy ją z opowiadań starców albo ze starych książek Staje skioęntbraasrtduziejjeżeoldimoibeenjnrzaećprjaąwmeom-żemy na dźwiękowym filmie W lej skróconej perspektywie czasu i przestrzeni widzc wyda-rzenia ubiegłego roku Socjalizm Jeżeli przyjąć definicję socja lizmu jaką wygłosu (nieszczerze) Gomułka" w r 1936 a mianowi-cie ze jest to ruch dążący do u-sunię- cia wyzysku człowieka przez człowieka to socjalizm jest wie-czny pi zj najmniej wieczny w społeczeństwach cywilizacji" cu-lopejsk- icj Nic jestem pewien czy poza tą cywilizacją także Na-sza cywilizacja wyrosła dokoła założeń chrześcijańskich Z dwóch zdań świętego Pawia: jed-nego ze w oczach Boga nio ma Greka i żyda mężczyzny ani niewiasty i drugiego że słudzy powinni bvć posłuszni lianom a poddani władcom tylko to pier-wsze było rewolucyjną nowością i ono właśnie ukształtowało eu-ropejską świadomość społeczną Inne cywilizacje bardzo często nic znają podobnych pojęć Dla nich w niczyich oczach "giek" i "zyd" mężczyzna i niewiasta nic są lóuni a wyzysk i ucisk są stanem nic budzącym protestu! ciopoKi nic przekroczą pewnych tiadycyjnych granic W świado-mości europejskiej każdy wyzysk czy ucisk odczuwam- - jcstjeko nicmoralnnść Dopóki 'będą is-tnieli ludzie chcący wyzyskiwać innych (a nic mamy żadnego po- wodu pi7ypus7czać że przestana istnieć) dopóty istnieć będą w społeczeństwie ruchy obrony przid wyzyskiem — nazwijmy je socjalistycznymi Podobnie ist-nieć będą ruchy obrony przed uciszeni — nazwijmy je liberal-nymi To nie znaczy że bedzic istniał socjalizm czy liberalizm w trkioj postaci w jakiej wstęp- ował w wieku dziewiętnastym Socjalizm j?ki znaliśmy z cza-lsióiwstodiw7iocfcrmi twNaa porzpeikeroanła"nsiiuę nzae lmlrria polega na walce kks i ze walka kl?s ustanie pdv na stąp: tipolecziLcnie środków picriukcji Gdby urzywódców socjalistycznych sprzed vó wie-ku 7apvtać C7y może iMnieć so cjalizm odrzucający walkę kl? i nic dążący do uspołecznienia środków produkcji odpowiedzie-liby z pewnością negatywnie A jeći?k dziś rartie 50cialistTzne jw Europie odrzucają ieh n:c dcklrratywnie to faktycznie wal-- ke klas i rezygnują z uspołecz-nienia a w każdym razie wywla- - I szczenią środków produkcji I właściwie inaczej nie moelo być i Nic ma już bownem w Euroo:e zachodniej takiei kl?sy robotni-cze- i laka istniała sto "lat temu Nacjonalizm Niemożliwy jest także w dzi-siejszej Europie nacjonalizm nie tylko typu Hitlera cy Mussoli-nieg- o ale także typtf Maunasa czy Gentilego żadna Italia nie może "fara da se" żaden naród europejski nic moe ryzykować twierdzenia że jego dobro ma być miarą wartości moralnych Każdy ruch narodowy musi się mieścić w ramach uniwersalnych do przyjęcia dla innych narodów europejskich "Skurczenie się" świata ma dwa skutki: uświada-mia społeczeństwu jego ograni-czoność i jego zależność od in-nych a lównocześnic ze społecz-ności naiodowcj robi coś bardzo zwaitego Wszystkie warstwy te-go społeczeństwa oglądają tę sa-mą telewizję słuchają' lego same-go radia czytała te same dzien niki mówią tym samym akcen-tem i słownictwem A jest to in-na telewizja inne radio inna prasa niz zagranicą Tak więc zanikowi nacjonalizmu jako dok-tryny politycznej lowaizyszy wziost nacjonalizmu jako sposo-bu życia i myślenia Jest (u pew-na analogia z kariera socjalizmu Gdzie nie ma wielkiej krzywdy społecznej tam nio ma silnego ruchu socjalistycznego gdzie nic ma zagrożenia bytu narodowego nic ma ruchu nacjonalistyczne-go choćby nacjonalizm jako spo- sób myślenia był najsilniejszy "New Nalions" Na zachodzie zwłaszcza w kin-jac- h anglosaskich odióniia się rząd od piiHwa nic cdrórnia sic państwa nrl narodu Państwo ukształtowało tam niegdyś na-ió- d„ by z kolei stać się tylko i wyłącznie iceo aparatura praw-na Tote7 nn Zachodzie pisze się o "new nations" w znaczeniu in-nych państw "New nation" sa Indie i "new nation" jest Karne-mu W i7cc7wistości o Indiach można powinlzieć wszystko tyl no nic ze sa nowe a o Kameru nie wszystko tylko nie ze jest naiodem Właściwie poza cywili-zacją curopcbką sa yy świecie tylko dwa niewątpliwe naiody to zniczy dwa społeczeństwa y iviuimii iluminująca jesi świa-domość więzi nicrclicijncj c7y plemiennej ale narodowej i i-stn-iejc mocna tradycja państwo w a: Japonia i Chiny Japończycy maia niesamowita zdolność ad?p-tacj- i lcchnic7iicj'MyśIc nie tyl-ko o technice przemysłowej rle i o technice społecznej W o-tat-n- ich latach nnyjęli 'jako jedyni y chyba naród y"świccie anslbsa-sk- a demokrpcję dwupartyjna Czy i ile za ta techniką polityce no-srolcc7- na jest angloaskici ♦reści demokratycznej to inna rzecz Poza Jpponta drueą dem kracja me-chr7śrii2ń- ska sa In die Z Indu deoiero Anclicyzro-bil- i całość pnLtyczna Jeżykiem urzędowym lrdfi jest angielski Indie sa niewątpliwie cywiliza-cja Ale czy ą narodem'' Czy świadome- - ndyjskości dcnrnu-j- e nad ynezmr kastoyymi jezy-krwy- mi ra nymi? Czy demo-kratyczna forma" przeżyje pierw-szego jedynego i nie"majaccso rywala prem ora Nchnr inny n oaństwach i afry W WASIUTYŃSKI (Myśl Polska) spetyznm W braku nowoczesnej świadomości narodowej i poli-tycn- ej oiganiacji społeczeństwa jedyna silą zdolną do wyłonienia rpilu okazała się aimia W o-tat-- mm loku armia objęła rządy yy Laosie Hurmie Pakistanie 'Ai-mia dokonała przewiotu yv Egip-cie i Iraku rądzi yv Persji i Jor-danii aczyna rządzić yv Indone-zji Jedynowladziwo w Afryce W nowych państwach afiykań-skirt- i aimia nic rządzi bo na ogól jeszcze jej nic ma Ale wszę-dzie są rządy jednego władcy clioi bez korony Nkiuma yy Gha-nie ma pozy ejc króla Turo yyła-d- a Gwincją Ahidzo Kamuruncm yy Nigerii tiudno wróżyć długi byt koalicji której styyorzenie było w ai linkiem dla uzyskania niepodległości I jakżeż mozc być inaczej? Nowe państwa afiykań-ski- c nie stanoyyia ani całości c-tnicz- ncj ani nawet geograficznej Przypadkoyyy wynik podziału yyplywóyy państw kolonialnych poprzecinał gianice polityczne napoprzek plemiennych i geo-graficznych Zanim cyyyilizacja europejska sięgnęła głębi lądu władzę przejęli młodzi ambitni ludzie z różnych plemion wycho wani mniej więcej no europej-sku odeiwani od rodzinnego po- dłoża Oni maja dopiero tworzyć przyszłe narody moyyiące po an-gielsku czy francusku" Oczywiś-cie o żadnym nacjonaliżmie'jako i uchu społecznym nie ma moyyy To co na Zachodzie nazywa sic nacjonalizmem afiy kańskim jest po prostu anty europejskością Tam gdzie nic ma władcy no-- nadplcmienncgo dostatecznie sil nego dochodzi od razu do walk plemiennych jak we francuskim Kongo Nic yyicmy dziś nawet czy jeszcze za naszego życia te lepubliki nic porozpadaja się na pEiistyya plemienne z których oopteio poyystann kiedyś pań-bstrwrka wnaioicddzomwccj intMeluirgzeynncojmi a incihc przywódcom talentu polityczne-go Zmiany społeczne ida yy szyb-kim tcmpc Coraz większa c7ęść ludności opuszcza plemienne wioski w dżungli i przenosi sic do wielojęzycznych miast zabu'--% uowanytii szałasami Ale brak tam pojęć na których wyrosły narody europejskie Chrześcijań-stwo rozszena się niezwykle kszoyrbzkeoniealenanaileileprzzeaproubściłioło psjuy-z chikę ludności która od luczii-czenyc- h pokoleń żyła v świecie zupełnie odmiennych i bardzo trwałych pojęć? Na Zachodzie móyi się o "ncyy lniasttyiocnzsn"e niaeletyzlkeo sazetaskażneacsjoocnjaa-- - uycŁiie rrzywoacy ry łaszczą murzyńscy chętnie "sami tak o-kreil- aja swoje poglądy Ale sdy bliżej ustalić co rozumieją przez socjalizm okazuje się ze nie chodzi o sprayyiedlrwość społecz-na o obronę interesów robotni-ków których jest bardzo mało me o walkę klas (od tej socjaliś-ci afrykańscy bardzo się odże-gnują twierdząc że nie ma klas między Murzynami! ale o budo- - o m um idAicj idiuuci pry-AdiisM- cn iwsatntriiaełja śwrodukbóiwegłypmrodwukiecknu lakai'wnesfjeofoemrmydnonandro%ódwVleroetiutoosdcjoessotidawdtaoiecdzse--i-el- wsekuppire(zDneimcek"voskńrrcuarjeunpirezyeyznarpe"aksńturstwr5zo)ąduo T Nowakowski - nasz nowy autor Znoyyu rozpoczynamy druk poyyieści yyspółczesnego autora polskiego tym razem emigracyj-nego Tadeusz Noyyakoyyski au-tor "Obozu Wszystkich Syyię-tyc- h" należy dziś do czołoyyych pisarzy polskich znanych róyynie dobrze na Zachodzie jak yy Pol-sce Karierę literacką rozpoczął yycześnie ale właściwie dyyukro-tni- e W 1937 r yy wieku lat 18 otrzymał pierwszą nagrodę dla ' najmłodszych Polskiej Akademii Literatury Było to yyyjątkowel yyyróżnienie i gdyby nie wybuch yyojny ukazałaby się jeszcze yy Polsce pierwsza książka Tadeu-sza Noyyakoyyskiego Wczesna twórczość literacka została dra-matycznie przerwana Młody autor rozpoczął yędióyvkc po yyiezieniach i obozach hitleroyy-skic- h Tadeusz Noyyakoyyski urodził się w 1919 yy Olsztynie szkolę średnią ukończył yy Bydgoszczy a studia uniwersyteckie rozpo-czął yy Warszayvie Okupanci nie-mieccy aresztoyyali go "za chęć odenyania Wielkopolski od Rze-szy" W yyiezieniach i obozach hitleroyyskich poznał nie tylko Niemcóyy ale tysiące ludzi róż-nych narodoyyości zayyodóyy Tc przeżycia i obserwacje znajdzie-my yy formie literackiej "W szo-pie za jaśminami" "Obozie Wszy-stkich Świętych" oraz yy noyyc-lac- h i opoyyiadaniach które uka zały się w różnych czasopismach "Szopa za jaśminami" ukaza la się yy 1947 r i była debiu-tem młodego pisarza W 1949 r otrzymał nagi odę "Ycritasu" dla młodych Juz pienyszc opowia-dania Nowakoyyskiego yyskazy-yyal- y na wielki oryginalny ta-lent Tematyka obozoyya tema-tyka przeżyć yyojennyeli jest przecież ogromnie popularna i jest ciągle eksploatowana Ale Nowakowski nic poszidl utartym szlakiem Nic pisze tylko o oprayycach nie skupia się wyłą-cznie na bestialstwach kapmy SS-manó- w To byłoby zbyt hi twe i proste Noyyakoyyski jest nie tylko bystrym obserwatorem ale róyynic wnikliwym anality-kiem Patny bardzo sceptycznie na syyoich bohateiw Nie tacy oni dobrzy i mili jak inówia o sobie Cienkim chirurgicznym skalpelem dobiera się do nich by odsłonić prawdznve przyczy-ny działania Noyyakoyyski spędził wiele lat y Niemczech mieszka stale yy Monachium Przymusowa znajo- - inuac l iMiemcami zawana yy więzieniach trwa w odmiennej formie po dzień dzisiejszy W "Obozie Wszystkich Swiięlych" Niemcy stanowią tylko tło gdyż główni bohaterowie to Polacy Podobnie jak w wielu opoyyiada-niach niezależnie od tego gdzie się toczy akcja Nowakowski jest realistą a że kicśli życie jak rzeczywiście yyy-- fciuud me uraK mu brutalności Znajdzemy ustępy yyręcz yystrza-sając- e straszne Trudno pogo- dzić się z tym Buntujemy się przeciwko temu Ale niestety to prawda Ohydna rzeczy yyistość Odsłania boyyiem Tadeusz NWa-kows-ki odważnie zakamaiki ln- - szy ludzkiej nie yystydzi się ob-nnaieżaćdlaohdyodsytarcNzeieniadlaczysteenlnsiakcoj- i wdziiedieszczyku ale gwoli praw- bra"łKyoymoppleokwsiadnaineimu ie"cSkyin" zadpu-rmzioyn-- y eh" odmienny bardzo chaiaktciystyczny kształt Zgro- - (Dokończcnie ze str 1) jednak część stanowi badż wli snosc prywatna badż prywatny depozyt na Wawelu badż 1c: pocnocl7i z innych zbiorów niń stwcyyych Podkreślamy jednak zu oL lycn ooicKtoyy jest nie- - Ildli-I- H Zmaiły picmicr Duplessis nie przyjął yypiawdzie żadnych for-maLny- ch zobowiązań ale yy piś-m- e skicrowaimii do ówczesne-go przcdstayyicicla rządu emigra-cyjnego 7niarłcgo yy międzycza-sie dr W Babińskiego slwicr- - azai ze obiekty stanowią wła-sność ma rod u polskiego i zostaną 7wrccone jego prawowitym wła- dwząotmpliwNoiśecipoziozsta—wiałjaokiikożlawdineekj frrmalnie byl dysponentem obcktoyy — nic podejmie dccv-z- n odmiennej od zyczen depozy- tariuszy Obaj jego następcy z Union dNzaietioonsaolebisntyiexhpozsoibaodwailąizawń prawal-e podstawowa lojalność" wobec zmarłego Duplessisa yy-yma-sała oczy-yisc-ie ccńajmniej cześcioyye-g- o honorów arna jego zobowią zań i ojaiego tez Sauye i Bar- - reue zapowiadaiae nrfpełan-- o cbcktćw do Polski a wiec zaj- mując yy zasadniczej materii sta- nowisko OdmiCTlUP Af r)ltrvlcrctrn %$m MM iaaaSJ zę zbrodni niemieckich me n zywają ofiaiy ale niektórzy r postaci młodego chłopca s- - y „ "iwiium ipai viiyu synem a oji eni jest p-- paść bien sąNipeowtyoldkeom łożCnhiłcoepcuusjHxr kilku lat życia ojca raczej : działalności Tych lat yojnv tj w jwuiycu iwemcy niszczyli -- licny ludzi Ozuje ueiakót skórę ze ten jego ojciec r ctiuuny przez roadKow azn wytworny pan jest bezpośresy odpowiedzialny za masowe mt dy Oczyyyiście chciałby by dojrzenia jego były fałszywi jv okazały się uzasadnione Tak ktoomwoyrancahlazoł boózyyówgazKonkcteónrtyramri i nych uśmiercano miliony w winnycn ayn chce ponieść b za ojca jedzie do OświęcjŁi ale na granicy czesko-pols- h auiiiujcj ju I UlilKU OapOlf uiiiicu uunuuiciiioyv y tymop) yyiadaniu jest nowe spojneu na Niemców iNowakowski kret różne typy analizuje problem tykę winy i odpowiedzialno-da- je doskonały obraz środo ska młodzieżowego yyspob snycn iNiemiec Nic wolno przeoczyć ironii I liumoiu yy twóiczoscl Noualm skicgo Wystęimje lównicz I momentach tragicznych drans tycznych Działa jak zimny tiis Orzeźwia i otrzeźwia Nie zap minajmy wreszcie u mmo re:-liz-mu Noyyakoyyski nie pze poriazy a yyięc nie sa to reecr yyislc iirzeżycia i obserwacje a'i twór literacki gdzie rzeczyw stość została uzupełniona fas zją gdzie jedna postać jest m sio ziozona z wielu "Obóz Wszystkich Świętych" należy do najwybitniejszych p zycji współczesnej literatur polskiej Poyyiesć ta została pr łożona na wiele języków A cych Ubiegłego roku ukazała') również yv języku niemicckjnf znakomitym przekładzie Armiri Diossa Rozdziały tej ponieśd drukoyyano również w Pola! Maria Dąbrowska wysunęła wet yy Warszayyie tę powieść do Nagrody Wydawców Bydgosa chciał uczcić swego znakomitej syna i przyznać mu nagrodę a! skończyło się na dobrych ctf-ciac-h Nie przeszkrdza to jedni temu iz Noyyakoyyski jest wca dobrze znany yy Polsce n:e ń wiąc juz o tym iz stawia sictó wysoko jego twórczość Tc niczyyykle inleiesujaca po wieść postanoyyiliśmy udostępni szerokiej rzeszy naszych Czytfr nikow Nabyliśmy więc od A-ntom prawa jej druku w ode kach Juz yy najbliższym numed ukaże się pierwszy odcincK Trudności w odesSarsiu Skarbów gulowania tej sprawy Obecny nrcm Lease nep sisdaiacy zadnydi zobonaza wobec zmailcgo D'irlesW R' nwirn iorlii-jl- - nr7HKi rfn DOrZW ku dziennego nad ki okami p jętymi przez swoich pcrrzejW-kć- w Mnicjc przece? ciagn rządów niezależnie odtc:os- - cl ni ii 'i inrrn rTrld l laka D21J r i " !-- !„ w icn STIO wyłoniły się te same trudność Baidzo poyya7iia przeszkoda załatwieniu sprawy iest ferw dotychczasowych rnmiov c yy nich piayyneso fortyG' właściciela to ieJ przediia cicU Wawelu Poprzednie : yyauia ]lv prow?dzne po sronsch przez najbardae]" pcwiednich delegatów Doj czas nie zjawił sie w PfL den wysłannik Wawelu a rc wy prowadzone sa przez C5- - ki polityczne których ws ' sowanie nie oeranicza sie j- - nie do odesłania obeLo ' welskich ale pragną by poł ne to b-l- o z yyy-mown-ym Ł nstun- - 'politycznej Oczy iz rząd Quebecu uchyla s takiej foimy Nie chce tez -- den srosóh urazie uczuć r ków s"zuka wlec taąw go ro7yyiazania s'ronv i''" uci vujioszue idMi i -- ' -- j podjęli róyynicż rozmowy zpol-- ' to jest odesłania skarbóT skimi '"czyin"nika°m"ii eomiu2zraycsvkmanvia jseksicihSKrztoądnnyprogwoiniccmji--Qj eJ i—5£ ich zgody na swój projekt ure-stanowis- ka |
Tags
Comments
Post a Comment for 000312a
