Zwilazkowiec Alliancer, September 08, 1980

              l
Jryf- - " "V— vi- - " "'"'-"- " ?S" " 'k' ~? v v- - ""q&tf "-- £ ł "ft~ ""
-- - 4j!"V ii a j:t J! %
A &?% sj"y&r
Nfc# - gjsp?grfg?i?sfe 8 wniaSSO f STR 5
$tanisjtaiv Łukasiewicz
— No to jazda! — porucz- nik krzyknął szorstko energi- -
cznie
Ruszyli! Drezyna szybko
ze śpiewnym zgrzytem poto?
czyła się po szynach Ogarną!
ich zmącony blask powietrza
i w twarze dmuchnął: świeży
powiew Przelecieli' szybko
zakryty tereń ikolo Cytadeli
dostali się wmel na most rzu-cający
swoimi bcLkami na ich
skupionc twarze migocące
plamy światła i cieni Na Wi-śle
odbijającej spokojnie mo- dre niebo lśniły złote łachy
piasku Rzeka wskutek 'trwa-jącej
suszy wysychała Oczy
żołnierzy skierowały sic od-ruchowo
na ton cichy sielan-kowy
widok Ale oto opusz-czono
już most i diezyna
wbiegła na teren całkowicie
odkryty
Z drapieżnym bzykiem i
zjadliwym świstem ispadł na
nich niespodziewanie wprost
z jasnego nieba niemiecki sa-molot
i zaterkotały z natar-czywym
pośpiechem jego ka-rabiny
maszynowe Ten su-chy
dobitny łoskot nigdy
przed tym nie zespolił się w
odczuciach porucznika Sitka
lak tragicznie zdecydowanie z
czymś ostatecznym i bezape-lacyjnym
na co fala losu ma-gle
może rzucić człowieka
Pierwszym jego odruchem by-ła
chęć zeskoczenia z drezy-ny
nim zaś powróciła mu
świadomość i wola — wy-buchnął
ogłuszającym jazgo-tem
ich własny karabin ma-szynowy
Rwący huk niósł się
na czcstotliwyeh falach gorą-cego
powietrza które uderza-ło
w nich ostrym smrodem
prochu i niebieskim dymem
'Porucznik stara! się prze-krzyczeć
hałas
— Zwiększyć szybkość!
Drezyna pomknęła teraz
błyskawicznie ślizgała sic po
szymach ledwo dotykając ich
kołami Zdawało się że lada
chwila wyskoczy z toru Sa-molot
przemknął nad jadący-mi
kilkakroć ukosem zasypu-jąc
ich kulami wzniósł się
raptem nieco w górę nadle-ciał
od tyłu i podążając kilka-naście
sekund tuż mad drezy-ną
bił do miej ogniem natężo-nym
Spośród szybko przemy-kających
przed oczami rzeczy
i zjawisk przed poiucznikiem
wyskoczyła naraz twarz żoł-nierza
obsługującego ich wła-sny
kaiabin maszynowy któ-rego
lufa obracała sic za sa-molotem
pośpiesznie i z nie-bywałą
pilnością Żołnierz nie
odrywał 'rąk od karabinu a
twarz jego była twanzą czlor
wicka 'rzuconego nagle na
bezdenną wodę i zachłystują-cego
się Wytrzeszczone oczy
były uniesione z pełną giozy
uwagą ku górze policzki
wzdymały się co chwila od
wstrzymywanego powietrza
usta otwierały się leraz kon-wulsyA- nic
i łapczywie chwyta-ły
oddech
Przeje eh aili może ze sto me-trów
gdy raptem Zieliński
uniósł się ze swego miejsca i
grzmotnął do tyłu lozlożywszy
gwałtownie ręce Palce drgały
nerwowo skóra ma twarzy
zrobiła się od lazu żórtozic-mis- ta
a oczy głęboko wpa-trzyły
się w pogodne niebo i
kilka chwil szukały tam cze-goś
uparcie natrętnie
Dobiegali do jakiegoś mu-rowanego
domku bliskiego
toru
— Zastopować! — krzyk-nął
poiucznik
Drezyna zmniejszyła od ra-zu
szybkość i zahamowała
Żołnierze zeskoczyli piorunem
na ziemię
— Zieliński! — wrzasnął
porucznik Sitek
Dobiegli do niego w kilku
Ale twarz żołnierza wyrażała
już tyłko smutek ostatecznego
ufDoko:enia Gdy biegli tych
kiłkanaśc!c kroków do muro-wanego
domku znów padł je-den
z żołnierzy Wyłamano co
tchu jakieś drzwiczki wpadli
do środka i wlekli za sobą za-bitego
i rannego Oddychał
ciężko z boku przez mundur
sączyła się obficie krew po-szerzone
w kontemplacji oczy
wyirażały niemą rozpacz i
trwogę Rozpięto go szybko
wyijęto z chlebaków podręczne
bandaże i podczas gdy brzęk
samolotu i terkot karab:nów
maszynowych trwał jeszcze
kilkanaście sekund nad bla-szanym
dachem dartym kula-mi
próbowano zatamować
krew
Samolot obrzucił stojącą
drezynę kilkoma mniejszymi
bombami ale njecelnie i zro-biwszy
parę okrążeń nad mu-lowan- ym
domkiem odleciał
wreszcie i za chwilę nic było
już słychać jego buczenia Po-iucznik
kazał zatknąć na kij
płócienny pasek ze znakiem
czerwonego krzyża odarty od
paczki 7 bandażami i Wywie-sić
go na zewnątrz domku
aby "w ten sposób" zwrócić u-W- agę
na przebywającego w
nim fannegó — i juz tylko we
czterech szybko dosiedli dre-zyny'
Popędzili naprzód z naj-wyższą
szybkością z łosko-tem
Zaraz za Pragą gdy
przemykały przed nimi cien:
kie drzewka lasku brzozowe-go
wytropił ich znów nieprzy-jaciel
Już teraz aż do samej
Jabłonny użerali się z nim ale
mniej był natarczywy" wzbu-dzał
w nim zdaje się' respekt
karabin maszynowy z drezy-ny
bijący' za każdym razem
nalotu ze zdeterminowaną
wściekłością W pewnym mo-mencie
szybujący nad nimi
samolot nagle podskoczył
jakby zawadził brzuchem o
coś ostrego i w następnych
atakach nic zniżał się już tak
bardzo a nawet w pobliżu Ja-błonny
zawrócił i z osowiałą
powolnością odleciał
Drezyna z rozpędem wje-chała
ma stacyjkę i zahamowa-ła
Znów byli trafieni Skulo-ny
i wyciągnięty za żelaznym
bokiem żołnierz który w ton
sposób krył się przed kulami
był draśnięty w bark dmgi
za nim dostał boleśnie w udo
krwawił i jęczał mocno
Na kilku lorach stacyjki
rzeczywiście widać było długie
rzędy' postrzelonych i poroz-bijanych
wagonów towaio-wyc- h
i osobowych Robiły one
wrażenie nieużytecznych i po-rzuconych
W pobliżu starcji
kręciło się kilku apatycznych
i zdanych na próżniactwo lu-dzi
Szwcndali się tu jakby
od niechcenia najprawdopo-dobniej
w zamiarze dokonania
kradzieży jeśli nawinie się ku
temu sposobność
Gdy drezyma wjechała przy-stanęli
i z otępiałą ciekawo-ścią
spoglądali ma żołnierzy
Porucznik skinął ma jednego
z nich Nadbiegł posłusznie
— Podobno stoi tu gdzieś
pociąg z amunicją!? — poru-cznik
odezwał się wprost
Zapytany myślał chwilę
— A to mówią że za tymi
krzakami o tam! Stoją lani
jakieś rozbite pociągi Wszy-scy
Tu boimy się nalotu bo
będzie micszczęścic Jak pan
porucznik pójdzie tą alejką to
zaraz za łaskiem widać domek
dróżnika On zaprowadzi naj-lepiej!
Porucznik Sitek szedł pręd-ko
we wskazanym kierunku w
towarzystwie jedynego ńie-ranne- go
żołnierza Był to
Kwaśniak z jego własnego od-działu
Chłop dwudziestoparo-letni
niski krępy o szero-kich
nawykłych do dźwigania
barach Twarz miał pospolitą
szarą smętną jakąś i Iiryonc
niebieskie poczciwe ufne o-c- zy Kwaśniak pochodził ze
wsi Ojciec jeno był fornalem
edzieś na hrabiowskim mająt-ku
i porucznik Sitek nic mu
o_ sobie nic mówiąc czul się
jakby jego krewniakiem Za-wsze
'lubił z nim przestawać i
pafciył chętnie w ijco niebies-kie
oczy wiernie odbijające w
sobie wszN&Mcic pogody wsi
polskiej Widział w Kwaśnia-ku
samego siicbicsZ tych daw-nych
prawic już zapomnia-nych
czasów ogarniała go
przy mim dziwna niemądra
tc?kno'a jakby za czymś utra-conym
jakby za dawnymi
żarliwymi nadziciamii i marze-niami
stiojącymi świat daloki
obcy w tęcze i baśnie Była to
tęsknota za dawną czystą
wiarą której ciężkie koleje
życia przeciwstawiły gorycze
poniżenia zawody Znajdował
niekiedy kró'kic wolne chwi-le
by prowadzić z Kwaśnia-kiem
monotonne i dość lako-niczne
rozmowy o wsi
Szeregowiec i oficer łatwo
7nadowali wspólną więź
Kwaśniak na drezynie obsłu-giwał
właśnie karabin maszy-nowy
Dróżnik zaskoczony był
niespodziewaną wizytą woj-skowych
Zastali w jego cha-cie
tego rodzaju atmosferę
jakby domownicy uznali iż
nadchodzi wreszcie czas by
urządizić sobie w samotności i
na odosobnieniu póki jeszcze
gorsze rzeczy się nie dzicią —
małą ucz'ę Chociaż w nieda-lekim
Modlinie działa biły
iuż z głośnym ostrym hu-kiem
nawisaiącymi nad okoli-ca
brzemieniem bliskich cięż-kc- h
wydarzeń a szyby w
chacie drżały posłusznie jęk-liwie
tu dióżnik i jego żona
uciekli się na pociechę w stra-pieniu
do takich prostych a
doraźnych wziuszcń iakimi
jest dobre icdizenic zakiapia-n- c
niczhmi napitkami Pośio-dk- u
dość czystego pokoiku
na któicgo podłodze barasz-kowało
bczliosko dwoje ma-łych
dzieci widniał stół a
o ©
przy nim na kanapce zgodnie
siedzieli małżonkowie ' Stół
zarzucony był najróżniejszymi
puszkami z szynką z rybami
z_ sardynkami a obok nich
sterczało kilka butli koniaku i
wódki Najwidoczniej tych
dwoje prostych ludzi wyciąg-nęło
jasny i koizystny dla sie-bie
wniosek z działalności
lotnictwa niepi zyjacielskicgo
skutecznie rozbijającego pol-skie
pociągi zaopatrzeniowe
Dróżnik zaskoczony i widocz-nie
przeżywający jakieś wątp-liwości
uśmiechał się do po-rucznika
z zakłopotaną życz-liwością
ujawniając otwarcie
braki w uzębieniu %Vidać było
po nim że pełen jest wielkiej
chęci cło wszelakiej ugodowo- -
SCI UU) UUWlCUZlill hll ze
wojskowym chodzi o pociąg z
amunicją stał się od lazu bar-dzo
uczynny i podciwal się od
stołu
— Pójdę z panem porucz-nikiem
— rzekł żywo — i po-każę
Ale to jest pociąg jak
byk ponad siedemdziesiąt wa-gonów
i wszystkie szczclniul-k- o
wypełnione
— Skąd on isię tu wziął? —
mówił porucznik łagodnie
niezbyt głośno ii mimowolnie
nawracał oczami do Modlina
gdzie unosiły się co chwila
nad horyzontem szerokie wa-chlarze
czarnego i białego
dymu szybko falującego Gło-śne
i tępe jakieś uderzenia
dział były logicznym uzasad-nieniem
wszyistkicgo co się
lam oczom ludzkim ukazy-wało
— A my sami mic bardzo
wiemy Parę dni temu szły
tędy pociągi a szły Były wiel-kie
naloty A teraz że skład
stoi między gruchotami lo go
Niemcy nic 'widzą inaczej
nic daj Boże co by:było 1 lak
ludzie pouciekali stad do wio-sek!
Działa w Modlinie odezwa-ły
się głośniej dobitniej huki
przechodziły w regularność
zapowiadającą przewlekanie
się zdarzeń
— Hałasują tak już od
wczesnego rana! — powie-dział
dróżnik mimochodem
lwa i z jego wykazywała że się
zamyślił naraz nad aktualny-mi
spiawami ale o dalszy
przebieg wojny nic pytał jak-by
uważał że jcsl to w tych
warunkach dla wojskowego
rzecz wstydliwa i lepiej ją po-minąć!
— Powiadają panic poru-czniku!
— szepnął tylko po-ufale
— że tu Niemcy są od
nas zupełnie niedaleko i że w
każdej godzinie mogą wejść
do Jabłonny Naszych wojsk
ponoć nigdzie tu już nic ima
Schowali się do Modlina albo
cotmęli do Warszawy
Porucznik Sitek nic odrzekł
nic i szli jakiś czas w milcze-niu
Dróżnik zapatyczniał i
stracił również ochotę do ioz-mo-wy
Dostali się między sze-reg
wagonów popalonych i
porozrzucanych od bomb Mię-dzy
minii na oddzielnym torze
stał dlugacliny pociąg towaro-wy
o zamkniętych szczelnie i
na głucho wagonach Pizcz
szpaiy w deskach dostrzegli
ponure łby pocisków aitylc-ryiki- ch
tkwiących w ko-szach
w inny cli wagonach sta-ły
ciasno skrzynie z amunicją
Pociąg był istotnie mięsko li-czenie
długi Porucznik Sitek
poczuł się teraz tak jak ską-piec
któiy niespodziewanie
odiajduic skaib niewyczerpa-ny
Radość jego poczęła się
przekształcać w nerwowe pod-niecenie
Okazało się że wiel-ka
dalekobieżna lokomotywa
również jest nieuszkodzona a
węglarka napełniona by la wę-glem
Odnalazł ich tak zaga-pionych
kolejarz prowadzący
drezynę i lównicż patrył na
wagony zdumiony
— Umie pan obsłużyć pa-rowóz?
— zwrócił się doń po- rucznik
— Maszynistą nic jesieni
ale się trochę na tym znam!
— odrzekł z pewnym zaha-mowaniem
w glosie
— Niech pan zrobi paie!
Ja też coś niecoś umiem i jak
będę objaśniał żolnicizowi to
mnie pan skontroluje
Przywołał Kwaśniaka i na
Wszelki wypadek począł go w
obecności kolejarza pouczać
jak się poiusza dźwignią
wpiowadzaiącą w juch paro-wóz
jak się hamuje staje i
regu lii !c dopływ pary
— W razie czego będziemy
się zastępowali po kolei —
rzeki kró'ko
— Widać że pan poiucz-nik
niezgorszy ma 'ster! —
zawołał przypodchlcbnic dróż-nik
Gdy już ogień zahuczał w
piecu szerokim kosmatym ję-zoi- cm
obniacuiąc pośpiesznie
wnętrze paleniska a woda w
parowozie szczęśliwie napeł-nionym
poczęła się zagrze
(2)
wać — wszyscy stanęli przy
lokomotywie i patrzyli się na
nią iW milczeniu
— Niech no pan przyniesie
od siebie butelkę koniaku! —
porucznik zwrócił się do dróż-nika
porozumiewawczo Od-biegi
on skwapliwie a oni
tymczasem poszli do rannych
Obaj siedzieli na ławce w po-czekalni
Diaśnięty w baik
też był osłabiony
Mimo brutalnego hałaśli-wie
nawołującego huku armat
tu tym bardziej odczuwało się
słodką rozleniwiającą i neu-tralną
ciszę Popołudniowe
słońce drżało miękkim zlotem
poprzez spiekłobrązowc pnie
sosen stojących samotnic w
wyniosłej neurastenii dalekie-go
zapatrzenia Zaraz za traw-nikiem
wyschłym i rzadkim
wznosił się nawianą wydmą
biały i gorący piach Okolicę
opinało rozśpiewane od blas-ku
nicwylyczonc błękitnieją-ce
bardziej ku wieczorowi nie-bo
Koło stacyjki brzęczały
przelatujące prcz cień jakieś
duże muchy
Gdzieś daleko w przestwo-rzach
kipiał mcilodyijnic a mo-notonnie
ściszony bizęk nie-widocznego
samolotu
— Chyba zostaniecie tu na
stacji! — porucznik rzekł do
rannego w udo wykrzywiają-cego
twarz od dotkliwych
cierpień
— Nie zostawiajcie mnie!
Pojadę z wami! — gorąco
prosił
— Pociągiem z amunicją?!
Wy już się nawojowaliście!
— Nic chcemy się dostać
Niemcom Pojedziemy obaj!
— nalegał lżej ranny
W iczultacie zaprowadzili
ich choć trwało to dość dłu-go
do lokomotywy aamnego
w udo trzymali pod ramiona
i usadowili na ławeczce przy
tylnej ściance Kwaśniak za-krząt- nąl
się teraz szybko i
sprytnie wybudował na węg-lar- cc
gniazdo dla przeciwlotni-czego
karabinu maszynowego
Obłożył się przemyślnie trze-ma
workami pośpiesznie na-pełnionymi
piachem Kilku
cywilów usuwało tymczasem
wraki i deski z tom Poiucz-nik
chwycił od dnóżnika bu-telkę
koniaku Dróżnik pod-biegł
by przesunąć szyjny do
głównego toru
— No chłopaki łykniemy
sobie! — zawołał po wojacku
porucznik — na szczęśliwą
drogę!
Ranni wypili chciwie i ode-tchnęli
głęboko z ulgą Kole-jarz
nic chciał koniaku spia-wdz- al
wciąż różne części ina-szy- ny Kwaśniak wlał w siebie
porcję ruchem stanowczym a
gwałtownym i tak jakby uzu-pełnia!
tym wojskowy mode-- l
unck Porucznik pociągnął
raz i drugi dobrze przede
wszystkim w chęci przeciwsta-wienia
się za wszelką cenę
idiotycznemu uciskowi" jaki
powstawał w jego picisi
Lokomotywa sy czała już
pod paią Porucznik stanął w
pobliżu kolejarza któtywjuż
uruchamiał dźwignie Kola
paiowozu poruszyły się z wol-na
z rur wydechowych wyle-ciała
z alarmującym sykiem
para pociąg przesunął się ko-lo
stacyjki i z coraz większą
szybkością szedł torem prze-cinającym
rzadki lasek sosno-wy
Tych kilku ludzi unoszą-cych
ze so'bą skoncentiowaną
siłę lówną drzemiącemu wuk
kanonii któiy mógł w każdej
chwili wybuchnąć 1 w sposób
piorunujący unicestwić ich
istnienia pogrążonych było w
głębokim milczeniu Na poru- cznika Sitka zaczynał działać
już alkohol nic czuł w tej
chwili strachu przeciwnie
nawiedzała go jakaś nicio-zum- na uidość jakaś przekor-na
figlarność i niekiedy jak
dziecku chciało mu się pod-skakiwać
przed paleniskiem
Ujechali już kilka kilome-trów
rosnący m coraz bardziej
pędem i porucznika ogarnia-ła
teraz z lekka irytacja że nic
się nic dzieje To oczekiwanie
które stawało się coraz bar-dziej
dokuczliwe w swoim
napięciu — było zarazem zło-śliwa
i roni' a ze s'nony losu
Igraszka trwała zdawało się
w nieskończoność bieg paio-wozu
nasila! się i porucznik
słysal za sobą jako męczący
natłok wiażcń wzrastający
turkot waconów na szynach"!
Kwaśniak omiatał spojrze-niem
io7lcgłe niebo jak do-zorca
ogromną lakę powie-rzoną
mu do pilnowania Ale
niebo było czyste i spokoj-ne
nisko śmigały czasem
wióblc i jakieś drobne ptasz-ki
wyżej zawiiowaly niekiedy
kuleczki jaskółek lub przele-ciał
na dużej wysokości ptak
o lozposlaitych sztywno skrzy-dłach
Kwaśniak do każdego
większego unoszącego się w- -
ten sposób ptaka przylegał
nad wy raz uważny nu ( niespo- -
kojnymi oczami Niebo pięk':
nej polskiej jesieni było prze- -
paściście śpiewnie pogodne
nasycone lirycznym przejrzy-stym
blaskiem Niekiedy prze-suwała
się przez nja z 'lewej
lub prawej strony "delikatna
zagłuszana przez turkot' po-ciągu
smużka brzęku który
gasł wnet w modrych i cie-płych
dalckościach Kwaśniak
nastawił czujnie ucha i wy-chwytywał
dobrze spomiędzy
łoskotu kół i bijących coraz
zajadlej aimal Modlina to
niewyraźne buczenie
Zagapił się trochę za jakimś
ptakiem z lewej strony a gdy
odwrócił głowę w prawo doj-rzał
jakoś bez zdziwienia na
Średniej wysokości samolot
idący miarowym truchtem na
Warszawę Gdy samolot przez
kilka długich chwil leciał spo-kojnie
swoją drogą — doszedł
nagłe do wniosku że to polski
i zaczął patrzeć nań z wyraź-nym
zdumieniem Pierwszy lo
raz nawiedziło go uczucie że
unoszący się w powietrzu lot-nik
jest sojusznikiem a nic
wiogicm polskiego piechura
Ale wkiótcc znikł jego spokój
Samolot nagle skręcił w tę
stionę i z wielką szybkością
zniża! się ku pociągowi Prze-leciał
wzdłuż pociągu ź brzę-kiem
i hukiem- -
— Panic poiuczniku nie-miecki
bombowiec! — wrzas-nął
Kwaśniak i otworzył ogień
cfo przeciwnika Porucznik
wychylił się ale nic nic mógł
zobaczyć słyszał tylko za-dzierżysty
wyjący brzęk Ko-leja- iz
zwiększył szybkość po-ciągu
Bombowiec zabiał się
do wykonywania swojego za-dania
Pikował co chwila z
ogiomnym łoskotem i niemal
tuż mad niknącym pociągiem
wyrzucał bomby Rozrywały
się one z gwałtownym hu-kiem
tu i tam wzbijając ku
górze ziemię i czai ny dym
Trwało to parę minut i lotni-kowi
mimo coraz bardziej
ryzykownych piób nic udało
się zrzucić celnej bomby Po-rucznik
Sitek miał w łych
chwilach zupełną pustkę w
głowic zamiast spodziewane-go
ogromnego strachu świa-domości
jego czepiały się na-trętnie
drobne i śmieszne rze-czy
nic mógł ma przykład
wyjść z podziwu nad mister-nie
wykonanymi zakrętkami w
maszynciii paiowozu Kolc-jai- z-przypiął
się do nich i nic
odiacał się ani ma moment
Samolot niemiecki dostawał
furii zniżał się tuż nad dachy
wagonów i sunąc wzdłuż po-ciągu
trzaskał z wściekłością
ze wszystkich swoich karabi-nów
maszynowych I w Kwaś-uiak- u
obudziła się już dawno
chlopka przekorna zawzię-tość
Odleciał go strach w
sMzelaniu zanrenił się cały w
podstępną czujność i uwagę
Oddawał serię do przeciwnika
w najbardziej chytrym iisloso-wny- m
momencie gdy ten w
podrywie odsłaniał anu swoje
podbizuszc
J naraz stalą się rzecz któ-ra
z picisi ty cli kilku ludzi
zatopionych w skupionej de-terminacji
— wy i wala o-kiz- yk
niepohamowanej rado-ści
Bombowiec po dłuższej
serii kaiabinu Kwaśniaka bu-chnął
nagle dymem podsko-czył
wywiócił się koziołkiem
na lewe skrzydło i grzmotnął
między drzewa lasku gdzie
gdzie wśiód błysków płomieni
eksplodował z wielkim hu-kiem
— Kwaśniak! Dobra jest
bracie! — zakrzyknął dziar-sko
porucznik
Żołnierz uśmiechnął się
Oddychał ciężko i ocierał ic-kaw- em
fale potu zalewające-go
mu twarz
Dalszą diogę odbywali te-raz
jak w jakimś transie Los
obdarzył ich wyjątkową łaką
i niebo stało się uroczo czy-ste
wymiecione pizcawicconc
ciepła tęskną modrością W
Modlinie ustały huki armat
nie słychać było żadnych de-tonacji
nad Warszawą tylko
spokojnie falowały lam ku gó-rze
melancholijne skręty dy-mów
W ciszy łagodnie świe-ciło
rdzewiejące już słońce a
kola wagonów turkotały na
szjiiacli z uspokajającą mono-tonią
Pociąg zbliżył' się do
izeki przeszedł równym bie-giem
most i zajechał z impe-tem
na Dworzec Gdański
udzie żolnicizc i nieliczni ko-lejarze
na jego widok wio-ś- li
w ziemię ze zdumienia
Wnet przeciągnięto pociąg na
boczny tor między rumowi-ska
staiych wagonów zamas-kowano
go gratami a nocą
podjechały doń ciężarówki
Tymczasem przyszła wia-domość
o innych już szczęśli-wych
transpoitach amunicii
Obrońcy stolicy odetchnęli
Rysowały się możliwości sku-tecznego
boju z przeciwni-kiem
(Opowiadanie oparte na
(larztniu prnwdnwjin)
Wanda Władycsańsha
Kanady w a a tt#
my--1
Słowami tej piosenki roz-poczynał
triumfujące tour-nee
po Polsce Zespół Pieśni
i Tańca "Biały Orzei" po wy-stępach
na' festiwalu "w Rze-szowie
gdzie zdobył drugą
nagrodę
Jak się to stało że zespól
mógł sobie pozwolić na tak
kosztowną podróż do Polski
i pojechać na Festiwal Polo-nijnych
Zes'polów? Do Rze-szowa
zjechali uczestnicy z
całego świata ze Stanów Zje-dnoczonych
Kanady Austra-lii
Francji i innych krajów
europejskich zabrakło jedy-nie'
młodzieży polskiej z te-renów
Związku Sowieckiego
Przygotowania dó wystę-pów
rozpoczęte i prowadzone
Ijyły od prawie trzech lal
przez pp M P Dubickich
Najbardziej jednak intensyw-na
praca dla młodzieży zaczę-ła
się od roku" kiedy to nale-żało
podnieść swoje umiejęt-ności
taneczne tak wysoko
aby się pokusić o najlepszy
wynik Podczas tego okresu
młodzież trenoyała bardzo
wytrwale przychodząc regu-larnie
dwa razy wlygodniu
do Doinu Związkowego na
próby Oprócz tego przez ca:
ly rok uwaga kierownictwa
rodziców i młodzieży była
sjcierowana na zdobycie
'
fun-duszy
które by umożliwiły
częściowe pokrycie podróży
do Polski W dużej mierze
udało się lo zrobić dzięki po-parciu
rodziców i Polonii to-rontońs-kiej
w urządzanych
zabawach i występach jak
również skutecznej inicjaty-wie
kolędowania młodzieży
podczas okresu Bożego Naro-dzenia
Wysiłki te nie poszły na
marne tak ze strony kierow-nictwa
rodziców jak i samej
młodzieży bo zespół nię tyl-ko
przywiózł z Polski drugą
nagrodę ale coś więcej jesz-cze
Młodzież nasza mogła zo-baczyć
na własne oczy kraj
ojczysty ich rodziców wspa-niałe
zabytki kultury pol-skiej
o których niejednokrot-nie
słyszała bardzo wiele
Miała również możliwość po-lówna- nia
życia ludzi tam
mieszkających którzy boryka-ją
się z codziennymi proble-mami
ze znacznie łatwiej-szym
życiem w Kanadzie
Staraniem The Multi-cultur- al
History Society of
Ontario i Ethnic & Immigra-tio- n
Studies Program Univer-sit- y
of Toronto odbędzie się
w dniach 23-2- 5 października
br pierwsza międzynarodowa
konferencja naukowa poświę-cona
imigracji Polaków na
kontynent amerykański Kon-ferencja
jest publiczna a
więc dostępna dla wszystkich
Odbywać się będzie w St Mi-ch
ael College U of T Zarów-no
referaty jak 'i dyskusja
wygłoszone będą w języku an-gielskim
Problematyką konferencji
jest rozległa i obejmuje zaga-dnienia
historyczne socjolo-giczne
demograficzne i reli-gijne
Będa_ one naświetlane
zarówno z teoretycznego pun-ktu
widzenia jak i realnego
praktycznego 'Program prze-widuje
odbycie siedmiu sesji
na których wygłoszonych zo-stanie
29 referatów
Jedna sesja poświęcona bę-dzie
dyskusji "okrągłego sto-łu"
na temat "Polishness"
(polskość) Wezmą w niej u-dzi- al:
B Czaykowskl J Gu-towski
C Keil C Miłosz A
Pieńkos i F Śmieja a mode-ratorem
będzie prof Louis
Iribarne Czaykowski Miłosz
i Śmieja są nie' tylko profeso-rami
alo poetami pisarzami
polskimi a trzej pozostali
uczestnicy panelu socjologa-mi
Pierwsza sesja poświęcona
jest Emigracji Rozpocznie
się w czwartek 23 październi-ka
o 7 wieczór po zagajeniu
i przemówieniu inauguracyj-nym
Referaty wygłoszą pp:
Krzysztof Groniowski Marcin
Kula Irena Spustek Jan Tu-rowski
i Jerzy Zubrzycki
Troje pierwszych z Warsza-wy
z Polskiej Akademii
Nauk czwarty z KUL —Lub-lin
i ostatni z Auslralian Na-tional
University — Canber-ra
Wszyscy oni podobnie
zresztą jake prelegenci na in-nych
sesjach są wybitnymi
specjalistami autorami licz-nych
prac Prof A Matejko
będzie przewodniczącym tej
sesji
Następnego dnia tj w pią-tek
24 października odbędą
się obrady następujących se
i z nad Niagary
Ten pobył y Polsce pozostawi
wieli pamięci niezatarty" ślad
i wiele wspomnień
W pierwszym tygodniu po-by- tu
w kraju zespól przygo-towywał
się do galowego wy-stępu
pod kierunkiem miej-scowego
doskonalebo choreo-grafa
p Ryszarda Jawora
który nie zmieniając układu
tanecznego stąral się pod-nieść
technikę tańca naszej
młodzieży przyczyniając się
tym walnie do zdobycia na-grody
Zespól '"Biały Orzeł"
został wytypowany przez kie-rownictwo
festiwalu już pier-wszego
dnia do galowego wy-stępu
i zdobył drugie miej-sce
za całość artystyczną pro-gramu
i wykonane przez sie-bie
układy taneczne
W następnym tygodniu o-pr- ócz
codziennych prób pod-czas
których młodzież uczyła
się nowych układów tańców
rzeszowskich zespól dawał
szereg koncertów na terenie
Rzeszowa Mielca i Nowej Sta-rzyn- y
wzbudzając podziw
wśród mieszkańców swoim
wysokim' poziomem artystycz-nym
zarówno śpiewaczym
jak i tanecznym Oprócz wy-stępów
zorganizowane były
przez kierownictwo festiwalu
wycieczki do pięknego zamku
w Łańcucie i kościoła w Le-żajsku
gdzie młodzież wysłu-chała
konceitu na zabytko-wych
organach
Po uroczystym zakończeniu
festiwalu na którym zostały
wręczone nagrody zespół
"Biały Orzeł" udał się 'do To-runia
gdzie znowu pod kie-runkiem
choreografa p R
Jawora młodzież rozpoczęła
codzienne próby ucząc się no-wych
pięknych tańców i pio-senek
rzeszowskich które nie
należą do najłatwiejszych Są-dzę
jednak że wkrótce mło-dzież
nasza będzie mogła wy-stąpić
z tymi pięknymi tańca-mi
ha zabawach i koncertach
które będą zorganizowane w
Toronto w najbliższych mie-siącach
Podczas pobytu w Toruniu
młodzież zwiedziła Bydgoszcz
Biskupin Chełmno i Ciecho-cinek
ze słynnymi pracujący-mi
do dziś tężniami które na-leżą
do unikalnych zabytków
świata W Ciechocinku mło
sji: Work & Enterprise i re-feraty
wygłoszą: R Kogler
Joanna Matejko Ewa Moraw-ska
D Pacyga T Rodzia-łows- ki
Dwoje pierwszych-- z
Kanady pozostali z USA z
tym iż Morawska spędziła tam
tylko ostatni rok prowadząc
specjalne badania na Carne-gie-Mello- n
University w Pitts-burg- h
Przewodniczyć będzie
prof Iwona Grabowska —
York University
Sesji — Urban Experience
przewodniczyć będzie prof
W Galush Loyola Univ Chi-cago
a referaty wygłoszą: G
Babiński — Uniwersytet Ja-gielloński
— Kraków A Ma-tejko
Univ of Alberta E
Obidinski Univ of NY Col-lege
H Radecki Laurenlian
Univ — Sudbury Kolejna se-sja:
Secular Institulions bę-dzie
pod przewodnictwem
Stanisława Zybały wicedy-rektora
Multiculturalism Di-reclora- te
w Ottawie Refero-wać
będą profesorowie: S
Blejwas J Fedorowicz i D
Pieńkos Referaty dotyczą ak-tualnych
problemów I lak —
The local ethnic lobby: the
Polish American Congress at
the grassroots (Blejwas) The
futurę of Polish institutional
life in North America (Fedo-rowicz)
The secular organi-zalion- s
of the Polish Ameri-can
population: Represenl-in- g
& articulating the aims
of "Polonia (Pieńkos)
Tematyka tej sesji stanowi
znakomite wprowadzenie do
następnej do dyskusji "okrą-głego
stołu": "Polishness"
która rozpocznie się o 6 wie-czór
Ten bogaty dzień kon-ferencyjnych
prac będzie za-mknięty'
kolacją w Domu
Kombatanta pod protektora-tem
Funduszu Wieczystego
(Canadian Polish Millennium
Fund) oraz SPK — Kola 20
W sobotę 25 odbędą się
dwie sesje Pierwsza pod
przewodnictwem ks B Prin-c- c
poświęcona będzie proble-matyce
religijnej: Role of the
Church in North America
Referaty wygłoszą księża: L
Chrobot Orchard Lakę A
Wóźnicki — Univ ot San
Francisco A Kuźnicwski —
Loyola Univ Chicago M
dzież dała wspaniały koncert
pieśni i tańców polskich w
muszli koncertowej na wol-nyr- n
poyyietrzu Przy pięknej
słonecznej pogodzie zgroma-dziło
się na występie więcej
niż 7 tys widzów przebywa
jących na kuracji z całej Poi
ski w tym pięknym kurorcie
Koncert rozpoczął się słowa- -
mi piosenki:
My z Kanady z nad Niagary
Niosąc dla Was
pozdrowienia
Odvned~amy msz kraj
stary
Miejsce ojców urodzenia '
w rytmie poloneza a ukła-dzie
tanecznym p R Jawora
W czasie trwania każdego nu-meru
koncertu młodzież by--
la nagradzana spontaniczny-n- u
oklaskami Po koncercie
ludzie otaczali grupami człon-ków
naszego zespołu prosząc
o wyjaśnienia skąd młodzież
nasza zna tak dobrze język
polski Na specjalną uwagę
zasługuje fakt że młodzież
polska prosiła członków zes-połu
"Biały Orzeł" o autogra-fy
co świadczy o wielkiej po-pularności
zespołu
Na ostatnim występie w
Toruniu który odbył się w
pięknej sali teatralnej Uni-wersytetu
nastąpiło uroczy-ste
zakończenie pobytu zespo-łu
na terenie Polski i mło-dzież
nasza pożegnała kraj
piosenką o następujących sło-wach:
Nasza pamięć pozostanie
Już na zuiosze z ludeiji
Polski
Który w tańcu i piosence
Kryje życia swego troski
Młodzież pełna niezapom-nianych
wrażeń lozjcchała się
do różnych miast i wsi pol-skich
do swoich najbliższych
krewnych którzy niecierpli-wie
oczekiwali na ich przyby-cie
Po pięciu tygodniach wspa-niałego
pobytu w Polsce mło-dzież
powróciła do swoich ro-dzin
w Kanadzie opowiada-jąc
wrażenia i przeżycia któ-r- e
na pewno pozostawią wy
ich sercach na całe życie nie-zat- ai
te wspomnienia z Pol-ski
kraju w którym urodzili
się ich rodzice
FOLAOY m KONTYNENCIE MERYKANSKIM
Szwej — Hyde Park Mass
oraz świeccy specjaliści pro-fesorowie:
D Buczek — Fair-fiel- d
Univ — Connecticut i
L Orzell — Pensylvania Sta--
Ostalnia sesja: Ethnic Ge-neratio- ns
odbędzie się pod
przewodnictwem prof T
Gromady— New York a re-feraty
wygłoszą: J Ancero-wic- z
— St Boniface Man
J Bodnar — Harrisburg
Pennsylvania H Łopata —
Loyola Univ Chicago D
Mostwin — Calholic Univ
Washington J £arot —
Nothern Illinois Univ W
Szyryński — Univ of Ottawa
Poprzednie konferencje po-święcone
emigracji z Wioch
Finlandii i Holandii cieszyły
się wielkim zainteresowaniem
zarówno wymienionych grup
etnicznych jak i innych
Zgłoszenia do udziału na-leży
przesyłać do 15 paździer-nika
na adres:
The Multicultural History
Society of Ontario
43 Queen's Park Crescent
East
Toronto Ont M5S 2C3
załączając czek w wysokości
$30 Zainteresowani winni
zwracać się telefonicznie —
979-297- 3 po program konfe-rencji
i iormularze rejestra-cyjne
Rejestracja ostateczna
będzie w czwartek 23 paź-dziernika
o 5 po południu
Emeryci nie opłacają reje-stracji
Zgłoszenia do udziału
w kolacji 24 października na-leży
nadsyłać możliwie wcześ-nie
gdyż ilość miejsc na sali
jest ograniczona Wraz ze
zgłoszeniem należy załączyć
czek w wysokości $15
W czasie konferencji odbę-dą
się trzy przyjęcia które
pozwolą na swobodna wymia-nę
poglądów z prelegentami
Graz innymi uczestnikami
Pierwsze przyjęcie urządza
Univ of Toronto drugie —
Fundacja im A Mickiewicza
trzecie na zakończenie —
Fundacja im W Reymonta
Zapotrzebowania na pro-gram
i formularze rejestra-cyjne
proszę zgłaszać telefo-nicznie:
979-297- 3 w godzi-nach
biurowych od 9 przed
południem do 5 po południu
lub pisemnie pod wyżej po-dany
adres