Zwilazkowiec Alliancer, September 29, 1980

              ± Aleksander Matejko NoWa literatura religijna
Wraz z podńószenieni się
ogólnego pozioriiu oświatowe-go
Polaków zarówno w Pol-sce
jak i za granicą wydat-nie
rośnie zapotrzebowanie li-teratury
religijnej nowego
rodzaju skutecznie apeluja-ce- j
nie tylko do tradycjonali-stycznyc- h
sentymentów ale
również do bardziej nowocze-snych
potrzeb osobistych i
doznań Dostępność takiej
właśnie literatury ma wręcz
zasadnicze znaczenie dla u-- +
trwalenia katolicyzmu młode
go pokolenia jak też do przy-ciągnięcia
inteligencji której
szeregi wydatnie mnożą się
wraz z ogólnym rozwojem
społeczeństwa
Wybitne zasługi mają w
tym właśnie zakresie księża
Pallotyni Ich kolekcja "Zna-ki
Czasu" (Wydawnictwo Pal-lottinu- m
w Poznaniu i War-szawie)
zawiera dotąd trzy-dzieści
siedem pozycji wy-dawniczych
z tego wszystkie
wyczerpane poza dwoma os-tatnimi
Wydawnictwo pary-skie
Editions du Dialogue
prowadzone przez ten sam za-kon
również wydało szereg
vA książek i dla przykładu
chciałbym omówić choćby po-bieżnie
niektóre z nich (ad-res
wydawnictwa: 25 rue
Surcouf 75007 Paris Fran-ce)
Przede wszystkim zasługu-je
na uwagę znakomite tłu-maczenie
z hebrajskiego Księ-gi
Psalmów dokonane przez
Cz Miłosza (1979) Psalmy te
liczą trzy tysiące lat istnienia
i są jednym z największych
światowych osiągnięć poetyc-kich
Psalmy — jak podkreśla
ks 1 Sadzik w swej przed-- '
mowie — są odbiciem drania-- y tu świata "Albowiem świat
nie jest obojętny: jest rozła-man- y
rozbity rozdarty na
dwoje Jest światłem i ciem-nością
dobrem i złem To za-sadnicza
"teza" psalmów
Przed każdym człowiekiem
staje konieczność wyboru:
jest to wymóg i ryzyko owe-go
rozdarcia Człowiek ma do
wyboru dwie drogi: światła
i ciemności prawdy i fałszu
chociaż niejednokrotnie usi-łuje
wybór ten od siebie od-sunąć
kosztując po trosze z
jednej i z drugiej Owo "po-- i
między" nie może się na dłuż-szą
metę ostać" (str 17)
Psalmy dają ludziom po-czucie
stałości solidności
pewności i mocy a zarazem
także poczucie opieki zaufa-nia
zawierzenia (str 15)
Człowiekowi naprawdę wie-rzącemu
nie chodzi o nagro-dę
po śmierci "W psalmach
wierzy się Bogu ponieważ
jest Bogiem a nie dlatego że
nagradza po śmierci" (str
16) Człowiek całym sobą pra-gnie
Boga wypowiada mu w
psalmach niepokój swej du-szy
Lektura Psalmów jest
czvmś głęboko przejmującym
i kto raz nawvknie czvtać
Ps"lmv regularnie nie będzie
mógł rozstać sie z nimi Od
szesnastego wieku psalmy sta-ły
sie rdzeniem brofiarza od-nrpwpno-tfo
codziennie przez
kW katolicki
Dwip Ifcio-żk- i (nUrc7i nf Pa-pieża
ycłiiouia również na
i uwsfp Jedna 7 ninh jest kar--I
dvnała K Woitvłv "Znak
sprzeciwu" (19n) zawieraia- -
(cv ipto wpi'7WPamtnywka]fnniiea w mar- -
cu 197fi roku Tak pisze pry
--' mas S Wys7vński w słowie l wstępnym "Widzi On (kard
Wojtyła — AM) Znak któ-remu
świat sie sprzeciwia
Ale na (o zmaganie sie świa-ta
7 Chrystusom n=trzv Dogo-dnie
bo wie że "nip macz w
żdmmi innvm zbawipnia"
Pnrizina ludzka ndchod7i od
Chwstusa i znużona błaka-- 1
niem sie po manowcach żv-- I
cia wrara doń z żvwsza jesz-- '
czn narkieia" (sir 9)
Kard K Woitv1a unaoeznia
i różnp postacie sprzeciwu
vvsnółc7PsnePO w stosunku do
Chrvstusa: wvzvsk ubońrh i
oboietność wobec nich ze
strony ]vM tmie1nveh usiło-wanie
"dokmipnia" Chrvstu- -
sa pi7PZ śroflki m-zeW-u
ma-Kgovpt- To
do konsnmncvinpgo
s1v1u ż"cia briif'-l"-p fornw
woiuiacego alei7mu biurokra-tvzaci- a
życia i usiłowanie we-pchnięcia
człowieka do anoni-mowego
kolektywu "Laicki
antronofontrym ieszr-z-e bar-cl7i- pi
niż pi'7ed relacja czło-wieka
do Boga oraz do jakie-gokolwiek
sacrum broni się
właśnie przed relacja człowie-ka
do Szatana Człowiek jest
sam i dla iego wielkości trze-ba
ażebv bvł sam "poza do-brem
i 7'em" poza Bociem
i poza Szatanem Czy jednak
na tym nie polega cała po- -
xnickad doskonałość kuszenia
człowieka aby uważał że jest
sam?" — pyta kard K Woj-tyła
Pycha człowieka nowocze-snego
pcha go do negacji Bo-ga
na równi z negacją Sza-tana
Sekularyzacja zmierza
do odebrania świata Bogu i
oddania go bez reszty 'czło-wiekowi
Nakaz wyzwolenia
się od Boga celem afirmacji
człowieka jest w gruncie rze-czy
obrócony swym ostrzem
przeciw człowiekowi gdyż po-zostawia
go samemu sobie
pozbawia nadziei opustosza
jego istnienie nadaje boles-no-dramatycz- ny
wyraz jego
egzystencji Chrystus jest wy-razem
nadziei i wybawienia
daje podstawę do optymizmu
niezmożonej wiary
Książka Rs Mieczysława
Malińskiego "Cały dla Ciebie
Jan Paweł II" (1980) przed-stawia
życie pierwszego pol-skiego
papieża: od najmłod-szych
lat w Wadowicach aż
do podróży do Polski Oto ko-lejne
etapy lej drogi: Trudny
wybór między kapłaństwem
sztuki a kapłaństwem kościel-nym
Ciężka praca fabryczna
Studia w podziemnym semi-narium
duchownym Studia w
Ptzymie zaraz po wojnie Po-czątki
pracy duszpasterskiej
w Polsce Turystyka i wier-sze
Praca habilitacyjna z fi-lozofii
wartości (Max Sche-ler- )
Praca akademicka na
KUL Działalność jako bis-kup
pomocniczy Krakowa Pi-sarstwo
Udział w Drugim
Soborze Watykańskim Arcy-biskup
Krakowa Współ-twórca
polskiego Milenium
Kreowanie na kardynała 0-sobi- sty
poważny wkład do
zbudowania nowożytnej antro-pologii
chrześcijańskiej Od-wiedziny
Ameryki Północnej
Szereg dalszych wyjazdów za-granicznych
i aktywna rola w
różnych akcjach Spotkanie
episkopatu polskiego z epis-kopatem
niemieckim Wybór
na papieża Pierwsza wizyta
w Ameryce Południowej
Pierwsza encyklika nowego
papieża znamiennie poświę-cona
obronie godności czło-wieka
Wizyta w Polsce
Książka jest napisana łat-wo
i żywo a przy tym zawie-ra
bogaty materiał biograficz-ny-
Książka "Chrześcijanie wo-bec
Praw Człowieka" (1980)
zawiera materiały z sesji od-bytej
w Klubie Inteligencji
Katolickiej w Warszawie w li-stopadzie
1977 roku Składa-ją
się na nią referaty o pra-wach
człowieka w ujęciu o-góln- ym
(T Mazowiecki J
Karpiński) ich zastosowanie
do dziedziny prawnej gospo-darki
i kultury (J Strzelec-ka
S Kurowski J Woźnia-kowski)
podejście liberalne i
socjalistyczne do praw czło-wieka
(J Jedlicki J Strze-lecki)
ewolucja praw czło-wieka
w myśli Kościoła mi-nionych
dwustu lat (O W B
Skrzydlewski) oraz biblijne podstawy chrześcijańskiej
koncepcji praw człowieka
(S Grabska) Kończą książkę
wypowiedzi na dyskusji okrą-głego
stołu Całość wypowie-dzi
jest świadectwem J3k
bardzo kwestia praw człowie-ka
jest bliska i droga pol-skiemu
środowisku katolic-kiemu
które sesję zorganizo-wało
i zaprosiło na nią rów-nież
niekatolików
W wypowiedziach zawar-tych
w książce można znaleźć
wiele cennych uogólnień
"Doświadczenie religijne
stworzyło podstawy wolności
wewnętrznej która stanowi
rdzeń kultury" (str 13) Pra-wa
człowieka i towarzyszące
im obowiązki mieszczą się w
ramach porządku moralnego
postulowanego przez chrześci-jaństwo
i są nierozerwalnie
związane z tym porządkiem
Wrażliwość chrześcijańska za-kłada
postawę aktywną "Pra-wo
stanowione wymaga opar-cia
którym są upowszechnio-ne
społecznie odczucia praw-ne
a także odczucia dotyczą-ce
tego czvm jest prawo wła-ściwe
i słuszne" (sir 36)
"Działalność aparatu państ-wowego
w Polsce nie podlega
kontroli z punktu widzenia le-galności"
(str 50) "Tylko
koncepcja praw naturalnych
a tym bardziej koncepcja o-pa- rla
o wiarę w istotę trans-cendentna
tylko taka konce-pcja
chroni nas przed tyranią
władzy" (str 52) "Dwie za-sady
— osobistego bezpie-czeństwa
swobody wypowia-dania
przekonań a tym sa-mym
pluralizmu ideowego —
stanowią fundament wszyst-kich
praw człowieka i obywa-tela"
(sir 85) "Kościół jest
tym lyglem w którym wiara
chrześcijan dojrzewa do zro
zumienia pełni śehsu Ewan-gelii
w tym "tdkże 'do zrozu
mienia pełnego wymiaru nie-zbywalnego
pfawa człowieka
do bycia sobą do wolności i
rozwoju tak jak to prawo u-kaz- uje
się w świetle postępo-wania
Jezusa Chrystusa i Je-zusowego
nauczania" (str
134) "Prawa podstawowe
płyną z natury człowieka dla-tego
są one warunkiem roz-woju
kształtowania "osoby
ludzkiej tworzenia kultury w
sposób swobodny i lo są pra-wa
absolutnie niezbywalne i
w żadnej sytuacji nie podle-gające
alienacji" (str 142)
"Prawa człowieka to prawa
podmiotu Źle się dzieje gdy
w spotkaniu silniejszego ze
słabszym ów drugi przestanie
funkcjonować jako podmiot
Bo kiedy człowiek pozwoli
się uprzedmiotowić wszelkie
jego prawa zostają przekreś-lone"
(str 148) "Każde dzia-łanie
ludzkie ma wartość w
oczach Bożych o tyle tylko o
ile jest działaniem wolnym"
(str 153) "Najgorszą zdra-dą
jakiej dopuścić mogliby
się chrześcijanie wobec spra-wy
człowieka byłoby dążenie
od uchylenia napotykanych
liudności przez uzyskanie dla
siebie pewnych przywilejów
w ramach systemu ogranicza-jącego
prawa innych ludzi"
(str 153) "W żadnym przy-padku
nie wolno nam w imię
praw człowieka żywić i dawać
wyrazu czemuś co nazwał-bym
nienawistną pogardą do
tych którym zarzucamy iż
pozbawiają nas tych praw"
(str 155) "Podstawową for-mą
naszego działania na rzecz
obrony praw człowieka po-winno
być przyjęcie zwycza-ju
jawnej publicznej realiza-cji
praw tam gdzie jest lo li-zycz-nie
możliwe" (str 156)
Te wyjątki z różnych wy-powiedzi
na zjeździe ilustru-ją
otwartą i prawą postawę
jego uczestników Sam temat
zjazdu jest bardzo znamienny
i mówi wiele o kierunku za-interesowań
i ambicji wśród
polskiej inteligencji katolic-kiej
Najlepiej podsumował
te ambicje T Mazowiecki w
swym przemówieniu końco-wym:
"Jest taki naród który
nie oczekuje i nie żąda rzeczy
niemożliwych który — posą-dzany
o niepohamowany ro-mantyzm
— w ciągu tych 30
lat dowodził w ciężkich i dra-matycznych
chwilach że wie
gdzie w istniejących warun-kach
jest granica możliwego
i niemożliwego A posądzany
o skłonność do jałowego
anarchizmu zwierał się i za-wierzał
— wbrew zawodom
— każdej lepszej szansie Na-ród
w którym istnieje myśl
i wolą działania ku lepszemu
nie jedna myśl lecz wiele my-śli
kompetentnych i żarli-wych
i napełnionych troską
które przez ich wymianę mo-głyby
popchnąć sprawy na-przód
Wola działania — nie
ta z papierowych deklaracji
lecz la która bierze się z na-dziei
i poczucia odpowiedzial-ności
Jest ten naiód: temu
narodowi potrzeba nowego ot-warcia
potrzeba oddechu po-trzeba
rzeczywistego trakto-wania
go jako podmiotu
praw jako podmiotu współ-odpowiedzialności
za jego lo-sy
za wspólne losy kraju () Kompromis między rzą-dzonymi
i rządzącymi nie jest
poza granicą naszych rozwa-żań
o prawach człoAvicka i o- -
I
Z U
w w koszc
bywatela i o procesie rewin-dykacji
tych praw Ale chodzi
o kompromis a nie o poddań-stwo
myśli i postaw ludzkich
Wicmyjednak że taki kom-promis
który nie jest poddań-stwem
musi być wywalczany
Tylko społeczeństwo które
okazuje swą zdolność do sa-moobrony
w proteście i w bu-dowie
owej społecznej infra-struktury
o której mówiłem
tylko społeczeństwo które w
sobie zachowuje zdolność by-cia
podmiotem może w ogóle
coś ocalać i coś wywalczać"
(sir 166)
Godna rozumna i roztrop-na
postawa czołówki inteli-gencji
katolickiej w Polsce
wolna od zacietrzewienia szo-winizmu
i pretensjonalnego
pustosłowia otwarta na au-tentyczną
i pomocną narodo-wi
współpracę z ludźmi róż-nych
światopoglądów ale z
pozycji równorzędności kie-rująca
się dalekowzrocznie
pojętym interesem publicz-nym
a zarazem oparta na
niewzruszonych podstawach
lilozofii i etyki katolickiej
daje chrześcijanom w Polsce
perspektywę lepszej przyszło-ści
Biorąc pod uwagę po-wszechnie
panujący cynizm
moralny i światopoglądowy
oraz karierowiczowską orien-tację
wśród członków sfer
panujących co zresztą ujem-nie
promieniuje na cale spo-łeczeństwo
inteligencja kato-licka
ma ogromną rolę do
spełnienia Sama zresztą nie
jest wolna od wewnętrznych
podziałów i intryg z nimi
związanych (zob A Micew-sk- i
Współrządzić czy nie kła-mać?
Paryż 1979: Libclla)
Jednakże opaicie o autorytet
duchowy Kościoła daje bez
porównania mocniejsza pod-stawę
aniżeli oparcie o dok-tryny
światopoglądowe o cha-lakter- ze
laickim
Polsce ogromnie potrzeba
dziś autorytetów moralnych
które zdały egzamin historii
Nie jest rzeczą przypadku że
takie właśnie autorytety gru-pują
się obecnie w Polsce
głównie w środowiskach
W dobie
lat pięćdziesiątych i sześć-dziesiątych
rewizjoniści mar-ksistowscy
czynili znaczne
wysiłki aby stać się "sumie-- '
niem społeczeństwa" Ludzie
orientacji nicmarksislowskiej
byli w tym czasie tak dalece
pozbawieni szerszych możli-wości
wpływu społecznego że
nawet marksizm o charakte-rze
rewizjonistycznym miał
większą szansę Dziś te czasy
należą już do przeszłości i ka-tolicyzm
urósł do 'czołowej si-ły
z
którą elita rządząca musi się
bardzo poważnie liczyć Na
łamach prasy katolickiej ist-nieje
jedyna sposobność pub-licznego
wypowiedzenia się
szeregu niekatolików dla któ-rych
reszta prasy będąca
bezpośrednia tubą warstw
iządzacych jest niedostępna
Katolicy stanowią główne og-niwo
szerokiego frontu nara-stających
sił w Polsce które
domagają się zasadniczych ic-for- m
a jednocześnie pragną
uniknąć dramatycznego prze-lewu
krwi W związku z tym
lozwój piśmiennictwa katoli-ckiego
nacechowanego powa-gą
i odpowiedzialnością a za-razem
dalekiego od awanlur-niclw- a
politycznego mogące-go
przysporzyć narodowi nie-obliczalnych
szkód jest zada-niem
niezmiernie ważnym
f
15-DNIOWAWYCIECZKA-PIELG-RZYMKA
do
KOCH
AUDIENCJĄ
inte-ligencko-kalolick-ich
intelektualno-moralnc- j
OJCA ŚWIĘTEGO
wnezonc:
$ Pod duchowym przewodnictwem ks M Sniilha OMI
$ z udziałem wszystkim nam znanego Tadeusza Gonsika N
& od 16 Daździcrnika do 31 października 1980 Ż
Ą Całkowity koszt — $177500 (dwie osoby w pokoju) £
% Przelot bezpośrednio z Toronto do Rzymu i z powrotem $
z Mediolanu zakwaterowanie w hotelach pierwszej
kategorii całkowite wyżywienie (3 posiłki dziennie) S
zwiedzanie pięknych miast: Rzymu Monte Cassino i
Sorrento As}żu Florencji Wcmccji i Mediolanu K
MIEJSCA OGRANICZONE l DOKONAJ REZERWACJI JUŻ DZIŚ S
g Po bliższe informacje i szczegółowy program prosimy
się zgcaszuc uo: PAC TKMEL a TOURS LTD 1
HCpRC77
1640 BJoor Sf W J
Toronto Ontario M6P 1A7 J{
Tel 531-444- 4 lub 532-332- 6 jt
&$kjs$w?wv
WATYKANU
f
f
mmmmmzmmmiw' : -:- -
In '
r-sit'"BMi-jinił!i-vi'WHfi"
S(ł!fer'łffiwaB "fc "rj -
ri%' "" '' '- -:
~--
ą
mm
ROZPOCZYNAMY OSTATNI ETAP BUDOWY
NAJOKAZALSZYCH DOMÓW W OKOLICY
NAJWIĘKSZE I NAJLEPSZE ZOSTAWILIŚMY NA
KONIEC LUKSUSOWE DOMY O POWIERZCHNI
DO 2520 STÓP KW SALON KOMINKI OKRĄGŁE
SCHODY GARAŻ NA 2 SAMOCHODY W
WYBÓR DOMÓW I CEN NIE OMIŃCIE TEJ
5 MODELI DOMÓW W TEN „WEEKEND"
inmBgarorajpFEff
V[TVwTwly
i jj~&£&-Q- '
HHHKl
o '~El"'ión"Ave"" ""tg"
S BurnhamthorpcTid j
' '
jr
~ "— — ' ' ' r
-
i i
'
"
DOJAZD:
QEV NA ZACHÓD DO D1X1E RI")
D1X1E RD NA 1'ÓLNOC
DO
RD
NA ZACHÓD DO GOLDEN
ORCHARD ESrATES TEL 622-1S- 90
OD DO CZWARTKU
11—8 W1ECZ PIĄTEK II -- 7 WIECZ
SOBOTA 1 NIEDZIELA 10—7 WIECE
&
r
AUTISrS CONCEPTION
V " 7 %
' ł'?! " 1 f '£i?'$uj?(
x f & " -- f (&y
MARK 10
HIPOTEKI
y2%
31 (K
miujusat
o im sm j%ifiuf&
DALSZYM CIĄGU POSIADAMY SZEROKI
OSTATNIEJ OKAZJI PRZYJDŹCIE
nURNHAMTIIORPE
BURNHAMTHORPE
PONIEDZIAŁKU wmsm®
OBEJRZEĆ
l§lgMBIgmmBSli