Zwilazkowiec Alliancer, December 19, 1959

              v
r
W
"Mackiewicz
Droga
Wsstkie prawa autorskie zastrzeżone W
pociamely sic najpierw łyse kuli- - nie w krzywienia ludzkiej psychiki
nrórza po których wiła się droga i! Świat jest poważny Byłem agentem u
i'talv twardo na zamarzniętej zie
:ebo po zimowemu zaciągnięte było
-- sina bialoszarą pokrywą chmur
-- ernepola pokryte jak lukrem po
śhu tylko drobnym śniegiem z któ- -
rfzezieraia run dsicu jjv- -
-- v rdv wjeżdżali na wierzchołek
rirza patrzy li przed siebie jak spada
jteznow w guic jjumu muga himuc
cj'i znowu hen dalekoukazuje się
lecim z Koiei wyniesieniu
1 Szeroko tu — ziewnął Paweł wy
nosi w sianie i założywszy ręce
limę na wpół leżąc począł patrzeć
ebo
Tsdeusz cmoknął na konia i poru- -
flejcami Koła potoczyły się żwawiej
- Przegadaliśmy wczoraj do pół no- - - odezw:! się Paweł sennie — ale
Łaiasz ze niewiele wiem o tobie Na- -
i skąd pochodzisz
-- Z Wołynia Byłem kiedyś agen- -
: ubezpieczeniowym
- Jeżeli to nie jest tajemnicą
- Chcesz zapytać skąd się tu wzią--
:ikim właściwie jestem? To że mój
K był oficerem jeszcze dawnej ar--
rosyjskiej o tym ci juz zdaje sie
łJern — Pojechali teraz stępa pod
fi Paweł uniósł się na łokciu przy-tbuja- c
się — Rewolucja bolszewicka
mlii 1917 zastała nas w Kijowie Mie
jmy później w Moskwie i Rostowie
i Donem Ojciec umarł Zawsze mia
ła za złe matce że później w opowia- -
ach robiła go ofiarą bolszewickiego
:oru co zresztą ułatwiało jej niejed- -
po tej stronie W rzeczywistości zas
:rl on śmiercią zupełnie naturalna
ok po rewolucji Ja mlalcm wtedy lat
jascie Przyglądałem się jej tej re-Itic- ji
i zacząłem myśleć dużo myśleć
iilenie stało się wówczas moim zawo
ła bo innego nie miałem śmieszne
Nie dlaczego?
Tk-t- kl — cmoknął na konia —
pnie Przyroda nie zna rzeczy śmie- -
bch Śmieszność i humor tak zwane
rzucie humoru są to w Istocie jcdy- - n ww w w
łll~il n n '' ' mi"hi iiii£jji
Witold Poprzęcki
i
prawa
- Ta Piekosińska za- - pan piokurator
m ze jej ojciec juz trzy razy u nas
paserstwo przed wojną odpo
'81 1 ze nazywa się po prostu Pici-a
a nie żaden Piekosinski Już co- -
mniej dba gości za dużo ich wi- -
ma
Jednakże pani Piekosińska skon-'- a
załatwiać klientów przy ladzie i
czekając na zamówienie podeszła z
?to wódki i dwoma kieliszkami: zna- -
wzeciez tych dwóch że z
3 wiedziała ze mniej nie wypiją
-- A co do wódeczki? — pyta 'przy-3'- e
— Jest doskonały schabik na
M wędliny kurczak
— Niech nam pani da szynki a po--
iego senaou ale na gorąco
Lechoń mając dobrze gust swego a
' — ani cir ervnctr7ooli o fpmnn na
:ore oczywiście przez "zdenerwowa- -
zrobiło się takie ostre
ferma butelka zachowała sie tak
jną na eoracv blat kuchni wylano:
i-- a bez śladu
dopiero przy naslennei nrzv górą- -
! schabie z kapusta Lechoń zw"olmł
F?°i bo już czul "szmcrela"' iuz za pal o co mu tam w biurze poszło
'znv Gradosz rozpoczął "delikatną"
utrac:
— A tei nannip Ocieskiei nic
ła?
-- W tych dniach wyjdzie ze
- A dIlacwzeragcoażbydo nsieą?du?
-- A cóz pan prokurator to?
"~ Niby na co?
Lee' To widzę że nan w
[t3 a nic nie co się w nim
aziccko
IW--
if "iec tan nie ' że ona z pro-- i
r-'w-wn
ma?
!££
— "&--i
r
"""23 'I
Donikąd Iu
bezpieczeniowym na wschodnich tere
nach Polski Jeździłem Poznałem bar-dzo
dużo ludzi ludzi Nigdy nie
bwyałełemm nwaszgyósrtzkeo Tood cdoołupozNnaołema epdovznate--
rsazzła gpóorraa rozwaliła sie sadze że przy-
Zaczęli zjeżdżać z pochyłości i Ta-deusz
napinając lejce przytrzymywał ko-nia
zdawało sie skupiając lia tej czyn- ności całą swoją uwagę Na dole rozpę-dził
zacinając biczem aby z tym większa
łatwością wjechać na następne
dopiero w polowie pochyłości dal ko-nio- wi przejść na stępa Puścił wtedy wol-no
lejce i wyciągnął papierośnicę"
— Zapalisz? — Zapalenie na wietrze
zajęło im trochę czasu Tymczasem kon
wciągnął na szczyt i oczom podróżnych
ukazała się równa droga biegnąca wśród
niskoroslej brzeziny i krzaków Dalej
wprost przed nimi widniał nierówny
czarnozielony świerków na ho-ryzoncie
Puszcza już? — spytał Tadeusz
chowając zapalniczkę do kieszeni pod ko-żuchem
— Uhum — Obydwaj przez chwilę
patrzyli milcząc na ten banalny widok
jaki stanowią w tym kraju postrzępione
wierzchołki leśne na tle białego nieba
Tadeusz znowu ruszył lejcami i poto-czyli
się monotonnie po równinie
Widzisz — podjął znowu — muszę
ci się przyznać do pewnej jakby to
nazwać ni to właściwości charakteru
to organizmu Powiedzmy przykła-dowo:
są ludzie którzy wchodzą sobie
najspokojniej na cudze podwórka strze-żone
przez złe psy i ku największemu
zdumieniu gospodarzy psy nie gryzą te-go
intruza Nie gryzą go v ogóle żadne
psy Otóż mnie na ogól nie gryzą ludzie
A wiesz z własnego doświadczę
że raczej ja
urwał i po chwili zmienił temat:
— uwagę ze przeżywamy teraz
największe doświadczenie dziejowe Do-tychczas
ludzi zastanawiało się
nad fenomenem bolszewickim patrząc
~w+ "w
Illldiiu u
26
SPRAWIEDLIWOŚĆ SERCE
Wszelkie autorskie zastrzeżone
to napewno ł?dnic to nieładnie
jeszcze
wiedziała
zadyspo-'- 1
Lechonia
i
sadzie
—
—
chyba
Zwióć
nia wyszedł! Dał jej tizydzicści tysięcy
na odczepne i myśli ze spiawa skończo-na
Ja dla niej ani brat ani swat
ale co nieładnie to
Lechoń zmarszczył się Wódka kle-ciła
mu w głowic tak ze niebaidzo
się orientował o kim właściwie mowa
a tymczasem Gradosz ciągnął dalej:
'— Bo pan to myśli ze ja na nic nic
mam oczu otwartych ja taki głupi
człowiek a ja tymczasem dobrze widzę
co się tu święci Ot pewnego razu
pamiętam wraca la panna Ocicska do
sadu 'juz po wyjściu wszystkich Idę ja
za' nia a ona tylko na chwilę weszte
ze niby torebki zapomniała i zanim ja
się w kancelarii znalazłem — ona
juz z powrotem "O! — myślę sobie
— coś tu niewyraźnie się dzieje!" Wcho
dzę do kancelarii a tu akta co leżały
„r „iarTi-tii- i 7niknpłv Samem widział
byłem juz przecie w kancelarii O! Aie
nip mnie brać na takie kawały!
łem szukać i wiesz pan gdzie znalazłem?
Za piecem!
Pani Piekosińska podaje właśnie dwie
ogromne bomby piwa którego jako ży-wo
nikt nie zamawiał z talerzy dymi
smakowity zapach ale w tej chwili Le-choń
nie"myśli już ani wódce ani o
gorącym schabie i — trzeźwieje błyska
ewie'' Gdzież tyż się to biedactwo jwicznie szybko:
szpitala
O!
na
pan wie
wie
Szarych
wzgórze
grzebień
ni
tam
nieładnie!
juz
to
to
w lpi chwili bowiem ma ochotę
wać w sztuki Gradosza za nic innego jak
za jego głupotę -
— I coś pan zrobił z tymi aktami?
— Położyłem na swoim miejscu w
szafie
— I dlaczegoześ pan nic o tym nie
mówił?
— Komu miałem mowie? sie
mnie kto pytał? - C7vi tv=„ „„„„ł „„„„ rM i _ Panie — poprzez głos — " — ue a- - i __ _
y ze mnie chcesz łpan wariata 'Lechonia przeoija mu „
i i - „ mntii c-- in Ona? Z nrokuratorem? z tylko trzeźwy czii = -- -
-- orskim'' — O tych a:xacn przeciec jjuh - Xo nrze™ ? ni „a bom gazety nfetylko co nie tyiKo my w
miodu nie ciekaw Ale co nie-- ' sądzie robiliśmy gwałt to caie
r(f-3s55- S fcggigjgigSi?
I
"ZWIĄZKOWIEC" — BOŻE NARODZENIE (X-ma- s) 1959 r
nań bądź to z okien turystycznego wago- - Xie wiesz? To ci powiemrbierze się tęgi
nu bądź z łagrów i katorg Znaliśmy
zarówno straszną nędzę tamtego życia
jak jego tak zwane osiągnięcia: fabryki
stachanowszczyzny znaliśmy wykresy
statystyki doktryny teorię i praktykę
w granicach Związku Radzieckiego Jed-nej
rzeczy nie znaliśmy dotychczas jedna
tylko dziedzina leżała nie w zasięgu na-szego
doświadczenia a jedynie luźnych
hipotez i przypuszczeń właśnie najważ-niejsza
dla całego niesowieckiego świa-ta
ta: '"Co się stanie pewnego ranka
machina bolszewicka wystąpi ze swych
granic i zetknie sie ze starym wolnym
światem? Jakie formy przybierze wtedy
jej akcja i jakie formy — reakcja wol-nych
ludzi?" Oto było pytanie na które
nikt przed rokiem' 1939 nie mógł dać
odpowiedzi I oto dziś na pytanie to od-powiedzieć
możemy my Spójrz co sie
dzieje wokół! Wszystko się rozkłada roz-pada
całe narody przeistaczają się w
miąż w gówno!
Paweł podciągnął nogi usiadł wygod-niej
i patrzył w las w który wjeżdżali
ale Tadeusz zdawał się w tej chwili nie
spostrzegać ani lasu ani drogi
— Najważniejsze — mówił — aby z
tego co się nas dzieje wyciągnąć słu-szne
a nie znowu fałszywe wnioski Jakże
śmieszne wydają się mi te puste fraze-sy
na które wylano tony farby drukar-skiej
gdy poddawano psychohistoriozo-ficzne- j
analizie zjawisko procesów i po
kajań moskiewskich w roku 1937! "Ro-syjska
dusza" — mówiono — "azjatyc-kie
rabstwo" Wszystko bzdura! Tak sa-mo
kajać się i tarzać w błocie będą An-glicy
w Londynie Francuzi w Paryżu
Niemcy w Berlinie Polacy w Warszawie!
— Odchrząknął przechylił się splu-nął
na bok i dodał głosem ochrypłym
— A może jeszcze wiele gorzej —
kto to wie?
Paweł zul w zamyśleniu źdźbło siana
które wyciągnął z wozu
— Dziś mówią — podjął —
że "bolszewizm nic jest taki straszny jak
go malują" albo nie wierzą i sceptycznie
tylko pokiwają głowami: "Ach ten
Wschód! My Anglicy my Francuzi
Niemcy Włosi my ulepieni jesteśmy z
innej gliny my byśmy się nie dali!" "My
nigdy nie upadniemy tak nisko! My ma-my
swoją kulturę zachodnią która"
I tak dookoła Wojtek Niestety kłam
stwem można pacjenta uspokoić ale nig
dy uleczyć ani uchronić go przed zarazą
nia są oni gorsi od psów — Zresztą bo wiem czy słusznie upić--
tysiące
jednym terminie:
raza" określenie psychicznego
paraliżu Można porównać hip-notycznego
działania kobry wiesz
unieszkodliwić kobrę?
wmM0m=—rmi'm~9mPmm+—'
m 'tli fl tri n
o
—
o
że
Zaczą
tylko
ram się przy tvm "za
na tego
go też do
A lak
za
innym nie mówiło!
Gdzieżeś pan wtedy był? Na księżycu?
— Ni masz pan o co obrażać człowie-ka
który gazet nic czytuje bo to nic
żadne przestępstwo a zresztą
— Panic Gradosz! Gdzie one teraz
są te akta?!
Lechoń ki życzy już tak głośno ze
a pani Piekosińska zmuszona jest in-leiwenio-wac
bo czuje że tu za chwilę
wybuchnie awantura A w jej zakładzie
awantury są zupełnie niepotrzebne
— Nie krzycz pan! Są w szafie! Jesz-cze
dziś je — ucina Gradosz
widząc zbliżającą się panią Piekosińska
— Panie pizecież ja obie szafy prze-szukałem
tak dokładnie ze nic akta ale
szpilkę bym znalazł! 1 nie znalazłem!
— Jakto obie? Przecie trzy szafy
nas stoją a nie dwie!
— A do której szafy wetknęłoś pan
te akta? Do której?
— Do tej najmniejszej kolo pieca
Istotnie! Nikomu nie przyszło do gło-wy
szukać akfow Ociepki wśiód aktów
ludzi nieżyjących I można było cale
lata czekać na laki wypadek że archi-wum
do którego po pewnym czasie od-syłano
akta zmarłych — zwróciła akta
Ociepki jako nic podpadające pod tę
kategorie
Lechoń patrzy na Gradosza i w tej
chwili ma ogromną ochotę powiedzieć
dzie leżały' bo po' wyjściu wszystkich myśli o takich mądrych ludziach ale -- o
o
rozer
Albo
ji Gradosz
Tnn
ibć
a
o aie
gdy
u
o
Tadeusz
wn
u
— icijnusu jjjitiLiui icgu inumcna Jia
wódkę! To jest jego gość chociaż w
knajpie ale zawsze gość!
I tylko dlatego spokojnie kończą
schab z kapusta kończą druga butelkę
wódki i po wypiciu dużej bomby piwa
— rozchodzą się niemal w zgodzie każ-dy
w swoją stronę
Lechoń z głową skołowaną do ostat-nich
granic — Gradosz dumny że jego
informacje takie piorunujące wrażenie
wywarły na młodym aplikancie
Lechoń zdążył już zapomnieć jak
mu dziś ubliżył "ten skuaśniały dzia dy-ga"
Stanisławski bo myśli jaką też minę
zrobią jutro wszyscy gdy on właśnie
on a nie kto inny odnajdzie akta spra-wy
Ociepki Wprawdzie rekonstruowa-nie
aktów juz się zaczęło Nie ma ono
wielkiego znaczenia ale — zaczęło się
Ale — w miarę jak do sądu przy-chodzą
coraz pomyślniejsze biuletyny o
stanie zdrowia panny Ocieskiej — hu-mor
w kancelarii trzynastego wydziału
kii i wali kobrę w łeb
— No-n- o — mruknął Paweł pod no-sem
— no-n- o
Jecchali wciaz lasem
Miasteczko Ejszyszki od wieków za-mieszkałe
było głównie przez handlarzy
żydowskich" Brukowane kocimi łbami
wykoszlawionymi jak bardzo stare ob-casy
rynek pusty w dnie nietargowe
sklepy 'w których wiszą konopiane sznu-ry
łańcuchy babskie chusty w oknach
stoją zakurzone talerze z fajansu a w
drzwiach beczka ze smaiem do kół cza-sem
pospołu z workiem maki lub za-rdzewiałym
pługiem Cztery restaura-cyjki
z przygodnym zajazdem
W tej chwili większość sklepów była
zamknięta Otworzono kooperatywę w
której nowym zwyczajem kupować moż-na
było tylko ograniczona ilość towaru
na podstawie zaświadczeń
— Kak ich chalera! Zydouki prahla-tyje- !
— przeklinali chłopi wyładowując
zły humor z tego stanu rzeczy na sprze-dawczynie
Istotnie głównie Żydówki miejscowe
obsługiwały kooperatywę jak niedawno
jeszcze obsługiwały sklepy swoich ojców
i mężów Nic są juz jednak grzeczne jak
bywało i zabiegające o klientów Prze-ciwnie
roztargnione niedbale traktują-ce
tych którzy z właściwych klientów
przeistoczyli się raczej w petentów
Restauracje czynne są jeszcze ale
już głośno się mówi o otwarciu stołówki
ludowej Z tego to powodu obywatel Szło-m- a
ma wielkie zmartwienie
Do niego właśnie zajechali
Trudno byłoby określić na oko ile
lat liczył sobie ten człowiek Skionic
przyprószone siwizną twarz tłusta i po-marszczona
zarazem Nos kolom bura-czanego
Oczy małe ukryte Gdy tak
stal pod piecem grzejąc plecy na pierw-sz- y
plan wysuwał się jego brzuch Mniy- -
narkę miał rozpiętą a na wytłuszczonej
kamizelce leżała tombakowa dewizka
Stal i patrzał w nieznaną dal jaka się
przed nim rozwierała ponad puste stoli-ki
restauracji poprzez szaic okienka w
szary dzień który się wlókł po ulicy
Jakaś bardzo stara i zapewne już bardzo
dawno wyssana przez pająka mucha wi-siała
w pajęczynie okna ale Kowarski
jej nie spostrzegał Nic przywykł spo-strzegać
rzeczy nieistotnych nieważnych
Rzeczą istotna była w tej chwili kataslio-f- a
interesów Lecz jego twarz nie wyraża-ła
na pozór nic z tego co mówił bólem
przepojony głos jego żony dochodzący z
najpraktycznicj I niskiego przepicreniai
widziałem
Kowarski
ale tym żc„ sprawa aktów Ociepki zbli-ża
się do jakiegoś fatalnego rozwiązania
1 w takiej atmosferze na kancclaiię
spada dień wielkich sensacji
Tegoż dnia rano piokurator Drew-nowski
przyszedł do przekonania że dłu-żej
nie wy'lrzyma: musi tę sprawę wy-jaśnić
Nie mógł przecież mice zaufania do
jakiegoś tam agenta gowoikowego! Co
taki może wiedzieć? Przed wojną nie było
"toto" wiele warte to cóż dopici o dziś
kiedy właściwie wszystko jest w stadium
odbudowywania rekonstruowania kiedy
coraz słyszy się o i edukowaniu na milicji
ludzi któłzy się do tej służby z tych lub
innych względów nic nadają
— Trzeba to zbadać samemu —
myśli wychodząc z domu
1 jak wszyscy domorośli detektywi
zaczyna rzecz prosta od dozoicy Tu
oczywiście otrzymuje te same informa-cje
w foimie nawet dosadniejsej:
— Puściła się i icy w śpitalu —--
oznajmia lakonicznie władca podwóiza
Drewnowskiemu pry pominą się dok-tór
któremu więczył pieniądze na ewen-tualną
operację Irenki Szeroka jowialna
gęba zdaje się śmiać z całego świata na-wet
wtedy gdy naprawdę nie ma się z
czego śmiać
Nic zastanawiając się dłużej — Diew--
nowski jedzie do szpitala
Przed oczyma ma nieustannie tęnie-piawdopodobn- ie
piękna twarz ale nie tę
z ostatniego widzenia w szpitalu kiedy
blada jakby nieżywa leżała na łrkku
szpitalnym Widzi ią ciągle taką jaka
była w kancelarii: poważne jakby pełne
obawy oczy z uśmiechem może zdawko-wej
uprzejmości na twarzy w bluzeczce
bez dekoltu uczesana ładnie lecz bez
pretensji
A od czasu do czasu na tym uczesa-niu
lysuje się coś białego z tiulu jakieś
nakrycie głowy w którym Irenki jeszcze
nigdy nie widział
Doktór na widok prokuratora Drew-nowskiego
roześmiał się wesoło:
— Fiu! Już ptaszek wyfrunął! Moje
uszanowanie panu prokuratorowi!
— Dzieńdobry A czy nie za wcześ-nie
pannę Ocicska wypisano panie dok-torze?
— Chcieliśmy ją jeszcze przytrzymsć
aie wyrywała się tak ze nam się nie uda-ło
Uo nana nrokuratora sprowadza?
jest coraz gorszy Jest to oczywiście tyl- - Acha! Rachunki musimy zrobić bo tych
ko zbieg okoliczności: nikt się przecież i pieniędzy nanieśliście tu ty3eże dzie-n- e
martwi tym ze Irenka jest zdrowsza sieć procent wystarczyło
I życzenia z Toronto p
I
i"
&
9IIi"
f
fi
mw
fi
V
w
fi Ifi'
Duro radości z okazji ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
i DUŻO UUŹO SZCZĘŚCIA W NOUTJ! KOKU życzy
SUPERIOR SAUSAGE CO
Dotarczamy do sklepów wędliny wyrabiane na sposdb
krajowy Proście o nasze wędliny w swoich sklepach
1004 Dundas St W Toronto Tel LE 1-8-
422 — — —%
Prziiicmnuch Świat Bożeno Narodzenia ¥
i dużo stczeźcia iv Nowym Roku
zasyłają swej Klienteli i całej Polonii
Sheppard Furniture & Appliances
Właściciele: P Kopiak i Sam Pryhoda
1438 Quecn St W Toronto Tel LE 6-65-
15
PRZYJEMNYCH SWlAT BOŻEGO NARODZENIA
i iwłivivy iuiu
życzy swym Klientom i Polonii
ARROW SHIRTS
MENS WELLS WEAR
Właścicic-)- : Bus Cowling
Skład konfekcji męskiej — ceny umiarkowane
towar pierwszej jakości
131 Roncesvalles Ave — Tel LE 2-77-
90
WESOŁYCH ŚWIAT HOŻEGO NARODZENIA
I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
zasyła swoim polskim przyjaciołom
HALMARK PORTRAIT STUDIOS
Specjalność nasza fotografie dziecinne — zdjęcia z
wesel zabaw zdjęcia do paszportów i legitymacji
Wykonujemy lównież fotokopie wszystkich dokumen-tów
w przeciągu jednego dnia
861 Lakcshore Rei New Toronto Tel CL 9-10-
01
Z okazji Świąt Bożeno Narodzenia
i Nowego Roku
niljlriiszc iyczeiua sUada swym Klientów i całej Polonii
THE MEN'S TOGGERY
Duży skład galanteiii męskiej
i
Ifi i '"¥
Vi
fi
JP
vji
gtf Robimy ubiania męskie na zamówienia KU
'rf po umiarkowanych cenach ł
W '
830 Lakcshore Rd
'
Toronto Tel CL $£
W6 "
KH
i ftII 4
% 1BWj'64 v JS
% i$& fi
I I
W WESOŁYCH ŚWIAT BOŻEGO NARODZENIA f
£ SZCZĘŚCIA I POMYŚLNOŚCI
W NOWYM ROKU 1 900 §
ft Klientom i Polonii f£
i DEMPST£'S BREAD I
I Limited
2 Fraser LE 6-119-
6-7
ft Toronło 3 Onł ń
Najserdeczniejsze życzenia świąteczne oraz Szczęśliwego Kowego Roku wszystkim An DIT
swoim Klientom oraz oślej Polonii w Kanadzie składa V 1JLJ1 Ł
fi
fi
fi
X
#
a?
Sr
New 1-3-
421
Zjj
fi
fi
fi
$ł
iC
życzy --Mym
fi
%%
434 Queen St W g
433 Bloor Si W U
597 Bloor St W p
Toronto I?
NiSsS MSSSiSiStSlSJSeSteoaGffw iifttłtetitOsftf1 mss&&'Ł sVifił-ii-'łł'Łacłi'ą'tjfrti- p
S5-53?3ft55- S5
I
fblpjj
I
1 !