000308a |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
R'
t%ir ¥ ai
1 "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (Septembtr) Środa 14 — 1960 —JKn STR 2
48 "Związkowiec" (The Alliancer)
Printed tor ererr Welnesly nd Saturday br
Dni icu Al l lAurc Popce LIMITED rw_ _ V TMlrAn Vnr1r1 wrdlWUT DTTM '
DyrmkcJ Pniową: A Szciepkowikl pnewodnlciący S Lencij!
t4akłr F Mfow$U KIT DrukTnl K J Młzurkltwlci KUf Adm K ffik
Roczna w Kanadzie
Półroczna
Kwartalna —
PRENUMERATA
$800 W Stanach Zjednoczonych
$350 i innych krajach
$200 Pojedynczy numer ~
t
1700
1475 Qun Sfreet We$ł Ttl LE 1-2-
491 Toronto Onł
Attthoriied u Scond Clum Mili Port Office Depirtnunt OtUwt
PLAN ROBÓT ZIMOWYCH
Rząd ogłosił pierwszy krok zmierzający do opanowania sezo-nowego
bezrobocia Przedłużenie programu prac zimowych o 6
tygodni przez wprowadzenie go iuż z dniem 15 października
Świadczy oczywiście o wysoce realistycznej ocenie sytuacji Ofi-cjalne
dane o rynku pracy ujawniły wzrost bezrobotnych w lipcu
co było zaskoczeniem dla wszystkich Był to jednocześnie sypał
ostrzegawczy dla czynników urzędowych Bo skoro w okresie naj-większego
nasilenia prac nastąpił wzrost bezrobocia to należy
przypuszczać że w następnych miesiącach ujawni się on w formie
jeszcze bardziej ostrej W tych warunkach dalsze czekanie pogor-szyłoby
jedynie sytuację
Według najbardziej optymistycznych obliczeń program rzą-dowy
pozwoli na zatrudnienie 83000 osób w ciągu tego całego
okresu i mniej więcej taka --jama ilość osób powinna pozostać
przy swoich warsztatach jakoże produkcja ich będzie potrzebna
dJa wykonania planu robót zimowych Jeśli przewidywania te
okażą się ścisłe nastąpi pewne zmniejszenie się bezrobocia ale
będzie ono — niestety — jeszcze wysokie
Minister pracy Starr wręcz przyznał że problemu bezrobocia
nie da się opanować przez posunięcia jednego czynnika rządowego
Miał oczywiście na myśli rząd federalny Oczywiście nie jest to
absolutnie żadna rewelacja jakoże wiadomo uprawnienia rządu
federalnego są ograniczone Równolegle przecież działa admini-stracja
prowincjonalna samorządowa a wreszcie zagwarantowane
są prawa i przywileje jednostek Żaden wiec rząd federalny ani
może ani zechce przywłaszczyć sobie uprawnienia innych roz-szerzyć
swój własny zakres by łatwiej przeprowadzić pewne
powszechne zmiany Wszelka taka próba spotkałaby się ze zdecy-dowanym
oporem społeczeństwa jego politycznych i społecznych
organów
Rola rządu federalnego w planie robót zimowych sprowadza
się do określonej dotacji ze skarbu państwa dla prowincji Wyso-kość
nie została określona ale opierając się na doświadczeniach
lat ubiegłych na rodzaju robót zimowych można założyć iż nie
będzie zbyt imponująca Zapewne nie przekroczy wysokości mie-sięcznych
zasiłków wypłacanych bezrobotnym
Czy istotnie rząd nie ma możliwości wprowadzenia szerszego
własnego programu prac zimowych?
Naszym zdaniem lak To prawda że z powodu warunków
klimatycznych wiele robót miesposób prowadzić zimą Można nato-miast
tak zreorganizować produkcję by zmniejszyć sezonowe
bezrobocie do minimum Jest to niewątpliwie najpoważniejsze
zadanie którego irealizacja"wymaga lat Większość bowiem zakła-dów
przemysłowych pracuje zbyt forsownie w okresie wiosenno-letni- m
w krótszym czasie wykonuje zamówienia a rastępnie
awalnla ' znaczną ilość zatrudnionych Jest to system społecznie
i gospodarczo szkodliwy ale bardzo rozpowszechniony Nieomal
uświęcony Niewątpliwie przynosi on korzyści przede wszystkim
jeśli mie wyłącznie — przedsiębiorstwom w przeciwnym bo-wiem
razie nie stosowałyby go
W okresie największego nasilenia produkcji czas pracy jest
przedłużony Oczywiście robotnicy zarabiają więcej wzrastają
oszczędności Są to jednakże raczej złudne korzyści Przede
wszystkim ten wyższy zarobek oznacza nieproporcjonalny wzrost
wysiłku Następstwem wyczerpania fizycznego są choroby
zmniejszenie obronności organizmu Przejściowe pozorne korzyści
stają się ogromnym obarczeniem Nadwyżka zarobków tego
okresu bynajmniej nie idzie w całości na oszczędności Często
jest w pełni wydatkowana niezbyt racjonalnie bez myśli o jutrze
W gruncie rzeczy jest to bardzo ludzkie A te sumy które nie-którzy
przeznaczyli na oszczędności oczywiście nie wyrównują
wydatków związanych z długim okresem bezrobocia
Fundusz Bezrobocia wypłaca oczywiście zasiłki wszystkim
uprawnionym niezależnie od tego czy w okresie nasilonej pro-dukcji
robotnik miał wiele godzin nadliczbowych czy też nie miał
ich wogóle Wysokość zasiłku uzależniona jest od wysokości
zarobków w określonym terminie A więc jednostka która naj-więcej
zarabiała otrzymuje najwyższy zasiłek Jest to zgodne
z Ustawą Bezrobotny bowiem właściwie odbiera to co wpłacał w
okresie zatrudnienia
Opanowanie bezrobocia wymaga szeregu posunięć ze strony
czynników rządowych oczywiście na wszystkich szczeblach Plan
robót zimowych jest w gruncie rzeczy pociągnięciem doraźnym
nie rozwiązującym zagadnienia lecz wyłącznie zmierzającym do
stępienia jego ostrości
MIEDZY NAMI Rok szkolny
Każdego roku o tej porze po-wraca
ten sam problem: szkół-ka
polska nauka języka i histo-rii
polskiej Był on równie ak-tualny
przed 30 laty jak jest
dziś mimo że jest nieco odmien-ny
Polonia zorganizowana nawet
w swoich początkach stawiała so-bie
jako jedno z najważniejszych
zadań utrzymywanie szkółki pol-skiej
Organizatorami ich byli
często ludzie którym samym
brakowało wykształcenia Chcieli
jednak przekazać swoim dzie-ciom
dziedzictwo kultury rodzi-mej
w takim zakresie na jaki
ich było stać Wychodzili ze słu-szne- eo
założenia że kiedy dziec
ko za młodu nasiąknie językiem
polskim pozna historię kraju
swoich rodziców przodków wó-wczas
samo znajdzie drogi środ-ki
do pogłębienia tych pierw-szych
wiadomości
Dawniej jedna szkółka wystar-czała
na miasto Polacy mieszkali
w skupiskach nie było szerokie-go
koła przedmieść W latach
powojennych nastąpiły jednak
poważne zmiany Rozbudowały
się miasta i Polacy nie skupiają
się w nich już w jednej dzielni-cy
W tych warunkach utrzyma-nie
centralnie położonych szkó-łek
polskich nie zaspakaja po-trzeb
Dojazd bowiem dzieci w
porach wieczornych połączony
jest z ogromnymi trudnościami
z utratą do dwóch godzin czasu
Z doświadczenia wiadomo że
jeśli dziecko nie zacznie się u- -
10
iż
czyć systematycznie języka w
wieku szkolnym tych braków
nie da się później nadrobić W
miarę bowiem jak dziecko pod-rast- a
wchodzi w szersze środo-wisko
ma więcej zajęć obowiąz-kowych
i nadobowiązkowych w
szkole nie sposób będzie nakło-nić
go do dodatkowej nauki ję-zyka
polskiego
W związku z tym rzuciliśmy na
łamach naszego pisma projekt
uzupełnienia szkółek kompleta-mi
lub rozbicia szkół na mniej-sze
zespoły Jeśli potrafi się zor-ganizować
komplety w poszcze-gólnych
dzielnicach odpadnie
najbardziej trudny problem ko-munikacji
Oczywiście plan ten
wymaga większego wysiłku i
większej ofiarności Zamiast sta-łego
lokalu szkolnego trzeba zna-leźć
odpowiednie pomieszczenia
w mieszkaniach czy jakichś te-renowych
lokalach paraf ialnj eh
lub organizacyjnych
Montreal od lat pracuje w dzie-dzinie
polskiego szkolnictwa wła-śnie
w kierunku poszerzania sie-ci
szkółek Podobnie dzieje się
cd ub roku w Toronto
Sadzimy że we wszystkich o-środk- ach
utworzenie kompletów
nauczania języka polskiego jest
koniecznością I rodzice nie mo
gą zaniedbywać tego obowiązku
Naiwne jest przeświadczenie nie
których iż dziecko nauczy siej
dostatecznie w domu Nie! Nie
tylko dlatego że tylko nieliczni
rodzice zadają sobłe istotnie trud
Kurenny "Żeleźniak"
Przyczynek do tragicznych dziejów polsko-ukraińskic- h
Od lat "Związkowiec" podej-mował
niepopularny problem
stosunków polsko - ukraińskich
wypowiadając się za konieczno-ścią
znalezienia płaszczyzny po-rozumienia
i współpracy Nie ża-rn)
kaliśmy oczu na smutną
przeszłość na obustronne błędy
i winy Uważamy jednak iż
zamkną} się pewien rozdział
i dlatego rozdrapywanie ran —
powtarzamy obustronnych —
nie wiedzie do nikąd Podkre-ślaliśmy
że przede wszystkim
dla nas tutaj w Kanadzie Po-laków
i Ukraińców obywateli
tego samego państwa posiada-jących
wiele zbieżnjch intere-sów
i celów rozpamiętywanie
jedjnie smutnej przeszłości jest
wręcz szkodliwe Było bowiem
i dawniej wiele wspólnjch
i serdecznych więzi bjła współ-praca
istniała nadzieja brater-skiego
współżycia A dziś w no-wym
kraju w odmiennych wa-runkach
na pewno nic nie po- -
KOMENTARZ RED
"TYG POWSZECHNEGO"
"Artykuł który drukujemy po-niżej
porusza problem szczególnie
bolesny a także do ostatnich cza-sów
niezmiernie drażliwy: pro-blem
stosunków między ludnością
polską i ukraińską na wschodnich
naszych ziemiach Ani bolesność
ani drażliwość nie są jednak po-wodem
by nie patrzeć prawdzie
w oczy Mówiąc o t zw sprawie
ukraińskiej popełniać zwykliśmy
dawniej dwa ciężkie błędy: albo
umniejszano i zamazywano ohydę
bratobójczych walk oraz ich zależ-ność
od kombinacji politycznych
Austrii i Niemiec albo też — chy-ba
częściej — potępiano w czam-buł
ukraińskie dążenia do samo-stanowienia
widząc w nich tylko
szowinizm i przeciwstawiając ze
strony polskiej postawę także szo-winistyczną
popartą w dodatku
autorytetem i aparatem władzy W
dwudziestuleciu nieszczęściem stał
się brak sensownej polityki pol-skiej
wobec ludności ukraińskiej:
z jednej strony indywidualnie sto-sowana
metoda ustępstw pozba-wiona
była konsekwencji i szerszej
koncepcji z drugiej strony ucieka-nie
się do policyjnego terroru
lekceważyło elementarne prawo
człowieka do wolności i powięk-szało
sumę zapiekłych uraz i nie-nawiści
Z odległości lat jaśniej
widać że tylko zasada szerokiej
i wyraźnie określonej autonomii
mogła otworzyć drogę do stopnio-wej
ewolucji stosunków do spo
kojnego współżycia roznycn grup
ludności Oczywiście autonomia
nie byłaby usunęła wszystkich tarć
1 trudności nleucnronnycn tam
gdzie występują różnice etniczne
narodowe językowe religijne
Ale czym innym są tarcia z bie-giem
czasu usuwane przez rozsąd-ne
i sprawiedliwe kompromisy a
czym innym okrutna i zaciekła
walka która nie prowadzi do ni-kąd
Taka właśnie działalność za-ślepiona
i niszczycielska oraz po-nad
wszelką realną miarę rozdęte
roszczenia żywiołów skrajnych
nieodpowiedzialnych i — świado-mie
lub nieświadomie — agentu-ralnyc- h
dostarczały najsilniej-szych
argumentów przeciwnikom
autonomii i "koegzystencji"
Ze strony polskiej nie umiano
wyraźnie rozróżnić dążeń patrio-tycznych
od szowinizmu słusznych
pretensji Ukraińców od demago-gicznych
sloganów Ze strony ukra-ińskiej
owe żywioły skrajne bar-dzo
dynamiczne istotnie przesło-niły
resztę obrazu: patriotyzm de-generował
u nich w nacjonalizm
cel uświęcał wszelkie — choćby
zbrodnicze — środki zresztą te
środki kazały wkrótce zapominać
o celu
Zamknięciem ostatniego aktu
takiej niszczycielskiej działalności
groźnym jej memento stal się nie-dawny
proces Jana Szpontaka
Drukujemy analizę tła historyczne-go
tego procesu z pewnością nie
dlatego aby "rozdrapywać rany"
ale dlatego aby lekcja historii nie
poszła na marne Jeśli z minio-nych
tragicznych błędów i zbro-dni
ma wyrosnąć przynajmniej ta
korzyść że staną się odstraszają-cym
przykładem trzeba je sobie
wyraźnie uświadomić Trzeba naj-pierw
poznać fakty"
Przed Wojewódzkim Sądem w
Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu
zakończył się 24 czerwca wyro-kiem
skazującym na karę śmierci
(z art 1 pkt 1 dekretu z dnia
31 sierpnia 1944 r i z art 78
nauczania dziecka ale przede
wszystkim dlatego iż każda nau-ka
wymaga fachowego nauczy-ciela
Wymaga też systematycz-ności
Błędny jest również po-gląd
jakeby na naukę polskie-go
bl czas gdy dziecko podro-śnie
"Właśnie ze wówczas znacz-nie
trudniej Im dziecko jest
młodsze tym łatwiej opanuje
język przyswoi go sobie na zaw-sze
Naturalnie bez żadnych
trudności Dodatkowe poświęce-nie
kilku godzin tygodniowo nie
stanowi absolutnie żadnego o-barcz- enia
dla dziecięcego umy-słu
Wręcz przeciwnie uczyni go
bardziej giętkim
Z tych wszystkich powodów a-peluj- emy do rodziców by przy-czyniali
się do organizowania
szkól lub kompletów i wysyłali
tam swoje dzieci na naukę gdzie
szkółki istnieją Winno bć am-bicją
wszystkich rodziców aby
dzieci ich władały ojczvstm je
żykiem by znały dzieje narodu
jJoisMego dv poznaiy potsKie
tradycje i obyczaje
(FG)
winno stać na przeszkodzie ta-kiej
bliskiej współpracy
Nie mniej pierwszym warun-kiem
do zmiany do oczyszcze-nia
atmosfery jest poznanie
prawdy i wyciągnięcie z niej
wniosków A wniosek nasuwa
się jeden że na nienawiści ni-czego
zbudować nie można
Poniżej zamieszczamy tragicz
ny przyczynek do minionej
przeszłości który tłumaczy wy-jaśnia
ból szarpiący w sercach
wielu naszych rodaków żyją-cych
w Kanadzie Jest to ob-szerna
relacja Franciszka Blaj-d- y
na marginesie niedawnego
procesu Jana Szpontaka jedne-go
z dowódców Ukraińskiej
Armii Powstańczej która uka-zała
się na łamach katolickiego
"Tygodnika Powszechnego" w
Nr 31 z dnia 31 lipca br Dru-kujemy
ją wraz ze wstępem
bardzo wnikliwm komenta-rzem
redakcji "Tygodnika Po-- w
szechnego"
KKWP z dnia 23 września 1944 r)
proces jednego z najbardziej
krwawych i bezwzględnych dowód-ców
Ukraińskiej Powstańczej Ar-mii
(UPA) Jana Szpontaka uro-dzonego
w Wołków yji w pow Uż-horo- d
działającego w lalach
1944—1947 głównie na terenach
wschodnich powiatów woj rze-szowskiego
#
Kilkakrotnie w ciągu długiego
przewodu sądowego oskarżony
podkreśla swoją "słowackość" w
wychowaniu tradycji historycznej
i politycznej w luźnym bardzo
luźnym i raczej przypadkowym
związaniu z ruchem nacjonalistycz-nym
ukraińskim Mówi że działa-jąc
— już w czasie wojny — na
zupełnie obcej dla niego ziemi
czerpał wzór z postaci Janosika
walczącego o słuszną sprawę bied-nego
wyzyskiwanego przez wrogą
przemoc ludu
Był żołnierzem tylko żołnie
rzem O wielu taktach dowie-dział
się w czasie śledztwa (a więc
dopiero w 1960 r) o wielu usły-szał
po raz pierwszy w zeznaniach
świadków Bestialstwa długotrwa-łe
wymyślne przedśmiertne mę-czarnie
ludzi których kazano zli-kwidować
palenie wsi — to dzieło
władz cywilnych OUN służby bez-pieczeństwa
w końcu może Innych
dowódców — jego1 nie Był tylko
żołnierzem O teorii "spalonej
ziemi" nie słyszał nigdy jej też
nie wyznawał
Już pod koniec pierwszego ty-godnia
kampanii wrześniowej
stwierdzono gromadzenie się zmo-bilizowanych
uzbiojonych i umun-durowanych
Ukraińców Poza spo-radycznymi
napadami na zabłąka-nych
i oderwanych od oddziałów
żołnierzy polskich względnie na
małe grupy uciekinierów cywil-nych
— poważniejszych wystąpień
antypolskich w tym czasie nie
stwierdzono Sytuacja zmienia się
Ludność świata
Opublikowany rocznik demo-graficzny
ONZ podaje że na
świecie żyje obecnie 2900 mi
lionów ludzi W każdym roku
przybywa 48 milionów ludzi
Najwięcej mieszkańców ma-ją
Chiny — 669 milionów Na
drugim miejscu są Indie — 403
min na trzecim ZSRR — 209
min dalej Stany Zjednoczone —
178 min
Kolejnymi państwami pod
względem liczby mieszkańców
są: Japonia Pakistan Indonezja
Brazylia NRF i W Brytania
Każdy z tych krajów ma ponad
50 min mieszkańców Najwięk-szy
przyrost naturalny jest w A-frj- ce
mianowicie 45 noworod-ków
na tysiąc mieszkańców
Dzieci urodzone w Norwegii
Szwecji Holandii oczekiwać mo-gą
najdłuższego życia Według
danych opublikowanych przez
rocznik dziewczynki" urodzone
w tym kraju mogą oczekiwać
przeżycia 74 lat a 'chłopcy 71
lat
Najniższa przeciętna długość
życia ludzkiego jest nadal w In-diach
mianowicie 32 lata Indie
są jednym z niewielu krajów w
którym mężczźni żyją dłużej
niz kobiety
W Gwinei jest najwyższa na
świecie przeciętna śmiertelnoś-ci
— 40 na 1000 mieszkańców
Rocznik podaje że w krajach
uprzemysłowionych młodzi lu-dzie
wstępują w"zwiątki małżeń-skie
we wcześniejszymi okresie
nabycia w
1475 Queen Street West
X
z chwilą wejścia oddziałów nie-mieckich
na teren Małopolski
Wschodniej W nocy z 12 na 13
września w rejonie Srtyja duże
zorganizowane grupy Ukraińców
rozpoczynają akcje przeciwko Po-lakom
Zaczynają się napady na
cofające się oddziały wojskowe
pociągi ewakuacyjne urzędy pań-stwowe
Stwierdzono napady ma-jące
na celu zdobycie broni amu-nicji
mundurów Współdziałają w
tej akcji wsie ukraińskie położone
wzdłuż linii kolejowych i dróg
Sytuacje pogarsza ucieczka poli-cji
Ukraińcy "oczyszczają" do-brze
zaopatrzone wojskowe trans-porty
kolejowe unieruchomione
wskutek działalności lotnictwa nie-mieckiego
Mnożą się napady na
posuwające się głównie nocą
konne tabory (Starannie przecho-wana
nieujawniona broń odegra
później dużą rolę w zaopatrzeniu
oddziałów UPA w pierwszym okre-sie
jej działalności Ubrani w pol-skie
mundury wojskowe członko-wie
bojówek ukraińskich wiele-kro- ć
wprowadzą w błąd walczące
z nimi oddziały polskie) Szybkie
odpływanie na wschód oddziałów
polskich a równocześnie wstrzyma-nie
na niektórych odcinkach po-suwania
się Niemców stwarza
działaczom ukraińskim okazję do
organizowania dużych zbrojnych
grup W tym czasie jednak nie
odegrają one poważniejszej roli
wobec nowo wytworzonej sytuacji
politycznej która powstała po
przekroczeniu wschodniej granicy
Polski przez wojska radzieckie
Krótko trwający okres napadów
na ludność polską spowodował je
dnak silne związanie się jej w ce-lach
samoobrony W pewnych wy-padkach
przeprowadzenie pogro-mów
Polaków uniemożliwiły od-działy
żołnierzy polskich starają-cych
się przedrzeć do Rumunii lub
na Węgry
Ta akcja obronna ludności pol-skiej
i cofających się żołnierzy zo-stanie
uznana przez nacjonalistycz
ne kierownictwo polityczne ukra-ińskie
jako jeszcze jedna krzywda
— w ogromnym szeregu krzywda
wobec narodu ukraińskiego Pierw-sze
napady ukraińskie na ludność
polską na terenach wschodnich w
jesieni 1941 roku będą miały cha-rakter
"odwetowy" Na "mordy
i grabieże na ludności ukraińskiej"
dokonane we wrześniu 1939 roku
powoła się m in późniejszy na-czelny
dowódca UPA generał
"Taras Czuprinka" (prawdziwe na-zwisko
Roman Szuchiowicz — or-ganizator
zamachu na min Broni-sława
Pierackiego w Warszawie w
1934 r) gdy w kilka dni po ude-rzeniu
Niemców na ZSRR w czerw-cu
1941 r przystąpi do tworzenia
"Legionu Ukraińskiego" a na-stępnie
"Pomocniczej Policji U-kraiński-ej"
Franciszek Blajda
(Dalszy ciąg nastąpi)
W pozostałych natomiast w
późniejszym Przeciętna świato-wa
wynosi tu 24 lata dla kobiet i
27 dla mężczyzn
Najmłodsze panny wychodzą
za mąż w Albanii Egipcie Ko-stari- ce Hondurasie i na wyspach
Fidżi Najstarsze we francuskiej
Gujanie oraz Indiach zachodnich
— przeciętnie w wieku 31 lat
Rocznik ONZ podaje że wię-cej
niz połowa ludności świata
żyje obecnie w Azji podczas gdy
w buropie zaledwie 14 proc
Przypuszcza się że w roku 2000
mieszkańcy Azji stanowić będą
60 proc zaludnienia świata Eu-ropa
zaś zaledwie 10 proc
W "miastach-państwach- " ta-kich
jak Monaco Gibraltar
Hongkong Ceuta gęstość zalud-nienia
waha sie w granicach od
2 do 14 tys ludzi na -- kilometr
kwadratowy Z kontynentów naj-gęści- ej zaludniona jest Europa
a mianowcie 85 osób na kilometr
kwadratowy Azia zajmuje dru
gie miejsce pod tym względem
Rocznik ONZ podaje również
szereg innych ciekawych danych
demogiaficznych z całego świata
M in badania przeprowadzone
w 55 krajach wykazały że nai-więc- ej
a mianowicie około 60
proc dzieci pozamałżeńskich u-rodz- iło sie w Salwadorze Repu-blice
Dominikańskiej Hondura-sie
Indiach zachodnich Gwate-mali
i Panamie Najmniei około
1 proc urodziło sie w Albanii i
Ziednoczonej Republice Arab-skiej
BRONISŁAW WIERNIK
NIETUTEJSZY
Książka atrakcyjna ze względu na orjginalną formę
literacką — monolog Trwa on jedną noc — mówi kobieta
Monolog pełen pasji oparty na znakomitej znajomości naj-głebszj- ch ludzkich uczuć i doznań odsłaniający pogmatwa-ne
trudne życie bohaterki i zahaczający o aktualne proble-my
społeczne
Cena 75c z przesyłką 85c
Do 'Zwąikowcu"
— Toronto 3 Ontario
I WIEŚCI Z POLŚKT
ATRAKCJA TURYSTYCZNA
Biskupin osiedle obronne
sprzed 25 tys lat odkryte przed
27 laty przez znanego uczonego
prof dr Józefa Kostrzewskiego
stanowi niezwykle interesujący
obiekt ściągający co roku setki
tysięcy zwiedzających W ciągu
ostatnich 6 lat Biskupin zwiedzi-ło
ponad 800 tys osób
REWELACYJNE WŁÓKNO
Naukowcy polscy opracowali
technologię nowego rewelacyj-nego
włókna ze szkła o średnicy
od 4 do 10 mikronów Tkanina
szklana przypomina do złudze-nia
jedwab jest miękka nie ule-ga
działaniu kwasów nie roz-mię- ka ani nie pali się
ZBIORY NAOPOLSZCZYŻNIE
Mimo b trudnych w okresie
tegorocznych żniw warunków
atmosferycznych rolnicy Opol-szczyzny
przeprowadzili zbiory
zbóż bez większych strat a sta-rania
ich o coraz lepszą uprawę
i nawożenie ziemi spowodowały
iż średnio plony zbóż w tym wo-jewództwie
wynoszą w br 203
q z ha Oznacza to przekroczenie
o 1 q przeciętnej wydajności z
ha osiąganej na tych terenach
przed 1939 r
PAPIEROSY DLA GWINEI
Piodukcję nowegu gatunku
papierosów podjęła — na zlece-nie
Gwinei — wytwórnia papie-rosów
w Radomiu Na opakowa-niach
widnieje rysunek słonia
niosącego w wyciągniętej do gó-ry
trąbie papieros z marką
"Siły" Gwinea zamówiła ogółem
zu min sztuk papierosów któ-rych
Polska dostarczy do końca
bież roku
Ale kto płaci za te dostawy?
Czy to nie raczej podarunek!
KÓŁKA ROLNICZE
W rok po pierwszym zjeździe
kółek rolniczych czynnych jest
ponad 22150 kółek rolniczych i
ponad 9600 Kół Gospodyń
Wiejskich Razem zrzeszają one
ponad 800 tys członków Kółka
działają juz w co drugiej wsi
Wielokrotnie zwiększył się po- tencjał gospodarczy kolek Do
końca sierpnia br zakupiły one
ze środków PRR uzupełnionych
o wkłady własne ponad 5500
traktorów wraz z kompletami
maszyn
DOMKI Z SADZY
W drugiej połowie sierpnia br
ruszyła produkcja prefabryka-tów
budowlanych przy elektro
wni "Victona" w Wałbrzychu
Siedmioosobowa załoga wytwór-ni
daje co cztery dni tyle blo-ków
wielocegłowych ile potrze-ba
na budowę jednorodzinnego
domku
wyProodbsietawbloowkóywm jesustroswadczeamotprzrzyy-mywana
z elektrofiltrów zain
u-ii-ł=la-
:lCT=ra=OE3H
autora
Jest powieść
walka
wielkie i
JAKO
odcinka
W„
STOPC ŻYCIOWĄ
Podczas kon-ferencji
w Ste Adele Que zwo- łanej przez Instytut
Spraw prof
Montreal Jacąues
by trzeba zbayałotakował tezę jkaokn-o lturodlnęośucriodzin śwpieocniieewjeasżt ptrazkyrdous-t
ży że ludzkość stanęła wobec
wiuina śmierci głodowej
uŁjiiem jego jesi 10 opinia przesadzona i zanim
ksiłęadmjuueAizbuadraaćsiyrcrznnhe1ptmrzebWa cndno
pin apelował
aby obniżyli swą stopę
a jiduwzKi jaKie z tego powodu
Kunziaua ujzeinaczyn roz- -
gospodarczy państw zacofa-nych
Inny dr Paul Mus ltejridcuhcwjiili nie jest zzedoPlionsaja dwo
objęcia nad
Europie Co w mAzojżie i w
wrzenia i zamieszania
gpNaoińdesmntywnmiaejwdljaemdnonimaekjenncisiżieęgownbiieęeccnepyjowy-stalowanych
na kominach
du Cztery kominy °_?f&
Prod-Air- j na dobę blisko 20Ó
produkcji cegły dodaje l--V?
cze wapna gipsu oraz aluńwT
wego proszku
ALEŻ UDOGODNIENIE!
W wyniku rozmów vnL
wadzonych między pnK' cielami ministerstw snrawK'
niemych Polski i CzeehoS
cji zniesiony został w końcu iv
pnia br obowiązek WjJ dokumentów podróży dla dów prywatnych i turyst- y-do
obu państw jak również ó2
podróżach tranzytowych
tell obu krajów T'
WYSTAWA FILATELISTYCZNI
W sobotę 3 września w p£ Kultury i Nauki w Warsa fi
twarta została Międzvnaroto
Filatelistyczna "S l6e0c"ia zpoiregrwansizzeogwoana z okazji lOa ka pocztowego Na znaw
kootwwaierciraząwduystapwreyzepsmMbiyedhzynCaZfe
dowej Federacji Filatelistyce
lpateBliesrctihezlowt ie(lFurankcrajajó) w liczni fi
Zebranych powitał prezes Pol skiego Związku Filatelistów & Chromik po czym wicepre&er Jaroszewicz dokonał otwarci
wystawy
URLOPY LETNIE
w ciągu 3 miesięcy - wczcezrawscaach do kFoWńPca siwerrponoeiami-s-ku
ogolem ok 320 tys związków
cow oraz len rocizin w porów} niu z tym samym okresem ub stanowi to wzrost o blisko 30
iys usuu
wieDy3re0kcpjarocNacozgeólłnua sFkWlePropzr
na wczasy rodu
ne Stało sie to możliwe dM
wynajęciu na okres letni kita
tysięcy kwater prywatnych w miejscowościach nadmorskie)!
górskich i na Pojezierzu Mazur-ski-m
We wrześniu który ma bv{ słoneczny i ciepły czynne beja
pensjonaty FWPwgó rach a w pierwszej polowie mi-esiąca
— także większość ośmA
ków nadmorskich
WYKONANIE PLANU
Huta "Szczecin" wykonała n- - uunia przypadające na mą (j planie 5-letn- im Sukces ten to przede wynik prz- eprowadzonej i mo dernizacji zakładu ulepszeni! organizacji pracy oraz nodnie
sienią zawodowych
ZćilUgl
Przemysł chemiczny osiągnął
w sierpniu bardzo dobre wyniki
Plan został wykonany w 1011
proc co oznacza dodatkowa pr-odukcje
wartości przeszło 22 min
złotych
Tli 7 ur nniMi-icTtr- m „„-- „: 9
rozpoczynamy druk rewelacyjnej powieści
współczesnego polskiego
Tadeusza Nowakowskiego
"Obóz Wszystkich świętych"
to najbardziej dramatyczna powojenna polska
pełna wstrząsających momentów
W "Obozie Wszysikich Święjych"
toczy się brutalna o życie
Ludzie zamieniają się w hieny w oprawców
"OBÓZ WSZYSTKICH ŚWICTYCH"
to zbiorowisko kotlowisko
IMalo tam świętości wiele bnilalności
MISTRZOWSKA POWIEŚĆ TADEUSZA NOW-AKOWSKIEGO
ZOSTAŁA PRZEŁOŻONA NA
WIELE JCZYKóW OBCYCH JEDNO Z
NAJLEPSZYCH DZIEŁ WSPÓŁCZESNEJ LIT-ERATURY
ŚWIATOWEJ
Zapewnijcie sobie regularną dosławe "Związkowca"
by nie utracić żadnego tej znakomitej powieści
Po egzemplarze okazowe prosimy zwracać się do Admini-IJIJ- 3
Sł Toronto 3 Oni
OBNIŻYĆ
międzynarodowej
Kanadyjski
Społecznych Uni-wersytetu
henripin
wprowadzić
na
podejmie
do"FCanarlvinTv!-A- -
życiową'
na
wo]
z delegatów
oswiaaczyi
władzy nowopowsta- jącymi państwami
wodować najwyżej po-te
Wystawa
polskiego
uroczysto
r
przeznaczyła
wszystkie
wszystkim
przebudowy
kwalifikacji
a
a
U
NOWY REAKTOR ZED-- 2
W zakładach atomowych
Chalk River Ont został urucb
miony piatv z kolei reaktor at-omowy
pod" nazwą "ZED-2- " P
debnie jak poprzednie cztery-- '
wiec "ZEEP" "PTR" "NR '
"NRU" iest to reaktor eksper-ymentalny
służący do doświa-dczeń
z zakresu energii atonioiM
która będzie stosowana w g$P
darce narodowej _ Prace nad konstruKcją
2' który ma wysokość czterecn
peter zaczęły sie na wos?1959 roku i "pociągnęły n '
koszt $3000000
Pierwsza elektrownia ktoJ
jako naoed będzie miała enerfr
atomowa" zostanie uruchomiona
w 1964 "roku w Kincardme i®
Jeziorem Huron Koszt jej T"
niesie $60000000
OFIARNA POLKA
Franciszka Serafin z GarLw
NJ zmarła niedawno emigft
tka z Pokki analfabetka poc?--
sujaca testament krzyżyem-- f:
pisała Fundacji Kościuszkowsw
w New Yorku $8227 które oy
ły całym jej majątkiem
P
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, September 14, 1960 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1960-09-14 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Identifier | ZwilaD2000442 |
Description
| Title | 000308a |
| OCR text | R' t%ir ¥ ai 1 "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (Septembtr) Środa 14 — 1960 —JKn STR 2 48 "Związkowiec" (The Alliancer) Printed tor ererr Welnesly nd Saturday br Dni icu Al l lAurc Popce LIMITED rw_ _ V TMlrAn Vnr1r1 wrdlWUT DTTM ' DyrmkcJ Pniową: A Szciepkowikl pnewodnlciący S Lencij! t4akłr F Mfow$U KIT DrukTnl K J Młzurkltwlci KUf Adm K ffik Roczna w Kanadzie Półroczna Kwartalna — PRENUMERATA $800 W Stanach Zjednoczonych $350 i innych krajach $200 Pojedynczy numer ~ t 1700 1475 Qun Sfreet We$ł Ttl LE 1-2- 491 Toronto Onł Attthoriied u Scond Clum Mili Port Office Depirtnunt OtUwt PLAN ROBÓT ZIMOWYCH Rząd ogłosił pierwszy krok zmierzający do opanowania sezo-nowego bezrobocia Przedłużenie programu prac zimowych o 6 tygodni przez wprowadzenie go iuż z dniem 15 października Świadczy oczywiście o wysoce realistycznej ocenie sytuacji Ofi-cjalne dane o rynku pracy ujawniły wzrost bezrobotnych w lipcu co było zaskoczeniem dla wszystkich Był to jednocześnie sypał ostrzegawczy dla czynników urzędowych Bo skoro w okresie naj-większego nasilenia prac nastąpił wzrost bezrobocia to należy przypuszczać że w następnych miesiącach ujawni się on w formie jeszcze bardziej ostrej W tych warunkach dalsze czekanie pogor-szyłoby jedynie sytuację Według najbardziej optymistycznych obliczeń program rzą-dowy pozwoli na zatrudnienie 83000 osób w ciągu tego całego okresu i mniej więcej taka --jama ilość osób powinna pozostać przy swoich warsztatach jakoże produkcja ich będzie potrzebna dJa wykonania planu robót zimowych Jeśli przewidywania te okażą się ścisłe nastąpi pewne zmniejszenie się bezrobocia ale będzie ono — niestety — jeszcze wysokie Minister pracy Starr wręcz przyznał że problemu bezrobocia nie da się opanować przez posunięcia jednego czynnika rządowego Miał oczywiście na myśli rząd federalny Oczywiście nie jest to absolutnie żadna rewelacja jakoże wiadomo uprawnienia rządu federalnego są ograniczone Równolegle przecież działa admini-stracja prowincjonalna samorządowa a wreszcie zagwarantowane są prawa i przywileje jednostek Żaden wiec rząd federalny ani może ani zechce przywłaszczyć sobie uprawnienia innych roz-szerzyć swój własny zakres by łatwiej przeprowadzić pewne powszechne zmiany Wszelka taka próba spotkałaby się ze zdecy-dowanym oporem społeczeństwa jego politycznych i społecznych organów Rola rządu federalnego w planie robót zimowych sprowadza się do określonej dotacji ze skarbu państwa dla prowincji Wyso-kość nie została określona ale opierając się na doświadczeniach lat ubiegłych na rodzaju robót zimowych można założyć iż nie będzie zbyt imponująca Zapewne nie przekroczy wysokości mie-sięcznych zasiłków wypłacanych bezrobotnym Czy istotnie rząd nie ma możliwości wprowadzenia szerszego własnego programu prac zimowych? Naszym zdaniem lak To prawda że z powodu warunków klimatycznych wiele robót miesposób prowadzić zimą Można nato-miast tak zreorganizować produkcję by zmniejszyć sezonowe bezrobocie do minimum Jest to niewątpliwie najpoważniejsze zadanie którego irealizacja"wymaga lat Większość bowiem zakła-dów przemysłowych pracuje zbyt forsownie w okresie wiosenno-letni- m w krótszym czasie wykonuje zamówienia a rastępnie awalnla ' znaczną ilość zatrudnionych Jest to system społecznie i gospodarczo szkodliwy ale bardzo rozpowszechniony Nieomal uświęcony Niewątpliwie przynosi on korzyści przede wszystkim jeśli mie wyłącznie — przedsiębiorstwom w przeciwnym bo-wiem razie nie stosowałyby go W okresie największego nasilenia produkcji czas pracy jest przedłużony Oczywiście robotnicy zarabiają więcej wzrastają oszczędności Są to jednakże raczej złudne korzyści Przede wszystkim ten wyższy zarobek oznacza nieproporcjonalny wzrost wysiłku Następstwem wyczerpania fizycznego są choroby zmniejszenie obronności organizmu Przejściowe pozorne korzyści stają się ogromnym obarczeniem Nadwyżka zarobków tego okresu bynajmniej nie idzie w całości na oszczędności Często jest w pełni wydatkowana niezbyt racjonalnie bez myśli o jutrze W gruncie rzeczy jest to bardzo ludzkie A te sumy które nie-którzy przeznaczyli na oszczędności oczywiście nie wyrównują wydatków związanych z długim okresem bezrobocia Fundusz Bezrobocia wypłaca oczywiście zasiłki wszystkim uprawnionym niezależnie od tego czy w okresie nasilonej pro-dukcji robotnik miał wiele godzin nadliczbowych czy też nie miał ich wogóle Wysokość zasiłku uzależniona jest od wysokości zarobków w określonym terminie A więc jednostka która naj-więcej zarabiała otrzymuje najwyższy zasiłek Jest to zgodne z Ustawą Bezrobotny bowiem właściwie odbiera to co wpłacał w okresie zatrudnienia Opanowanie bezrobocia wymaga szeregu posunięć ze strony czynników rządowych oczywiście na wszystkich szczeblach Plan robót zimowych jest w gruncie rzeczy pociągnięciem doraźnym nie rozwiązującym zagadnienia lecz wyłącznie zmierzającym do stępienia jego ostrości MIEDZY NAMI Rok szkolny Każdego roku o tej porze po-wraca ten sam problem: szkół-ka polska nauka języka i histo-rii polskiej Był on równie ak-tualny przed 30 laty jak jest dziś mimo że jest nieco odmien-ny Polonia zorganizowana nawet w swoich początkach stawiała so-bie jako jedno z najważniejszych zadań utrzymywanie szkółki pol-skiej Organizatorami ich byli często ludzie którym samym brakowało wykształcenia Chcieli jednak przekazać swoim dzie-ciom dziedzictwo kultury rodzi-mej w takim zakresie na jaki ich było stać Wychodzili ze słu-szne- eo założenia że kiedy dziec ko za młodu nasiąknie językiem polskim pozna historię kraju swoich rodziców przodków wó-wczas samo znajdzie drogi środ-ki do pogłębienia tych pierw-szych wiadomości Dawniej jedna szkółka wystar-czała na miasto Polacy mieszkali w skupiskach nie było szerokie-go koła przedmieść W latach powojennych nastąpiły jednak poważne zmiany Rozbudowały się miasta i Polacy nie skupiają się w nich już w jednej dzielni-cy W tych warunkach utrzyma-nie centralnie położonych szkó-łek polskich nie zaspakaja po-trzeb Dojazd bowiem dzieci w porach wieczornych połączony jest z ogromnymi trudnościami z utratą do dwóch godzin czasu Z doświadczenia wiadomo że jeśli dziecko nie zacznie się u- - 10 iż czyć systematycznie języka w wieku szkolnym tych braków nie da się później nadrobić W miarę bowiem jak dziecko pod-rast- a wchodzi w szersze środo-wisko ma więcej zajęć obowiąz-kowych i nadobowiązkowych w szkole nie sposób będzie nakło-nić go do dodatkowej nauki ję-zyka polskiego W związku z tym rzuciliśmy na łamach naszego pisma projekt uzupełnienia szkółek kompleta-mi lub rozbicia szkół na mniej-sze zespoły Jeśli potrafi się zor-ganizować komplety w poszcze-gólnych dzielnicach odpadnie najbardziej trudny problem ko-munikacji Oczywiście plan ten wymaga większego wysiłku i większej ofiarności Zamiast sta-łego lokalu szkolnego trzeba zna-leźć odpowiednie pomieszczenia w mieszkaniach czy jakichś te-renowych lokalach paraf ialnj eh lub organizacyjnych Montreal od lat pracuje w dzie-dzinie polskiego szkolnictwa wła-śnie w kierunku poszerzania sie-ci szkółek Podobnie dzieje się cd ub roku w Toronto Sadzimy że we wszystkich o-środk- ach utworzenie kompletów nauczania języka polskiego jest koniecznością I rodzice nie mo gą zaniedbywać tego obowiązku Naiwne jest przeświadczenie nie których iż dziecko nauczy siej dostatecznie w domu Nie! Nie tylko dlatego że tylko nieliczni rodzice zadają sobłe istotnie trud Kurenny "Żeleźniak" Przyczynek do tragicznych dziejów polsko-ukraińskic- h Od lat "Związkowiec" podej-mował niepopularny problem stosunków polsko - ukraińskich wypowiadając się za konieczno-ścią znalezienia płaszczyzny po-rozumienia i współpracy Nie ża-rn) kaliśmy oczu na smutną przeszłość na obustronne błędy i winy Uważamy jednak iż zamkną} się pewien rozdział i dlatego rozdrapywanie ran — powtarzamy obustronnych — nie wiedzie do nikąd Podkre-ślaliśmy że przede wszystkim dla nas tutaj w Kanadzie Po-laków i Ukraińców obywateli tego samego państwa posiada-jących wiele zbieżnjch intere-sów i celów rozpamiętywanie jedjnie smutnej przeszłości jest wręcz szkodliwe Było bowiem i dawniej wiele wspólnjch i serdecznych więzi bjła współ-praca istniała nadzieja brater-skiego współżycia A dziś w no-wym kraju w odmiennych wa-runkach na pewno nic nie po- - KOMENTARZ RED "TYG POWSZECHNEGO" "Artykuł który drukujemy po-niżej porusza problem szczególnie bolesny a także do ostatnich cza-sów niezmiernie drażliwy: pro-blem stosunków między ludnością polską i ukraińską na wschodnich naszych ziemiach Ani bolesność ani drażliwość nie są jednak po-wodem by nie patrzeć prawdzie w oczy Mówiąc o t zw sprawie ukraińskiej popełniać zwykliśmy dawniej dwa ciężkie błędy: albo umniejszano i zamazywano ohydę bratobójczych walk oraz ich zależ-ność od kombinacji politycznych Austrii i Niemiec albo też — chy-ba częściej — potępiano w czam-buł ukraińskie dążenia do samo-stanowienia widząc w nich tylko szowinizm i przeciwstawiając ze strony polskiej postawę także szo-winistyczną popartą w dodatku autorytetem i aparatem władzy W dwudziestuleciu nieszczęściem stał się brak sensownej polityki pol-skiej wobec ludności ukraińskiej: z jednej strony indywidualnie sto-sowana metoda ustępstw pozba-wiona była konsekwencji i szerszej koncepcji z drugiej strony ucieka-nie się do policyjnego terroru lekceważyło elementarne prawo człowieka do wolności i powięk-szało sumę zapiekłych uraz i nie-nawiści Z odległości lat jaśniej widać że tylko zasada szerokiej i wyraźnie określonej autonomii mogła otworzyć drogę do stopnio-wej ewolucji stosunków do spo kojnego współżycia roznycn grup ludności Oczywiście autonomia nie byłaby usunęła wszystkich tarć 1 trudności nleucnronnycn tam gdzie występują różnice etniczne narodowe językowe religijne Ale czym innym są tarcia z bie-giem czasu usuwane przez rozsąd-ne i sprawiedliwe kompromisy a czym innym okrutna i zaciekła walka która nie prowadzi do ni-kąd Taka właśnie działalność za-ślepiona i niszczycielska oraz po-nad wszelką realną miarę rozdęte roszczenia żywiołów skrajnych nieodpowiedzialnych i — świado-mie lub nieświadomie — agentu-ralnyc- h dostarczały najsilniej-szych argumentów przeciwnikom autonomii i "koegzystencji" Ze strony polskiej nie umiano wyraźnie rozróżnić dążeń patrio-tycznych od szowinizmu słusznych pretensji Ukraińców od demago-gicznych sloganów Ze strony ukra-ińskiej owe żywioły skrajne bar-dzo dynamiczne istotnie przesło-niły resztę obrazu: patriotyzm de-generował u nich w nacjonalizm cel uświęcał wszelkie — choćby zbrodnicze — środki zresztą te środki kazały wkrótce zapominać o celu Zamknięciem ostatniego aktu takiej niszczycielskiej działalności groźnym jej memento stal się nie-dawny proces Jana Szpontaka Drukujemy analizę tła historyczne-go tego procesu z pewnością nie dlatego aby "rozdrapywać rany" ale dlatego aby lekcja historii nie poszła na marne Jeśli z minio-nych tragicznych błędów i zbro-dni ma wyrosnąć przynajmniej ta korzyść że staną się odstraszają-cym przykładem trzeba je sobie wyraźnie uświadomić Trzeba naj-pierw poznać fakty" Przed Wojewódzkim Sądem w Rzeszowie Ośrodek w Przemyślu zakończył się 24 czerwca wyro-kiem skazującym na karę śmierci (z art 1 pkt 1 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r i z art 78 nauczania dziecka ale przede wszystkim dlatego iż każda nau-ka wymaga fachowego nauczy-ciela Wymaga też systematycz-ności Błędny jest również po-gląd jakeby na naukę polskie-go bl czas gdy dziecko podro-śnie "Właśnie ze wówczas znacz-nie trudniej Im dziecko jest młodsze tym łatwiej opanuje język przyswoi go sobie na zaw-sze Naturalnie bez żadnych trudności Dodatkowe poświęce-nie kilku godzin tygodniowo nie stanowi absolutnie żadnego o-barcz- enia dla dziecięcego umy-słu Wręcz przeciwnie uczyni go bardziej giętkim Z tych wszystkich powodów a-peluj- emy do rodziców by przy-czyniali się do organizowania szkól lub kompletów i wysyłali tam swoje dzieci na naukę gdzie szkółki istnieją Winno bć am-bicją wszystkich rodziców aby dzieci ich władały ojczvstm je żykiem by znały dzieje narodu jJoisMego dv poznaiy potsKie tradycje i obyczaje (FG) winno stać na przeszkodzie ta-kiej bliskiej współpracy Nie mniej pierwszym warun-kiem do zmiany do oczyszcze-nia atmosfery jest poznanie prawdy i wyciągnięcie z niej wniosków A wniosek nasuwa się jeden że na nienawiści ni-czego zbudować nie można Poniżej zamieszczamy tragicz ny przyczynek do minionej przeszłości który tłumaczy wy-jaśnia ból szarpiący w sercach wielu naszych rodaków żyją-cych w Kanadzie Jest to ob-szerna relacja Franciszka Blaj-d- y na marginesie niedawnego procesu Jana Szpontaka jedne-go z dowódców Ukraińskiej Armii Powstańczej która uka-zała się na łamach katolickiego "Tygodnika Powszechnego" w Nr 31 z dnia 31 lipca br Dru-kujemy ją wraz ze wstępem bardzo wnikliwm komenta-rzem redakcji "Tygodnika Po-- w szechnego" KKWP z dnia 23 września 1944 r) proces jednego z najbardziej krwawych i bezwzględnych dowód-ców Ukraińskiej Powstańczej Ar-mii (UPA) Jana Szpontaka uro-dzonego w Wołków yji w pow Uż-horo- d działającego w lalach 1944—1947 głównie na terenach wschodnich powiatów woj rze-szowskiego # Kilkakrotnie w ciągu długiego przewodu sądowego oskarżony podkreśla swoją "słowackość" w wychowaniu tradycji historycznej i politycznej w luźnym bardzo luźnym i raczej przypadkowym związaniu z ruchem nacjonalistycz-nym ukraińskim Mówi że działa-jąc — już w czasie wojny — na zupełnie obcej dla niego ziemi czerpał wzór z postaci Janosika walczącego o słuszną sprawę bied-nego wyzyskiwanego przez wrogą przemoc ludu Był żołnierzem tylko żołnie rzem O wielu taktach dowie-dział się w czasie śledztwa (a więc dopiero w 1960 r) o wielu usły-szał po raz pierwszy w zeznaniach świadków Bestialstwa długotrwa-łe wymyślne przedśmiertne mę-czarnie ludzi których kazano zli-kwidować palenie wsi — to dzieło władz cywilnych OUN służby bez-pieczeństwa w końcu może Innych dowódców — jego1 nie Był tylko żołnierzem O teorii "spalonej ziemi" nie słyszał nigdy jej też nie wyznawał Już pod koniec pierwszego ty-godnia kampanii wrześniowej stwierdzono gromadzenie się zmo-bilizowanych uzbiojonych i umun-durowanych Ukraińców Poza spo-radycznymi napadami na zabłąka-nych i oderwanych od oddziałów żołnierzy polskich względnie na małe grupy uciekinierów cywil-nych — poważniejszych wystąpień antypolskich w tym czasie nie stwierdzono Sytuacja zmienia się Ludność świata Opublikowany rocznik demo-graficzny ONZ podaje że na świecie żyje obecnie 2900 mi lionów ludzi W każdym roku przybywa 48 milionów ludzi Najwięcej mieszkańców ma-ją Chiny — 669 milionów Na drugim miejscu są Indie — 403 min na trzecim ZSRR — 209 min dalej Stany Zjednoczone — 178 min Kolejnymi państwami pod względem liczby mieszkańców są: Japonia Pakistan Indonezja Brazylia NRF i W Brytania Każdy z tych krajów ma ponad 50 min mieszkańców Najwięk-szy przyrost naturalny jest w A-frj- ce mianowicie 45 noworod-ków na tysiąc mieszkańców Dzieci urodzone w Norwegii Szwecji Holandii oczekiwać mo-gą najdłuższego życia Według danych opublikowanych przez rocznik dziewczynki" urodzone w tym kraju mogą oczekiwać przeżycia 74 lat a 'chłopcy 71 lat Najniższa przeciętna długość życia ludzkiego jest nadal w In-diach mianowicie 32 lata Indie są jednym z niewielu krajów w którym mężczźni żyją dłużej niz kobiety W Gwinei jest najwyższa na świecie przeciętna śmiertelnoś-ci — 40 na 1000 mieszkańców Rocznik podaje że w krajach uprzemysłowionych młodzi lu-dzie wstępują w"zwiątki małżeń-skie we wcześniejszymi okresie nabycia w 1475 Queen Street West X z chwilą wejścia oddziałów nie-mieckich na teren Małopolski Wschodniej W nocy z 12 na 13 września w rejonie Srtyja duże zorganizowane grupy Ukraińców rozpoczynają akcje przeciwko Po-lakom Zaczynają się napady na cofające się oddziały wojskowe pociągi ewakuacyjne urzędy pań-stwowe Stwierdzono napady ma-jące na celu zdobycie broni amu-nicji mundurów Współdziałają w tej akcji wsie ukraińskie położone wzdłuż linii kolejowych i dróg Sytuacje pogarsza ucieczka poli-cji Ukraińcy "oczyszczają" do-brze zaopatrzone wojskowe trans-porty kolejowe unieruchomione wskutek działalności lotnictwa nie-mieckiego Mnożą się napady na posuwające się głównie nocą konne tabory (Starannie przecho-wana nieujawniona broń odegra później dużą rolę w zaopatrzeniu oddziałów UPA w pierwszym okre-sie jej działalności Ubrani w pol-skie mundury wojskowe członko-wie bojówek ukraińskich wiele-kro- ć wprowadzą w błąd walczące z nimi oddziały polskie) Szybkie odpływanie na wschód oddziałów polskich a równocześnie wstrzyma-nie na niektórych odcinkach po-suwania się Niemców stwarza działaczom ukraińskim okazję do organizowania dużych zbrojnych grup W tym czasie jednak nie odegrają one poważniejszej roli wobec nowo wytworzonej sytuacji politycznej która powstała po przekroczeniu wschodniej granicy Polski przez wojska radzieckie Krótko trwający okres napadów na ludność polską spowodował je dnak silne związanie się jej w ce-lach samoobrony W pewnych wy-padkach przeprowadzenie pogro-mów Polaków uniemożliwiły od-działy żołnierzy polskich starają-cych się przedrzeć do Rumunii lub na Węgry Ta akcja obronna ludności pol-skiej i cofających się żołnierzy zo-stanie uznana przez nacjonalistycz ne kierownictwo polityczne ukra-ińskie jako jeszcze jedna krzywda — w ogromnym szeregu krzywda wobec narodu ukraińskiego Pierw-sze napady ukraińskie na ludność polską na terenach wschodnich w jesieni 1941 roku będą miały cha-rakter "odwetowy" Na "mordy i grabieże na ludności ukraińskiej" dokonane we wrześniu 1939 roku powoła się m in późniejszy na-czelny dowódca UPA generał "Taras Czuprinka" (prawdziwe na-zwisko Roman Szuchiowicz — or-ganizator zamachu na min Broni-sława Pierackiego w Warszawie w 1934 r) gdy w kilka dni po ude-rzeniu Niemców na ZSRR w czerw-cu 1941 r przystąpi do tworzenia "Legionu Ukraińskiego" a na-stępnie "Pomocniczej Policji U-kraiński-ej" Franciszek Blajda (Dalszy ciąg nastąpi) W pozostałych natomiast w późniejszym Przeciętna świato-wa wynosi tu 24 lata dla kobiet i 27 dla mężczyzn Najmłodsze panny wychodzą za mąż w Albanii Egipcie Ko-stari- ce Hondurasie i na wyspach Fidżi Najstarsze we francuskiej Gujanie oraz Indiach zachodnich — przeciętnie w wieku 31 lat Rocznik ONZ podaje że wię-cej niz połowa ludności świata żyje obecnie w Azji podczas gdy w buropie zaledwie 14 proc Przypuszcza się że w roku 2000 mieszkańcy Azji stanowić będą 60 proc zaludnienia świata Eu-ropa zaś zaledwie 10 proc W "miastach-państwach- " ta-kich jak Monaco Gibraltar Hongkong Ceuta gęstość zalud-nienia waha sie w granicach od 2 do 14 tys ludzi na -- kilometr kwadratowy Z kontynentów naj-gęści- ej zaludniona jest Europa a mianowcie 85 osób na kilometr kwadratowy Azia zajmuje dru gie miejsce pod tym względem Rocznik ONZ podaje również szereg innych ciekawych danych demogiaficznych z całego świata M in badania przeprowadzone w 55 krajach wykazały że nai-więc- ej a mianowicie około 60 proc dzieci pozamałżeńskich u-rodz- iło sie w Salwadorze Repu-blice Dominikańskiej Hondura-sie Indiach zachodnich Gwate-mali i Panamie Najmniei około 1 proc urodziło sie w Albanii i Ziednoczonej Republice Arab-skiej BRONISŁAW WIERNIK NIETUTEJSZY Książka atrakcyjna ze względu na orjginalną formę literacką — monolog Trwa on jedną noc — mówi kobieta Monolog pełen pasji oparty na znakomitej znajomości naj-głebszj- ch ludzkich uczuć i doznań odsłaniający pogmatwa-ne trudne życie bohaterki i zahaczający o aktualne proble-my społeczne Cena 75c z przesyłką 85c Do 'Zwąikowcu" — Toronto 3 Ontario I WIEŚCI Z POLŚKT ATRAKCJA TURYSTYCZNA Biskupin osiedle obronne sprzed 25 tys lat odkryte przed 27 laty przez znanego uczonego prof dr Józefa Kostrzewskiego stanowi niezwykle interesujący obiekt ściągający co roku setki tysięcy zwiedzających W ciągu ostatnich 6 lat Biskupin zwiedzi-ło ponad 800 tys osób REWELACYJNE WŁÓKNO Naukowcy polscy opracowali technologię nowego rewelacyj-nego włókna ze szkła o średnicy od 4 do 10 mikronów Tkanina szklana przypomina do złudze-nia jedwab jest miękka nie ule-ga działaniu kwasów nie roz-mię- ka ani nie pali się ZBIORY NAOPOLSZCZYŻNIE Mimo b trudnych w okresie tegorocznych żniw warunków atmosferycznych rolnicy Opol-szczyzny przeprowadzili zbiory zbóż bez większych strat a sta-rania ich o coraz lepszą uprawę i nawożenie ziemi spowodowały iż średnio plony zbóż w tym wo-jewództwie wynoszą w br 203 q z ha Oznacza to przekroczenie o 1 q przeciętnej wydajności z ha osiąganej na tych terenach przed 1939 r PAPIEROSY DLA GWINEI Piodukcję nowegu gatunku papierosów podjęła — na zlece-nie Gwinei — wytwórnia papie-rosów w Radomiu Na opakowa-niach widnieje rysunek słonia niosącego w wyciągniętej do gó-ry trąbie papieros z marką "Siły" Gwinea zamówiła ogółem zu min sztuk papierosów któ-rych Polska dostarczy do końca bież roku Ale kto płaci za te dostawy? Czy to nie raczej podarunek! KÓŁKA ROLNICZE W rok po pierwszym zjeździe kółek rolniczych czynnych jest ponad 22150 kółek rolniczych i ponad 9600 Kół Gospodyń Wiejskich Razem zrzeszają one ponad 800 tys członków Kółka działają juz w co drugiej wsi Wielokrotnie zwiększył się po- tencjał gospodarczy kolek Do końca sierpnia br zakupiły one ze środków PRR uzupełnionych o wkłady własne ponad 5500 traktorów wraz z kompletami maszyn DOMKI Z SADZY W drugiej połowie sierpnia br ruszyła produkcja prefabryka-tów budowlanych przy elektro wni "Victona" w Wałbrzychu Siedmioosobowa załoga wytwór-ni daje co cztery dni tyle blo-ków wielocegłowych ile potrze-ba na budowę jednorodzinnego domku wyProodbsietawbloowkóywm jesustroswadczeamotprzrzyy-mywana z elektrofiltrów zain u-ii-ł=la- :lCT=ra=OE3H autora Jest powieść walka wielkie i JAKO odcinka W„ STOPC ŻYCIOWĄ Podczas kon-ferencji w Ste Adele Que zwo- łanej przez Instytut Spraw prof Montreal Jacąues by trzeba zbayałotakował tezę jkaokn-o lturodlnęośucriodzin śwpieocniieewjeasżt ptrazkyrdous-t ży że ludzkość stanęła wobec wiuina śmierci głodowej uŁjiiem jego jesi 10 opinia przesadzona i zanim ksiłęadmjuueAizbuadraaćsiyrcrznnhe1ptmrzebWa cndno pin apelował aby obniżyli swą stopę a jiduwzKi jaKie z tego powodu Kunziaua ujzeinaczyn roz- - gospodarczy państw zacofa-nych Inny dr Paul Mus ltejridcuhcwjiili nie jest zzedoPlionsaja dwo objęcia nad Europie Co w mAzojżie i w wrzenia i zamieszania gpNaoińdesmntywnmiaejwdljaemdnonimaekjenncisiżieęgownbiieęeccnepyjowy-stalowanych na kominach du Cztery kominy °_?f& Prod-Air- j na dobę blisko 20Ó produkcji cegły dodaje l--V? cze wapna gipsu oraz aluńwT wego proszku ALEŻ UDOGODNIENIE! W wyniku rozmów vnL wadzonych między pnK' cielami ministerstw snrawK' niemych Polski i CzeehoS cji zniesiony został w końcu iv pnia br obowiązek WjJ dokumentów podróży dla dów prywatnych i turyst- y-do obu państw jak również ó2 podróżach tranzytowych tell obu krajów T' WYSTAWA FILATELISTYCZNI W sobotę 3 września w p£ Kultury i Nauki w Warsa fi twarta została Międzvnaroto Filatelistyczna "S l6e0c"ia zpoiregrwansizzeogwoana z okazji lOa ka pocztowego Na znaw kootwwaierciraząwduystapwreyzepsmMbiyedhzynCaZfe dowej Federacji Filatelistyce lpateBliesrctihezlowt ie(lFurankcrajajó) w liczni fi Zebranych powitał prezes Pol skiego Związku Filatelistów & Chromik po czym wicepre&er Jaroszewicz dokonał otwarci wystawy URLOPY LETNIE w ciągu 3 miesięcy - wczcezrawscaach do kFoWńPca siwerrponoeiami-s-ku ogolem ok 320 tys związków cow oraz len rocizin w porów} niu z tym samym okresem ub stanowi to wzrost o blisko 30 iys usuu wieDy3re0kcpjarocNacozgeólłnua sFkWlePropzr na wczasy rodu ne Stało sie to możliwe dM wynajęciu na okres letni kita tysięcy kwater prywatnych w miejscowościach nadmorskie)! górskich i na Pojezierzu Mazur-ski-m We wrześniu który ma bv{ słoneczny i ciepły czynne beja pensjonaty FWPwgó rach a w pierwszej polowie mi-esiąca — także większość ośmA ków nadmorskich WYKONANIE PLANU Huta "Szczecin" wykonała n- - uunia przypadające na mą (j planie 5-letn- im Sukces ten to przede wynik prz- eprowadzonej i mo dernizacji zakładu ulepszeni! organizacji pracy oraz nodnie sienią zawodowych ZćilUgl Przemysł chemiczny osiągnął w sierpniu bardzo dobre wyniki Plan został wykonany w 1011 proc co oznacza dodatkowa pr-odukcje wartości przeszło 22 min złotych Tli 7 ur nniMi-icTtr- m „„-- „: 9 rozpoczynamy druk rewelacyjnej powieści współczesnego polskiego Tadeusza Nowakowskiego "Obóz Wszystkich świętych" to najbardziej dramatyczna powojenna polska pełna wstrząsających momentów W "Obozie Wszysikich Święjych" toczy się brutalna o życie Ludzie zamieniają się w hieny w oprawców "OBÓZ WSZYSTKICH ŚWICTYCH" to zbiorowisko kotlowisko IMalo tam świętości wiele bnilalności MISTRZOWSKA POWIEŚĆ TADEUSZA NOW-AKOWSKIEGO ZOSTAŁA PRZEŁOŻONA NA WIELE JCZYKóW OBCYCH JEDNO Z NAJLEPSZYCH DZIEŁ WSPÓŁCZESNEJ LIT-ERATURY ŚWIATOWEJ Zapewnijcie sobie regularną dosławe "Związkowca" by nie utracić żadnego tej znakomitej powieści Po egzemplarze okazowe prosimy zwracać się do Admini-IJIJ- 3 Sł Toronto 3 Oni OBNIŻYĆ międzynarodowej Kanadyjski Społecznych Uni-wersytetu henripin wprowadzić na podejmie do"FCanarlvinTv!-A- - życiową' na wo] z delegatów oswiaaczyi władzy nowopowsta- jącymi państwami wodować najwyżej po-te Wystawa polskiego uroczysto r przeznaczyła wszystkie wszystkim przebudowy kwalifikacji a a U NOWY REAKTOR ZED-- 2 W zakładach atomowych Chalk River Ont został urucb miony piatv z kolei reaktor at-omowy pod" nazwą "ZED-2- " P debnie jak poprzednie cztery-- ' wiec "ZEEP" "PTR" "NR ' "NRU" iest to reaktor eksper-ymentalny służący do doświa-dczeń z zakresu energii atonioiM która będzie stosowana w g$P darce narodowej _ Prace nad konstruKcją 2' który ma wysokość czterecn peter zaczęły sie na wos?1959 roku i "pociągnęły n ' koszt $3000000 Pierwsza elektrownia ktoJ jako naoed będzie miała enerfr atomowa" zostanie uruchomiona w 1964 "roku w Kincardme i® Jeziorem Huron Koszt jej T" niesie $60000000 OFIARNA POLKA Franciszka Serafin z GarLw NJ zmarła niedawno emigft tka z Pokki analfabetka poc?-- sujaca testament krzyżyem-- f: pisała Fundacji Kościuszkowsw w New Yorku $8227 które oy ły całym jej majątkiem P |
Tags
Comments
Post a Comment for 000308a
