Zwilazkowiec Alliancer, May 27, 1969

              MHHMBM
---- f~Bi ni itti yy i
--Mh
'"1
: -- ii
' i!
' -- i
'
i
ii ' i
1 ' !' 1
V t
1
')
I ?
i n-- 1
"! i
i łi }
' ' ! i ni ' )! h
'I '' ł ! i
i i- - i
w --miMjiijl'1''
" --fCfJ " ?i tjceia ppp-- T
wyn7w-i- n -- i #
STR 2
V CSS2ay #
rrt
A "Związkowiec" (The Alliancer) I fffegn Wilkosz
Printed and Publlshcd for every Tuesday
and Krlaay Dy
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
W Wołoszczak Chalrman of the noard It Lcplrnkl Secrgtary
OfflcUl Organ of The Pollsh AUlance Frlcndl Soclely of Canadu
Edltor-ln-Chle- f — B Hedenkorn — General Manager — S F Konopka
Business Manager — B Frikkc — Prlnllng Manager - M Pocznlak
Subscrlptlon- - In Canada S7 00 per car In other Countrles 53 00
Second class mail reglstratlon number 1C73
1475 Queen St W Toronto 156 Ontario Tel 531-249- 1 531-249- Ł
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie S7 00 i Zagranicą — Roczna S8 00
Półroczna $4 00 Półroczna $450
Kwartalna $2 50 Pojedynczy numer 15?
Błędne koło rozmów rozbrojeniowych
Opinia całego świata okazuje od pewnego czasu coraz to żywe zainteresowanie wiadomościami o rozmo-wach
na temat rozbrojenia Równolegle jednak z nimi szpal-ty
wszystkich pism pełne są codziennie doniesień o dokony-wanych
próbach coraz to potężniejszych śmiercionośnych
broni o eksperymentach z coraz potężniejszymi bombami nu-klearnymi
budowania linii ochronnych i obronnych zwięk-szaniu
potencjału rakiet i bA powietrznych itp
W związku z tym nasuwa się nieodparcie refleksja jak
to razem pogodzić? Z jednej strony rokowania rozbrojenio-we
z drugiej gorączkowe szykowanie się do wojny Rywa-lizację
na tym polu między gigantami — Stanami Zjednoczo-nymi
i ZSRR do których dołączają się rosnące coraz szybciej
w potęgę militarną Chin których potencjał roś-nie
w zawrotnym tempie
Ten obłędny wyścig zbrojeń grożący coraz wyraźniej
i niedwuznaczniej rozpętaniem trzeciej światowej zawieru-chy
jest przysłowiową kwadratura koła z której nie ma wyj-ścia
Dodając do tego stale rosnące napięcia w wielu punk-tach
naszet?o globu Wietnam Środkowy Wschód itp jasne
jest że żadne z tych państw z cała pewnością nie ograniczy
swych zbrojeń nie zechce wyrzec się ich raz z powodu włas-nego
zagrożonego bezpieczeństwa po drugie z racji utrzy-mania
swej polityki która nie oparta na odpowiednim zaple-czu
siły nie mogłaby być skutecznie kontynuowana
Wynika stąd prosty wniosek że żadne rokowania
nie mogą dać pozytywnych wyników jeśli nie
zlikwiduje się uprzednio powodów napięć politycznych przy-czyn
konfliktów Innego W7jścia nie ma
Mimo tej jasnej rzeczywistości i logiki rozumowania nie
brak jednak takich mężów stanu którzy są przekonani iż
jednak rozmowy na temat rozbrojenia czy też ograniczenia
zbrojeń mimo wszystko zmniejszają w dużym stopniu grożące
niebezpieczeństwo wybuchu wojny światowej
Nikomu nic trzeba mówić i nikogo nie trzeba przekony-wać
o tym że zarówno Stany Zjednoczone jak i ZSRR a pra-wdopodobnie
w niedługim czasie i Chiny posiadają w swych
arsenałach zupełnie wystarczającą ilość środków masowego
zniszczenia przy użyciu których można z łatwością zlikwido-wać
fdpszczętnie icałkowwJcie wszystkie formy życia na naszym
globie W" pewnym sensie świadomość tego hamuje super
mocarstwami przyczynia siędo refleksji że w żadnym przy-padku
nie opłaca się-- wywoływanie konfliktu który w rezul-tacie
da efekt iż nip będzie 'zwycięzcy i zwyciężonego' ponie-waż
okaże się to niemożliwe Nie znaczy tp jednak by elimi-nowało't- o
ifflfkoMde'rnlofndŚćjego'vybućhu'którył spowodo-wać
pożC) nałp nawot ccvśkafrógólnó'Lvvią{ówef wy-dcrąrnaAerftniQniałegonaet'pań-s'twa''
Z:
tego więc po- wodu corazbardziejwysirwanajest koncepcja nierozpow-szećńniani- a
'broni 'nuklearnych1 nie' pozwolenia na posiada-nie
ich przez mniejsze państwa W ten sposób Stany Zjedno-ś'dnV'jak'ri"'ZSRR- Ź
pT"'agna3sun'ąć ewentualność' v powstania
przypadkjrej przyczyny rozpętania powszechnej katastro-falnej'
skutkach zawieruchy
Jak wiadomo w Genewie'' w" Szwajcarii prowadzone są od
już lat rozmowy na temat ogranieznia zbrojeń Ostat-nio
przedstawiciele Stanów Zjednoczonych zaproponowali
tam kompletne zaprzestanie wytwarzania materiałów sto-sowanych
do produkowania broni nuklearnych wychodząc z
założenia iż zapasy ich już gotowe są aż zbyt wystarczające
Produkować ich więcej nie ma sensu — te które już są go- towe wystarczą aż w nadmiarze do kompletnego zniszczenia
naszego globu i życia na nim
Oczywiście Stany Zjednoczone chciałyby by wprowadze-nie
tego wniosku w życie objęło również i ZSRR W razie je-go
zgody olbrzymie zaoszczędzane w ten sposób sumy z po-wodzeniem
mogłyby być użyte na cele pokojowego rozwoju
i podniesienie gospodarki nie tylko obu mocarstw ale i całe-go
szeregu innych państw znajdujących się na niskim stop-niu
rozwoju ekonomicznego
Czy ZSRR pójdzie na tę koncepcję — trudno obecnie
przewidzieć Raczej należy w to wątpić — na Kremlu rządzi
klika która prawdopodobnie nie wyrazi w tej mierze swej
zgody choć orientuje się doskonale jak korzystnie wpłynęło-by
to na podniesienie gospodarki ich własnego kraju Ir
owiesrcr
Wszystkim Czytelnikom
których losy wojny zagnały
do Argentyny i kazały spę-dzić
kilka miesięcy czy kilka
lat w tym uroczym kraju go-rąco
polecam powieść "Gnn-ga- "
pani Janiny Surynowej--Wyczółkowski- ej
Książka pachnie Argenty-ną
Zdolność oddania wiernej
atmosfery miejsca i czasu w
których autorka umieszcza
swych bohaterów uważam za
bardzo wysoki szczebel opa-nowania
sztuki pisarskiej
Nie sztuka powiedzieć Czy-telnikowi
że rzecz dzieje się
w Egipcie i na każdej stronie
dawać nazwy egipskich miast
i osiedli — a mimo to książka
pachnie raczej Otwockiem
niż Kairem Sztuką jest nie
dać ani jednej nazwy nie o-kreś- lić
dokładnym imieniem
miejsca gdzie rozgrywa się
akcja — ale dać opisy tak
żywe że gdy Czytelnik znaj-dzie
się kiedyś w opisywa-nym
przez autorkę kraju
rozpozna od razu że przecież
to właśnie o tym kraju czytał
W opowiadaniu "Anarchi-sta"
J Conrad ani razu nie
wymienia gdzie rozgrywa się
akcja Ale gdy znalazłem się
nad wyspą1 llha Marajo (do-rzecze
Amazonki) od razu
wiedziałem żer to właśnie tu
znajdowała się Maran on E-stancia-
„na której pracował
"anarchista"
Gdy znalazłem się po raz
pierwszy w życiu w San
Francisko jgdziłem po mie
ścięjpytając nikogo o dro
dale
gę ani nie zaglądając do pla-nu
miasta Gdy moja kochana
Żyrafa dziwiła się ze tak św le-tnie
orientuję się w obcym
mieście odpowiedziałem po
prostu: — przecież wycho-wałem
się na Jack Londonie
Czasem kilka trafnych
niezastąpionych słów wystar-czy
za całe długie opisy
Chociażby takie zdanie:
"Był piękny wiosenny
wrześniowy dzień"
To nie pomyłka to proste
stwierdzenie faktu że w Ar-gentynie
wiosna zaczyna się
we wrześniu
Tak się dziwnie złożyło że
choć Polacy są rozsiani do-słownie
po całym naszym
globie to jednak polscy auto-rzy
wyraźnie unikają pew-nych
krajów faworyzując
inne Nie mam katalogów pi-szę
z pamięci Z pamięci
mogę wymienić dobrych
dwieście tytułów w których
autorzy umieścili swych bo-haterów
we Włoszech Conaj-mnie- j
tyleż samo powieści i
nowel rozwija swą akcję we
Francji Jeszcze bogaciej
przedstawia się zbiór powie-ści
na tle rosyjskiego cesar-stwa
Każda prawie część na-szej
pięknej planety została
uwieczniona przez kilku
czasem kilkunastu pisarzy
Nawet kraj Jakutów nawet
Sachalin i Madagaskar
Tylko na południe od rów-nika
niechętnie zapuszczają
sie R9Jspypls?i3B?ł!r3y-tałe- m
ani jednej polskie] po-wieści
której akcja rozgry
ca
kraglość Ziemi przbliżona
jej wielkość ruchy Ksieży- -
l pięciu widzialnych nieu- -
zbrojonjch okiem planet przy-bliżona
długość roku ruch stoż-kowy
osi ziemskiej i liczne inne
szczegóły dotyczące układu naj-bliżej
eh nam ciał niebieskich
znane były dość dobrze już w
starożytności Ale sfera gwiazd
długo pozostawała tajemnicza
dziedziną Nie tlko w starożyt-ności
ale i w średniowieczu
granatowa kopuła utkana nie-ruchomj- mi
gwiazdami i przepa-sana
Droga Mleczna była jak-gdvb- y
ostatecznym krańcem wi-dzialnego
świata niezmiennym
i nieruchomym Wyobraźnia lu-dzi
rzutowała na nieboskłon
różne figury w zależności od te-go
co pewna gnipa gwiazd mo-gła
przypominać
Tak wyimaginowanym gwiaz-dozbiorem
czyli konstelacjom
nadawano imiona własne- - le-gendarnych
bohaterów zwie-rząt
i przedmiotów Żyjący w
drueim wieku uczony aleksan-dryis-ki
Ptolemeusz który w
książce zwanej później przez A-rab- ów
Almaeestem zebrał w
formie podręcznika ówczesną
wiedzę astronomiczna wylicza
48 takich konstelacji Oprócz
7nanvch wszystkim dwunastu
znaków Zodiaku znajdujemy
tam Koronę Północną Herku-lesa
Łabędzia Lirę Oriona
Wielka i Małą Niedźwiedzicę
itd W późniejszych czasach
większego zainteresowania
gwiazdami ilość konstelacji
wzrosła nie tvle przez większą
bujność ludzkiej wyobraźni ile
przez dążność do dokładniejszej
topografii nieboskłonu a pr7ez
to łatwiejszego umiejscawiania
przedmiotów obserwacji Doszły
nie tvlko konstelacje widoczne
na Półkuli Południowej a wiec
nie znane starożytnym lak
Krzyż Południa Trójkąt Tolu-dni- a
i wiele innych ale i nowe
gwiazdobiory północne np Go
łab Jaszczurka Ryi itd
Układ konstelacji przyjęty
przez astronomię współczesna
stanowi jakgdyby mapę niebo-skłonu
niezmiernie ułatwiają-ca
orientację Mapa ta posłu-gui- e
się siatka podobna do
siatki geograficznej nałożonej
na Ziemie a umożliwiającą nie
tylko dokładne oznaczenie poło-żenia
gwiazdy ale podawanie
jej ''odległości" w stopniach
Tale np średnica tarczy TCsic(-życ-a
wynosi około pół stopnia
tj 39 minut kątowych- - Współ-czesne
''nstrume'nty pozwalają
ustalać niezmiernie 'małe "odle-głości"
względnie przesunięcia
gwiazdo z dokładnością 'ułamk-ów-
sekundy kątowej
KATALOGI GWIAZD
Hipparch pżrzyejądcy Cwhrysdtruusgeimm
twórca trygonometrii a zara-zem
wybitny astronom sporzą-dził
jeden z pierwszych katalo-gów
gwiazd dla umożliwienia
orientacji w ich mnogości oraz
dla wykrywania możliwych
zmian Pobudzony został do te-go
prawdopodobnie ukazaniem
się na krótki czas (w r 134
przed Chrystusem) nowej gwia-zdy
przedtem nie widzianej
Katalog Hipparcha przechowa-ny
do raszjch czasów w A?nn-geści- e
Ptolemeusza służył poko-leniom
astronomów przez wieki
W czasach nowożytnych ulep-szony
katalog gwiazd sporządził
astronom duński Tycho Brahe
na podstawie wielu tysięcy ob-serwacji
przeprowadzonych w
latach 157G--15- 96 na wyspie
Hcn Obserwacje te przepro-wadzane
byty — podobnie jak
obserwacje zmarłego w r 1543
Kopernika — przy pomocy prv
wałaby sie w Australii lub
Argentynie O Brazylii pisała
Mana Konopnicka — ale jej
Brazylia jest raczej Mazow-szem
niż Brazylią O "Krzy
zu Południa" którego akcja
rozgrywa się w północnej
Brazylii nie wypada mi wy-dawać
sądu gdyż jestem
autorem tej powieści Na o-g- ół biorąc zarówno Austra-lia
jak i Argentyna to dla
polskiego czytelnika "terra
incognita"
Dobrze się stało że Argen-tynę
przedstawiła polskim
czytelnikom pisarka tej mia-ry
co pani Janina Surynowa--Wyczołkows- ka
W "Gringa"
odnajdzie czytelnik świetnie
uchwycone charakterystycz-ne
cechy tego olbrzymiego
kraju który rozciąga się od
Ziemi Ognistej az poza zwrot-nik
Koziorożca świetne syl-wetki
ludzi których główną
troską jest zachowanie swe]
godności swego własnego
stylu życia
Przyjęło się że pisząc o
książce należy wymienić kil-ku
jej bohaterów przytoczyć
kilka wyjętych z niej" zdań
Nie uczynię tego Wybór jest
zbyt trudny — a przecież
nie mogę cytować wszystkich
pereł stylu — żaden redak-tor
nie dał by mi aż tyle
miejsca
Dla mnie wystarczy że my- śląc o dalekiej Argentynie
będę wiedział że tam w' tym
egzotycznym kraju gdzie
wiosna zaczyna się we wrze-śniu
żyje nie tylko mój brat
''ZWIĄZKOWIEC" MAJ (May) wrorek27 — 1969
mitywnjch przyrządów Naj
ważniejsze narzędzie astrono
ma luneta była wtedy jeszcze
nie znana W miarę udoskona
lania instrumentów pomiaro--
katalogi i mapy niebosklo- - dzisiejszych ocen obserwowana
nu stawały się coraz dokładniej
sze pokazując coraz większa
ilość gwiazd Obecnie specjalm-wydawnictw- a
publikują mapy 1
fotografie wycinków nieboskło-nu
oraz dokładne katalogi z
imionami własnymi (którymi 1 najczęściej sa liczby) oraz da
nvmi z dotychczasowych pomia
rów Dla Półkuli Północnej
szczególnie wartościowe jest
wydawnictwo Bonncr Durchmu
sterung a dla Południowej Ca
pe Tmcn Photographtc Surrey
W Stanach Zjednoczonych w
dawany jest Palomar Sky Atla
podający szczegółowe fotogrofir
partu nieboskłonu na przez wieki ze Droga
znaleźć 500 mi jest "skupi-lionó- w
gwiazd i około milio -- kiem" gwiazd i odległości
odleclvch svstemów gwiez niesłychanie duże
tlnych Jest to 'pirws7e pomiary tych odleg
w stosunku około lości były 1
5000 gołym oczywiście poprzedzone
okiem
P PARALAKSA
omimo niezmiernej drobiaz- -
bitnego umysłu Tycho Brahe
łączył zjawiska astronomiczne z
losami ludzi i sporządzał horo
skopy a teorii Kopernika
odnosił zdecydowanie nega-tywnie
podzielając w tym żresz
zdanie większości współczes-nych
astronomów Nie wszyst
kim jest wiadomo pierwszy-mi
opozycjonistami teorii Ko
pernika były nie pewne grupy
teologów które jak wiadomo z
procesu Galileusza bezpodstaw
nie wyrobiły sobie pogląd jako-by
system Kopernika był sprze-czny
z Pismem Świętym ale
astronomowie i nieraz wy-bitni
Argumentem w tym wy-padku
był fakt nie
stwierdzono para'aksy gwiazd
Jak wiadomo obra obserwowa-ny
pod różrymi katami jest
dla patrzącego zależnie
od kata patrzenia Łatwo to
stwierdzić patrząc na odległe
drzewa i domv 7 okna pędzące-go
pociągu Otóż układ gwiazd
wydaje niezmiennym każdej
nocy przez cały rok i przez"setki
lat Tycho Brahe miał ponie-kąd
słuszność: jeśli Ziemia' się
porusza musi zachodzić tfara-laks- a
' 'czyli pozorne przesuwa-nie- s
gwiazd zależnie 'od po
zycji "Ziemi obrocie JwoKot
Słońca 'Tyćhó --Brabe- nieWzial
jednak' pod:'uwa"ge' hiezniiefnej
i 1 ' 1 1 ii u ' " mliii'
Projekt pokojowego zakofo
czenia wojny w Wietnamie
przedstawiony przez prezy-denta
Richarda Nucona który(
prawdopodobnie zostanie
przez Hanoi odrzucony
świadczy dobitnie o tym
Stany Zjednoczone- - pragną
znaleźć formułę rozwiązania
tego zagadnienia
Oczywiście Nixon zaznaczył
wycofanie sił z Południo
wego Wietnamu musi
pić równocześnie ukonstytu-owanie
się zaś w nim formy
rządów po zakończeniu dzia
łań nastąpić może jedynie
w wolnych i niczym nie
skrępowanych wyborach
Tu można by mieć pewne
zastrzeżenia Podobnie rzecz
sie w Polsce w 1945 ro
ku i z tego wynikło — do-brze
wszyscy pamiętamy
Zbigniew ale żyje tez
izielna polska dziewczyna
Teresa Dzieje Teresy były-by
zajmujące i ciekawe w
każdym kraju pod sze-rokością
geograficzną Ale
tają'sie barwniejsze ciekaw-sze
dzięki temu tłem
przygód Teresy jest kraj
egzotyczny nieznany tak
bardzo odmienny od naszego
Quebecu czy Ontario Że ota-czają
ją ludzie którzy oce-niają
swych bliźnich nie we-dług
osiągniętego "sukcesu"
lecz stosownie do ich "digni-tas- "
miarę czytania książki
znika dzieląca nas przestrzeń
Argentyna staje się znajoma
i
Jak wspomniałem po-czątku:
— tylko bardzo wy-sokiej
klasy pisarz potrafi
tak wiernie odmalować tło
tyle tchnąć w stworzo-ne
pr~zez siebie postacie B Pomian-Piątkows- ki
CENNE ŹRÓDŁA
Na Węgrzech odkryto w o-fcre- sie
paru ubiegłych lat uni-kalne
wody mineralne Nie-które
z nich przewyższają ja-kością
wodę w słynnym u-zdrow- isku francuskim Vichy
ze źródła Masonmagya-rova- r
temperaturę sto-pni
C tym samym regio-nie
pomiędzy Sarvar i Raba-somje- n
odkryto źródło wody
zawierającej 60 gramów soli
mineralnych w 1 litrze wody Jest źródło gorące Podob-na
woda lecznicza wypływa
tylko w Droitwich w 'Ariglii ale wypływa zimna
odległości gwiazd Kiedy w r
1572 rozbłysła nie widziana
pierwej nowa gwiazda osadził
7C jest ona prawdopodobnie
'dalej od Księżyca" Według
wych
wtedy gwiazda znajdo-wać
się co najmniej sto miliar-dów
razy dalej od Księżyca
Dzisiejsze przyrządy wykazują
paralaksę gwiazd bez najmniej-szej
wątpliwości
POMIARY ODLEGŁOŚCI
Kiedv pewnej zimowej nocv 1609 Galileusz skie-iowa- ł
raz pierwszy lunetę
na wygwieżdżony nieboskłon
rozpoczęła się nowa epoka astro-nomii
Okazało się liczba
gwiazd jest niewspółmiernie
większa niż się to ludziom wy
których nawało
możemy około Mleczna po prostu
10
nów gwiazd są
niewątpliwie du
ży postęp do niezmiernie trudne
gwiazd widzianych łatwiej- -
do
się
tą
że
to
że nigdy
różny
sie
tu
ię
"w
ii
iż
iż
nastą
tylko
miała
co
że
każdą
że
W
bliska
na
życia
Woda
ma 78
W
to
musiała
po
że
że
7mi pomiarami odległości bli-skich
nam ciał niebieskich tj
Księżyca Słońca i planet przy
zastosowaniu metody trygono-metrycznej
Odległości te zwła- -
szcza odległość Ziemia — Słońce
dokładnie ustalona z począt-kiem
bieżącego stulecia (około
150 milionów kilometrów) mia-ły
być "przymiarkami" stoso-wanymi
przez astronomów przy
pomiarze odległości gwiazd Ale
iuż przy pierwszych pomiarach
"przymiarka" Ziemia—Słońce
okazała się niezmiernie mała
Kiedy w pierwszej połowie u-biegł- eco wieku niemiecki astro-nom
Bessel ustalił na podsta-wie
paralaksy odległość jednej
z najbliższych nam gwiazd mia-nowicie
gwiazdy 61 w konste-lacji
rabędzia a nieco później
brytyjczyk Henderson odległość
jeszcze bliższej gwiazdy alfa w
konstelacji Centaura (jednej z
trójki najbliższych nam gwiazd)
okazało się że wyrażanie odle-głości
gwiazd zarówno kilome-trami
czv milami jak i jed-nostką
Ziemia—Słońce jest
bardzo nieporęczne Dzisiejsze
dokładne pomiary wykazują że
światło biegnące w próżni z
prędkością około 3000000 km
na sekundę a więc potrzebują-ce
8 minut na przebycie odle-głości
Ziemia—Słońce od naj-bliższej
nam gwiazdy zwanej
Proxima Centauri biegnie do
nas 4 lata i 4 miesiące Cierpji-Wi}'vzytąlnikąięp- h-pomnoży
3P0OQO z&zlpść spkiaid cw
prezydenta Ame-akierowa- na
zarówno zaprzestania
pod adresem" Hanoi jak "row- -
nież i społeczeństwa amery-kańskiego
Nie ma w tym nic
— ma ono już zu
komunistycznej
wy realistyczne Projekt
xona wskazuje
naukowych
SZybowcow
ambulans
najniższą
obserwować
przekonali
frykanów
dziwnego
ciągnącej
Zastanowić
Zjednoczone
wyłącznie o
zakończeniu stąpienie nieza-flikt- u łowienie
stosunków przyszłego statusu
komunizmu
nastąpi
wyniku wolnej i nieskrępo
wanej niczym woli narodu
zupełnie
iż takie postawienie sprawy
jest słuszne praktycznie jed-nak
biorąc — nierealne wo-bec
wyraźnej chęci
uzyskania kompletnej
supremacji nad Południowym
Wietnamem zwycięstwie
zawarciu pokoju
swą chęć Hanoi
tvm społeczeństwo amery
kańskie staje coraz bar-dziej
niechętne odnośnie
przeciągania uczestnictwa
wojnie sił zbrojnych
Zjednoczonych że demon-struje
sprzeciwia temu
tych powodów Północny
Wietnam stara zwiększać
stale swój wysiłek na
frontach toczących walk
akcje terrorystyczną
przede wszystkim Sajgonie
prowadzoną przez
Wietkongu
Obliczenia są jednak
zbyt optymistyczne Poniesio
wynoszące od chwili wejścia
do wojny Wietnamie
wynoszą około 35000 zabi-tych
co ani
zmniejszyło niczym stosun-ku
ze sobą sił
tym mniej ogólnego po-tencjału
możliwości militar-nych
Stanów Zjednoczonych
Choć Hanoi zdaje sobie spra-wę
iż-- pobić Amerykanów
może"i ze na dłuższą metę !
musiałby im w końcu
nie "'traci na-dziei
o- -
siagnac w niechęci
społeczenślwa "amerykańskie
i- - nacisku opinii światowej
Tajemnice gwiazd (1) g
ki
1 oku f 31 i miliona) potem
przez 4'n a otrzyma odległość
w kilometrach Wprowadzono
więc jednostkę miary od-ległości
gwiezdnych: rok świa-tła
tj odległość jaka światło
przebiega w ciągu roku (około
10 trylionów kilometrów) W
pracach ściśle astro-nomowie
używają zwykle
"WILGI
nostki zwanej parsek równej cf-tn- :n Wiplkiei Brytanii
25 lat światła Jest odleg- - g Zjednoczonych ktorei gwiazda wvka-- ! nwalaby paralaksę roczna gię służy jako powietrzna
sekundy kątowej Do taksówka
sów zmierzono dokład-- ' Samolot "Wilga"
nie odległość używany ao noiowama irzecn
r r_f ' tłwmnłv :io HrJ swziaci 1 iaK u-- u1i1e- - ciągu iu minuta --j- —~'j „ - aae
eły jest lat światła Procion na 1000 metrów " AroLUrKS38rCapella Jako samolot
us jednak pamiętać 9ż1e itidm irskl do skoków
większa odległość gwiazdy Urn spadochronowych
kat paralaksy czli 1 "Wilga" ma zasięg 680 kilo-przsunięc- ia
się gwiazdy eia- - metrów i szybkość
miesięcy mnieisz a więc zaledvie km tm trudnieiszy 1 mniej dokiad- -
ny pomiar
Poza tvm pozorne przesunię-cia
gwiazd tam i z powrotem
ciacu roku mo-żemy
tlko kierunkach
przedłużeniem płaszczyzny
ekliptvki (ti płaszczyzny no
którei bip°nie tor Z'emi wokół
W kierunkach
obserwujemy maleńkie elipsy
l-7at-aczane
przez bliższe gwiazdy
Badacze sie po-miar
odległości 150 lat światła
lub więcej tak niedokład-ny
iż blad równa się samemu
pomiarowi to znaczy pomiar
jest
wiec do pomiaru odleglejszych
gwiazd trzeba blo znaleźć inną
mpnde Trudności te
pewne szczegóły
Paralaksa iednej sekundy ką-towej
(11800 średnicy tarczy
Księżyca!) bvłaby jak wspo-mniano
paralaksa gwiazdy od-ległej
lat światła
bliskiej jednak nie zna-my
Proxima od-legła
lata
08 sekundy kątowej
Odległość lat światła odpo-wiada
naralaksie 01 sekundy
(118000 Księżvca)
itd Czytelnik łatwo może sobie
uświadomić że pomiar kata pa-ralaksy
gwiazd odleglejszych
% niż 150 lat światła jest technicz-nie
nie wykonalny Gdybyśmy
mieli możliwość w7konywania
tego pomiaru na dalszej od
Słońca planecie na Neptu-nie
odleglejszym od
Słońca niż Ziemia) możliwości
by znacznie dalej idące
Cel oferty prezytfeitSe Mmmm
Oferta Nixóna fktóre w końcu zmuszą
została do wal- -
Choć nie brak oczywiście
Ameryce przeciwników ucze-stniczenia
Stanów Zjednoczo- - pełnie dosyć tej nvch w konflikcie Wietnam
od lat wojny która staje siękjm tym niemniej z cała ve- -
coraz to bardziej niepopular- - wnocią powszechna opinia
na nip inniera walcznepi w Wipt
się obecnie na-ram- ie strony
leży oferta ta ma podsta- - Wystąpienia antywojenne
Ni- -
wyraźnie na
będą-cych
zupełnie
przeszło pa-ralaks- ie
średnicy
wyolbrzymia przy-gniatająca
jednak
to iż Stany sDołeczeństwa zdaie sobie do
myśla tylko skonale sprawę z faktu iż u-zwycięs- kim
z Wietnamu i
i że chęcią zgodzą się w ten czy inny spo-n- a uregulowanie jego
w Południowym Wietnamie nie w ramach ró-po- d warunkiem ze to sie w następstwie
w
Jest rzeczą jasną
zupełnie
Hanoi
po
czy też
bazuje na
iż
w
Stanów
i
Z
się
tak
jak i
w
komando-sów
te
icli w
absolutnie nie
w
walczących a-r- ii
nie
i
nie
ulec
ani chwilę
może zwycięstwo
wyniku
go
pół
przv
jed- -
nej
może oyc
wiem
yuez
Słońna)
jest
Tak
mogą wy-jaśnić
Tak
gwiazdy
Wspomniana
ulega
325
(np
ra7y
były
się
czy
się tam
większość
nie
już
kon- -
wnałoby
Tę
się
się
się
nowa
jed- -
stopniowemu oddaniu pod je-go
dominację całej południo-do-wschodni- ej
Azji Opiniia
amerykańska chce pragnie
pokoju ale pod warunkiem
iż ustanowiony on będzie nie
siłą nie narzucaniem formy
rządów lecz wvnikaiacvm
wyłącznie tylko dobrej woli
ludności
Większość Amerykanów o-rient- uje
się doskonale iż nad-szedł
iuż czas zakończenia
konfliktu Wietnamie tym
niemniej me warunkach!
dyktowanych przez komunis-tów
ponieważ (o pociągnęło-by
za sobą powstanie szeregu
noważnych następstw bardzo
dla Stanów Zjednoczonych
kłopotliwych To też składa-jąc
ofertę precyzując niej
warunki na jakich Stany Zje-dnoczone
skłonne by były za- -
wTzec pokój Nixon brał pod
uwagę cała pewnością nie
tylko nacisk stanowczych
przeciwników dalszego tocze- -
ne przez Amerykanów straty ina wol'ny- - ale Pzede wszyst
na
iż
30
kim gros omnii snołeczeńst
wa orientującego się dosko-nale
że pokojowe zakończe-nie
wojny musi oprzeć sie na
iż Południowy
Wietnam nie zostanie bez re-szty
poddany ko-munistów
Wydaje de iż Stany Zjed-noczone
nie odstąpią od tego
że przypadku stanowczego
odrzucenia oferty prezydenta
Nixona przez Hanoi nie będą
miały innego wyjścia jak po
dyktować warunki po militar- -
nia być tu nie może jr
łimnHiii! mMnnniMinnta
WIEŚCI z POLSKI
i T__ i e spracoivurie nu uiiuwum nraiowei
%sammmmmMMmMmmmmmmimmmmm
SUKCESY 35"
Produkowany obecnie no-wy
typ samolotu PZL "Wil-ga
35" cieszy się dużym po-wodzeniem
za granicą
Sprzedaje się go do Szwajca-rii
Argentyn Hiszpanii 0- -
Ąn
3 to ó
łosc
cza- -
obeem eh
tysięcy
nn w iu
o 9 AvySokość
pasa-m- i r
Należy względnie
pozornego
w
eu 0 55
w
w
innvch
ze
nieużyteczny
o 3 25
o 4
w
z
i
z
w
na
i w
z
gwarancji
dominacji
i w
i
IIANDEL POLSKA —
CZECHOSŁOWACJA
Podpisany w Warszawie do-datkowy
protokół handlowy
na rok 1969 zwiększa o 10
proc wymianę towarową mię-dzy
Polską a Czechosłowacją
Główne pozycje importu
polskiego z Czechosłowacji —
to przede wszystkim odlewy
i obrabiarki do metali części
zamienne do pojazdów moto-rowych
szkło polerowane
Polska będzie natomiast
eksportować maszyny górni
cze 1 wiertnicze auioDusy
wyroby elektroniczne narzę-dzia
telewizory radioodbior-niki
i magnetofony
EKSPORT FILMÓW
W roku ubiegłym wyeks-portowano
za granicę 101 fil-mów
fabularnych Oglądali je
widzowie 29 krajów Naj-większym
powodzeniem cie-szył
się "żywot Mateusza" za-kupiony
przez 9 krajów Na
następnych miejscach znalaz
ły się: "Wilcze echa" "Barie-ra"
"Westerplatte" "Walko-wer"
'Niewinni czarodzieje"
"Popiół i diament"
Zawarto również w roku
ubiegłym 842 transakcje na
filmy krótkometrażowe Oi
glądali je widzowie głównie
telewizyjni w 30 krajach '
TRAKTORY "URSUS"
36 krajów kupuje polskie
traktory "Ursus" m in Ho-landia
Francja Wielka Bry-tania'
Szwajcaria Hiszpania
Erazylia i kraje afrykańskie
"Ursus" zbudował również
montownię swych traktorów
w Indiach
HORMONY WZROSTU
Uczonym z Instytutu Endo-krynologu
Rumuńskiej Aka-demii
Nauk udało się opraco-wać
nową metodę otrzymywa-nia
i oczyszczania pewnych
frakcji ludzkiego hormonu
wzrostu Otizymany specyfik
może być — zdaniem rumuń-skich
uczonych — wijkorzy-stan- y
przy leczeniu dzieci
których lozrost uległ zaha-mowaniu
PRÓBA WYTRZYMAŁOŚCI
W niektórych okolicach A-Z- )i panuje zwyczaj według
którego nerzeczony zostaje
zaprowadzony do domu wy- branki gdzie zbierają się na
tę okazję wszyscy krewni
dziewczyny
Rozpoczyna się obrzucanie
narzeczonego różnymi wy-z- w skami i to w ciągu kilku
godzin Jeżeli kandydat na
małżeństwo wytrwa zostaje
uznany za godnego kandijda-t- a na męża i krótko potem
następuje ślub
KROWY
W BIUSTONOSZACH
Państwowy Naukowy i Ek-sperymentalny
Zakład Hndn- - wli Zwierząt Domowych w
AiKi zastosował nowe metody
w hodowli bydła ua pewnego już czasu w
zakładzie tym byki spacerują
bez rogów ostatnio zaś kro-wy
otrzymały prawdziwy biu-stonosz
i paradują w nim
dumnie po łące
Oczywiście hodowcy tego
znanego zakładu hodowlane-go
nie chcą w obydwu wy- padkach uprawiać jakieś
ekstrawaganckie mody Mają
oni tylko i wyłącznie na oku
bezpieczeństwo bydła
Byki którym usunięto w
pierwszych dniach po urodze-niu
rogi nie stanowią przez to już żadnego niebezpieczeń-stwa
dla trzody na pastwi- sku Natomiast krowi biusto-nosz
ochrania je przed ska-leczeniem
na łące a ponadto
% starszych zwierząt podtrzy-- t
utuju
_
zen opaaające msno
lvuKZ
jJruni
Mli
BOGACTWO FLORY
ślinOkokłwoiat1o1w0y0ch gaturonśknóie niewielkim obszano l
górskiego Pieniny suC:
cego Park Narodowy fi
gatwo nory wynika
"nycJhC 1 klimatycznoywchcloiJ:
Pienin który w okresie Q
wcowym stanowił niejako]
zę na białej pustyni l Niektóre gatunki mii El
__ avnuv( ♦
ki tysięcy lat inne
wiec przywędrowały z da? i iruenejuw iud Krymu
NOWA SCENA
W KRAKOWIE
Region krakowski w h
- -- „iu i4 icduwjjflf
iucji muzycznych nbo- - się o nowa scenę — twt bG
gionainy owa placówka- - mipr7a 1rii1tinin' sk„-i- -„ folklo4rvUnaundjeLdnoKcrzaenJyP
służyć prezentacji dorobfcfl
osiągnięć zespołów amstM
skich- - U
Jednym z inicjatorów &n
wBicJiua w iraKowie Teafln
Kpfnnnn nptrn iocf--
np jj
o -- n- jwt idłium miłośnik folkloru dar
karz krakowskiej rozgia: Polskiego Radia — Piotr P tek który od 15 lat zbiera!
tentyczne teksty ludowe!
Płatek iest autorem scenai
sza "Wesela krakowskiej
które znajdzie się w reperl
arze 'teatru Regionalnego 1 repertuaru wejdzie rów
"Wiązanka kwiatów polskie!
— widowisko słowno rnirjs
czne oparte na folklone bRI
kowskim podhalańskim
wosądeckim i żywieckim
wykonaniu regionalnych
społow
STAN OSZCZĘDNOŚCI
Stan wkładów ludnośd
PKO osiągnął 30 kwietnia
82585000000 zł w tym
książeczkach oszczednek
wych — 78916000 Ó00 i
na rachunkach bieżący
rozliczeniowych — 36'
nn(v rł" P' ' "'! r
W kwietniu br wkfa?
szczednościowe wzrosły (
830000000 zł a łącznie i
kresie 4 miesięcy br — )
504000000 zł
Liczba książeczek oszof
nościowych wystawionjcli
dności zwiększyła się w
tniu br o 286000 a łaj
od początku 1969 r — o
000
NIEWAŻNE
MrwkMiiM
"KLUB NISKICH"
W HAMBURGU
''
Ewa — 130 cm wzrofo
nttn Rnopj J?n cm tKTtf
założyli w Hamburgu "fl#
M'nini" ii hill-- n dn'M
urzędowej rejestracji zj
ło sie 50 aktywnych cst
ków których iczrost nie p
kracza 160 cm
Trudności niskich zaczf
ją się z wyborem zawodu G
ziki dźwigóio kontakty f"
tnir?ne hnki na aardeW
tnkie iirhwiitll W mibllCS?f
środkach lokomocji M1!
skich piawie ze meosułW
Stiirip iihrnnia na W- -
kosztuje więcej pienili
nawet 10 tak noww'
miainlo wir UnmbUTO W®
Ąn Uillrn ńiniP hudłtl
niczne dla małych Obta-obo- k
zniżek podatkowych
not Hamburga tapem'
~™nJtr Anńntkl M V"
specjalmjch samochom-MASZYNA-EKSPER- T
Tir TTO „rhnminllO
-- iii [„cfiirrilfllc1 szynę eieiuiuunu'ji-—lj}lm- -
ni uczony amerykan
Korst twierdzi ze "™'j
śród ludzi dwóch osto°
tycznym spektrum i
"M?'V "TLCZrUMch &
mogw
wyp°dkT issr©- -
przewvuuw 04"~j'
analizując dźwięk po £
lmnilffMCnl
jest do stawiania oyv
nozy Przy choroba
iYU Msionu
LfUllu _jATy
i?'
'ii
'-- km
w B(vf"-- ' — h m
„„£
Slow
-- - ji
w~~-r- -
!
daje serce przy
rozie Kerst praco- -J£
2 lata Fonoskopia a -
™nio hut! także z po"l
fTM stosowana do_ i"c L
feotoanja sfcode J
nrzemnsłowycn w '- -
Z "ffl
jjiłuunn "—
!_-- ='-- J-9-
"-_ =-- =
1
r
Si?
Ki i
It- -
FIS
I
Eh
są
nw
dr
nłp
' i n
a '
- -
WaŁZ%Si mmu£nuWyo~z~&"„salńlB
-
r
wi
F