Zwilazkowiec Alliancer, April 17, 1955

              l
i i
i
i
Ife
'ffm
tł
U
#j'J0VPJ nto'
y„--
i 'U
f
n
btfLeclwir U
Tel EM 4-41- 39 "ZWIĄZKOWIEC" Teł EM 4-41- 39
Prlnted for Every Sunday by:
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ ZK-lązk- u Polaków w Kanadzie Wydawany przez Dyrekcje Tarasową
Redakłor Franciszek Głogowski
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie — $3 5&
Półroczna ?2 00
Kwartalna 5100
W Stanach Zjednoczonych Polsce i innych krajach $450
Pojedynczy numei 10tf
"ZWIĄZKOWIEC"
7U0 Queen SU W — Toronto Ontario
Authorlsed as Sccond Class Mail Post Office Department Ottawa
Redakcja Rękopisów nie zwraca
Dla jakichś niejasnych powodów w latach przedwojennych
utarło się w Polsce przekonanie że słowo chłop ma w sobie coś po-gardliwego
i że lepiej jest używać określenia wieśniak Nie wiemy
jakiego pochodzenia jest chłop co słowo to w dawnych czasach do-kładnie
znaczyło ale jego odpowiednik niemiecki Bauer lub fran-cuski
paysan oddają dobitnie doniosłość chłopa dla narodu Bo gdy
zajrzy się do słownika — pierwszym tłumaczeniem słowa Bauer
jest "budowniczy" drugim zaś dopiero chłop co jest właściwie po-jęciem
jednoznacznym Gdyż chłop jest szczególnie zaś był —
prawdziwym budowniczym narodu i jego żywicielem
FrancuskL paysan pochodzi od pays — kraj A więc człowiek
najściślej z krajem i jego losami zwiszany
Najbardziej charakterystyczną cełią chłopa europejskiego
jest jego wielkie przywiązanie do ziemi Do ornej produktywnej
ziemi w ogóle ale szczególnie do tej która żywiła przeszłe pokole-nia
jego rodziny Ten sentyment dla rodzinnej zagrody każe chłopu
europejskiemu znosić nieraz wielkie przeciwności byle tylko jej
nie utracił nawet gdy jasnym jest że lepiej by dla niego było gdy-by
ją sprzedał i szukał lepszego bytu gdzie indziej Emigrowanie
chłopa polskiego było na ogół wynikiem już ostateczności
Inaczej sprawa się przedstawa z rolnikiem kanadyjskim czy
amerykańskim Nie jest on chłopem w prawdziwym znaczeniu tego
słowa Farma dla niego jest na ogół jedynie warsztatem pracy któ-ry
opuszcza się łatwo i bez żalu gdy się ma możność"pozyskania in-nego
zajęcia dającego lepsze szanse wyższych zarobków Ta kwe-stia
zarobku jest tu momentom decydującym
To też nic dziwnego że jak słusznie podkreślił niedawno A
Lower w swym artykule w tygodniku kanadyjskim "Saturday
Night" — gdy pola europejskie uprawiane były na ogół setkami
lat a pola chińskie — tysiącami nie tylko przestają one być uro-dzajnymi
ale urodzajność ich często wzrasta z powodu bardziej ra-cjonalnych
metod rolniczych
Co widzimy natomiast na kontynencie amerykańskim na pół-noc
od granicy meksykańskiej? Tysiące farm uprawianych przez
krótkie lata rabunkowo dla wyciągnięcia z nich jak największych
dochodów przy włożeniu w nie jak najmniej pracy i pieniędzy —
przekształcają się w pustkowia opuszczane bez żalu i świecące ły-sinami
piaszczystymi czy kamiennymi
Nie ma tu przywiązania do ziemi Natomiast jest kult "puste-pu- "
wyrażającego się w jak najszybszym pędzeniu po jak najlep-szych
drogach jak najlepszymi samochodami i w ogóle — na ner-wowym
ruchu i hałasie mających dawać ludziom wrażenie że są
ogromnie zajęci ogromnie ważnymi sprawami
Nic jest to jakieś krytyczne "imigranckie" nastawienie lecz
opinia głoszona w omawianym artykule przez rodowitego Kanadyj
czyka
Sądzimy że len stan rzeczy nie jest ani korzystny ani zdrowy
Miejmy nadzieję że i u rolnika kanadyjskiego wyrobi się z czasem
owe przywiązanie do ziemi charakteryzujące chłopa europejski-ego
bo jest to rodzaj miłości korzystny i dla danej jednostki i dln
tnarodu jako całości
Lower pisze: "Słyszałem o imigrancie polskim w Kanadzie za-chodniej
który odrzucił pogardliwie robioną mu propozycję sprze-dania
jego farmy Gdy go pytano dlaczego — powiedział po pro-stu:
"Bo to jest moja ziemia" I to pomimo że był imigrantem i że
na tej ziemi był niedawno
„ Fakt że podróżując po rolniczych okręgach Kanady widzi się
tyle opuszczonych farm — dowodzi że korzystnym by było dla tego
kraju gdyby więcej było "chłopów" "wieśniaków" czy "farmerów"
rtak do ziemi przywiązanych jak ten Polak
Bo postęp techniczny odciągający tyoh rolników od ziemi i ku-szący
ich do miast chociaż daje może często lepsze warunki mate-rialne
pozbawia ich tej tak ważnej rzeczy — wolności Niepodle-głości
tak kompletnej jaka w czasach dzisiejszych zazębiania się
interesów ludzkich jest możliwa
Raz jeszcze powołamy się na wspomnianego autora:
"Dla niektórych — będzie wielkim dniem kiedy 'cała powierz-chnia
ziemi zamieni się vi jedną betonową -- równinę po której sa-mochody
będą mogły śmigać bez przeszkody we wszystkich kie-runkach"
Miejmy nadzieję że ten "wielki dzień" nigdy nie nadejdzie
A umiłowanie ziemi-karmicicl- ki jest najskuteczniejszą obroną
przed tego rodzaju "postępem"
uym
Powyższe warszawskie andrusowskie powiedzonko wyrażające
wątpliwość w czyjąś możność poparcia "stawiania się" czynami —
pasuje doskonale do buńczucznej postawy zajmowanej obecnie
przez Chiny komunistyczne wobec Stanów Zjednoczonych Innymi
słowy — przez jedno z najsłabszych z wielkich obszarem państw
wobec najpotężniejszego
Bo potęga chińska jest całkowitą iluzją opartą na obszarze li-czebno-ści
zaludnienia i sukcesach w wojnie koreańskiej Obszar
jest istotnie imponujący a ludność ogromna Są to elementy któ-re
kiedyś w dalekiej przyszłości mogą dać Chinom wielką potęgę
Na razie te głodujące masy w przeludnionym pozbawionym prawie
całkowicie przemysłu kraju — są raczej elementem słabości a nie
siły W epoce broni atomowych same masywne ilości "mięsa armat-niego"
są wtedy tylko awantażem wojskowym gdy jak to miało
miejsce w wojnie koreańskiej — druga strona dobrowolnie rezy- gnująca zwycięstwa nie wykorzystała swych możliwości technicz-nyc- h ograniczyła walki zarówno terytorialnie jak i zbrojeniowo
1 prowadziła wojnę w sposób trwożliwy nielogiczny i "antyczny"
nie używając broni atomowych i nic niszcząc nieprzyjacielskich baz J
zaopatrzeniowych na terytorium głównego przeciwnika — Chin
A to wszystko ze strachu by nie spowodować wojny światowej
chociaż jasnym było że Chiny same takiej wojny spowodować nie
są w stanie a Sowiety sobie absolutnie na taką wojnę pozwolić nie
mogą
Było to stanowisko zajęte przez "Związkowca" od dawna a że
'było ono słuszne — dowodzą nie tylko twierdzenia generała Mac-Arthur- a które mogą być stronnicze ale co ważniejsze amerykań-skiej
specjalnej komisji wojskowej która ukończyła niedawno swe
badania i zaopiniowała że wojna koreańska prowadzona była źle
i że można tam było łatwo osiągnąć całkowite zwycięstwo
Chiny dzisiejsze gdy chodzi o klasyfikację gospodarczą — sta-wiane
sa przez ekspertów ekonomicznych mniej więcej na równi z
Portugalią której terytorium wynosi około 1% obszaru Chin
Chiny nie są nawet najpotężniejszym państwem azjatyckim
Tak na przykład Japonia produkuje 8 razy więcej stali decydują-cej
o możliwościach zbrojeniowych i wyrabia wszystko od apara-tów
radiowych do samolotów Nawet Indie pomimo swych trudno
ści wynikających z przeludnienia — mają większy przemysł i wyż-szą
stopę życiową ludności
Chiny nie mają floty wojennej i znikomą marynarkę handlo-wą
Nie mają stoczni ani wytwórni samolotów czołgów czy cięża-rówek"
Z wyjątkiem niektórych okręgów — nie posiadają telefo-nów
dróg o twardej nawierzchni i kolei
Większość broni nowoczesnej w posiadaniu Chin była nabyta
w Rosji lub zdobyta na wojnie Spora część tego ekwipunku jest
-- pochodzenia amerykańskiego — zdobycz na Cziang Kai Szeku pod-czas
wojny cywilnej z Korei i Indochin Dostawy broni z Rosji idą
długimi szlakami łatwymi do przecięcia Sowiety nie dają tej bro-ni
darmo — rząd chiński płaci za niążywnością o'dejmowana od ust
i tak już głodującej ludności
Gdy się zważy że rząd Stanów Zjednoczonych oświadczyf ofi-cjalnie
że nie będzie się wahał użyć broni atomowych w razie po- -
J GIŻYCKI
KILKA
Przeglądałem ostatnio "Spra-wozdanie
Egzekutywy Zjednocze-nia
Narodowego" Wynika z nie
go że plany Egzekutywy są bar-dzo
ambitne Miejmy nadzieję że
będą one zrealizowane przynaj-mniej
w znacznej części
Przyznam się jednak że nie
wszystko w tym sprawozdaniu
jest dla mnie jasne Tak na
przyKiaa sprawozdawca gen
Odzierzyński powiedział: "Dział
dotyczący państw obcych przy- pada na placówki zagraniczne"
Z dalszego toku wynika że pla-cówek
tych jest 18 Nie wiem jak
mam to rozumieć Jakie to są pla-cówki?
Normalnie gdy się oma-wia
sprawy państwowe placów
kami zagranicznymi nazywa sie
ambasady poselstwa i konsula-ty
Czy mam więc rozumieć że
Zjednoczenie Narodowe utrzy-muje
w "państwach obcych" 18
placówek tego rodzaju? Jeżeli
tak — jaki jest ich status oficjał
ny? Czy mają one reprezentować
partie polityczne wchodzące w skład "Zjednoczenia" czy tez
państwo polskie? Jeżeli państwo
— to na jakiej podstawie? Prze-cież
Zjednoczenie stoi na stano
wisku "legalizmu" więc jak dłu-go
Jstnieje rząd prezydenta Za-leskiego
— Zjednoczenie jalto
władze państwowe — są ugrupo-waniem
nielegalnym i sa"mozwań- -
czym Jezeh reprezentują tylko
pewne partie — w porządku Ale
w takim razie jak mam rozumieć
te "placówki zagraniczne"? Nie
jest to jakaś krytyka a jedynie
chęć zdobycia informacji
t-G- dy
mowa o informacjach to
dziwnym mi się wydaje że "Eg-zekutywa"
tak mało wagi przy-wiązuje
do Kongresu Polonii Ka
nadyjskiej że nie uznaje za fto
sowne informować go należycie
o swych pracach i planach Biu
ro centralne Kongresu otrzyma-ło
tylko część wydanych dotąd
przez Egzekutywę Zjednoczenia
Narodowego biuletynów intor- -
macyjnych
Czytaliśmy niedawno że "zje-dnoczeniowc- e" amerykańscy gro-żą
odłączeniem sie od centrali
londyńskiej jeżeli ta nie uzna
ich punktu widzenia w sprawie
materiału propagandowego wy-syłanego
do Polski przy pomocy
baloników
Czyżby więc już "Zjednocze-nie"
się rozpadało zanim jeszcze
zdążyło się całkowicie skrystali-zować?
Sądząc z prasy amerykańsko-polonijne- j
w razie tego rozłamu
— odłam amerykański zachowa
miano "Zjednoczenia' Będziemy
więc mieli po dwóch ośrodkach
dyspozycyjnych i dwóch "skar-bach"
jeszcze dwa "zjednocze-nia"?
Jest powiedzenie: "Od
przybytku głowa nie boli" Ale w
tym wypadku ból głowy wychodź
stwa rośnie zdecydowanie
+
O co właściwie chodzi w tej
sprawie baloników? Materiały
dotąd wysyłane były o ile mi
wiadomo — dobrane całkiem do-brze
Broszura z rewelacjami
Światły demaskująca liderów re-żymowych
za ich współpracę ?
nazistami i bolszewikami w trze-bieniu
patriotów polskich z Ar-mii
Krajowej i za ich inne brud-ne
sprawki — narobiła wiele ha-łasu
i przyczyniła się jakoby po-ważnie
do należytego uświado-mienia
społeczeństwa
Chodzi o to że Amerykanie
prowadzili tę akcję na własną rę-kę
bez zasięgania opinii polskich
sfer oficjalnych Jakich? Rządu
p Zaleskiego którego już prawie
nikt z Polaków nie uznaje? Czy
też Rady Jedności Narodowej
która na razie przynajmniej
jest jedynie ugrupowaniem kil-ku
partii a nie oficjalnym przed-stawicielstwem
narodu polskie-go?
Mamy tu jeden z przykładów
do czego te waśnie partyjnickie
doprowadziły Wińmy tylko sa-mych
siebie jeżeli nikt się z nami
nie liczy
te sk ) W "Maclean's Magazine" uka-zał
się ostatnio artykuł omawia-jący
stosunki panujące w Afryce
południowej Gdy przyszło do za-cytowania
opinii niejakiego p
Dodge o wypowiedziach bisku-pów
'protestanckich na temat
tych stosunków autor artykułu
pisze: "Z przykrością muszę o
świadczyć że opinia Dodge'a c
tych biskupach nie może hyc
przytoczona w takim wydawnic-twie
rodzinnym jak Maclean's''
Więc tak daleko idzie Mac-lean'- s
w swej zasadzie nie obra
żania niczyich uczuć religijnych
A znaleźli się czytelnicy "Związ-kowca"
którzy w swym zaślepie-niu
nie wahali się określić prze-drukowanego
właśnie z "Mac-lean's- "
artykułu na temat histo-rii
powstawania Biblii za "napad
na religię"!
Jedno z miast w Walii (pro- -
wincji angielskiej zamieszkałej
przez ludność pochodzenia cel-tyckiego
tak jak Bretończycy
czy Irlandczycy) nosi niecodzien-ną
nazwę Llanfairpwllgwyngyll-gogerychwyrndrobwillantysi- li
go
gogoch Nie jest to żaden wic z
mojej strony lecz fakt jeżeli
wierzyć jednemu z dzienników
torontpńskich Otóż mieszkańcj
tego miasteczka "o najdłuższej
nazwiena świecie" jak to okre
ślił autor artykułu z którego
czerpiętte informacje — odrzuci
li z obudzeniem propozycje skró-cenia
tei nazwy Oświadczyli oni
że skoronazwa ta była dobra dla
ich ojcó — musi być dobra i dla
ich dzieci które już nie mówią
Ijj wanijanu i mają ogruiniie nu- dności z Wymówieniem tego nie-samowitego
słowa
To tak jak ze "świętością" ta-kac- h nazwisk polskich jak Chrza-szczykiewi-ci
na terenie kanadyj-skim
Zachowanie trudnych na-zwisk
ma być naszym obowiąz-kiem
narodcWm i ma to nrzv- - nosić korzyści Polsce Gdyż zmia
na takiego nazwiska nie na Smith
czy Brown lcAz jak proponowa- - łpm nn inlrin lrtl1trnln£l nic
podszywające ię pod anglosas
kość — ma szkodzie sprawie pol
skiej przez obniżanie (na pierw
szy rzut ok liczby Polaków w Kanadzie w stosinku do innych
grup narodowościowych co ma
być jakoby bardzo złe
Coś musi być moją głowa
zdecydowanie nie W porządku bó
ani rusz nie jestem w stanie zro- zumieć słuszności takiego rozu
mowania obstaję phy mym sta-nowisku
że nie liczba Polaków w
danvm kraiu iest deWduiaca ale
jakość i że państwo Jest dla jed-nostki
a nie jednostka dla pań-stwa
więc nie ma się Yirawa wy- wierać presji w drodżeYipinii pu- blicznej piętnującej jednostki
które chcą sobie a szczególnie
swoim dzieciom ułatwć życie
przez upraszczanie trudnych na-zwisk
I zawsze twierdzić bęaę że
"duma z nazwiska" czy z"naro
dowości jest absurdem gdyż ms
się prawo być dumnym jedynie
z własnych osiągnięć natoraiasl
nazwisko czy narodowość 'jest
rzeczą przypadku — (tak jak
blond włosy czy zdolność do gry
na saksofonie)
Chełpienie się nazwiskami i ty-tułami
— to sa nawyki szlacheo
ko-arystokratyc-zne
które tu dOj
Aanauy nie pasują
Pamiętam jak "na kilka lat
przed wojną pewien dziennikarz
polski mojżeszowego wyznania
korespondent pism żydowskich
w Stanach opowiadał mi kiedyś
jak to urządza on dla przybywa-jących
do Polski Amerykanów
po ustalonej taryfie kolacje
Zdawać dów że
wszy dwie solidne lekcje i przesław
ne lanie podczas ostatnich dwócn
wojen Niemcy porzucą zamiary gra
bieży ziem swoich sąsiadów Gdziev
tam' Pomijam fakt że w Niemczech
zachodnich różne organizacje Nicm
ców śląskich czy pomorskich któ-rym
patronują nawet ministrowie
rządu w Bonn co jakiś czas wyska-kują
z rewizjonistycznymi zakusa-mi
Patrzmy corsie dzieje w Kana-dzie
Oto tygodnik 'Der Courier' wy
dawany przez Niemców w Kanadzie
w artykule "Nowy Poznań rozrasta
się" opublikowanym 10 marca
1955 (strona 5) sięga już nic po
ziemie odzyskane ale po Poznań
ba nawet Łódź którą nazywa "Lilz
mannstadtem" Ponury ten artykuł
napisany według recepty niesław
nej pamięci łgarza Goebbelsa od po
czątku do końcanaszpikowany jest
zjadliwością Artykuł posiada nad
nagłówkiem napis: "Niezapomnia
na niemiecka ojczyzna" A od kie-dy
to Poznań był "niezapomnianą
niemiecką ojczyzną"? Jakim tylu
lem?
W artykule czytamy że najstar
sza część miasta nazywa się "Czrod
ka" przy czym autor twierdzi że
nazwę tę trudno wypowiedzieć po
niemiecku i nie 'można jej przetłu-maczyć
Każdy Polak wic że ta
"Czrodka" to "środka" polskie sło
wo na określenie środkowej części
miasta Każdy Polak potrafi wypo
wiedzieć słowo "środka" i nie po
trzeba mu tłumaczyć co to słowo
znaczy Oczywiście nie ro-zumie
słowa bo to nie jest niemiec-kie
Dla autora artykułu Poznań to
"niemiecka metropolia Warty" lub
"Nowe miasto Wilhelma" Łódź te
"Litzmannstadt" a Toruń to mia
sto które leży w Prusach Wschod-nich!
Poznańskie i Pomorze to nit
ziemie polskie ale "obszary zarżą
dzane przez Polaków"
Autor ostro krytykuje stosunki
obecnie panujące w Poznaniu Pod
tym względem nie polemizujemy z
nim Za to co się dzieje w stolicy
Wielkopolski nie jest odpowiedzial-ny
naród polski lecz władcy Krem-la
Niech oni polemizują Niemniej
jednak nie 'pozwolimy by łapa nie-miecka
wyciągała się nad ziemiami
odwiecznie polskimi
Sadzimy 2e na temat artykułu
tygodnika "Der Courier" wypowie
się Klub Ziem Zachodnich oraz czy-telnicy
którym te ziemie są szczc
golnie drogie tak by zwolennicy
Hitlera Jlimlera Goebbelsa i rza
ważniejszej akcji zaczepnej ze strony Chin — obawy jakiegoś więk-szego
konfliktu zbrojnego na Dalekim Wschodzie zdają się być
nieuzasadnione
"arystokratyczne" którymi ci
snobi amerykańscy chwalili się
po powrocie do btanow Kolacja
z księciem (zubożałym ale to de
tal) kosztowała tyle złotych z
hrabią tyle itd Oczywiście ci a-rysto- kraci "dumni ze swych na-zwisk"
byli odpowiednio płatni
za pospolitowanie się z jakimiś
tam milionerami amerykański
mi
Mam przed sobą wycinek z "Time" pod tyt "Lofds for Sale"
Chodzi o to ze w Anglii pewne
tytuły są przywiązane nie do ro
dżin lecz do posiadłości ziem-skich
Więc jakiś plebejusz z gru
ba forsą "kupując taki zamek —
otrzymuje automatycznie tytuł
lorda No i potem może być
"dumny z nazwiska"
Pora by zapomnieć o tych sno-błamac- h
Skończyły się te czasy
jeszcze nawet przedwojenne kie-dy
gdy się wprowadzało do "lep-szego
towarzystwa" jakąś nową
osobę — znajdowała sie" zawsze
jakaś jejmość która pytała "kto
ją (czy go) rodzi?" Nie w tym
sensie że była jakaś wątpliwość
co do tego ze "rodziła" ją kobie-ty
ale chodziło o to jaka? Z ja-kiej
rodziny? Z których to Iksiń-skich?
Bo jeszcze nawet wśród
grupy o tym samym nazwisku by-li
lepsi i gorsi "Iksińscy"
Rudolf Flesh autor utworu
"The art of plain talk" pisze że
stosowana obecnie w Stanach
metoda uczenia dzieci szkolnych
czytania nie zaczynając od alfa
betu gdyż wymawianie poszczę'
gólnych liter mało lub nic nawet
nie ma często wspólnego z wyma
wianiem słowa z tych liter zło
żonego lecz przez zapamiętywa
nie wzrokowe pisowni całych
słów — prowadzi do tego że
dzieci innych narodów wyprze
dzają ogromnie dzieci amerykan
skie w zakresie nauki czytania
Więc niech się te dzieci mor-dują
"niech robią potem niesły- chane "byki" w pisowni cale ży
cie ale nie upraszczać pisowni
angielskiej bo "jeżeli była dóbr?
dla naszych ojców itd"
Japończycy są bardzo postępo
wi pod względem technicznym
Miasta ich i ich sposób życia u-podabn- ia
się coraz bardziej do
europejskiego czy amerykańskie-go
ale po dawnemu dzieci muszą
sie uczyć kilku tvsiecv znaków
Apisarskfch Bo "jeśli ta pisownia
była itd"
No a Polacy też za żadne skar-by
nie mpgą się rozstać z ó i z n
pomimo zevymowa ich niczym
siii nie różni od u i i
'Tradycja! Tradycja! Ale są tra-dycje
mądro i głupie
lemcow w Kanadzie
mogłoby się że otrzyma Gestapo zorientowali sie
Niemiec
przebywając w kraju demokratycz
nym ponm się wreszcie nauczyć
poszanowania praw ludzkich i za
pomnieć o"Herrenvolku" "Lebens
raumie" 'prang nach Osten" i in
nych zwariowanych ideach
Dla wygody czytelników podaje
my poniżej pełny tekst artykułu w
tłumaczeniu polskim
Oto tekst:
NIEZAPOMNIANA NIEMIECKA
OJCZYZNA:
NOWY POZNAtfltOZRASTA SIE
Trudno jest Niemcowi wypowie-dzieć:
"Cziodka" Nawet nie można
tego przetłumaczyćPolski "zarząd
ca uzyi tego uławiącago gardło wy
razu jako określenia najstarszej
części starej niemieclaej melropo
lii Warty która dziś stała się naj-większym
domem ubogich Europy
Prawie codziennie muszi ciężarów-ki
miejskie wywozić wylodzonych
ludzi z zaniedbanego -- masowego
azylu reprezentacyjnej dzielnicy
Mordy i zabójstwa w "Srklce" sa
na porządku dziennym Nawet ko
munistyćzna prasa codziennidoma
ga się szybkiej "likwidacji" lej
dzielnicy przestępstw
W pewnej mierze jako pnęciwi
wagę do nowoczesnej chaotyczne!
gospodarki przekształciły czynniki
rządowe obszar dawnego Nowsgo
Miasta Wilhelma w atrakcyjne 'cen-trum
miasta Wszystkie uszkodzoie
hnrłnwlp mipr?7v nimi 7nmo'r
uniwersytet konserwatorium — zi
slaly_ odrestaurowane względnid
lotnisko
ne i dziś jest najważniejszym w Pol
sce Ławicą nazywają ten reprezen
latywny sektor miejski ludzie w ra-tuszu
Lewy brzeg Warty jest w ogó
le ulubioną częścią nowych wład-ców
Tu zainwestowane olbrzy-mie
sumy złotych
Hotel państwowy panuje nad rui-nami
spalonych domów bezpośred-nio
aż do brzegów rzeki Dom Kul-tury
— według warszawskiego wzo
ru powinien mieć 12 pięter —
duje się w budowie
Ulica dworcowa została kil-koma
miesiącami "odstalinizowana'"
i przezwana "Aleja Czerwonej Ar-mii"
Także i w Polsce czas nie za-trzymał
się Ciężkie walki uliczne
w śródmieściu pozostawiły do dziś
swe Przez cztery tygodnie
było to miasto w ogniu artyłeryi'
skim a komunikat niemieckich sil
zbrojnych (Wehrmacht) nazywał je
"twierdzą"
Od '24 stycznia do 24 lutego by'
Poznań — miejsce urodzenia os
tatniego prezydenta Rzeszy
von Hindenburga — oblężony
Obecnie są tu robotnicy przymuso
wi którzy usuwają nieme ruiny
wnęki piwniczne przerabiają na
mieszkania zakładają instalacje
elektryczne i gazowe
Na historycznym Ostrowiu późno
gotycki tum został w pewnej mierze
odrestaurowany Także przy koście-le
Mariackim roboty postępuj") ia-przó- d Ratusz dalej Je?l jezczc na-kryty
prowizorycznym dachem Ry-nek
po wysadzeniu szkieletów sni-lonyc- h domów stał się obszarem dla
mieszkańców Prawie co nie- -
Skarb Narodowy po kryzysie
W działalności Skarbu Narodowe'
go na terenie Kanady zaznaczył się
poci Koniec uniegiego ro:u pewien
przełom może jeszcze niezbyt impo
nujący ale zdecjdowany zwrot na
lepsze który wydaje się zapowiadać
nowy okres rozwoju w istnieniu
Skarbu Narodowego w tym kraju
O ile się nie mylimy fakt ten nie
zapadł jeszcze dość głęboko w świa-domość
działaczy i płatników Skar-bu
nie mówiąc już o tym że uszedł
zupełnie uwagi szerszych mas Polo
nil kanadyjskiej wśród której wciąż
ieszcze pokutuje opinia o bezna
dziejności stanu w jakim Skarć
ma się rzekomo permanentnie od
zeszłego lata znajdować Dlatego
może nie od rzeczy będzie podać do
wiadomości publicznej odnośne fak-ty
i cyfry które mówią językiem
wymowniejszym niż najbardziej po-mysłowa
propaganda
Leży przed nami sprawozdanie z
działalności Komisji Skarbu Naro-dowego
na Kanadę za miniony rok
Wprawdzie od daty końcowej okre-su
sprawozdawczego — 31 grudzień
1954 — dzieli nas już przeszło dwa
i pół miesiąca tym niemniej jed
nak przedłożony materiał w pełni
usprawiedliwia twierdzenie że naj-gorsze
mamy juz poza sobą Obok
zwjkłego zestawienia rachunkowe-go
sprawozdanie kanadyjskiej Ko-misji
przynosi jeszcze nader wnikli-wa
i obiektywną analizę zarówno
wpływów jak i wydatków pozwala-ia- c
każdemu czytelnikowi na wyro
bienie sobie samodzielnego poglądu
na obecną sytuację Skarbu Narodo
wego w Kanadzie Brak miejsca nie
pozwala nam na przytoczenie in ex- -
tenso catosci nadesłanego sprawoz
dania dlatego będziemy musieli o
graniczyć się do podania rzeczy naj'- -
lsioiniejszycn paraiiaujiju u miej-scami
cytując dosłownie tekst spra-wozdania
Własne komentarze i u-wa- gi natury ogólniejszej na temat
zadań i celów Skarbu Narodowego
rezerwujemy do następnego arty
kułu
Rok 1954 rozpoczął się stwierdza
Komisja kanadyjska pod znakiem
uzasadnionego optymizmu Pierw-sze
trzy miesiące przyniosły ponad
$1850 a marzec 1954 — miesiąc ii
nalizacji Aktu Zjednoczenia — stal
się w tym roku miesiącem rekordo
wym Załamanie mające znamiona
katastrofy przyszło w czerwcu i lip-cu
szczytowych miesiącach kryzysu
w polskim życiu politycznym na
emigracji W porównaniu do mar-ca
spadek wpływów doszedł do 88 %
a Skarb Narodowy na terenie Kana
dy stanął wobec widma całkowitego
załamania się Czytelnicy "Związ-kowca"
byli szczegółowo informo
wani o rozwoju sytuacji w Londy-nie
o rozłamie w Skarbie w związ-ku
z jednostronną decyzją prez A
Zaleskiego przedłużenia sobie ka-dencji
i o akcji rozwiniętej przez
Komisję kanadyjską celem zapobie-żenia
fatalnym skutkom kryzysu
politycznego Czytelnicy nasi wie
dzą że Komisja Skarbu Narodowe-go
na Kanadę — trzymając się w za-sadziezda- la
od rozgrywek politycz
nych — zmuszona choćby ze wzglę-dów
techniczno-organizacyjnyc- h do
zajęcia stanowisKa w powsiaiym
sporze wypowiedziała się po stro-nie
Zjednoczenia czemu dała wyraz
podporządkowując się biownej iso
misji Skarbu Narodowego w Londy
uznała zwierz
chnictwo Egzekutywy Tymczasowej
Rady Jedności Narodowej Jednak
że dla utrzymania zaufania ogółu
płatników i zagwarantowania że do
czasu zakończenia obecnego Kryzy-su
państwowego fundusze zebrane
na Narodowy w Kanadzie"nie
będą obrócone na cele które mo-srłvb- v
nie odnowiadać intencjom
choćby części ofiarodawców Komi
sja kanadyjska — w porozumieniu
z Komisją Główną w Londynie —
uchwaliła przeznaczyć zebrane w
Kanadzie pieniądze tylko na piec
najpilniejszych i najbardziej bez-spornych
wydatków Należą tu jak
wiauomo Kuiiserwauja okuiuum
Wawelskich utrzymanie placówki
RP w Irlandii'"pomoc Uniwer
sytetu Polskiego na Obczyźnie roz
głośnia Polskiego Radia w Mądry
cie oraz świadczenia na rzecz miej
scowych potrzeb społecznych i kul
turalnych
Dzięki niezmordowanej i ofiarne
pracy Komisji kanadyjskiej i lojal
ności ogniw lokalnych zdołano u
trzymać prawie nienaruszoną sieć
organizacyjną' Skarbu Narodowego
w Kanadzie Do pożałowania godne
go rozłamu na tle politycznym do-szło
tylko w Komitecie Skarbu' Na-rodowego
w Toronto jednakże i tu
sytuację udało się opanować dzięki
energicznej akcji Komisji Powoła-ny
do życia w końcu października
dzielę nadaje się wiadomości Ou zRnóiwesnioienże ao ostaztnoisetgałoo oKea7mvsizeenzioa maja do 1 czenVca były tu wygb --T
będą
'znaj- -
przed
ślady
Pawła
15000
Skarb
iszane publiczne mowy których te
natem była walka z bombą wodoro
va
1?oznań posiadał przed wojną oko
lo '250000 mieszkańców dziś w je
go murach żyje znów około 200000
sRłoozbcuhdowa (zwakałżandyych gsaałmęzoichpordzeomwye
komlinat radiowy) spowoduje przy- pływowych mieszkańców Do dzK
nie przedsięwzięto żadnych plano-wych
uroków celem usunięcia nę
dzy miebikaniowej Ludzie radzą so
bie sami po staremu zamieszkują
piwnieelzburzonych domów
Poznańcst obok Warszawy dru-gim
wielkim miastem w którym
kursują aubbusy Pochodzą one z sowiec zakłkldów SIMPark tram-wajowy
skłala się w większości 7 wozów zabranych tytułem zdobyczy
wojennej z róinych miast niemiec-kich
Jako kuriteum może posłużyć
że pomiędzy ninu znajdują się wozy berlińskich trattwajów miejskich
(S-Bah- n)
Komunikacja roczna na Warcie
odbywa się w skromnych rozmia-rach
ponieważ mielizny i przeszko
d3'_ nie pozwalają ia rozwój Co
dziennie dwa pociagKkursuja mię-dzy
Poznaniem a Warszawą Pocią-gi
osobowe odchodzą "do (Soliclio-wa- ) Rzepienia (Wsćłńdnia Bran-denburgia)-
Szczecina (Pomorzc)
i Torunia (Prusy schodnie)
wszysikie te miasta naleia dziś de
obszaru zarządzanego priez Pola
ków Podwójna autostrada Pozna
sntiaaniedo wLyokdozńicz(oLniatzmwannnasjtbid'At)ższvzcoh
trzech latach
ub r nowy Komifpi mAi r
czycić pozytywnymi w?1? te
komiesięcznej pracv na ń~i
braniu o
wiaaomosc na innym mio A Jezeli chodzi o wpWV-golnyc- h placówek Skarbu S?
iwteogodalteokonaprpzieedrwszjm ni
monton Alta z $1087 4q t£a
idą Montreal i Toronto ź 8Sj J
względnie §61350 na dakzjfc
scąch uplasowały sie 3
tyjska Windsor Ottawa
rines itd Dość r™w'3c£i
uwiędnięcie bv sio ♦£ !!!
trzech ogniw terenowych a tl?f3
mitetu Winnipeg DelegŁ gary i Delegatury Port!£P'
i Fort William co jedŁJtP
wynika z daty ostatnich S?' konto Komisji kanadyjskiej Ł3 daje się wynikać tylkeIz m( natury politycznej Winnipfh
wiem uskutecznił SfS1
marcu 1954 dwie inne nffifr
siemniu i Dazdzipi-mi- r in= 't
KmaienawdzpiłeywywySnkiaorsbłyu Nwarodloowye- i-i
płaty - $534814 rachunek v
dnia 3i1"grudnia 1954 — S249a Je?L ananza wpfe
1 vvnatlrnw rlnl-nni- n rnw „ nmnim-iniir- n „„w„ulla yriglri
r-n_-
_V
rwoidęcowoecgeonęwdKziaanłaaldnzoiśeci iluSksatrbraujt
wleópwiej zapoonsitżastzneip zelsittanw- -ienmies t"+ł '
$274651 1952 r — $4701 06 i?
Z7nrj„inłp™v vtv"„n"?norlV"i itftin 4mi n—M bi_tum _ i"ciiu poiB civiicuiucj sprawny utpp
nęlis'i'ny się do stanu z roku m
ir puiuwimiuu uu IOKU iao3 Vj- - wy spadły o 43% SDadek h„ l
rac ogólnie obejmuje ways}
iJiciuuniw luimiEi irzy na'aa-niejsz- e: frnnl TvlEVdrmofrnvtonrłlnnATorot:nto! fr i
się zwiększonymi w pływami w ot sie sprawozdawczym w porów:
z r 1953 mianowicie Brytyjska!
lumoia — o zovo więcej Pmep „v( tage — 11% Ottawa — 3%jr
uiiu niuiiej wpiywy spaatypo-- ł
poziomu z r 1953 jak to widu następującej (skróconej) fate London — o 107o Montreal _ 20% Toronto — 43% Edmoi'
s—cacihiuowidnnaiejuąwuHuai muilstioainmc-n u Winnineff — 86% nrw i7™ł
V
nad pamiętać należy że Wim$ '
stal się ośrodkiem "biernjm"-"~- Ą
Rozpatrzymy teraz bardziej a eółowo wydatki i wihtvM '%
chodzi o wydatki to sorarafc ? dzieli je na administracyjne 'w
ctJU4J4'i propagandowe (dniiii
głoszeni-a — iApnaianow zn koihujŁ '&r
ki administracyjne obejmują a)L
rowe (mater pism powielanie)- - T
"S93fl7S h nnrłnrii łplpf W- - 'A „--
„'' is:"srivir? &
- i nn u i i' i iv uiujiui nenrumn
$15793 d) opłaty bankowe- - Ą
$1325 e) rewizja ksiegowoSd- - Ł
$25 i :!
Człowiek złei woli— nie t:
puszczam by taki się znajfe
wśród czytelników "Żwiażkon
— zaatakowałby pewnie w tymę
wozdamu pozycję c) i e) wjjmri
jąc z radością: "A co me w
łem? Panowie członkowie Ko:
kanadyjskiej i Komisji Kewinp
pobierają wynagrodzenie z fd
nie ta zaś nad sobą szów Skarbu Narodowego!"- -!
dld
śliwiec trafiłby iak kula wż
Nie tylko członkowiewładzire:
chnich Skarbu Narodowego 1 1
nadzie ale również wszyscy di
cze terenowi pełnią swe funktjf- -
ucł zaunycn wyjijuvuw — roi'--
fcV
58
V
przepisywanie i pomoc w protó t[p
niu księgowości albowiem zen-- ii
du zarejestrowanie Skait "fi
władz kanadyjskich jako'"D& fK
Polska Ltd" i związane z tym t #£
manie "charter'u" federalnep' W
wstała konieczność zaangata Ą
płatnej siły pomocniczej do py jjk
dzenia księgowości zgodnie V £
mogami formalnymi Zaś sumii ~
jest zapłatą kontrole ksut -- &
sowych przeprowadzoną — stor j
nie do obowiązujący en pne y
przez przysięgłemu mw
ILiiaiLClCU ULLUUiUMin r
b
Mercier CA który stwierdził?
widłowość zapisów Jeżeli juzer fgr
trolę gospodarki Skarbu f--J
wego w Kanadzie chodzi towff Fj
Komisja Rewizyjna przeproś --jl
w r ub nie jeden raz a trzfff jr Posłuchajmy teraz analizy if --fe
ków Cytuję niemal doscc
Łączne wydatki Komisji orazj J£
kich placówek wyniosły Sw- - $£
czyli o 8% mniej niż wr-l- S ą#
dnak w stosunku do wpływów' fjĄ
nosi to dużo: 141% wobec t
86% w r 1953 92ft 'r4f--i
112% w r 1951 Tłumaczya fJ
tym że koszta admimstó
choć zredukowane do nuff- l- Ą
mają jednak pewne cechy s j&
i nie spadają niestety proporca f
nie rin wnłvwńw —-- jak 1 ni?"? WfiA
nrnnnrpinnnlntp rin nich i')
hi „„ miłiiT łvii--n nieznacę l„X?7
stosunku do okresu poprzagUas
wydatki korespondencję
itp spadły o 17% P°OTJkg£
tu' przejazdy znikła a£3Fjgs
wzrosły natomiast znacznie $'$$$
ki osobowe — z wyzei gmj
nych powodów Wydatki PKkif
"dowe mimo zwiększonego 1M1
dziale wysiłku organizacjami
dły o 56% wtftOŚ
A wypłaty? Do lipca WWfm
nywane na rzecz Głównej eX£
Skarbu Narodowego w iJpg£
i wyniosły S351237 Po m
t'„-- i cL-n-„ M-rndoW'e2l- "i-A& uiiiioj nwU --- - „wtI-S- S nadzie z sierpnia JwLSa:
nady były wysyłane 3}fta
na określone ceie "ii""' Ji&rf
AhOlTl B niosły Sl83577 i 'Ai!"
pujące pozycje: u KocnSsSff'ji?? skarbów wawelstach 'tIgf
audycję -- polska raaiau-- pp
w"!_lia-KO""ŁrrMfefli®-
li3 — 4U86H 1-Ol-bhi
"?"7V
nadzie z budżetu za
1iTiJfUniiuAaan nun"fl vVIw(vM"II:
%śff
_—
na
r:idim
stopniowo dokonywanej Mfp
_: tf'2lS&Ł Czytelnicy ciicieiiov%-jcsu- a
wiedzieć „iak sie PlMSjft
_k Trficn_-!s- T r—iiijn~n-ś-ń nr- n-7r7e--!r"oinjUJ " x?7' j-o-n
= a ei-n- ht firnn ca" fi
dzie Odpowiedź daje§ wykaz
nveh"
--rłrtTrłinipnciii
jL-pui- ii"- wpływów 7-ti%-
Łsm
znaczków — $3024
(dokończenie
14
?T
U
s
-- i
IB
a
U
na
— y?- -
—
%
JO
za
r
ją
iy
na "ł
ny
za
laa
KK3
J ' "Mfi
stron"
I
JUJ _-f- ~f
r&a&
14
na mm