Zwilazkowiec Alliancer, February 18, 1969

              Płi "A ffilfflHHPatMU iKwiMiiii iili -- ftŁ
fgpSflff
Je
do
na
na
Pr
0
I kt
łac
gai
ty
LE
dw
ro'
vs rai
i
je 'li
su
ro
pi
3 i
cy
w
dc
n:
52
d
s
D$u
s
O'
'4
u
i w ik
i
"Związkowiec" (The Alliancer)
PrlntDtl and Published for eer Tucsday
and Kriday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
M Wolnlk Chalrman of The noara s iarinnwsKi
Officlal Organ of Tfc Pollsh AUlance Frlendl Socloty of Canada
Edltor-ln-Chle- f — B Heydenkorn —
Business Manager - R Frlkkc —
SuliwrlpUon- - In Canada S7 00 per
General Manjger — S F Konopka
Manager — M poczłnlak
Authorlzed as second class mali b the Post Office Department Ottawa
and for pajuni-- i "f postage in cash
1475 Queen Sr West Toroo 3 Ontario Tel: 531-249- 1 531-249- 2
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $7 O Zagranicą — Roczna $8 00
Półroczna S4C0 Półroczna $4ou
Kwartalna W5U i Pojedynczy numer 15e
CO OSIĄGNIĘTO W OTTAWIE?
y~v dpowiedź na pytanie w tytule nie jest prosta jakkol-- J
wiek zapewne niejedo: powie iż nic podczas gdy inni iż
sporo Skrajnie negatywna jcena byłaby całkowicie uzasad-niona
jeśli oczekiwano konketnych wyników a więc np zgo-dy
na przyjęcie projektu radu federalnego o równoupraw-nieniu
językowym i na projeKtowane zmiany konstytucji Nie
mniej uzasadaniona byłaby całkowicie negatywna ocena
gdybyśmy zakładali iż konferencja ottawska przyjmie żąda-nia
prowincji odnośnie podatków
Wydaje się iż nie można wprawdzie konferencji ottaw-skie- i
uznać za pełny sukces ale nie zakończyła się tez fias
kiem mimo iż zarysowały się w niektórych sprawach bardzo
zasadnicze i poważne rozbieżności Nikt wprawdzie nie sta-niał
spornych problemów na ostrzu noża ale zabrakło pro-jektów
szerokich kompromisów
W toku obrad zmieniali się "bohaterowie" prowincjo-nalni
W pierwszym dniu był nim Walter Weir premier Ma-nito- by
który strzelał z ciężkich dział później zluzował go
John Robarts celujący koncentrycznym ogniem w jeden
punkt Przestał on prosić ale domagał się udziału we wpły-wach
skarbowych Finezyjne i giętkie były uderzenia Jean-Jaeąue- s
Bertranda premiera Quebecu którego pozycja była
bardzo delikatna i bardzo trudna
Premier Trudeau był wprawdzie przez cały czas w obro-nie
ale mylny byłby wniosek iż nie pozwalało mu to na wcale
mocne i dotkliwe uderzenia Parując ataki jednocześnie nie
szczędził zarówno ciosów jak i pouczeń Nie unosił się nic
bagatelizował argumentów przeciwników ale z uporem i mo-cą
powracał do swojej tezy Stwierdzał że absolutnie żadne
argumenty nie podważyły jego przekonania o celowości i ko-nieczności
pełnej dwujęzyczności zapewnieniu językowi fran-cuskiemu
równości w całym kraju
prowincji preryjnych pod koniec konferencji
zaDewniali że nie mają zastrzeżeń wobec nauki języka
francuskiego zapewnienia językowi francuskiemu należnego
mieisca w kraiu ale me sadza by należało z tego powodu
zmieniać konstytucję Więcei- - Uważają iż rząd federalny nie
jest mocen wprowadza zasady dwujęzyczności i pragną w tej
sprawie zasięgnąć opinii Sądu Najwyższego
Uzgodniono że prowincjonalni Prokuratorzy Generalni
wspólnie z federalnym Ministrem Sprawiedliwości przeana-lizują
rządowy projekt o równości językowej i w ranę roz-bieżności
odwołają sie do Sadu Najwyższego Prem Trudeau
zastrzegł się iie chodzi jedynie o opinię w sorawie upraw-nień
konstytucyjnych rządufedferalnego a nie brzmienia pro-jektu
ustawy '
Prem Robarts dowodził że rząd federalny dopuścił sie
wobec ludności Ontario największego oszustwa po przez
wprowadzenie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu choro-bowym
"Medicarc" Z tego tytułu bowiem otrzymuje z On-tario
na swoje wydatki $225000000 podczas gdy prowincja
nie przystąpiła do tego planu i nie chce go Domaga się więc
zwrotu wpływów z tej 2 proc podwyżki podatku dochodowe-go
przeznaczonego — według oficjalnych oświadczeń — na
finansowanie Medicare Wyraża gotowość zadowolenia się
zwrotem sumy w wysokości' $175000000
Armand
dyrektor
In S3 00
1957 pierwszy
ona w nowo zbu-dowanych
w Ku-wejcie
w 1960 następ-nie
innych krajach:
w Ekwadorze Iranie
Bahama Senegalu i Zjedn
Arabskiej
AFORYZMY
Miedzy tak i nie kobiety nic
miejsca
Kobiety nadzwyczaj
już mniej zadziwiają
dnia
Mózgi elektronowe kostiumy
oszczędzają nam mnó-stwo
czasu dawniej tra-ciliśmy
domysły
Najstarsze i
i naj-dłuższego
zastanowienia
Jest wysoce znamienne że projekt ustawy o powszech-nym
ubezpieczeniu wprowadzeniu szeregu poprawek
uchwalony w Izbie Gmin również glosami konserwaty-wnych
posłów a obecnie konserwatyści zwalczają ją Skąd
taka radykalna zmiana nastawienia?
federalny wskazywał że 50 proc wpływów podat-kowych
zabierają a więc stanowczo dosta-tecznie
wiele Trudeau zdecydowanie wypowiedział się
przeciwko ciężarom podatkowym dowodził iż gospo-darka
finansowa rządu jest oszczędna a jeśli to
wzrastają to dlatego iż potrzeby państwa są większe
W efekcie ostatniej konferencji konstytucyjnej specjal-ne
komórki - prowincjonalne przystąpią do szcze-gólowego
rozważenia i przebadania kilku aspektów które u-zna- no
za najistotniejsze Dotyczą zarówno zagadnień fi-nansowo
- podatkowych jak i językowych zakresu upraw-nień
rządu federalnego i rządów prowincjonalnych itp
Ale przecież komórka federalno - prowincjonalna
spraw konstytucyjnych działała od lutego ubiegłego roku i
gdyby rozszerzenie zakresu jej działania czy powołanie je-szcze
kilku podobnych komórek było jedynym rezultatem
konferencji to należałoby powiedzieć że reforma konstytu
cji nie posunęła się naprzód
Najbardziej powściągliwe wypowiedzi świadczą iż
przygotowanie projektów konkretnych zmian na-stępnie
znajda się na porządku obrad konferencji na szczeb
lu ministerialnym
Przecież rewizji konstytucji nie przeprowadza sie chyb
stąd nie należy oczekiwać by następna konferen-cja
odbyła się w ciągu najbliższych miesięcy ale też błędem
będzie zakładać iż roforme konstytucji można odroczyć na
lata
Nagroda za odsalanie wody
W bieżącym roku Komitet]
UNESCO ustanowił i przyznał
po raz pierwszy nagrodę za
wyjątkowy wkład nauki do
postępu technicznego (3000
dolarów) Jury w składzie:
Louis członek Aka-demii
Francuskiej Atman
Ram dyrektor Indyjskiej Ra-dy
Badań Naukowych "Wa-lter
SHill Prawirchardjo prze-wodniczący
Indonezyjskiej
Rady Naukowej oraz V A
Engelhardt Instytu-tu
Biologii Molekularnej Aka-demii
Nauk Zw Sowieckiego
— przyznało nagrodę prof
Robertowi S Silverowi kie
rownikowi katedry mechani
ki inżynieryjnej na Uniwer
sytecie w Glasgow za opraco-wanie
metody odsalania wo-dy
morskiej przez destylację
wielostopniową
Prof Silvef opatentował
swoją metodę jeszcze w r
Printina
ear other Countrleji
po raz została
zastosowana
zakładach
roku a
w wielu
Chile
Republice
ma na szpilkę
piękno
drugiego
i
bikini
który
na
najkrótsze słowa
"tak" "nie" wymagają
po zo-stał
prowincje
Prem
nowym
mimo wydat-ki
federalno
one
dla
zleco-no
które
cikiem też
Adam Ciołkosz
własna )
Londyn w lutym
Przed pierwjesśzląi chowdozijnąo
posiadłości- - Koiony Brytyj-skiej
istniało tylko jedno po-jęcie:
impaiium Było ono
największym imperium jakie
kiedykolwiek istniało w histo-n- i
Miało swe posiadłości we
wszystkich częściach świata
Wszystkie one zależne były w
ostatniej instancji od Londy-nu
Wprawdzie Kanada już w
roku 1867 uzyskała prawa sa-morządnego
dominium po-dobne
prawa uzyskała później
Nowa Funlandia Australia
Nowa Zelandia i Unia Połu-dniowo-Afiykans-ka
jednakże
pai lamentowi w Londynie
przysługiwało prawo rewido-wania
ustaw przyjętych przez
parlamenty poszczególnych
dominiów
Całkowicie zamorządna i
niepodległa była tylko lud-ność
Wysp Brytyjskich przy
czym jednak i to zaznaczyć
trzeba ze Irlandia została po
łączona z Wielka Brytania w
roku 1801 — co prawda za
zgodą parlamentu irlandzkie-go
lecz w rzeczywistości zo-stała
podbita przez wojska
angielskie jeszcze w XII stu-leciu
Od tego tez czasu Irlan-dia
nie była krajem niepod
ległym
Po pierwszej wojnie świa-towej
Australia Nowa Zelan-dia
Kanada Nowa Funlandia
i Unia Południowo-Afrykań-sk- a
uzyskały stanowisko pod
każdym względem równorzęd-ne
z Wielką Brytanią zawsze
jednak pod suwerennością dy-nastii
hanowerskiej (obecnie
zwanej windsorską) Podobne
stanowisko uzyskała później
także Irlandia Południowa
zwana Wolnym Państwem Ir-landzkim
W roku 1926 kon-ferencja
imperialna w Londy-nie
określiła Wielką Brytanie
i wyżej wymienione dominia
jako "autonomiczne społecz-ności"
(commwńties) w ra
mach Imperium Brytyjskiego
"równe jeśli chodzi o ich byt
prawny nie podporządkowa-ne
jedna drugiej pod żadnym
względem w dziedzinie spraw
wewnętrznych lub zewnętrz-nych
aczkolwiek złączone
wspólną uległością wobec Ko
rony i dobrowolnie zrzeiĘzpneł
w charakterze członków bry-tyjskiej
Wspólnoty Naro-dów"
Deklaracja ta 'której
TAR I O
PR0Y1NCE Of OPP0RTUN1IY
z Ministerstwa Spraw
Miejskich
SYSTEM ULG
PODATKOWYCH
Większość lokatorów i gos-podarzy
którzy po 1 stycznia
dzwonili do Ministerstwa
Spraw Miejskich po informa-cje
na temat ontaryjskich ulg
podatkowych zadawało jedno
z poniższych pytań:
— Czy przysługuje im
zwrot Dodatku
— Czy suma zwrotu była
odpowiednia
— Czy i jak otrzymuje się
zwrot w specjalnych nieraz
bardzo skomplikowanych o-koliczno-ściach
Specjalne biuro Minister-stwa
Spraw Miejskich otrzy--
imało olbrzymia ilość telefo
nów po 2 stycznia ilość ta
się zmniejszyła ustatmm
dniem wypłaty zniżki podat
kowej był 31 grudnia
Większość telefonów była
od lokatorów było jednak
sporo zapytań również ze
strony gospodarzy Bardzo
rriało telefonów było od właś-cicieli
domów
Analiza setek zapytań o-trzyma- nych
w pierwszych pa-ru
dniach potwierdziła po-czątkowe
przewidywania że
ponad 99 procent tych któ-rym
zniżka przysługuje o-trzy- ma
ją bez problemów
Wielu lokatorom zwracają
cym się do Ministerstwa zniż
ka po prostu nie przysługiwa-- a
Rząd jest zdania że metoda
ta pomimo wielu komplika-cji
jest najlepszą ze znanych
metod mających na celu
zmniejszenie ciężaru podatku
od nieruchomości dla tych
których na podatki najmniej
stać
IheEon JohnRobarts
Prime Minister of Ontario
"ZWIĄZKOWIECLUTY
TAK PRZEMIJA WIELKIE
(Korespondencja "Związkowca
©
Goveraineut
Inforiitation
autorem był lord Balfour no-- ty zachowały ustrój monar-si
oficjalnie nazwę statutu cniczny z królową Wielkiej
westminsterskiego Równała I Brytanii jako swym suwere-si- ę
ona nie tylko zwolnieniu nem Federacja Malajzji na-określony- ch
terytoriów za- - dała sobie ustioj monarchiez-morskic- h
z pozycji kolonii czy i ny ma jednak swego -- własne-terytoriów
zależnych lecz po-- go tubylczego monarchę zaś
nadto przyznawała im prawo Królowę brytyjską uznaje tyl-do
wystąpienia z impeiium ko za Głowę Wspólnoty Po-brytyjskie-go
Prawo to mie- - dobny ustrój przyjęły nowe
ściło się w wyrazach "dobro- - niepodległe monarchie mu-wolni- e
"zrzeszone" Wtedy tez'izynskie Lesotho i Swaziland
parlament w Londynie utra-ji- e więcej więc jak połowa
tił prawo rewidowania ustaw ' państw należących do Współ-przyjętyc- h
przez parlamenty i noty uznaje królową Wielkiej
poszczególnych dominiów
Całkowita swoboda sześciu
dominiów w dziedzinie polity-ki
zagranicznej nie była cylko
frazesem lecz rzeczywistoś-cią
co się okazało w roku
1939 gdy Wielka Brytania
wypowiedziała wojnę Niem-com
Piec dominiów postąpiło
tak samo lecz szóste tj Ir-landia
Południowa pozostało
przez cały czas wojny neutral-ne
Najważniejsza zmiana za-szła
przed dwudziestu laty
gdy Brytyjska Wspólnota Na-rodów
przestała być organiza-cją
państw i narodów rasy
białej i stała się organizacja
państw i narodów o różnej
barwie skóry Stało się to
gdy trzy kolonie o ludności
kolorowej ( Unia Indyjska
Pakistan i Cejlon) uzyskały
niepodległość i dobrowolnie
postanowiły pozostać członka-mi
Brytyjskiej Wspólnoty Na-rodów
która zresztą przesta-ła
wówczas nazywać się
Wspólnotą Brytyjską Od te-go
czasu liczba dawnych ko-lonii
o ludności kolorowej
które uzyskały niepodległość
jednak postanowiły pozostać
w ramach Wspplnoty Naro-dów
— ogromnie wzrosła
Stanowią one trzy czwarte o-gól- nej
liczby członków Wspól-noty
państwa o ludności bia-łej
stanowią jedną czwartą
Nastąpiły jednak i inne
zmiany Nowa Funlandia oka-zała
się pod względem gospo-darczym
niezdolna do samo-dzielnej
egzystencji i została
wcielona do federacji kana-dyjskiej
jako jedna z jej pro-wincji
Irlandia Południowa
przeobraziła się w republikę
i znalazła się poza ramami
Wspólnoty Dzisiaj wiadomo
że gdyby AVielk Brytania-flał- a
w rozsirzygającycn 'cnwuacn
1921 roku swą zgodę na repu-blikańską
formę ustrojową
Irlandii w ramach Wspólnoty
Narodów nie doszłoby później
do przecięcia wszystkich wię-zów
a tym samym podział Ir-landii
nie byłby potrzebny
Wtedy jednak jeszcze nie wy-obrażano
sobie w Londynie
takiej możliwości dzisiaj bar
dzo typowej więc Irlandia o-des- zła
W roku 1949 Wielka
Brytania dała swą formalną
i oficjalną sankcję dla secesji
Irlandii Południowej
Przed dwudziestu laty ode-szła
również Burma tak samo
za pełną zgodą rządu w Lon-dynie
tak samo w formach
uporządkowanych i spokoj-nych
Później odeszła Somalia
brytyjska i połączyła się z da-wną
Somalią włoską w nowe
niepodległe państwo Podob-nie
odszedł południowy Ka-merun
i połączył się z Kame-runem
północnym dawniej
francuskim w nowe niepodle-głe
państwo W roku 1961
Unia Południowo-Afrykańsk-a
wystąpiła ze Wspólnoty Naro-dów'
a właściwie została z niej
wykluczona z powodu swego
rasistowskiego prawodawstwa
(apartheid)
TRZY TENDENCJE
P er saldo można więc stwierdzić tizy niewatp- -
iwe tendencje Po pierwsze
obszar posiadłości brytyjskich
uległ w ogolę skurczeniu Po
drugie dawne imperium pra-wie
zupełnie zniknęło kraje
należące do Wspólnoty liczą
dziś ponad 850 milionów lud-ności
posiadłości imperialne
zaledwie 9 milionów Po trze-cie
liczba niepodległych
państw wchodzących w skład
Wspólnoty rośnie w roku
1926 było ich siedem obecnie
jest ich 28 Panuje powszech-na
w Wspólnocie opinia że
razem z tą liczbą osiągnięty
został pułap możliwości
Wspólnoty i ze dalsze mnoże-nie
liczby państw niepodleg-łych
w ramach Wspólnoty nie
jest pożądane Być może licz-ba
ta wzrośnie jednak do 29
jeśli uda się pomyślnie roz-wiązać
sprawę Rodezji połuB-niow- ej
Pojawiły się także nowe for-my
przynależności do impe-rium
i do Wspólnoty Narodów
oraz nowe tendencje Unia In-dyjska
perwsza nadała sobie
ustrój republikański w siad
za nią poszły Pakistan Singa'--"
pur i uypr w Azji Ghana Ni-geria
Tanzania Uganda Ke-nia
" Zambia Malawi i Bot-swana
w Afryce Państwa te
pozostały jednak we Wspól-nocie
uznając królowę Wiel-kiej
Brytanii "za symbol sto-warzyszenia
niepodległych
narodów i tym samym --nn Gło-wę
Wspólnoty" chociaż nie
uznają jej już za swego suwe-ren- a Inne państwa Wspąlno--
(Februory) wrorek 18 —
Brytanii za swą królowa dru
ga połowa uznaje ją tylko za
Głowę Wspólnoty
Wszystko to razem wzięte
jest dowodem ogromnej ela-styczności
foim ustrojowych
wewnątrz Wspólnoty iJowsta -
ła tez nowa forma ' państw
stowarzyszonych" które ko-- i
stają z pełnej niepodległo-s- u
z wyjątkiem tylko obrony
i spraw zagranicznych są bo-wiem
za małe i za słabe go-spodarczo
by sobie móc po-zwolić
na własne siły zbrojne
i na własną dyplomację
Państw takich jest pięć Jako
przykład mogą posłużyć trzy
wyspy Małych Antylli Saint
Kitts Ne vis i Anguilla razem
wzięte liczą one 58 tysięcy
ludności Na wyspach tych do-szło
zresztą do zjawiska tragi-komicznego
a mianowicie
najmniejsza z tych wysp An-guilla
5800 ludności nie
chce nawet takiej ograniczo-nej
niepodległości "stowarzy-szonej"
bo nie chce należeć
do wspólnego związku z dwie-ma
pozostałymi wyspami
Zgłosua się kolejno o przy-jęcie
do związku państwowe-go
Wielkiej Brytanii Stanów
Zjednoczonych Ameryki Ka
nady — wszędzie jednak spot-kała
się z odmową Dla małej
wysepki Nauru na Południo
wym Pacyfiku (6000 ludno
ści) która uzyskała 31 stycz-nia
ub r niepodległość ob-myślono
formę "specjalnego
członkostwa" Wspólnoty co
oznacza że kraj ten będzie u-prawni- ony
do udziału we
wszystkich postaciach działal-ności
Wspólnoty z wyjątkiem
udziału w konferencjach sze-fów
rządów
Charakterystyczny jest
zresztą opór stawiany przez
niektóre-mniejsz- e twory paiH stwoAjprzćd "przyznariieftT
im pełnej niepodległości
I tak bronił się przed niepod-ległością
"rękami i nogami"
mały kraik w podzwrotniko-wej
Afryce — Sierra Leone
2183000 ludności Niepodle-głość
oznacza bowiem własny
i kosztowny aparat państwo-wy
tym samym nowe i znacz
ne podatki Nie zawsze żresz- - j
tą wybór jest pomiędzy nie-podległością
a kontynuacją
kolonialnego panowania bry-tyjskiego
Czasami wybór jest
tylko pomiędzy panowaniem
kolonialnym lub napółkolo-nialny- m dwóch wielkich
państw I tak ludność Falk-landów
broni się przed grożą-cym
jej przejściem pod pano-wanie
argentyńskie woli sto-kroć
bardziej pozostawać na-dal
pod panowaniem brytyj-skim
Ludność Gibraltaru
korzystająca z ograniczonego
lecz rzeczywistego samorządu
nie chce powrotu pod pano-wanie
hiszpańskie i woli po-zostawać
pod panowaniem
brytyjskim które jej zapew-nia
znaczne korzyści natury
gospodarczej Charaktery-styczny
także był opór jaki
stawiała Malta w Europie
Malajzja i Singapur w Azji
przeciw wycofaniu się stam-tąd
brytyjskich sił zbrojnych
Opór ten motywowany był
częściowo względami na bez-pieczeństwo
i obronę częścio-wo
zaś względami gospodar-czymi
TRZY GRUPY
dzisiaj podzielić
Wspólnotę Narodów na
trzy grupy Najmniejsza jest
grupa państw o ludności bia-łej:
Wielka Brytania Kanada
Australia Nowa Zelandia
Cypr i Malta razem niemal
100 milionów ludności Nieco
większa jest grupa państw o
ludności czarnej: Nigeria
Tanzania Ghana Uganda
Malawi Zambia Sierra Leo-ne
Gambia Botswana Leso-tho
i Swaziland zaś na pół-kuli
zachodniej jamajka Tri-nida- d Barbados i Gujana ra-zem
100 milionów Najwięk-sza
jest grupa państw o lud-ności
ciemnoskórej: Indie
Pakistan Cejlon Mauritius
Malajzja i Singapur razem
650 milionów Podział powyż-szy
'jest jednak podziałem
czystochematycznym w rze-czywistości
politycznej po-dział
taki nie istnieje Każde
z państw należących do
Wspólnoty prowadzi swą wła-sna
politykę zagraniczną i o-rien- tuje sie w polityce mię-dzynarodowej
wedle swych
własnych interesów Stad też
państwa Wspólnoty należą do
organizacji regionalnych co
iedn?k nie koiiduie z przyna-leżnością
do Wspólnoty a na-wet
nie wymaga jej aprobaty
1969
MPERSUM
Szefowie rządów państw
Wspólnoty zbierają się w nie-legularny- eh odstępach czasu
na konferencje na których
dokonują przeglądu sytuacji
i przeprowadzają wymianę
zdań lejestrują też zbieżno-ści
albo różnice w poglądach
i ujawniają je w końcowych
komunikatach Konferencji
takich odbyło się dotychczas
szesnaście wszystkie — w
Londynie Od lipca 1965 ro-ku
Wspólnota posiada swój
sekretaiiat w Londynie se-kretarzem
jest Kanadyjczyk
Arnold C Smith Jest to jak
gdyby mała organizacja Naro-dów
Zjednoczonych z ta tyl
ko rozmea ze nie ma w niej
ani jednego kraju rządzonego
niż?? knmiirictow i należące- -
go do tak zwanego "obozu so
uausŁycznego" nie ma więc
tei nieustającej walki we- -
wnętiznej która paraliżuje
Narody Zjednoczone
Co innego natomiast parali-żuje
Wspólnotę Oto impe-rium
brytyjskie którego
spadkobiercą jest Wspólnota
rozrosło się tak bardzo po ca-łym
świecie ze dzisiaj po u-samodziel-meniu
trudno jest
poszczególnym członom
Wspólnoty znaleźć język
wspólnych interesów wspól-nych
ideałów i wspólnych o-bycza- jów
Z jednej strony nie spełni-ły
się nadzieje ze demokracja
typu westminsterskiego przyj-mie
się i zapuści korzenie we
wszystkich mnyych państ-wach
zaludnionych przez ra-sy
kolorowe Ustroje demo-kracji
wielopartyjnej przyję-ły
się i funkcjonują dobrze
w Indiach i na Cejlonie ale
już nie w Pakistanie Chłonne
na wzory demokratyczne o-kaz- ały się małe kraje murzyń-skie
Ameryki środkowej Na-tomiast
kraje murzyńskie A-fry- ki
są to — dziś z kilku
chlubnymi wyjątkami — pań-stwa
jednopartyjne wstrzą-sane
zamachami stanu i prze-wrotami
Najbardziej" liczono
na Nigerię największe i zda-wałoby
się najlepiej do ustro-ju
demokratycznego przygo-towane
państwo murzyńskie
w Afryce lecz obecnie trzeba
się pożegnać z tymi nadzieja-mi
gdyż Nigerią miotają kon-wulsje
krwawej i zawziętej
wojny moweln-(-l --podłożu
olćTnawiśćii Cplemiennych: Ni
geria się rozpada a jeśli zdo-t- a
się utrzymać jako całość
to za cenę wytępienia całego
plemienia Ibo jedenastu mi-ionó- w ludzi Cena to bardzo
wysoka
Przyjmowano jako pewnik
że państwa należące do Wspól-noty
nie mogą znaleźć się w
konflikcie zbrojnym z innymi
państwami do Wspólnoty na-leżącymi
ale i ta nadzieja
rozwiała się jak mgła jesien-na
gdy doszło do wojny po-między
Unią Indyjską a Paki-stanem
o Kaszmir Wspólnota
Narodów okazała się bezsilna
i bezradna wooec tej wojny
będącej w gruncie rzeczy też
wojną domową gdyż Unię
Indyjską i Pakistan dzieli
tylko różnica religii nic wię-cej
Na domiar kompromita-cji
zadanie pogodzenia stron
wojujących i 'doprowadzenia
do zawieszenia broni przypa-dło
nie Wielkiej Brytanii lecz
Związkowi Sowieckiemu ro-kowania
w tej sprawie odbyły
się w Taszkiencie Wielka
Brytania przyjęła ten fakt do
wiadomości w milczeniu ale
wymowa wydarzeń była prze-raźliwie
jasna
ZAWIEDZIONE
NADZIEJE
Najboleśniejszapołudniowej
jest
Która 11 listcpaaa 1965 roku
ogłosiła jednostronnie swą
niepodległość to znaczy nie-podległość
białej mniejszości
uznając zresztą nadal suwe-renność
królowej Elżbiety II
Sankcje gospodarcze zastoso-wane
przez rząd londyński
a później przez całość orga
nizacji Narodów Zjednoczo
nych nie potrafiły rzucie
zbuntowanego rządu lana
Smitha na kolana i Londyn
szuka z nim jakiegoś kompro-misu
bez wyrzeczenia się po- stulatu równości praw dla
ludności murzyńskiej i dojścia
myrzyńskiej większości do
władzy — jeśli nie od razu to
przynajmniej etapami Na ra-zie
jednak rząd lana Smitha
siedzi mocno w siodle i nie
chce kompromisu zaś rząd
Harolda Wilsona ani nie może
sobie pozwolić na wpjnę "go-rącą"
z białymi rasistami ani
też nie może skapitulować
przed nimi
Z drugiej strony trudno
jest Wielkiej Brytanii udzie-lać
usamodzielnionym i nie-podległym
obecnie krajom
Wspólnoty tej pomocy gospo-darczej
i finansowej na któ-rą
one liczyły i wciąż jeszcze
liczą — a przecież potrzeby
tych krajów rosną i to rosną
bardzo szybka Cały brytyj-ski
fundusz zapomóg i pozy-cze- k dla krajów spóźnionych
Dokończenie na str 5
: MIVJ4
u-- nnrmmnnramnnniimumiraini imniimniiiin
WIEŚCI
tpracowane na poaiuxwie praóij bratowej
tammmuiiiiiii
MALCUŻYftSKI W POLSCE
Znakomity polski pianista
mieszkający stale zagranicą
Witold Małcużyński był osta-tnio
w kraju przed pięcioma
laty Obecnie Małcużyński
przyjechał do Polski z dłużs7ą
wizytą artystyczną która roz-poczyna
się recitalem w Słup
sku Dalszy program pobytu
pianisty obejmuje występy w
Koszalinie Bydgoszczy i
Gdańsku nagrania dla radia i
telewizji oraz recital v War-szawie
potem koncerty i re-citale
w Łodzi Radomiu Kra-kowie
Katawicach i Wrocła-wiu
SMUTNY BILANS
3424 zabitych 29442 cięż-ko
i lżej kontuzjowanych o-r- az
prawie 23 tys rozbitych
pojazdów — oto tragiczny bi
lans ponad 32 tys zeszłorocz
nych katastrof drogowych w
Polsce
W porównaniu z 1967 ro
kiem liczba śmiertelnych wy-padków
zwiększyła się o
427 rannych — o 2152 a
wypadków — o 2312
WYROK ŚMIERCI
W Łodzi zakończył się pro-ces
St Modzelewskiego zna-nego
powszechnie "wampira
z Gałkówka" Sąd uznał go win-nym
wszystkich zarzutów za-wartych
w akcie oskarżenia
a m in zabójstwa siedmiu ko-biet
na tle seksualnym a
także usiłowanie zabójstwa
sześciu innych
Za poszczególne czyny os- -
karżonuy skazany został sie
dem razy na karę śmierci
dwa razy na dożywotnie wię-zienie
Jako karę łączną sąd
orzekł karę śmierci oraz u-tra- tę
praw publicznych i oby-watelskich
praw honorowych
na zawsze
Wyrok Sądu Wojewódzkie-go
nie jest prawomocny O-bro- na
zapowiedziała wniesie-nie
rewizji
STOCZNIE
SZCZECIŃSKIE „
Tegoroczny plan pracy
szczecińskich stoczniowców
przewiduje globalną produk-cję
wartości ponad 36mldzł
Stocznia zbuduje 15 jednos-tek
z tego 10 na eksport Z
pochylni spłynie 18 statków
lóżnych typów z tego 2 dla
stoczni gdyńskiej Wśród bu-dowanych
jednostek znajdu-je
się 5 prototypów W tym
roku również wśród budowa-nych
statków znajdzie się 32-tysięcz-nik
przenaczony dla
PŻM r ntt
WAŻNE
PIENIĄDZ POLSKI
Pienoszy pieniądz polski u-kaz- ał się za panowania Miesz-ka
1 Były to tzw denary po
których stopniowo pojawiły
się dukaty grosze talary itp
używany ao azis "ztoty" wy- bity został w Polsce po raz
pierwszy w XVI wieku
Jezeh chodzi o pieniądz pa- pierowy zwany banknotem
zjawił się on w Polsce w okre-sie
Powstania Kościuszkow
skiego w 1794 roku
MNIEJ PALACZY
Akcja propagandowa pro- wadzona w Stanach Zjedno-czonych
przez American Can-ce- r
Societn odnosi vewien
skutek Z ostatnich danych
statystycznych wynika iż u-]aw- nił
się spadek spożycia
wyrobóto tytoniowych W o-kre- sie
pierwszych 6 miesięcy
196S roku palacze kupili o
40000000 sztuk papierosów
mniej niż w tym samym o-kre- sie
w 1967 roku
Niezależnie od tego ustalo-no
iż w okresie jednego ro- ku 21000000 obywateli za- rzuciło palenie W liczbę tę
wchodzi przeszło 100000 le-karzy
inaczej mówiąc połowa
znajdujących się ?la terenie
kraju
MIKROSKOP
MifcrosTcop skonstruoioali
przed 400 laty bracia Janssen
w swoim loarsztacie produkcji
okularów w Middelburg w
Holandii Przed 300 laty An-toni
tan Leeuwenhoek zbu-dował
jednosoczewkowy mi-kroskop
dający już poważne
powiększenie 275 razy
Produkcję obiektywów mi-kroskopowych
na podstawie naukowej zapoczątkował
przed 100 laty niemiecki pro-fesor
Ernst Abbe który o-trzy- mał od swego rodakaKar-l- a Zeissa zlecenia naukowe
zbadania mikroskopowych
systemów
Następnego kroku milowe
z POLSKI 1
ROZMOWY IIANDLnwr
Do Syrii udała sie ru dpeolretogwacoja - ikmilpkourtocweynctrhal eu
Przedmiotem rozmów - Damaszku będą przede vJ
stkim sprawy związane i'
zwiększeniem dostaw poi
Bu aciu inwestycyjnej
W ten sposób Polska która już jest na tamtejszym
ku jako dostawca dóbr inw-estycyjnych
w tym także kom-pletny-ch
obiektów przeim
słowych miałaby swój okres--" iuny uaziai w najbliższa
planach rozwoju gospodar
czego oyrn przewidującej
mn-i-uj na luiuuuowe Dno mysłu przetwórczego
TROCHĘ ZA MAŁO
Kolejnictwo polskie po?ia da tylko 20 wagonów resta-uracyjnych
z czego połowa
wymaga natychmiastowych i gruntownych remontów
Dla względnego zaspokoję-- 1 j
nia pouroznycn potrzeba co rajmniej 100 wagonów tego typu
OSTATNI REJS
Gdynię opuścił ms "Bato-ry- " udając się w swój osta-tni
z zaplanowanych rejs wy-cieczko-wy
na Wyspy Kan-aryjskie
Transatlantyk zabrał
kilkuset turystów polskich
skandynawskich i angielskich
Trasa prowadzi przez Lo-ndyn
Gibraltar Lizbonę C-asablankę
i Las Palmas
Rejs potrwa trzy tygodnie
Na pokładzie statku znaj- - duie się ekipa polskiej TV
która nakręci film poświęcony
nistorn zasłużonego transat- - lantyka Jednym z fragme-ntów
filmu który zostanie n-akręcony
w czasie tej podróży
będzie spotkanie w Londynie
z dawniejszymi pasażerami
transatlantyka z lat wojny
Będzie to grupa Anglikóu
którzy w 1940 roku jako dzi-eci
byli ewakuowani z Wie-lkiej
Brytanii do Australii
FABRYKA MEBLI
W Strzyżowie nad Wiś-kiefh- '
rozpoczął śię rozrui
mechaniczny i technologiczny
dużej fabryki mebli Będzie 5-- na
wytwarzać w pierwszjmo-kresi- e
szafy i kanapy oraz e-leme-nty
kompletów mebli p-okojowych
a po osiągnięciu
pełnej produkcji dosta-rczać
10 tys kompletów meb-li
rocznie
Uruchomienie nowej fabr-yki
ma duże znaczenie dla tego
regionu Rzeszowszczyzny p-ozbawionego
dotychczas wię-kszych
zakładów przmyslo-wyc- h
i dysponującego nad- -
N#pwyżMką rąk%do praicypl
H+tmi&iikA$0kfmmiiti0
r NIEWAŻNE
go w historii mikroskopii do-Kon- ał
niemiecki laureat N-agrody
Nobla Robert Koch
Odkrył on pod mikroskopem
bakcyla gruźlicy i opublik-ował
io 1881 loku pierwsu =
mikrofotografie
Obok licznych historyci
nych aparatów mikroskopo-wyc- h
istnieją już dziś mikr-oskopy
tzw idtrajot i elektr-onowe
powiększające setki ty-sięcy
razy
DOSKONALĄ METODA
Władze miejskie mają spo
ro kłopotu z oznaczaniem m
jezdniach przejść dla
szych ponieważ pasy mal-owane
farbą ścierają sie prze
ważnie w barazo szyu"
przeciągu czasu Obecnie ok-azało
się iż najlepiej nam
się do tego po prostu taśmy
wykonane ze specjalnego go
tuńku papieru pokrytego p- -
stykiem które przylepia flf
do jezdni Nie wpływa na rat
deszcz ani zmiany tempenaj
ry są w ątkowo wytnymw
' na zdzieranie sie W cz°zt
przeprowadzonych prób Po-konano
się iż po 6 miesiąca
zużycie takich taśm wym
jedynie 6 procent
DOBRY SPOSÓB
--Pewna Angielka zatk- ała w Yeovil przesłało i pocw
fŁŁO JOLUW&f'M IjŁSDeM"—
wierającą 500 much w'
złapała na łóżku lub w W
pobliżu swego chorego we
fca Przesyłka ta miała staw
wić znak protestu przfog
opieszałości władz n"£
ka które pomimo swwg
próśb obywateli fS olbrzymiego wysypiaj-c- i
z którego muchy
do mieszkań w
Okazało sie "K- -
mieszkanki Yeovd odnwr
skutek — śmieci w jaj
przeciaato czasu -- zofrjA
rozkaz "ojców" muisv
dowane a z nimi razem
ZegarTiza much
a a 'HsXil rTggyJ-rgrarnTrap- - łreH"W'3C ni' ::!: 'ii-ijtSr-- - 'yw'"'' vJ-- 'j Hrsw" y'hn' 1-JW-łi'M-
lj'34t!sAy'guj!r?'rwiw wjyfwd1" i" iMtwtnf)H- - m—CMt mwmwt wntTw WWIWCTKS''"
1 H- -" —~- -