Zwilazkowiec Alliancer, December 18, 1963

              mik
pp
Wielebnemu
Duchowieństwu
Toronto
„Polonijnym
"Organizacjom
wszystkim swym
-- przyjaciołom
znajomym przesyłam
okazji Świąt
Bożego
Narodzenia
£$ Nowego Roku
P
!f
w
"
i
zJ
j
i
najserdeczniejsze
Vt życzenia
Jerzy
Dobrzański
Tcl 251-956- 2
Domowy 766-010-2
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
1 NOWEGO ROKU
' życzy t
J Cardinal & Son Funeral Direclors
ZAKŁAD POGRZEBOWY
(mówimy po polsku) " „''' "
366 Ballturtl SI Toronto Tel EM
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
DUŻO SZCZĘŚCIA W NOWYM ROKU'
-- IDEAŁ BARBER SHOP
ZAKŁAD FRYZJERSKI
„ Właściciele: Jan i
Kartki świąteczne oraz na okazje
przybory ilo golenia
i Wr naszej fcyzjerni dostaniecie obsługo 'fachową
i rzetelną
636Quocn Si W ToronloOnl EM
!WIĄZANKENAJLEPSZYCII ŻYCZEŃ W RADOSNYM
jDNH} BOŻEGO NARODZENIA I NOWEGO ROKU
ŚLEJSWEJT KLIELNTEEL'EI '1SCAŁEJ "POLONU i
SwieżeA jarzyny -f- lojvocc łwyrpbyH mięsne
nnclafłłaiii fin Im7n1iłnip
Uueen Sł W
' "TóroMl"' -
'
LE'2-484- 4
Przewielebnemu Duchowieństwu Parafianoni-Kongrc- -
cnwi nf-rfanWanfi- nlii Pri1niifiiivm l lfllntiłnm
t Odbiorcom Przyjaciołom 1 'całej Polonii
'składa najserdeczniejsze życzenia
WESOŁYCH ŚWIĄ'IBOŻEGO -- NARODZENIA
i SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU'- -
1 w - '''' 1 V --
r
JUS--
C V ł ®Ł
SOLID AU
Ł Aufciii Kcmbacz i J Cztuiieckl '-
-
Wytwórnia najlcpsiycliwyiobów mięsnych oraz wędz-onych
"i gotowanych szynek wszelkiego' rodzaju
415Roiicejvallcs Avc — Tcl LE
WIĄZANKĘ NAJLEPSZYCH ŻYCZEN W RADOSNYM
BOŻEGO NARODZENIA 1 NOWEGO ROKU
ŚLE SWEJ KLIENTELI 1 CAŁEJ POLONII
- - LONDON FURNITURE CO
S Wld£c Ś i M Stołlak
875 Qufen SI W — Tel EM
--łssaiLESsSssk _ stnnrfK
iMoo serdecznych życzeń
świątecznych i noworocznych
składa
Walier Hrynyk Real Eslale
Ej Polecamy usługi kupnie sprzedaży domów
'0 apartamentów sklepów TarnT parceli Tobieklów
19
€P
I?
Biuro
♦
7?'r:-r-X'-- X iVcr
pnemysłowyclu
8-86-
55
2{CZf
Anna Klich
różne
3-95-
30
t rlnttiil
1546
Inlntiii
1-5-
026
DNIU
6-20-
10
W
Doiwiadczeni sprzedawcy
Facliowcu porady
Kzetelna obsługa
EM3-53!6„EM3-53-
17
EM 4-3-
36
&S
£}
— --— — --- — fc- - c — r — — -- w
§
B
4ł
$
aj
$3
-- ct3
nasze w' J £$
+3
Rej
JC jx fcv wvr--
iii
43
pod malowaną tęozą - -
Opowiadanie wigilijne t Północnego
Ontario
"Taką cisze można znaleić tylko
na północy Prawie że pełną jeśli ci-sza
może być pełną" — fitozofował
w myśli Zbyszek przystanąwszy w
połowie drogi Odpłużona świetnie
drosa łączyła fabryczne osiedle
które pozostawił poza sobą z ko-lonią
wytwornych białych lunga-low- s
zamieszkałych' przez" kierow-nictwo
papierni wtopionych w
śnieżną biel widocznych tylko dzię-ki
oświetlonym oknom i dekora-cjom
świątecznym mrugającym
setkami kolorowych żarówek usze-regowanych
w geometryczne wzory--
Puszysty śnieg który przestał
sypać' późnym popołudniem wchła-niał
niczym najlepszy tłumik' od
głosy papierni ograniczonej na
dni świąteczne do minimalnego
rozruchu Stężałe w podzerowym'
mrozie śnieżne płatki skrzypiały
pod gumowymi śniegowcami ' rzeź-k- ą
radosną nutą skoro tylko
wznowił swe kroki
Wracał wesoło mając w- - per-spektywie'
trzy dni wolne od pracy
po sprawdzeniu analizy w labora-torium
które podlegało jego nad-zorowi
jako naczelnemu 'chemiko-wi
fabryki
Skręcił w lewo kierując się w
stronę rzrki Matlagami ostatni
bungalow wtulony w kępę rozło-żystych
cedrów i smukłych świer-ków
z gałęziami uginającymi się
pod- - śnieżnym brcmienicm był
jego dornem Był wyjątkiem Nic
pstnył się kakofonią1 jaskrawych
świateł Zbyszek Bylina nie był
konformistą to leżenie uległ na-gminnemu
zwyczajowi iluminowa-nia
fasady domu w okresie świą-tecznym
inimo"nalogań Stefana
pięcioletniego synka Z zasady bro-nił
się przeciw bczmyślnrmu "do-stosowywaniu
się do ToncsYiw"
Osobiste przejęcia- - podczas wojny
i po jej zakończeniu nauczyły go
indywidualnego podejścia do lu-dzi
i przejawów życia Nic- - zawsze
było ło łatwym
Sąsiedzi i koledzy w kierownic-twie
papierni jak również' i robot
nicy "uważali go za dziwaka Nie
mogli zrozumieć - dlaczego przy
najgorszej nawet pogodzie masze
rował' do pracy i pieszo zniejlwra
cał gdy samochód stal bezczynnie
pod jearportem A czego już nic
mogli żadną miarą pojąć to faktu
że odmówił awansu i przeniesienia
do Toronto do głównego biura
Taki transfer był marzeniem każj
dego inżyniera technika nawet
najmarniejszego skryby zamiesz-kałego
w Rainbow Falls fabrycź
nymŁ osiedlu na północny wschód
od Cochrane
— Cóż ty widzisz w lej przeklę-tej
dziurze — pytali-kiwaj- ąc z po-litowaniem
głowami' — Niecałe
lysiąc mieszkańców w tym sześć-dziesiąt
procent dzieci zaledwie
kilka osób do klórych warto otwo-rzyć
gębę żadnego życia kultural-nego
Największe miasto zamiesz-kałej
północy Cochrane nie wiele
większe od Rainbow Falls odle-gle
o sześćdziesiąt mil do Toron-to
przeszło pięćset mil!
Tak jakby Toronto było zbioro-wą
kwintesencją Rzymu Mekki
Paryża Florencji i przedwojennej
Warszawy
Nic znosił Toronta jego niby to
kosmopolitycznej a w gruncie rze-czy
amerykańskiej atmosfery na
tężonego rucliu sanwcliodowcgo z
typowymi dla metropolii "boltle
necks" rozgorączkowanego ludz
kiego mrowiska w którym na próż
no szukałbyś znajomej twarzy
Wyrwać się z tego kolosa biuro-wych
" w ieżowców mieszkalnych
bloków i przedmicścl było nic lada
trudem w weck-end- y a marzeniem
ściętej głowy w dzień powszedni
po zakończeniu pracy
Tu w Rainbow Falls znał pra
wic każdą rodzinę Równic dobrze
a może jeszcze lepiej znał zalesio-ne
niezaludnionc przestrzenie wo-kół
Rainbow Falls prawdziwy raj
rybaków-- i myśliwjch o którym
ani się śniło amatorom tego spor-tu
w Toionto dla których Lakę
Simcoe i Barrys Bay graniczyły
prawie z podbiegunowym kołem
O kilkaset kroków od domu cze-kało
£o wiosną i lałem canoe na
Matlagami w week-end- y wabiły
niezliczone jeziora połączone na-turalnymi
kanałami osamotnione
jeśli nie liczyć zwierzymy i wodne-go
ptactwa wolne od zgiełkliwej
turystycznej tłuszczy pełne ciszy
niezaklócanej rykiem nowobogac- -
KicJi motorówek Jesienią i wcze
sna zimą samotne spacery ze strzel-bą
z Kongo czarnym spanielem u
nogi je których rzadko wracał z
-- pustymi rękoma: leśne kuropatwy
kanadyjskie gęsi L kaczki czasem
kozioł jeleń nierzadko i łoś choć
priStranspcrtowywanie jezo war
tościowych części nie łatwym było
problemem Zimą włóczęgi na nar-tach
po solidnym śniegu a zanim
okrzepł na indiańskich traper-skich
rakietach po wymiecionej
gładko wiatrem śnieżnej polepie
usianej tropami zwierzyny należa-ły
do weekendowego rytuału
żył tu poza" pracą w świecie
weyssenhoffskiej ''Puszczy" "So-bola
i Panny" w ostępach toko-wiskach
i rykowiskach Włodzimie
rza Korsaka niby żywcem przenie
sionych z kresowej Polski Taro
były już one przebrzmiałym echem
przeszłości — tu były jeszcze żywą
treścią pradawnego bytu istotnej
Kanady nieznanej większości Ka
nadyjczyków Nie widzieli tej Ka
nady Fiedler czy Wańkowicz ani
też felietoniści wielkomiejskich
dzienników kanadyjskich Elcmen
ty tej treści można było znaleźć fra
ginentarycznie w książkacłi Grcy
Owi adoptowanego Indianina z
londyńskich slumsów w opowiada-niach
północnych Londona w po-wieściach
Curwooda Elementy
tylko Bo by poznać pełną treść
trzeba było żyć tu na miejscu la-lami
nic tylko podczas letnich
wakacji
Prawda kąsały latem moskity
i czarne muszki ale nie złośliwiej
niż języki i języczki rodaków i ro
daczek To było również powodem
jego determinacji pozostania na
północy t'
— Człowieku jak możesz się tak
odciąć od polskości — zwykli mu
wymawiać przy okazyjnych spotka-niach
byli koledzy wojskowi
A może był bliższym polskości
tu na ontaryjskiej północy z lek-turą
i przetrawianiem Wcyssenhof-f- a
korsaka Golubiewa i wyszyć
dźanej niesłusznie przez płyt-kich
pięknoduchów Rodziewiczów-ny
("Lalo leśnych ludzi") niż oni
tam 7 popijawami zwanymi hucz-nie
balami i prywatnymi "partia-mi"
pełnymi? "macy" (skrót ob-macywania)
Iwiodącej często do
zmiany partnerów w łóżku i roz-wodó- w
1
Dla Kanadyjczyków był dziwa-kiem
filą nicji po prostu waria-tem
od czasU gdy ożenił się z
Vilmą Spptkał ją' na "party" wy-danej
przez' brytyjskich oficerów
dla polskich' kolegów z pancerne-go
pułku Przyszła z koleżanką
choć praktycznie przyprowadził ją
głód Prosty zwierzęcy głód wy-kluczający
chuć' i wyuzdanie Zda-wała
sobie sprawę czym będzie
musiała zapłacić za sutą kolację
Uratował ją od lego sromu ku
wściekłości jednego z kolegów"
ostrzącego sobie zęby na apetycz-ny
ludzki kąsek
Zalęknioną zażenowaną niepe-wnym
uśmiechem odpowiadającą
na tłuste dwuznaczniki brytyjskich
i polskich oficerów uprowadził
zręcznie sprzed nosa amatorów ta-nich
miłostek Nad filiżanką cien-kiej
kawy w niemieckiej restauracji-odt-ajała
z wolna stale się znów
sobą: inteligentną uroczą pełną
wdzięku dziewczyną Upewniona
dżentelmeńskim zachowaniem się
Zbyszka a zwłaszcza szczerym wy-razem
jego oczu spoglądających
na nią ze zrozumieniem wyjaśniła
mu sytuację w jakiej ją spotkał
i po krotce opowiedziała swe tra-giczne
wojenne dzieje Zaimpono
wala mu tą bezpośredniością i bra-kiem
kobiecego pretensjonalnego
fałszu
Przydomek ""wariat" przylgnął
do niego gdy powiadomił władze
i kolegów o zamiarze małżeństwa
z Vii mą
— Coś lo zwariował? — zauwa-żył
kolega pułkowy len któremu
sprzątnął sprzed nosa gratkę na
brytyjskim przyjęciu — Z nie-miecką
kurwą chcesz się żenić?
Daj jej na odczepne karton papie-rosów
a jeszcze cię pocałuje gdzie
zeelicesz
Odpowiedział w obronie jej
i własnego honoru silnym policz-kiem
Przysłanych sekundantów
przyjął ironiczną ofertą pojedynku
na ringu w" rękawicach bokser-skich
Nie z tchórzostwa Strzelał
świetnie białą bronią władał jesz-- ™ lepiej iie z icnorzostwa o
nie! Krzyż Walecznych dwukrot
nie i vinuu iHintari az nauio o
tym świadczyły Pp prostu śmie-szył
go ten "honorowy" kodeks
którym snobi pokrywali swe mier-noty
a nierzadko it nielionorowc
poczynania a' bywało że i nawet
icnorzostwo uyłoby wbrew jego
przekonaniom nagiąć się do prze
żytków i dyskryminacyjnych bzdur
łych honorowych paragrafów
Nie wiele wskórał i kapelan
pragnący go "uratować" "Po neu-tralnym
wstępie "przeszedł do ata-ku
używając stereotypowego
zwrotu:
— Nie mógłbyś chłopcze uszczę-śliwić
jakiejś Polki? " ' ' "
3 - -
Zbyszek odpowiedział ironicznie- -
lecz grzeczne ?e prawdopodobnie
unieszczęśliwjłby ją to też dla do- -
bra sprawy narodowej woli już
unieszc7ęśliwić Niemkę Przemil-czał
natomiast obiekcję krzywd
zaznanych od Niemców — porał
się jeszcze w duszy z tym proble-mem
Ale na grzecznie zawoalovya-n- ą
wzmiankę o wątpliwej wartości
Niemek nie wytrzymał i palnął:
— Taka to prawda jak i mit że
wszystkie Polki' lo dziewice Wiem
coś o tym z własnego doświadcze-nia
Kapelan poczerwieniał nic wy-buchnął
jednak Konferencja
wkrótce zakończyła się a z nią
i osobiste towarzyskie stosunki z
kapelanem i resztą korpusu ofi-cerskiego
Nie łatwe miał odtąd życie ani
w Niemczech ani też w Anglii do-kąd
pułk zoslał wkrótce wysłany
Był jak trędowaty Ci co może
i podzielali jego zasady i aprobo-wali
małżeństwo z Yilmą nie wy
rażali tego głośno bojąc się na-razić
patriotom Miał kłopoty ze
sprowadzaniem żony do Anglii
Sytuacja poprawiła się dopiero po
opuszczeniu PKPR Anglicy byli
bardziej wyrozumiali od swoich —
Vilma niebawem przybyła żyli
skromnie z brytyjskiego stypen-dium
i zarobku Vilmy która przez
okres Zbyszkowych studiów praco-wała
jako kelnerka w angielskiej
restauracji Inna praca poza fa-bryką
była nieosiągalna mimo jej
doskonałego języka angielskiego
ze względu na ówczesną niechęć
do Niemców i Niemek Pamięć "bli-lu- "
i "Battle of Britain" była
jeszcze zbyt świeża
Dyplom chemika który wreszcie
otrzymał był równoznaczny ze
szyfkarlą do Kanady Odpowiedział
na ogłoszenie w fachowym piśmie
zamieszczone przez Rainbow Power
and Paper Company jeszcze przed
zdaniem egzaminów i zoslał przy-jęty
Na dwujęzyczną Kanadę zde-cydowali
się po dłuższych studiach
i rozważaniach Tu w mieszance
wszystkich narodowości mieli na-dzieję
znalcć środowisko wolne
od miazmatów nienawiści i prze
sądów
Znaleźli Je w Rainbow Falls Tę-czowe
wodospady nie okazały się
kłamliwym mirażem Oczekiwało
icli skromne mieszkanie do któ-rego'
w kilka tygodni zawitał i Ste-fan
Tu mieszkali nim opróżnił
się bungalow który obecnie zaj-mowali
Lecz co najważniejsze
znaleźli tu kanadyjskie środowi-sko
w najlepszym tego słowa sen-sie'
Jak w całym północno-wschodni- m
Ontario ludność w Rainbow
Falls była w większości francuska
z silną domieszką Anglosasów ze
skromnymi dawkami Niemców i
Holendrów Ukraińców i Polaków
Serbów Chorwatów Włochów i
Albańćzyków żyjących w zgodzie
mimo różnorodności ' pochodzenia
i wyznań oraz zadawnionych v eu-ropejskich
konfliktów Było sporo
małżeństw mieszanych jak ich
własne nikt im jednak' nic przy-lepiał-
ani ich - dzieciom piętna
mieszańców Ot byli po prostu
Kanadyjczykami tego czy innego"
pochodzenia którego' się nie za-pierali
ani' wstydzili bo nikt lego
od nich nie wymagał ani nic ocze-kiwał
Wręcz przeciwnie!
Czy był szczęśliwym? Chyba lak!
Vilma była wzorową żoną- - przy-kładną
matką przemiłym kompa-nem
idealną panią domu której
mu zazdroszczono W szczęściu
tym były jednak i okazyjne krople
goryczy Gdzież ich zresztą nie
ma?
Brak mu było polskiego języka!
Starał się wprawdzie uczyć Stefa-na
po polsku słabo to jednak wy-chodziło
Chłopice biegle władał
angielskim który był kompromiso-wym
językiem domowym francu-skim
językiem towarzyszy zabaw
nieźle również niemieckim któ-rym
rozmawiał z matką Z polskie-go
znał tylko okruchy
Najboleśniej odczuwał 'len brak
w wigilię Ostatecznie przebolał
brak tradycyjnej wieczerzy któia
i w dostatnim domu rodzinnym
nie składała się z przereklamowa-nych
dwunastu bezmięsnych po- traw — któżby mógł podołać ta-kiemu
postnemu obżarstwu wyna-lezionemu
chyba na udrękę gospo-dyń
żon i matek? Przebolał to
tym bardziej gdy Jan XXU1 ska-sował
wigiljny post urealniając
i modyfikując przedawnione prze-pisy
i zwyczaje
Co za szczęście że papież nie
jest Polakiem — pomyślał gdy po raz pierwszy usłyszał we francu-skim
kościele nowe zarządzenia
oUnosiue przedgwiazdkow
— loz to zamach na
iuyoy był Polakiem patrioci
oskarżyliby o zdradę narodową
i hurmem do Kościoła Na-rodowego"
(bal3zyti3 ri sirTU-Uj)- "
~
&
SP
I?
PP
£P
PP
PP
fP
PP
£P
tP
&
PP
PP
PP
£8
PP
PP
PP
$P
PP
pp
&
pp
Pp
&
pp--&
P?
pp
pp
pp
pp
pp„
Pp
6
$p
Pp
pp
B
fp
pp
pp
pp
pp
$
PP
fP
PP
PP
P3
&&
PP
PP &
PP
I?'
PP
P?
P?
&
P?
K
WESOŁYCH 'ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA:
1 SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
składa
35 ErSs£=£s&sssss$ass£e8EaSt3£a j
KB
PINE C0URT MOTEL
FR KOROWAJ właściciel
Komfort — Wygoda — Dogodny' dojazd — Niskie ceny
5 mil na wschód od Toronto pomiędzy Bus Stop 30-3- 1
przy Highway Nr 2 (Westliill)
4212 Kinoslon Rd Wesl Hill Onł AT 22333
Wesołych Świąt Boicgó Narodzenia
i 'szczęśliwego Nowego Rnką -
życzy swym Klientom i całe'} Polonii' "
REGINA SHOE STORĘ
POLSKI SKŁAD OBUWIA
Właściciele: W-"-R- ( MALKIEWICZOW1E
660 Oueen Sł W Toronło lj
'PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
1 POMYŚLNEGO NOWEGO ROKU
składa
- FRAN1CS CÓNFECTIONERY
Właściciel: Franciszek Krawiec
Polski -- sklep w którym zawsze' znajdziecie wszystkie
polskie pisma i gaeły przybory piśmienne importo-- -
- -- wanc z Polski czekolady i cukierki
006 Cłuccn Sł W Toronło
Tel EM 3-6-
71
Tcl LE 1-92-
03
'''i - Najlepsze Życzenia ' 'Świąteczne i Noworoczne
" składa -
KAZIMIERZ T BUDZIAK
Naprawy wszelkiego rodzaju maszyn do pisania
liczenia i kasowych ?'T +
Fachowa i szybka obsługa pV bardzo 'niskich cenach
1 0'Hara Avc ' Toronło 3 Onł: Tel 533-4S3- ?
(narożnik Queen:St W) - ''"
Dużo radośct z okazii SWiĄT BOŻEGO NARODZENIA g
i DUŻO DUŻO SZCZĘŚCIA W NOWYM ROKV życzy fi
ALFRED BARGAIN STORĘ S
- u
Najtańsze źródło zakupu najbardziej pożądanych w g
Polsce aitykulow konfekcyjnych i'z --wełny Piękne
wzorzyste 'chusty --'dla kobiet kołdry płótna pościelowe
i kurtki skórzane
697Queen'Sl'W — Toronło Ońf
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA -- WESOŁYCH
SWIĄT' I SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO-ROK- U
życzy swym Klientom i cale? Polonii
W
' -- L ''£ -?- - r : I ' " libHrK-LlDhHSKTIIieacle- r)-
Iui! (mui!„iuwaiiy i!w_ni_rar-u-ur-!ciem-_„r ni-t- t! yn -
wykonuje wszelkie" Instalacje w nowych domaclf
porady bezpłatne
Tel CH 4-28- 81
Przyjemnych Świąt Bożego Narodzenia
' i dużo szczęścia" w Nowym Roku
zasyła siocj Klicńtclii cale) Polonii
DUNDAŚ CLOYER FARM MARKET
116! DundnSl Toronłe Onh
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA' WESOŁYCH
SWIĄT I-"SZCZĘŚLI-WEGO
NOWEGO ROKU
życzy swym Klientom i' całej Polonii
mII?
l
i
i
J B0YK0' - ReaI E§!a!e Lid }
Największe biuro realnośaowe
v 7arVinrłninrrl7inlninv m Tnrnnlo
Przy kupnielub sprzedaży' domów farm ziemi skle
postu Pów apajtajnenlówglaśzajciesic7 -c- ałym zaufaniem i
i-p-olską
wigilię nas7ycfi~sphedawcówr fl "
- jbb7T'3
przeszli
383 Rt?nccsvHes Aye
"fP '95 QueeVSi:-W-'
v ' - TetfEM 4-?4- 3l
~ — --- --- v - ' -
s o ~
hźs a T„_ SJBiSWRTM js
Tef LE
n
l
l
i
i
}
Xl
do
11 1
go
J
ił- -
i
H