Zwilazkowiec Alliancer, June 09, 1980

              +t y"— If" f --—tfy
5"--
& 5fa '! Vi 1( UiWW --
- yf j"'' 'MU I i Stanisław Plusah
& FBii ei&tggryjsldep
Polityka kanadyjska nawet
dla obywatela niezbyt dokład-nie
zorientowanego w jej la-biryncie
stanowić może gdy
ktoś się nią interesuje bardzo
uekawą rozrywkę O wielo le-pszą
niż pretensjonalnie na-kręcone
l'ilmv pretendujące
o dokumentalnych onarte
historycznie kasowe źródła
narodowy szowinizm Po za- -
jikaiacyeh iuż falach na po- -
tvcznei taili Kanady vvwo- -
i invch wybuchami rmoiskńw
wborczych walczących partii I ostatnich wyborach po
cjtatnlm ciężkim bombardo-lmi- u
opinii publicznej z
ijżkich dział referendum
izez generałów Rćne Leve-iu- e
i Claude Rvan — któ-x- m
sztab marszałka PE
udeau dal stosunkowo wol-- )
rękę w tej akcji — nastą--1
o zawieszenie otwartej
cii "militarnej" zasiapione
jnisaml prowincionalnvch i
deralnvcli harcowników na
zedpolu kanadyjskiej kon-rtuc- ji
Dla "militarnych"
iserwalorów niebywałą tru-ioś- ć
stwarza rozeznanie: kto
kim sie właściwie bije?
óra frakcja popiera którą?
o jest wrogiem a kto soiusz-lkiem- ?
Ud ifd Mówiąc
b prostu — chaos Z tego
pzornego według mnie cha-js- u
zaczynają się powoli wy-ani- ae kontury stabilizacji po-pyczno-gospodar-czej
Odsu-nięciem
od władzy partii p 1
Clarka przez naród kanadyj-ski
uniemożliwiono tej partii
reanzacię planów "wiekowego
rozrachunku z liberałami" —
I Domek
'i W odległości około 18 km
na południowy zachód od
Warszawy na lewym brzegu
I rzeki Utraty leży Komorów
Na przełomie XIX i XX wieku
słynął jako letnisko uzdro-wisko
wśród mieszkańców po- bliskich miast w tym również
stolicy Piękne Lasy Mlochow-ski- e
wokół Komorowa ściąga
ły zawsze amatorów pieszych
wędrówek
W roku 1923 właściciel Ko-morowa
Józef Markowicz
rozpoczął parcelację swycli
gruntów sprzedając poszcze-gólne
działki pracownikom
ówczesnego Banku Rolnego
Coraz więcej zabudowań o
charakterze willowym poczęło
wyłaniać się spośród drzew
niewielkiego lasku komorow-skieg- o
Rozwojowi miejscowo-ści
sprzyjało zbudowanie linii
kolei elektrycznej Warszawa
— Grodzisk Mazowiecki War-to
zaznaczyć że był to pierw-szy
odcinek kolei elektrycz-nej
w Polsce Zrodziły się
wówczas plany przekształce-nia
tego pięknego zielonego
osiedla w tzw miaslo-ogró- d
jakim stała się na przykład
leżąca niedaleko Komorowa
Podkowa Leśna Chociaż praw
miejskich Komorów nigdy nie
otrzymał stal się wkrótce du-żym
osiedlem którego piękna
sceneria ściągnęła wielu prze-dstawicieli
świata nauki kul-tury
i sztuki Oni to właśnie
nadali tej miejscowości cha-rakter
ważnego podwarszaw-skiego
ośrodka twórczego
Przez ostatnie lata swego
życia mieszkał tu min Ale-ksander
Janowski jeden z
twórców polskiego krajoznaw-stwa
założyciel i wieloletni
prezes Polskiego Towarzy-stwa
Krajoznawczego Zmarł
w 1944 roku i tu został po-chowany
W roku 1948 zwło-ki
jego przeniesiono na Po-wązki
gdzie spoczywają lu-dzie
zasłużeni dla narodu pol-skiego
Obecnie przed budyn-kiem
szkoły podstawowej w
Komorowie leży głaz pamiąt-kowy
z tablicą ku czci Alek-sandra
Janowskiego
W roku 1957 zamieszkała
w tej miejscowości wybitna
polska pisarka Maria Dąbro-wska
autorka "Nocy i dni"
jednej z najciekawszych po-wieści
w literaturze polskiej
Domek z ogródkiem w Ko-morowie
stał się jej ulubio-nym
miejscem pobytu ucie-czką
od miejskiego gwaru Ze
wszystkich swycli podróży po
Kraju i za granicą wracała tu
zawsze z ogromną radością
Była niezwykle wrażliwa na
piękno przyrody a tutaj wła-śnie
mogła z nią obcować na
co dzień Mieszkańcy Komo-rowa
z ogromnym szacun-kiem
odnosili się do wielkiej
pisarki Oprócz pracy literac-kiej
poświęcała się bowiem
z zamiłowaniem działalności
społecznej Przyczyniła się do
ożywienia życia kultuialnego
w tym podwarszawskim zak-ątku
Mieszkała tu do śmierci
która zabrała ją w roku 1965
Domek swój zapisała w testa
-- - — au --V— -- t " "j
'! ' i " " A B - a !' -
--r
'
i
'
bez względu na konsekwencje
dla kraju wynikłe- - — i tym
samym umożliwiono gospo-darce
kanadyjskiej otrząsnąć
się z kurzu niepewności okre-su
przedwyborczego trwaiacc-g- o
blisko dwa lata Powrót do
nornw nastawiłby o wiele
wcześniej gdvby nie groźba
referendowaniar (czytaj bom-bardowania)
Federacii Kana-dyjskiej
przez gen Levesque
i jeco sztab Nieubłaganych
Po stoczonej jednak bitwie w
dniu 20 maja 1980 roku któ-rej
rezultat stać sie może po-dobny
wvnikowi bitwy o Ni-zinę
Abrahama w któroi zo-stał
ranionv śmiertelnie fran-cuski
dowódca gen L6vesque
został zmuszony do wzięcia
udziału w rozmowach pokoio-wyc- h
które się mają odbyć
na przedpolach kanadyjskiej
konstytucji z dobrym wido-kiem
do obserwacji prowin-cjonalnych
harcowników w
angażowaniu federalnych
przeciwników Te nioje że
lak powiem wesołe parafy są
wsłepem do król kich rozwa-żań
na temat polityka które-go
osoba i polityczny profil
staia się obecnie przedmiotem
zainteresowania polityków
wszystkich odcieni prasy i
różnego autoramentu wrogich
i przyjaznych ekspertów eko-nomiczno-polilyczn-ych
polity-ka
który potrafił wydźwignąć
się z przeciętności prowincjo-nalizm- u
politycznego i zabły-snąć
jako gwiazda promieniu-jąca
federalnym altruizmem
Premier Davis bo o nim
mówię potrafił świetnie wy
wielkiej
mencie miejscowemu społe-czeństwu
Utworzono w nim
bibliotekę i czytelnię"jej imie-nia
Jeden z pokoi poświęcony
jest pamiątkom po wspania-łej
pisarce i stanowi mini-mu-zeu- m
Wygląda dokładnie tak
samo jak za 'jej życia Odby-wają
się lam spotkania lite-rackie
Maria Dąbrowska
mieszkała w swoim domku
wraz z przyjaciółką również
wybitną polską literatką An-ną
Kowalską
Autorka "Nocy i dni" zo-stała
również patronką szkoły
podstawowej w Komorowie z
którą za życia była ściśle
związana Na ścianie szkoły
widnieje tablica ku jej czci
Wieloletnim kierownikiem
Kilka dni temu rozmawia-jąc
z p J na lemat motory-zacji
wysłuchałem jego opo-wiadania
o raczej wesołym
incydencie jaki miał miejsce
w jego majątku przed wojną
W okresie letnim p 1 za-trudniał
u siebie pewną liczbę
ludzi z najbliższej wioski
gdzie motoryzacja praktycz-nie
nie istniała Otóż pewnego
dnia grupka tycli nowoprzy-byłych
pracowników jadąc z
dużą szybkością jedyną w tym
majątku ciężarówką przyby-ła
do miejsca gdzie nagle je-den
z pasażerów uznał że "tu
trzeba wysiadać" Bez naj-mniejszego
zatem namysłu
przełożyli wszyscy nogi przez
tylną ścianę pędzącej cięża-rówki
i znaleźli się na ziemi
Na szczęście była to zwy-czajna
miękka polna droga
niemniej rezultat tego rodza-ju
wysiadania był — co naj-mniej
— zabawny W różnego
rodzaju pozycjach podsko-kach
różnymi częściami cia--ł- a
ziemi dotykając gonili oni
przez pewien czas za cięża-rówką
zanim tarcie i grawi-tacja
razem działające za-trzymały
icli w bezruchu ża-den
nie odniósł poważniej-szych
obrażeń ciała
Kiedy przestraszony kiero-wca
zawrócił do swych pasa-żerów
ci wycierając oczy z
kurzu i wytykając się wzaje-mnie
palcami śmiali się ser-decznie
z porwanych na strzę-py
spodni i reszty ubrania
Opowiadając polem o całym
zajściu swemu gospodarzowi
kierowca złożył winę na
swych pasażerów którzy pie-rwszy
raz w życiu jechali sa-mochodem
Nie była to jednak właści-wa
przyczyna Zabawny cyrk
jaki miał miejsce na tej pol-nej
drodze był wynikiem
nieznajomości prawa które
zawsze działa niezależnie od
tego jakim pojazdem byśmy
jechali Dawno juz temu Isaac
Newton stwierdził że "ciało
znajdujące się w ruchu dąży
do pozostania w mchu do rva-s- u
podziałania na niego sity
zewnętrznej" Kiedy ludzie ci
schodzili z ciężarówki pozosta
poH
Stanisław Blicharski
tyku
korzystać sytuację federalne-go
rozgardiaszu dla podreno-rowanl- a
nadwątlonego presti-żu
osobistego i iceo par' ii Po-stenowv- ch
Knnsrrwatvstów w
Ontario W chwili obecnei ro-ł- o
nrzvszłej?o oca nowej kon-federa- cii
ułatwiała mu takie
posunięcia iak: mało pnluzia-svc7n- e
poparcie J Clarka w
ostatnich wvboracłi federal-nych
opowiedzenie się po
s ronie rządu federalnego w
krvzvsie energetycznym z Al-berta
umiarkowane preten-sje
Ontario w uszczuolaniu
unrawnień władzy centralnej
federacji kanadyjskiej a tvm
samvm subtelne lansowanie
silnej władzy centralnej po-zytywne
ustosunkowanie się
do aspiracii kulturowych Quo-bec- u
zwrócenie wreszcie
uwagi na zagadnienia wielo-kulturowoś- ci
segmentu etni-cznego
ludności prowincji
opowiedzenie się za repatria-cją
konstytucji w sposób
wskazujący na większe zaufa-nie
niż reszta premierów do
rządu centralnego i jego pri-m- e
ministra Tego rodzaiu na-stawienie
p Dayisa zwiększa
wśród bardzo zróżnicowanej
ludności prowincji nadszar-pnięte
zaufanie i daje mu mo-żliwości
zostania nawet przy-wódcą
federalnej Partii Po-stępowych
Konserwatystów
gdyby o to stanowisko w przy-szłości
się zdecydował ubie-gać
Mówiąc o federalnej par-tii
PC wydaje mi się że partia
ta popełniła w przeszłości i
w ostatnich lalach kilka ka-tastrofalnych
dla niej błędów
pisarki
szkoły był wybitny pedagog
i blis'ki znajomy Marii Dą-browskiej
Henryk Kotoński
Trzeba zaznaczyć że w owym
czasie szkoła ta reprezento-wała
bardzo wysoki poziom
nauczania w skali krajowej
Wśród opuszczających jej mu-ry
byli i tacy których nazwi-ska
stały się później sławne
— min znany polski piosen-karz
i autor tekstów Woj-ciech
Młynarski oraz aktorka
Maja Komorowska Ucznio-wie
tci szkoły przez wiele lat
śpiewali w Polskim Radio w
audycjach dla dzieci prowa-dzonych
przez Marię Kaczur-bin-ę
która również była mie-szkanką
Komorowa
Do dnia dzisiejszego Komo
wali oni w tej samej co i cię-żarówka
szybkości kiedy na-tomiast
znaleźli się na ziemi
nastąpiła nieoczekiwana przez
nicli reakcja Widzimy więc
że niewłaściwa akcja — wy-siadanie
podczas kiedy pojazd
był w ruchu — była wyn-ikiem
odpowiedniej reakcji
czyli wywracania kozłów po
drodze
W całym dzisiejszym świe-cie
znajdują się miliony ludzi
cierpiących z powodu odnie-sionych
ran pomieszanych
pojęć "ideologicznych" oba-wy
o jutro i których życie
wydaje się być "do góry no-gami"
wywrócone bo nie ro-zumieją
albo nie znają oni
najważniejszego prawa które
jest dla wszystkich ludzi pod-stawą
powodzenia lub upad-ku
szczęścia lub przygnębie-nia
i zawodów Prawo lo za-myka
się w słowach: "Nasza
nagroda w życiu jest zawsze
proporcjonalna do naszego
wkładu w życie" Albo jak
Isaac Newton stwierdził: "Dla
każdej Akcji znajduje się
równorzędna i odwrotna Re-akcja"
Powyższe prawo jest samo
w sobie tak proste logiczne
i słuszne że trudno jest zio-zumi- eć
dlaczego u wielu lu-dzi
stwierdza się jakby wro-dzony
im upór do uczenia się
na podstawie własnych i in-nych
ludzi doświadczeń oraz
ciągłą skłonność do łamania
tego niezmiennego Prawa
które można bardzo dobrze
porównać do bumeranga
Ilekroć zrobi człowiek coś
co jest nieszczere i dla osoby
drugiej krzywdzące tylekroć
matrł Om
W dniu 25 maja br po dłu-giej
chorobie zmarł Franci-szek
Blazuk (Blażukiewicz)
Pogrzeb odbył się w środę 28
maja
Urodzony w Polsce 37 lal
temu zmarły pozostawi! lam
matkę dwóch braci i pięć
sióstr a w Kanadzie żonę
dwie małoletnie córki jedne-go
brata i dwie siostry
powodowańaj ciasnym 'partyj-nym
szowinizmem zachodniej
Kanady 1 niechęcią graniczą-cą
często z nienawiścią do
frankofonów z Quebectt
Charalrterystyeznym takim
błędem było nie wybranio
farnkofona zamiast J Clarka
śmiem twierdzić że gdyby na
miejsce J Clarka wybrany
byl syn Cjuebecu sytuacja
PC byłaby dziś bardziej ko-rzystna
dla tej partii 1 na pe-wno
siedzieliby dotąd w sio-dle
i usunięcioz niego byłoby
przez wiele lat niemożliwe
Ciekawi mnie czy partia PC
ż tej lekcji danej im przez
kanadyjski naród wyciągnie
jakieś konkretne wnioski na
przyszłość? Czy Partia Postę-powych
Konserwatystów zro-zumie
wreszcie że w Kana-dzie
nie ma miejsca na po-dobny
szowinizm i na ideolo-gię
polityczno-ekonomiczn- ą
wyjętą z lamusa z przed stu
lat Premier Davis wydaje się
że zdaje sobie z tego sprawę
i dlatego zyskuje bardzo na
porównaniu z premierami in-nych
prowincji którym cia-sne
interesy prowincjonalne
zaciemniają wizje Wielkiej
Kanady jak np: premier Al-berty
— Peter Lougheed
CJuebecu — Renę Levesque
Brytyjskiej Kolumbii — J
Bennett i Nowej Funlandii —
Brian Peckford który mi
przypomina przysłowiowego
wróbla rzucającego się na nit-ce
Dlatego też premier Davis
o ile przed prowincjalnymi
wyborami nie zantagonizuje
sobie społeczeństwa jakimś
poważnym błędem będzie
bardzo poważną przeszkodą
do Partii Liberalnej w urze-czywistnieniu
ich długolet-nich
aspiracji — wygrania
cażrfiość praw naturalnych
rów nie stracU swego charak-teru
letniskowego Zmienia
się nieco architektura jego za-budowań
ale nadal zachęca
do spacerów o każdej porze
roku Znajduje sie tu kościół
wzniesiony w latach 1949—52
według projektu architekta
prof Brunona Zborowskiego
W kościele umieszczono dwie
tablice ku czci poległych w
latach 1943—44 oraz 1944—
45 W dworku neoklasycy-styczny- m
z początku XX wie-ku
mieści się obecnie Sana-torium
Psychiatryczne Aka-demii
Medycznej Zieleń ci-sza
i czyste powietrze sprzy-jają
leczeniu pacjentów o na-dwyrężonym
systemie nerwo-Avy- m
Komorów wierny pozostaje
swej tradycji i urokom któ-rymi
obdarzyła go szczodra
natura Krystyna Dukielska
nucą on bumerang Jak da-leko
on 'poleci jak duże za-toczy
kolo tylko czas na to
odpowie Ale wcześniej czy
później bumerang wróci i w
swym szybkim i niezawodnym
biegu do celu uderzy w kark
lub siedzenie tego co go
rzucił Akcja — Reakcja
lo coś wokół czego świat się
obraca życie małżeństwo lub
przedsiębiorstwo nie posiada-jące
fundamentów prawdy i
szczerości muszą się w czasie
załamać'
Nieszczera osoba jest swym
własnym największym wro-giem
bo po dłuższym czy
krótszym okresie wegetowa-nia
na kłamstwie staje się swą
własną ofiarą Chyba że oso-ba
la zorientuje się w porę
i na właściwą drogę postępo-wania
wkroczy W przeciw-nym
razie może być pewna
iż rzucane jej ręką bumeran-gi
w nią samą zaczną uderzać
Dlatego leż pamiętając o
zasadzie że od rodzaju akcji
zależy rodzaj reakcji kiedy-kolwiek
znajdziemy się w sy-tuacji
podejmowania jakiejś
ważniejszej decyzji (obojętnie
jakiego rodzaju) najlepiej
jest zadać sobie pytanie —
"Czy jest to słuszne? — Czy
jest to szczera bezstronna de-cyzja?
— Jaka będzie rea-kcja?"
Stwierdzonym bowiem jest
że "kłamstwo zawsze się spie-szy
w każdej chwili może być
odkryte i ukarane prawda
jest spokojna jasna jej orze-czenia
znajdują się wysoko
a jej źródło pochodzi z apar-tamentów
wieczności"
Będąc członkiem klubu Pol-sko-Kanadyjski-ego
zmarły
był powszechnie znany jako
człowiek dobrej woli zawsze
kompromisów szukający
Pozostałej rodzinie Zmar-łego
przesyłamy wyrazy
współczucia
Cześć pamięci dobrego czło-wieka!
S Blicharski
Franciszek Blazuk
CM
"wyborów pod wodzą "zdolne
go przywódcy opozycji w pa-rlamencie
prowincjonalny
Przywódca opozycji w chwili
obecnej jest w gorszej sytu-acji
I o Miele trudniejszej niż
byl kilka miesięcy temu gdy
chodzi o sytuację w której
by się znalazł w czasie wybo-rów
Aczkolwiek możliwości
wygrania wyborów istnieją to
jednak wzrastanie prestiżu
premiera Dayisa który w do-datku
oddziaływał będzie z
pozycji siły stanowić może po-ważne
zagrożenie dla Libera-ó- w
Wydarzenia kilku ostat-nich
miesięcy wydaje się że
scementowały partię liberalną
w Ontario i zrobiły z niej je-dnolitą
i groźną dla konser-watystów
machinę wyborczą
Utrącenie federalnego pano-wania
Partii Postępowych
Konserwatystów po 6 mie-siącach
rzucania się w prawo
i w lewo pod wodzą młodego
niedoświadczonego przywód-cy
odbić się może bardzo nie-korzystnie
na liberałach za-miast
na konserwatystach
Wyborcy w wyborach w lu-tym
1979 roku chcieli za
wszelką cenę zmiany Nie tyl-ko
że chcieli utrzymania slo-p- y
życiowej ale jeszcze jej
powiększenia Liberałowie a
P E Trudeau w szczególno-ści
w ogniu wyborczej propa-gandy
urastali do symbolów
zniszczenia i zagłady Kanady
Zmiany dokonano Sześć mie-sięcy
rządów nowego zespołu
było wylaniem tzw "kubła
zimnej wody" na głowy wy-borców
w prowincji Ontario
i Quebecu Zmiana okazała
się zbyt kosztowną i szarpiącą
nerwy próbą Liberałowie dla-tego
poważnie powinni brać
pod uwagę to że kanadyjski
wyborca — len do końca nie-zdecydowany
— wolał będzie
może status quo niż zmianę
Premier Davis ma jeszcze
przed wyborami które może
zwołać w każdej chwili dużo
do zrobienia i dużo do popra-wienia
w partii którą rządzi
tak ażeby ludzie nabrali do
niej pełnego zaufania O wiele
większą pracę ma przed sobą
Stuait Smith z własnym tzw
"image" i przedstawieniem
Partii Liberalnej w takim
świetle ażeby wyborcy zrozu-mieli
że partia ta jest zdolna
objąć rządy — rekordowe w
czasie — od konserwatystów
Nadchodzące wybory zapowia-dają
się gorące Obawiam się
że kandydaci będą się obrzu-cać
"błotem na wzór amery
ao i
!
I
!
t t
kański a na terenie kanadyj-skim
obrzucanie' ślę ''biotem
ób niczego nie prowadzi ijjćst
niepopularne Przekonał się o
tym zmarły jużb przywódca
Partit Liberalnej w Ontario
Wlndermayer w walce wy-borczej
z T Robartsem prze-konał
się J Clark obrzucając
błotem wyborczym P E T tru-deau
przekonał się u nas lo-kalnie
w London B Howard
PC obrzucając obelgami wy-borczymi
Charles Turnera —
liberała
Obserwując wystąpienia p
Dayisa można zauważyć że
chociaż nic bardzo błyskotli-we
to są jednak przeważnie
rzeczowe Przypuszczam że w
taktyce wyborczej będzie on
również spokojny pozował
będzie na cierpliwego ojczul-ka
(father image) który dużo
rozumie dużo wybaczy i ze
spokojem na pewne rzeczy
spogląda Obelżywa argumen-tacja
lub konlrargumentacja
przeciwko podobnemu stylowi
i takiej taktyce w kampanii
wyborczej może przynieść
atakującemu przeciwnikowi
więcej szkody niż pożytku
Przypuszczam że liberałowie
w nadchodzących wyborach
będą się wystrzegać błota i
arogancji że p Smith na po-dobną
akcję sam nie pójdzie
i innym nie pozwoli Premier
Daviś wydaje się być polity-kiem
który się dość szybko
uczy na błędach i wyciągać
umie wnioski właściwe dla-tego
też wyborcy powinni być
przygotowani na wiele niespo-dzianek
tak w zakresie fede-ralnym
jak i prowincjonal-nym
W nadchodzących roz-grywkach
konstytucyjnych
ana on nadzwyczajne szanse
do wzniesienia się na poziom
federalnego męża stanu a to
w wyborach być może atut
niezwykle mocny Wydaje się
że jesteśmy w przededniu
ostatniej rundy politycznej
tych dwóch ciekawych polity-ków:
premiera Davisa z jed-nej
strony i przywódcy opo-zycji
z drugiej Paradoksem
jest lo że nie będą oni pa-trzyli
na pomoc przywódców
federalnych partii Wniosko-wać
to można z różnych wy-powiedzi
w prasie i w radiu
plejady ekspertów od tego ro-dzaju
zagadnień Jestem prze-konany
że wybory prowincjo-nalne
w roku 1980 będą nad-zwyczaj
ciekawe a odbyć się
mogą w każdej chwili o ile
mnie mojeniepolilycxne prze-czucie
nie myli
iilli @r
!!!!'!!!!!!!!
GENERAL
OF POLISH DAILIES
AND PERIODICALS
1980-19- 81
ARS POLONA
STALÓWKA
Phez wieki używano do pi
sahia ukośnie ściętej trzcinie!
lub pędzelka Były to bardzo
prymitywne i niewygodne w
użyciu przybory do pisania
Dużym krokiem naprzód oka-zało
się więc zastosowanie
ptasich piór Do pisania nada-wały
się pióra gęsie łabędzie
pawie wronie i innych więk-szych
ptaków Zaczęto je uży-wać
w IV w n e i bardzo
szybko stały się powszechnym
narzędziem pisarskim aż do
XIX w Nie używano icli tylko
w krajach muzułmańskich
gdzie zabraniała tego religia
Mimo niewątpliwego postę-pu
jakim było gęsie pióro w
porównaniu z trzciną "nie
ustawano w poszukiwaniu do-skonalszego
narzędzia pisar-skiego
Przede wszystkim
chciano wyeliminować konie-czność
ciągłego mozolnego
temperowania piór Poza tym
ptasie pióro w bardzo krót-kim
czasie miękło i stawało
się podobne do pędzla Te
niedogodności sprawiły że od
bardzo dawna myślano o za-stąpieniu
ich piórami z kości
słoniowej lub metalu
i W starożytnym Rzymie pró-bowano
wyrabiać pióra z bla-chy
srebrnej miedzianej lub
brązowej W późniejszym śre-dniowieczu
wyrabiano czasa-mi
pojedyncze pióra ze złota
lub srebra zwłaszcza do
dużej wagi doku-mentów
państwowych Były
to jednak próby nieudane ja-ko
że nie umiano osiągnąć od-powiedniej
me-talu
Dopiero w drugiej polowie
XVIII wieku wynaleziono pió-ro
z prawdziwego zdarzenia
tzw stalówkę — sprężystą
rozciętą po środku i umiesz-czoną
w obsadce Trudno
ustalić dokładną datę tego
wynalazku i nazwisko jego
autora — źródła nie są co do
lego zgodne I tak wynalazcą
pióra stalowego ma być W
Harrison z Birmingham któ-ry
w 1780 r wykonał pierw-szą
stalówkę albo Alojzy Se-nefcld- er
twórca litografii
który miał do
tego celu pod koniec XVIII w
stalowe sprężyny od zegarka
przycinając je zaokrąglając i
dzieląc po środku ewentual-nie
londyńczyk Perry który
jakoby pierwszy wynalazł spo
sób ro2s?c2epiauIa piór stało-wy- ch
Najprawdopodobniej jednak
ojczyzną stalówki jest Anglia
gdzie w 1808 r B Donkln
uzyskał na nią patent i gdzie
najwcześniej ruszyła — w
— ich produk-cja
Od około 1830 r była to'
już produkcja na dużą skalę!
Również w Polsce jeszcze w
pierwszej połowie XIX w}
powstała w Warszawie fabry-ka
stalówek Jana Keschke'
W połowie XIX w stalówki
zaczęły wypierać gęsie pióra
choć nie bez trudu ludzie nie
od razu przekonali się do me
talowych piór !
W encyklopedii z 1865 t możemy przeczytać:
"Aby pióra stalowe- - dłużej
mogły służyć do pisania na-leży
używać atramentu zupeł-nie
wolnego od kwasu tu-dzież
po skończeniu pisania
wycierać je gałgankiem zmo-czonym
w olejku terpentyno
wym Pióra stalowe kosztow-niejsze
stępione przez użycie
można zaostrzać za pomocą
stalowego pilnika wynalezio-no
nawet różne narzędzia do
tego celu służące"
Jak więc widać z początko-wym
używaniem stalówki
związany był cały 'skompliko-wany
rytuał Ale z czasem
stalówka opanowała całą Eu-ropę
i Amerykę Zaczęły się
pojawiać rozmaite rodzaje
piór stalowych różniące się
między sobą kształtem
gatunkiem użytej
stali Ich uzupełnieniem stały
się coraz zmyślniejsze i prak-tyczniejs- ze obsadki Ustawi-czne
doskonalenie technologii
produkcji poprawiało jakość i
trwałość stalówek
Wydawało się że stalówka
zaczyna swą długą i wspania-łą
karierę Ale tak nigdy się
nie stało Zbyt wcześnie wy-rósł
doskonalszy jej konku
rent — wieczne pióro
Już w 1809 r zgłoszono jo-go
patent a udoskonalone' w
1887 r przez F Soenneckena
pióro zaczęło szybko wypierać
zwykłe stalówki Rozpowsze-chnienie
w latach pięćdziesią-tych
XX w piórka kulkowe-go
czyli długopisu sprawUo
że o zwykłej stalówce prawie
zupełnie zapomniano
FOIONA
esujesz sip Polska?
aj systematycznie czasopisma
z Ojczystego Kraju
Wedrug GENERAL PRICE — LIST OF POLISH DAILIES AND PERIODICALS 1980-198- 1
najtrafniej wybierzesz dla siebie potrzebne Ci publikacje
GENERAL PRICE — LIST OF POLISH DAILIES AND PERIODICALS zawiera tytułowy
wykaz wszystkich ukazujących się w Polsce dzienników ilustrowanych magazynów
wielojęzycznych publikacji naukowych i popularno-naukowyc- h technicznych politycznych
ekonomicznych i społeczno-kulturalnyc- h oświatowych i pedagogicznych kobiecych
młodzieżowych i dziecięcych
GENERAL PRICE — LIST OF POLISH DAILIES AND PERIODICALS określa częstotliwość
ukazywania się każdego tytułu podaje krótką charakterystykę czasopisma i koszt rocznej
prenumeraty
PRICE-LIS- T
pod-pisywania
elastyczności
przystosować
Birmingham
prze-znaczeniem
W firmie bt Froszowsk1
722 Queen Street West
TORONTO ONT MÓJ 1 E8
oraz u lokalnych dystrybutorów prasy za-granicznej
żądajcie dla Waszych potrzeb
gratisowego egzemplarza GENERAL PRICE
— LIST OF POLISH DAILIES AND PERIO-DICALS
W firmie St Proszowski oraz u dystrybuj
torów prasy zagranicznej należy zgłaszać
prenumeratę na wybrane dzienniki i cza-sopisma
Można je także zaabonować bezpośrednio w
ARS POLONA
00-06- 8 Warszawa POLSKA
Krakowskie Przedmieście 7
39 42 46