Zwilazkowiec Alliancer, September 07, 1968

              --m &&& & ~ r ~W-r-- r - _ v- - - - ~ "
~ r uJf--i M - V ! V-- WS' &&&£ W#- - naCZduż™uznanlemwMeklStańczy M H W H V 9' H K H V "T™ H I i sj JL-- J Df i t A
fI LITERATURA
1966-6- 7 ukazały
j-t-ach
v0mczech dwa fomy
MtPjL™ Prozv Polskiej XX
5lSP =nhprnie tłumacz Karl
ijrn j
0 P„j"'u1 "ocgiłohsił iaskpMierDaIw?woyz„waWao-- -- Itakt)lKO V' lur uu--
„a 133 recenzji w dzień- -
jch czasopismach i radio
§9i urzędników fragmen- -
Uff prasie bądź wykonań
jio Ooecnie jcsi Has-aniu
czwarte wydanie
Slnfll
Lmularności przekładów
feB1ana ' "literatruiry' Jn„n"l
gswiaacz iw y Sh w daniach wyboru
Sgy polskiej XX wieku u- -
fiO SI? WQane weUll- -
esEłWuDoertalu INRF) uką
si}? sie książka pt "Der
fte'zum Bndge" (Piąty
'fefcrjdza) zawierająca prze- -
m siedmiu siucnowia i a- -
i i A„ -- nlcl-inll
Cn aUllHU" !"""
przekładach Klausa
mlera ukazały się po
lecku trzy ksiaziu poi--
i--& autorów bo nsiow ao ij_ 7 crmnnła Ki-Jisi- n- l' nuum łó"'""™
5weo w w borze Jana Kot--
©Pestka" Anki Kowalskie]
wydaniu kieszonkowym
r opowiadań Marka No- -
jwskiego
§1? Budapeszcie ukazała się
i-Mjpto-logia
Polskiej Poezji
IBfołczesnej w uumacze- -
Kch Gracji Kerenyi
w Oksfordzie odnaleziono
Siany dotychczas przekład
elski opowiadania bteia- -
5jRKeromskiego "Rozdziobią
kruki wrony" Tytuł
ielski "The Crows and the
'ens A story oi revoiu--
iry Poland" by Maurycy
''A Wydanie w formie dwu- -
}4innirvMtorTn 7PS7Vfikll
aiiuiuiiwii -- wm—j -
ało sie w Oksfordzie w
°a4Mre Talin
Baniem profesora Pigonia
a tłumaczka musiała
[zamieszkałą w Anglii Pol
io czym świadczy popraw- -
przekład i właściwa pisow- -
polskich imion i nazw
Składu dokonano prawdo- -
bnie bez wiedzy i zgody
pora ponieważ w korespon- -
Jacji Żeromskiego i w tecz--
osobowycli jego tłuma--
muc njouujc iuguiic ua--
0 p uaun Jesi prawao- -
ibne że nip znała ona na- -
prawdziwego nazwiska
TEATR
Stuka Hochlmtha "Źołnie--
po sukcesach scenicz- -
w Toronto i (mniej- -
) na Broadwayu została
na przez kanadyjską sieć
ma CBC
(PSstnrrtav Roinmi" niltm V J vvavi &auLa
awienie w Berlmie "We- -
If Gombrowicza do podnie--
pejch intelektualnie wyda- -
m teatralnych mm s
'obliczenie ze str fl)
trza wyspy Wtedy będzie
wiły Diec ao uiorza a
rgo dopadnę
ilk jakoby ze mną plan
uwdaai i posłusznie wy-najwęzs- ze
miejsce mię-owom- a
naiełebszvmi dn--
Sięgam wiec za cho- - J#jfifl?raP?rawbeęgboenbeukta dpowunnaagstaon- -
uduojami i gryząc przed
oiowiane ich czubki aby
"cej auziorow po-zabieea- m rlmop 7hmn
Spostrzegł przystanął i
ttnał svtuanp
Cdzi ieraz prosto na bag--i
Ja za nim Po drodze
gam z ramion plecak kur- -
Buoię w błocie gumowce
!Z Padam TUntn urnScI™
koszulę w oczodoły
?? na brodzie i yasach
me tracę g0 z oczu'Jesz-- W
m m 90 m 60 m Jak łm? Się
--
na odległość skute--
6 mżenia oddam strzał
:_będzie jednak udanym
we i pot zalewa mi
ilk teraz jest na del--
elam Z nodnórl--i nn inU
[Pudrując o całe kilka me- -
unigi strzał hpHrip har- -
P "dany składam sie z
pobraniem Ale burv
do vodv krvip sip za p}i lodu i płynie ku za- -
"etei tafli
Ściekł
feOtlSC nSa1P Tin llirrnnnl r „-„ta- JL „j:J
piaty ren na szeroko rbz--
na — uv6awi uu pa- r mn p a ia -- no „on„
patrzyliśmy sobie w twa- -
i Ptasie obyiczaję
Nyś Leif wypatrzył kwo--
A Unrntfa f ~ ::_
ftTiac-łPo-d skrzy żuje aaec w pew
"Tango" Mrożka odbyło po- dróż po Danii — wystawił je teatr miejski w Aarhus który
następnie zorganizował z tym
spektaklem dłuższe tournee
po mniejszych miastach kra-ju
Teatr "Wielki z Warszawy
przebywał zimą na występach
gościnnych w Moskwie" Zes-pół
polski zaprezentował
"Halkę" i "Straszny dwór"
Moniuszki "Harnasie" Szy-manowskiego
i kilka oper i
Laletów obcych kompozyto-rów
MUZYKA
Witold Lutosławski pracuje
nad nowym utworem symfo
nicznym "Livre pour Or-chestrę"
zamówionym przez miasto Hagen w Westfalii
Prawykonanie kompozycji
przewidziane jest na koniec
bieżącego roku
Krzysztof Penderecki otrzy-ma- ł ostatnio z ONZ propozy-cję
napisania utworu dla ucz-czenia
22 rocznicy podpisania
Powszechnej Deklaracji Praw
Człowieka Prawykonanie od-byłoby
się w Nowym Jorku w
1970 roku Wcześniej bo 18
czerwca przyszłego roku od-będzie
się w Hamburgu pre- miera jego pierwszego baletu
opartego na tekście Hux--
ley'a "The Devils of Loudun"
Penderecki miał zresztą w zi-mie
pierwszą zaprawę do mu-zyki
baletowej — John But-ler
z Baletu Pennsylwanii za- mówił u niego muzykę do ba-letu
"Ceremony" uważając
że Penderecki jest najbar-dziej
interesującym kompozy-torem
od czasów Strawińskie-g- o
Balet "Ceremonia" został
wystawiony przez zespół pen-sylwański
w Nowym Jorku
Prasa wyraziła duże zaintere-sowanie
muzyką Pendereckie-go
aczkolwiek "New York
Times" zatytułował recenzję
"Agressive Modernism"
W lutym "Saturday Review"
zamieścił znów obszerny arty-kuł
o twórczości Pendereckie-go
Autor Irving Kolodin w
interesujący sposób zanalizo-wał
"Pasję św Łukasza"
"Dies Irae" i dawniejsze ut-wory
Pendereckiego Andrzej
Markowski dyrygował w sty-czniu
w Hamburgu utworem
Bogusława Schaeffera "Scul-tur- a
na orkiestrę" (pierwsze
wykonanie w Niemczech) W
tym samym czasie znakomity
zespóŁ francuski Percussions
de Strasbourg wykonał po
raz pierwszy dwa nowe utwo-ry
Kazimierza Serockiego
Jan Ekier (fortepian) był
wśród pedagogów na zorga-nizowanym
na wiosnę w Mię-dzynarodowym
Ośrodku Mu-zycznym
w Annecy (Francja)
kursie specjalnym dla mło-dych
artystów-wykonawcó- w
przygotowujących się do kon-kursów
wirtuozowskich silili
nym momencie %vydała ostrze-gawczy
głos 1 wyskoczyła na-przeciw
zbliżającego się czło-wieka
Kurczęta zaś natych-miast
zniknęły w zakamar-kach
gruntu Leif odzyskał
jedno z nich tak małe źa bez
trudu schował je w zaciśnię-tej
garści Filuternie wysta-wiało
główkę z pomiędzy
kciuka i wskazującego palca
Tuląc się do ciepłej dłoni
Matka natomiast skakała do
kolan Leifa łopocąc skrzydła-mi
usiłując dziobać Bezsil-nie
błaga przeciągłym głosem
o oddanie dziecka a odzys-kawszy
je poprowadziła w za- -
cisze zagdakała a na ten syg-nał
wyskoczyły jak spod zie-mi
inne kurczęta jedno przed
drugim szukając miejsca pod
jej skrzydłami Dziwny to
ptak — nieprawdaż?
Krótko przed odlotem z
wyspy smarząc kotlet w na-miocie
dobiega mnie przez
płótna' jazgot szczygłów z są-siedniego
wzgórza gdzie kry-ją
między kamieniami swoje
młode Jazgot wzmaga się
Pewnie wydrzyk poluje na
ich pisklęta
Z kotletem nabitym na wi-delec
wychodzę przed namiot
i widzę jak wydrzyk łupie bez-pardonowo
jedno z piskląt
Odłożyłem kotlet na płaski
kamień co naciąga linki na-miotu
i idę przepędzić intru-za
Wydrzyk jest czarny wiel-kości
wrony z białym gor-sem
na piersiach i takaż obrą-czka
na szyi a w oponie ma
dwa dłudo" jedwabiście ela-itvr?- ne
pióra żyje ze zło-dzieist- wa
Spłoszony przeł-knął
pospiesznie resztki pijr-kiec- ia
i wzbił się wdzięcznie
w rtowi°trze
Pożałowałem zawodzące od
bólu rozłąki szczypce i wra-cam
do namiotu Z dala juz
scostrźesaro ze wydrzyk ra-czy
się" teraz moim kotletem
Krakowski zespół muzyki
współczesnej MAV-- 2 odbył na
wiosnę trzy-tygodnio- we tour-nee
po Francji Artyści wystą-pili
min w Rouen Nevers
Le Creusot Lyonie Tuluzie
i Paryżu Program objął u-two- ry
Bogusława Schaeffera
Krystyny Moszumańskiej-Na-zarowe- j
A Walacińskiego i
K Meyera
Orkiestra Filharmonii Na-rodowej
z Warszawy pod dy-rekcją
Rowiekiego -- wystąpiła
na festiwalu muzycznym w
Bordeaux ("Mai Musical") Z
orkiestrą wystąpili jako soli-ści
Wanda Wiłkomirska i
słynny pianista francuski Ro-bert
Casadesus Artyści polscy
byli jedynym zespołem zagra-nicznym
biorącym udział w
festiwalu
Orkiestra Filharmonii Łódz-kiej
pod dyrekcją Stefana
Marczyka wystąpiła na wiosnę
w Weimarze na zaproszenie
tamtejszej filharmonii
Barbara Hesse-Bukows- ka
spotkała się z gorącym przy-jęciem
publiczności w Stam-bule
gdzie wystąpiła z recita-lem
chopinowskim
Polski dyrygent Jerzy Sem-ko- w
przygotowuje premierę
opery "Borys" Godunow" Mu-sorgskie- go
dla mediolańskiej
La Scali
Laureatką XTV Międzyna-rodowego
Konkursu Muzycz-nego
w Barcelonie została
młoda polska pianistka i Kra-kowa
— Ewa Synowiec W
konkursie wzięła udział mło-dzież
23 narodowości Pierw-szej
nagrody nie przyznano
Ewa Synowiec uzyskała jedno
z dwu równorzędnych dru-gich
miejsc Polska pianistka
przebywa od kilku miesięcy
na stypendium w Paryżu W
1966 roku zdobyła ona V na-grodę
w Budapeszcie a w ro-ku
ubiegłym dyplom na kon-kursie
w Bukareszcie
Według statystyk z zakresu
międzynarodowych konkur-sów
muzycznych wykonaw
czych Polska na przestrzeni
12 lat zajęła w ogólnej punk-tacji
9 miejsce zdobywając
17 pierwszych nagród 25 dru-gich
i 11 trzecich
Z terenu torontońsko-kana-dyjskieg- o
zanotować należy:
W lutym wystąpiła Warszaw-ska
Orkiestra Kameralna z
Wandą Wiłkomirską Obok
utworów klasycznych wyko-nane
zostały dwa fragmenty z
utworów Adama Jarzębskie-g- o
które nie spotkały się z
uznaniem krytyki aczkolwiek
podkreślono piękne wykona-nie
W kwietniu wystąpił Hen-ryk
Szeryng światowej sławy
pojski skrzypek zamieszkały
w Meksyku
W marcu CBC nadało dwie
premiery utworów Waltera
Buczyńskiego — "Tryptyk na
orkiestrę" inspirowany we-dług
kompozytora przez ma
larstwo średniowieczne i
"Trio 67" w którym na su- -
Widzicie Państwo jaki bez-czelny
Ekspedycja
i Swiętosława
Fritzwilliam Owen Is -- ma
na mapach dokładnie zazna-czone
tylko brzegi Ani wy-sokości
ani warstwice nie są
należycie opracowane Jesz-cze
w bazie wyprawy zbudo-wałem
konstrukcję1 'metalową
w costaci trójnogu Na okrą-głej
jego tarczy' 185v cin śred-nicy
uprzejmy chłópiecz Que-bec- u
Claude Lachapelle wy-palił
aparatem spawaliczym
nazwę ekspedycji' Śunętośła-jc- a
i 10 7 1968 Całość po-tem
zaniosłem na szczyt naj-wyższego
wzgórza wyspy pod-sadziłem
głazem narzutowym
obsypałem 'kamieniami -- i ob-łożyłem
darniną z najpięk-niejszymi
kwiatami z tej oko-licy
Pod płaską t?rczą z napi-sem
jest schron dla ptaków i
skrytka na korespondencję
Kopiec ma nieco' ponad 1 m
wysokości i jest widoczny z
wszystkich krańców wyspy
co znakomicie ułatwiało czy-tanie
zdjęć lotniczych w cza-sie
kartowania roślinnoścL
Odtąd góra ta nazywa się
Swięlosława
'Gdy "po latach ktoś tam
znowu przyjdzie zobaczy jJo-mhicz- ek
ślady obozu i stop
ludzkich rozpozna wtedy że
piędź tej ziemi na krańcu
świata zgubiona wśród "p-olarnego
morza fragment pu-styni
arktycznej"z całą krasą
jej tragizmu była już bada-na
i domyśli się że byli to
tacy co chcieli poznać praw-dziwe
pustkowie że bardzo
tego pragnęli i tylko dlatego
żeiesfto 'wyspataką smutna
i samotna "
Napisano w obozie u stop
Swiętosławy na Fritzwilliam
Oweri Is Manan KiCe
gostię mandolinisty Williama
Kuinki Buczyński po raz
pierwszy wprowadził ten in-strument
do swego utworu
PLASTYKA
U schyłku zimy w czasie
wystawy rzeźby międzynaro-dowej
w Ontaryjskiej Galerii
Sztuki w Toronto zauważyliś-myRyt- m II" Jerzego Jarnus-zkiewicza
i ciekawą kompo-zycję
Piotra Kowalskiego O-czywiś-cie
nie zabrakło też
rzeźby Ryszarda Stankiewi-cza
który ma ustaloną pozy-cję
w świecie artystycznym
Stanów
Ostatnia wystawa (maj)
Zbigniewa Błażejewskiego
miała dość kontrowersyjne
recenzje Bernadettę Andrews
w "Telegramie" zatytułowała
swoją "Czy jest to sztuka je-śli
nie ma nikogo ktoby prze-kręcił
kontakt" nawiązując
do efektów świetlnych i ele-mentów
elektronicznych uży
wanych (czy nadużywanych)
przez Błażejewskiego Zarzu-r-a
mu też niestaranne wyko-nanie
prac i brak postępu w
pomysłach Jak się okazuje
Błażejewski jest obecnie prze-jęty
myślą przekształcenia
skweru Nathana Philipsa w
azieło sztuki poprzez otocze-nie
go witrażowymi latarnia-mi
które rzucałyby kolorowe
cienie na gmach ratuszu Zna-cznie
bardziej życzliwa i po-chlebna
była Kay Kritzwiser
w "Globe" stwierdzając że
Błażejewski jest pionieriem w
łączeniu elementówr wzroko-wych
świetlnych i słuchowych
i żę jego prace nie tylko wy-kazują
stały postęp ale i znaj-dują
stałych mniej uzdol-nionych
naśladowców
Prace Eibischa Cybisa Sa-morskie- go
Taranczewskiego
i Markowskiego wystawione
były w Teheranie w ramach
wystawy polskiej sztuki
współczesnej
W Ankarze wystawiano pol-ską
grafikę współczesną —
C3 prac graficznych 34 arty-stów
i 86 plakatów 26 artys-tów
Plakat był również wy-stawiany
w Norwegu w ra-mach
międzynarodowej wy-stawy
i Moskwie gdzie skon-centrowano
się na jednym te-macie
"Radziecki film i teatr
w polskim plakacie" Dodać
należy że w marcu Wallack
Gallery w Ottawie dała wy-stawę
polskiego plakatu (80
prac) z pracami Romana Cic-howicza
Jerzego Flisaka Ja-na
Lenicy Eryka Lipińskiego
Józefa Mroszczaka Waldema-ra
Swierzego Henryka Toma-szewskiego
i innyrh W To-ronto
plakat polski można
znaleźć w Pałacu Plakatu na
Markham
Zimą w Musee des Beaux
Arts w rfancy czynna była wy-stawa"
polskiego malarstwa
współczesnego ze zbiorów Mu-zeum
Ziemi Bydgoskiej im
Leona Wyczółkowskiego Za-prezentowano
99 obrazów 74
twórców których prace sta-nowią
przegląd kierunków i
tendencji w naszej sztuce w
ciągu minionego stulecia
Stefan Gierowski otrzymał
wyróżnienie za zestaw obra-zów
eksponowanych na I
Triennale Sztuki Światowej w
Delhi W międzynarodowym
jury zasiadał komisarz pol-skiego
działu wystawy dr An-drzej
Jakimowicz
We Włoszech gorąco przy-jęto
wystawę malarstwa i sce-nografii
Józefa Szajny Oglą-dano
ją w galeriach Florencji
Mediolanu Padwy i Rzymu
W Londynie czynna była
iwcława malarstwa T Brzo
Tchó-- 1
sal
wystawowych pokazano pla
kat polski
"TopolsWs Chronicie" jest
jedynym w swoim rodzaju
czasopismem graficznym któ-re
artysta od kilkunastu lat
wypełnia swoimi własnymi
W Polsce jest w
przygotowaniu film poświęco-ny
"Kronice Topolskiego"
Ponadto były one przedmio-tem
wystawy w londyńskiej
galerii Grosvenor Otworzjł
ją ks Filip Tematem rysun-ków
akwarel są: wydarzenia
ostatnich lat piętnastu (min
ślub ks Małgorzaty pra-pre-nue- ra
"My Fair Lady" i
"West Side Story") czołowe
osobistości naszych czasów
praż cykl rysunków
Polsce — sceny z
Warszawy Kazimierza nad
Wisłą"
FILM
Film Polańskiego "The
VcrriDire Killers" który pra
sku gdzie wystawiono ' go
poa tytułem "Taniec wampi- rów" "Sucesos" pisze że jest
"jeden z najlepszych jego eks-perymentów
w dziedzinie
fantazji" pismo również pod-kreśla
że Polański jest uwa-żany
w Hollywood za najbar-dziej
obiecującego reżysera z
ogromną przyszłością
O ile "The Vampire Kil-lers- " nie zachwycił krytyków
amerykańskich o tyle "Rose-mary-- s
Baby" ostatni film Po-lańskiego
spotkał się z bardzo
dobrym przyjęciem Wendy
Michener w recenzji w "The
Globe and Mail" podkreśla
zresztą ze film ten dowodzi
że Polańskiemu udało się
przekonać Hollywood by nie
wprowadzono do jego fiimów
"rzeznickich" poprawek jak
to się stało w wypadku
"Wampirów" Recenzentka
nawiązuje do Alfreda Hitch-cocka
twierdząc ze nikt poza
nim nie potrafił tak jak Po-lański
wytworzyć atmosfery
groz i napięcia
Również Clyde Gilmour z
'Telegramu" uznał film za
nieprzeciętny i fascynujący
Dfkoracje Sidneya Blackmera
kwalifikują się do kandyda
tury w przyszłych Oskarach
nawiasem mówiąc w Stanach
film zaliczono do kategorii
"C" — potępiony przez Na
tional Cathohe Office for Mo--
tion Pictures ponieważ zawie-ra
on pewne motywy które
można uznać za świętokrad
cze
Telewizja norweska zapre-zertowa- ła ostatnio polski film
o ńlaru Lune-bkłodowski- ei
Trzy polskie aktorki pracu
ją obecnie w Pradze Krystyna
Mikołajewska jest po premie-rze
filmu czechosłowackiego
"Dita Sa" w którym gra ro-lę
tytułową Teresa Tuszyń-ska
która w zeszłym roku wy-stąpiła
w słowackim filmie
"Kieszonkowce" rozpoczęła
pióbnc zdjęcia do "nowofalo-wego- "
obrazu reżysera Schor-m- a
gdzie w jednej z nowel
ma grać "femme fatale" W
wjtwórni w Barrandovie prze-bywa
również Ewa Wardas z
Teatru Panto-nnn- y
występując w słowac-kim
filmie "W dolinie wier-nych
karawan"
Polska brała udział na wio- -
i snę w Międzynarodowym Fes
tiwalu Filmowym w Mar dcl
Plata- - w międzynarodowym
kolokwium filmów dokumen-talnych
o tematyce dziecięcej
i młodzieżowej w Berlinie w
'Weekendzie filmu polskie-go"
w Liege i w Dniach Sło-wiańskich
filmu w Pradze
Zapowiedziany jest udział
Polski w XII Międzynarodo-wym
Festiwalu Filmów o war-tościach
humanistycznych w
Hiszpanii i w V Międzynaro-dowym
Festiwalu Filmowym
w Addis Abebie
RÓŻNE
W styczniu w Zurychu czyn-na
była wystawa fotomontaży
M Bermana poświęconych
poezji S J Lecą zwłaszcza
jego "Myślom nieuczesanym"
Z Zurychu wystawę przenie-siono
do Innsbrucka
W marcu wystawa "Foto-grafia
Polska" zorganizowana
bła w Konakrze stolicy Gwi-nei
Na wniosek prezesa Ko-mitetu
Salonu Międzynarodo-wej
Fotografii Artystycznej w
Bordeaux Andre Leonarda
Edward Hartwig z Warszawy
mianowany został "członkiem
honorowym Salonu w Bor-deaux"
przyznano mu w
związku z tym medal "Bor-deaux
la Noble Ville'
W Amsterdamie czynna by-ła
wystawa "VII wieków War
szawy" składająca się z awu
fotograficzną plany i plansze
architektoniczne
We Włoszech ukazuje się
od pewnego czasu encyklope-dia
"II Milione" wydawana
przez Instytut Geograficzny
dc Agostini w Nowarze koło
Mediolanu Część tomu III zo-stała
poświęcona Polsce —
szereg artykułów o różnych
aspektach kraju wydawni-ctwo
odznacza się bardzo pię-kną
szatą fotograficzną
Nakładem Uniyersity of
Toronto Press ukazała się
praca Anny JL Cienciały "Po-land
and The Western Powers
1938-193- 9 A Study of the In-terdepende-nce
of Eastem and
Western Europę" P Ciencia-ł- a
wykładała przed kilkoma
laty na uniwersytecie toron-tońskł- m
Torontoński "The Globe
and Mail" zamieścił w marcu
reportaż James Alvertona z
Żelazowej Woli
Pisma kanadyjskie poswię
zowskiego A Kobzdeja T uziaiow: nibwiyi vy
Makowskiego E Markowskie-- 1 irującego dzieła sztuki z XVI-g- o
P Potworskiego i S XIX wieku oraz aktualnego
rwsWppn W kuluarach i obejmującego dokumentację
ry-sunkami
i
poświę-conych
i
wrocławskiego
sa zachodnia uznała za naj-- lały -- dużo miejsca Joachimowi
sfabsźyz jego filmów spolkałlFoikiiowi współczesnemu
r— T _ w ~ --- - — ry otrzymał zasiłek w wysoko-śc- i $3500 od Canada Council
Aczkolwiek rozpisywano sie
dużo na temat swoistej filozo
fii życiowej Foikisa nikt nie
sprecyzował na czym właści-wie
polegają jego zasługi kul-turalne
Dla nas ciekawe jest
że Foikis jest rzekomo pol-skiego
pochodzenia
Stephen Birmingham y
swej nowej książce "Our
Crowd:: The Great Jewish Fa-mili- es of New York" opowia-da
że w roku 1892 był z ui-zit- ą
w Nowym Jorku ks An-drzej
Poniatowski bratanek
króla Stanisława Poniatow-skiego
W czasie swej wizyty
odwiedził nie tylko "busines-sowo- "
ale również i czysto
towarzyszko ówczesnych po-tentatów
bankowych Seligma-nó- w
Gdy wspomniał o tym w
czysto anglosaskim Knicker-biocke-r
Club zaległa cisza
poczym jeden z członków za-cz- ał
mu tłumaczyć niewłaści-wość
towarzyskich kontaktów
z Żydami
Ks Poniatowski odpowie-dział
mu ze również przyjął
zaproszenie do Hellmanów i
Nowy typ kombinezonu
nurków nie wiele różni się od
stroju astronautów Jest rów-nie
wygodny i lekki odporny
na ciśnienie i zimno oraz na
gorąco Popularność zdobyw-ców
przestworzy jest jednak
znacznie większa bez porów-nania
szersza niż aąuanau-tów-ludz- i
którzy opuszczają
się na dno mórz i oceanów
Me ma chyba dziś na świecie
takiego człowieka który nie
znałby nazwisk Glcnna czy
Gagarina ale mało kto wic i
słyszał o Cousteau Piccardzie
Falco Andersenie Walka o
kosmos bardziej rozpala wyo-braźnię
choć w gruncie rze-czy
sami nic bardzo jeszcze
dotychczas wiemy co da nam
opanowanie kosmosu wiemy
doskonale co przyniesie czło
wiekowi opanowanie mórz
Krążący w orbicie Ziemi
astronauta widzi w pierwszym
rzędzie na jej powierzchni ol-brzymie
połacie wód Jest to
zupełnie zrozumiałe ponieważ
pokrywają one 70 procent po-wierzchni
naszego globu
Choć jest to faktem w grun-cie
rzeczy nic wiemy wiele
o tym świecie wod choć stoi-my
w przede dniu wylądowa-nia
na innym ciele niebies-kim
Bez przesady stwierdzić
można iż wiedza nasza o nim
jest bezmała taka sama jak
przedhistorycznego człowieka
sprzed wieków Tak jak nasz
praszczur łowimy ryby zja-damy
je ze smakiem i w grun-cie
rzeczy na tym cała sprawa
się zamyka
Oceanografowie twierdzą
iż znajomość topografii dna
morskiego przez człowieka
równa jest prawie zeru po-nieważ
obejmuje zaledwie 2
procent jego powierzchni
Jak dotychczas nie jest zba-dana
sprawa prądów mor-skich
i nie ma ani jednej
choćby względnie dokładnej
jej mapy O golfszlromie i je-go
trasie wiemy bardzo nie-wiele
I to wszystko ma miej-sce
gdy już przed przeszło
100 laty uczeni dowiedli nie-zbicie
iż rasa ludzka nic bę
swego
planu raz że spotkał w po
przednim domu (żydowskim) I
rzeczywiście ciekawych ludzi
a dwa że jako cudzoziemiec
nie zamierza zmieniać swoich
obyczajów w tej dziedzinie —
w Paryżu zawsze utrzymywał
serdeczne stosunki z Rotszyl-dam- i
i innymi rodzinami ży-dowskimi
i nie uważa za sto
sowne zachowywać się inaczej
iv Stanach Birmangham ko-mentuje:
"w obliczu tej kró-lewskiej
zimnej odpowiedzi
amerykański klubowiec od-WTÓ- cił
się i pomrukując od-szedł"
Aaron Einfrank w felieto-nie
teatralnym w torontoń-ski- m
"Telegramie" pisanym
na wiosnę w Moskwie zasta-nawia
się nad rolą jaką dzięki
w spaniałemu wystaw ieniu
spełniają za Żelazną Kurtyną
dziewiętnastowieczne sztuki
teatralne które w innych wa-runkach
mogłyby być uzna-ne
za martwe i nudne Na my-śli
ma przede wszystkińi
"Dziady" Mickiewicza i znane
następstwa zdjęcia z afisza tej
sztuki i wystawione mniej
więcej w tym samym czasie If
dzie w stanie utrzymać się
przy życiu jeżeli nie zacznie
eksploatować bogactw zawar-tych
w morzach i oceanach
Sprawa ta nie jest bynaj-mniej
błaha i staje się coraz
bardziej paląca Uczeni obli-czyli
iz przy obecnym stanie
wzrostu zaludnienia glob nasz
posiadać będzie pod koniec
bieżącego stulecia przeszło G
i pół miliarda ludzi inaczej
mówiąc trzeba będzie w celu
ich wyżywienia i utrzymania
posiadać 20 razy więcej zaso-bów
n'iz wytwarza się ich
obecnie Trzeba będzie po-mnożyć
wielokrotnie produk-cję
minerałów i innych dóbr
konsumpcyjnych nie zapomi-nając
o tym iż w przeciągu
ostatnich tylko 10 lat czło
wiek zużył mimo prymityw-nych
warunków życia więcej
minerałów niż w ciągu wszy-stkich
wieków swego istnie-nia
Obliczenia tego rodzaju
nie są naturalnie precyzyjne
ale w każdym razie bardzo
istotne i wymowne
Pierwszą wielką imprezą
naukową był cykl wypraw an-gielskiego
statku "Challcn
ger" zapoczątkowanych v
1872 roku! W przeciągu 4 i
pół lat opłynął on Ziemię
przeciął koło polarne i zebrał
okazy 4717 nowych rodzajów
715 nowych gatunków 50 to-mów
notatek naukowych Od
dzieła kapitana Cousteau bie-rze
początek nowoczesna nau-ka
oceanografii To on wyna-lazł
samowystarczalny skafan-der
dla nurka przy użyciu
którego można badać życic
podmorskie nie na zbyt jed-nak
wielkiej głębokości Na-stępnym
rewelacyjnym wy-nalazkiem
był batyskaf fran-cuskiej
floty wojennej
"FNRS-3- " po tym "Triest"
Augusta Piccarda z kolei "A-lumina- le" marynarki amery-kańskiej
Dziś trzy potęgi ry-walin- ia
ze sobą w tej dziedzi-nie:
USA ZSRR i Francja
Sporządza sic mapy głębi-nowe
oznacza się 14 prób wo-dy
podmorskiej w trosce o
SCiAJ DZ!WAf€d'W
(Dokończenie ze sir 9)
Szanuje się wolę człowieka który chciałby aby po nim
została pamięć
Wykonywane są testamenty najbardzie dziwne Zapisy
i nie podlegają dyskusji nawet wśród
psychiatrów Jankyn Smith który umarł w 1743 roku pozo-stawił
pó sobie niewielką sumę z prośbą aby z niej co roku
dawano w jego imieniu ubogim bułkę i piwo do dziś dnia
ta wola zmarłego jest wypełniana A z nią tysiące podobnych
testamentów Starych i nowych
Wydaje się że co dzień przybywa Anglii jakiś nowy
zwyczaj Czasem jest to zwyczaj zamknięty w intymnym kole
organizacji czasem powszechny Co roku w święto św Kle-mensa
rozdaje się dzieciom w kościele tego imienia poma-rańcze
i cytryny Jest to zwyczaj wprowadzony przez lotni-ków
wojny światowej
Niektóre zwyczaje są piękne inne pompastyczne a wiele
zbliżone jest do zaLobonów Zwłaszcza tradycje rybaków i
marynarzy Oni są jak wiadomo ludźmi przesądnymi Nic
chcą na przykład pływać na statku którego nazwa została
zmieniona W drugi poniedziałek sierpnia rybacy nie wypły-wają
na morze — bo jak wierzą w tym dniu zostały znisz-czone
Sodoma i Gomora Tak samo ostatni piątek grudnia
dzień w którym Judasz się powiesił nie jest dniem ruszania
na połów
Marynarze nie lubią na pokładzie księdza i kota Od-wracają
się gdy ich wita w porcie zakonnica Albatros sie-dzący
na masztach wróży nieszczęście Lecący jest dobrym
znakiem Mewy to dusze zmarłych marynarzy Wedle wierze-nia
wszystkich ludzi morza żadna mewa nie siądzie na statku
Nelsona "Victory" który zakotwiczony jest w wojennym
porcie Portsmouth
Dlaczego?
Chyba jedynym wytłumaczeniem jest to że mewy oble-gają
okręty szukając pożywienia a "Victory" jest muzeum
bez okruszynki jedzenia
Anglicy uważają tak samo jak my że podkowa przynosi
szczęście ale mają na to swoje wytłumaczenie Oto diabeł
przyszedł do świętego biskupa Dunstana aby ten go podkuł
święty związał diabła i kuł tak długo aź się diabei odżegł
czynienia ludziom źle Zostawił podkowę i uciekł
Na 'zakończenie dwa lekarstwa Każdy człowiek prze-sądny
ma swoje jakieś specjalne Więc Irlandczycy leczą
zaziębienia przez nacieranie nóg solonym śledziem A naj-lepsze
lekarstwo na pijaka jest węgorz włożony do piwa
Proszę spróbować! Leczy na sto procent zwłaszcza przez
zaskoczenie
i Czesław Dobeh
Trzy siostry? €'):
Czechowa" i£ ''Korzystne sta-n- o
wisko"J Ostrowskiego1" Cen-zura
sowiecka uważała dojnie
dawna tych pisarzy za vźgCr
dnie "''bezpiecznych" Tinicza-se- m
"Trzy siostry"-- w ostat-niej
inscenizacji moskiew-skiej
wypadły tak żywo' że
trudno było nic widzieć ana- -
logii pomiędzy czczoscią' życia
w carskiej Rosji i' w sowiec-kim
systemie
Podobno w sztuce Ostrow-skiego
wydobyto akcenty' któ-re
wydawały się — zwłaszcza
wobec reakcji publiczności —
być potępieniem korupcji so-wieckich
klas rządzących
Einfrank podkreśla że zarów-no
w Warszawie jak i w Mos-kw
ic władze potępiły zwyczaj
aktorów zwracania się bezpo-średnio
do publiczności na-wiązywania
z nią kontaktu
Wszystko jest w porządku do-póty
sztukę wykonuje się ja-ko
przedmiot muzealny nato-miast
gdy widownia bierze ży-w- y
udział w akcji — aktor
jest winien gdyż prowokuje
do działalności wywrotowej
j i--
1 I
ustalenie nowoodkrytych prą-dów
stawia się boje Prowadzi
się badania sejsmologiczne
notuje różne ciepłoty głębino-we
bada rafy koralowe i zwy-kłe
Prace te dotyczą przed
wszystkim tzw aąuakultury
Bezustannie floty rybackie
państw całego świata wydoby-wają
z mórz około 30000000
ton ryb pełną jednak produk-cję
mórz szacuje się na 100-0000000- 00
ton Współczesne
floty rybackie wyposażone są
w najnowocześniejsze przyrzą-dy
i instrumenty i dysponują
lotnictwem zwiadowczym
System jednak sieci jest w
gruncie rzeczy taki sam jaki
był w okresie' średniowiecza
Nieodzownym warunkiem
podniesienia produktywności
mórz jest zaprowadzenie ra-cjonalnej
hodowli ryb i selek-cja
połowów Studia i badania
w tej dziedzinie są już bardzo
zaawansowane Wzdłuż wy-brzeża
Kaliforni zainstalowa
no 16 stacji doświadczalnych
w których programie w
pierwszym rzędzie mieści się
reprodukcja ryb Są to jak
gdyby podmorskie farmy ho- -
uowiane posiauającu a u'u
prefabrykowano pomieszcze-nia
dla ryb którym dostarcza
się odpowiedniego pożywie-nia
selekcjonuje się je bada
w jakich warunkach najlepiej
mnożą się i żyją
Badacze zastanawiają się
już i piowadzą próby z użyź-nianiem
niektórych' rejonów
podmorskiego dna przez' kie-rowanie
na nic prądów przy
użyciu energii atomowej Bu-duje
się i wprovvadza do służ-by
specjalne podmorskie po-jazdy
która wyposażona w
niezmiernie czułe ł precyzyj-ne
aparly zdolne są wykrywać
złoża głębinowych minerałów
Sądzi się iż na dnie mórz
znajduje się ponad" ICO000-00- 0
ton soli ponad 10000-00000- 0
ton złota niklu żela-za
i potasu nie licząc innych
metali'
Akcja w tej mierze jest pro-wadzona
obecnie jedynie ila
tej części mórz które noszą
nazwę "platformy 'kontynen-talnej"
i sięgają tylko 28 mil
od wybrzeży a głębokość ich
nie przekracza 300 stóp Ale
już i ta strefa posiada rozmia-ry
kontynentu afrykańskiego
i posiada bogactwa 'irudne do
wyobrażenia sóbic: ropę naf-tową
żelazo diamenty róż-nego
gatunku minerały Nie-zależnie
od tego dociera tutaj
światło słoneczne co wpływa
znakomicie na rozwój życia
podwodnego W przeciągu
najbliższych 20 lat kontynent
ten podwodny winien zostać
przez człowieka nie tylko zba-dany
ale i skolonizowany
Powstaną na nim olbrzymie
miasla-laboratori- a farmy ry-bne
podmorskie szlaki komu-nikacyjne
ze stacjami tury-slyczno-sportowy- mi
Świat podmorski coraz bar-dziej
zdradza nam swe rewe-lacje
Odkryta zaledwie przed
10 laty algina jest dziś wyjąt-kowo
ważnym środkiem che-micznym
z którego produku-je
się lekarstwo na dolegliwo-ści
przewodu pokarmowego
oraz upływowi krwi Używa
się jej z powodzeniem do ra-finowania
cukru piwa i wina
do ogrzewania przemysłowe-go
do wyrobu taśmy 'filmo-wej
masy papierowej świet-nego
kleju utrwalacza w
garniku do skór itp A takich
środków zawartych w morzu
jest z całą pewnością znacznie
więcej nic jednak jeszcze o
nich nie wiemy
Eksploatacja mórz dokona
z całą pewnością rewelacyj-nych
odkryć w dziedzinie po-trzebnych
człowiekowi mate-riałów
i składników oraz za-pewni
otrzymywanie zapasów
słodkiej wody które brak co-raz
bardziej zaczyna się od-czuwać
na świecie Poza to
stanowis one będąnieprzebra-n- e
zapasy i źródło energii
której potrzebujemy coraz to
więcej ' nor 'aj '
rwfc aiJ--f
PiW
f M ftłl
& ):mw n f7 &
krc Jła n%j
ftlffe!
SI
lip
mmm- -
WilkM]
Pi
uli--
mam
WW' &£J 4
U
s v
Łu I
I -- Ki:!Si mi ' im
U-t- L mm &M