Zwilazkowiec Alliancer, January 06, 1960

              %
u
Im
M
l' lej
£'
m '"h "ts' j "'ł T?-j-
1 -- pj j-- r jj j-- y a- - j — j4
fTR2 'ZWIĄZKOWIEC STYCZEŃ (January) środa 6—1960 NR J
#j
W
"Związkowiec" (The AIHancer)
Prlnted for eyery Wednesday and Saturday by:
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie wydawany przez
Dyrekcję Praaowt: A Szczepkowski
Rtdłlcłor P Gtogowikl Kler Drukarni K
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie „ $600 W Stanach Zjednoczonych
Półroczna $3 50 i innych krajach $700
Kwartalna - $200 ' Pojedynczy numer 10ć
1475 Queon Słroet West Tel LE 1-2-
491 Toronto Onł
Authorlsed aa Second Class Mail łost Office Department Ottawa
NADZIEJE I OCZEKIWANIA
Na danych minionego roku ekonomiści stawiają horoskopy
na bieżący Przewidywania są jednak naogól bardzo zwodnicze
nawet gdy opierają się na solidnych podstawach bo różne nie-spodzianki
nie są wykluczone Nie mówiąc już o tym ze można
się po prostu pomylić Nie mniej jednak wiemy że nie tylko
w państwach o ustroju komunistycznym planuje się gospodarkę
narodową ale w nieco odmiennej formie praktykuje się to wszę-dzie
Tylko że na Zachodzie planowanie nie jest centralistyczne
ani też sztywne To poszczególne firmy działy gospodarki naro-dowej
opracowują swoje plany i realizują w zależności od aktu-alnych
warunków Plany te są giętkie można je więc łatwo zmie-nić
dostosować do każdoczesnych potrzeb
Analiza gospodarki narodowej roku minionego bodajże wszy-stkich
państw przede wszystkim przemysłowych napawa otuchą
na przyszłość Z danych statystycsaych z licznych gospodarczych
sprawozdań wynika bezspornie że w 1959 r w większości państw
podniosła się stopa życiowa ludności Wydano znacznie więcej nie
tylko na artykuły pierwszej potrzeby ale na przedmioty zbytkowe
na przyjemności Jest wręcz uderzające iż rozkwit gospodarczy
krajów zachodnio-europejskic- h przede wszystkim Wielkiej Bry-tanii
Niemiec zach Wioch Belgii całej Skandynawii był dużo
większy aniżeli Stanów Zjednoczonych czy Kanady Podczas gdy
na tym kontynencie odczuwano jeszcze w roku ubiegłym skutki
krótkiego przesilenia gospodarczego to Europa w ogóle go nie
przeżywała Życie gospodarcze w zachodniej Europie zdaje się
być znacznie bardziej ustabilizowane aniżeli w Ameryce Pół-nocnej
i dzięki temu stara Europa zdołała dokonać wielkiego
przeskoku wydobyć się z upadku powojennego zaleczyć wszy-fetki- e
ciężkie rany Naturalnie w tym dziele odbudowy odegrały
olbrzymią rolę Stany Zjednoczone Pomoc jaka płynęła w ra-mach
tak zwanego Planu Marshalla była zastrzykiem który
umożliwił stworzenie podstaw dla dalszej odbudowy już o wła-snych
silach
Rozwój gospodarczy Europy wywołał walkę rywalizacyjną
Jest to bodajże najbardziej uderzające — i nic pozbawione pier-wiastków
niepokojących — zjawisko ubiegłego roku Między pań-stwami
utrzymującymi jak najserdeczniejsze więzy polityczne
kulturalne zarysowuje się ostra walka ekonomiczna I tak n p
Francja znalazła się na wrogiej stopie z Wielką Brytanią Włochy
w podobnej sytuacji wobec Szwajcarii czy Austrii Uformowały
się dwa bloki zaehodnlo-curopcjski- e których linią podziału nie
są różnice polityczne lecz ekonomiczne po pros'tu rywalizacja w
handlu zagranicznym Byłoby coprawda bardzo ryzykowne twier-dzić
że państwa zachodnioeuropejskie tworzą przykładną 'ro-dzinę
polityczną ale naogół przyjmuje się iż te problemy są
trudniejsze do uzgodnienia aniżeli gospodarcze A wydaje się iż
— przynajmniej w obecnym konkretnym wypadku — jest od-wrotnie
Bo niewątpliwie politycznie stosunki włosko-brytyjski- e
są wręcz doskonale a nie można tego samego powiedzieć o gos-podarczych
I aby pozostać już przy przykładzie Włoch ich poli-tyczne
stosunki z Niem Rep Federalną dalekie są od doskona-łych
ale ispodarczo są wręcz świetne
Oba te gospodarcze bloki europejskie stanowią dalej zagro-żenie
dla handlu zagranicznego Stanów Zjednoczonych i Kanady
A przecież wszystkie te państwa
tycznie w kierunku Waszyngtonu
które z nich zawdzięczają bardzo
właśnie Stanom Zjednoczonym
rozkwitu ogromnych
Celem uniknięcie
aekr
J KUr Adm R
europejskie orientują się
nie mówiąc nie
— każdym —
osiągnięć przemyslo
konkurencyjnej
Czytelniej- - pióro
W Podoskiego którego artyku-ły
ukazują łamach
"Związkowca" Ostatnio
sie interesująca Podo-skiego
a
Będziemy zapewne wyrazicie-lami
Czytelników ich
prześlemy Podoskie-m- u
z po
zaszczytnego uznania
Uformowanie rywalizujących bloków gospodarczych
następstwem
Wpierw grupa państw najsilniejszych producentów
węgla energii osiągnęły porozumienie o charakterze branżo
było
ustalenie jednolitych cen i rozdziału rynków Jedno-cześnie
porozumienia te pozwoliły racjonalną rozbudowę pro-dukcji
i zasobów Naturalną konsekwencją musiałaby
do rozszerzenia współpracy objęcia i innych
gałęzi produkcji a następnie wymiany handlowej Postanowiono
obniżyć taryfy w wewnętrznym obrocie ustanowić
jednolite stawki przewozowe uzgadniać metody produkcyjne
W sposób niejako automatycznie przywóz z krajów nicnależą-cyc- h
do znalazł w sytuacji niepomyślnej Zapowiada
w dalszym rozwoju ten ograniczy wyłącznie do
produktów niewytwarzanyeh względnie produkowanych w niedo-statecznej
państwa danego gospodarczego Jedno
cześnie porozumienie to umożliwia nadwyżek produk-cyjnych
obcych 'rynkach — na równych dla
wszystkich — krajów należących do bloków
zwanego Wspólnego Rynku obejmuje: Francję
Federalną Włochy Belgię Luksemburg Holandię
a najsilniejszych państw przemysłowych Europy zachod-niej
w Wielkiej uczestniczyła
częściowo w porozumieniach branżowych (stalowym i węglowym)
ale nie mogła włączyć w całości do narażenia
szwank swoich gospodarczych z państwami Bry-tyjskiej
Wspólnoty Narodów
wszystkie osiągnięcia jakiegoś kompromisu z
Wspólnym Rynkiem spełzły niczym brytyjski wszczął
akcję w kierunku utworzenia konkurencyjnego koniec
ubiegłego powstał Siedmiu Państw Zewnę-trznych
obejmujący: Wielką Brytanię Portugalię Szwajcarię
Austrię Norwegię Szwecję i Danię chodzi wysokość i
wartość produkcji przemysłowej zespół słabszy ale do-statecznie
by skrępować Wspólny Rynek
rozwój wypadków zaniepokoił w pierwszym rzędzie
Stany Zjednoczone i dlatego przed przybyciem Eisen-howera
do Paryża w 18 grudnia zjawił w stolicach euro-pejskich
podsekretarz Rokował z przedstawicielami
bloków Oczywiście mógł oczekiwać iż zjawieniem
swoim doprowadzi do jakiegoś porozumienia ale sprawa
znalazła na porządku przywódców mocarstw
Naturalnie i nie mogli wypracować jakiejś cudowniej formuł-ki
porozumiewawczej Oceniano jednak ważkość zagadnienia
znalazło w wyłonieniu specjalnej komisji której zadaniem
będzie znalezienie zarówno płaszczyzny współpracy między
blokami gospodarczymi i ze Stanami Zjednoczonymi i Kanadą
różnic politycznych w sojuszników europej-ikic- h
ujawniły' bodajże i poważniejsze gospodarcze pierw-sze
drugie są do usunięcia Trzeba z wszystkich
dobrej ale przede wszystkim daleko-wzrocznoś- ci
stworzyć warunki w których rozwój gospodarczy
służyć będzie powszechnemu dobrobytowi
Wyróżnienie Podoskiego
dowiadujemy p Wik-tor
Podośki pierwszy poseł
w Ottawie szeroko Polo-nii
z licznych wystąpień publicz-nych
2 działalności na terenie
Ottawy zaproszony na
członka zwyczajnego Canadian
Authors Association Jest on
TiiPTwcrrm Pnlalcipm
członkiem zrzeszenia
piającego pisarzy janauyjsiuca
przewodniczący Z Zywert
Mazurkiewicz
poli
już o tym iż
na polu
na polu
przez
nasi znają p
często na
ukazal3
praca p
"Młodzież my"
gdy "i w
imieniu p"
serdeczne gratulacje
tego
się jest
wym stali
oraz
wym ich
Frlkk
tak
się
pt
jak zbytu
na
tego być
dążność tej" nią
itp
ten
bloku się
się iź przywóz się
przez
lokowanie
na znowu warunkach
nie obu
Blok tak
Rep
G
Brak nim tylko Brytanii
się tego bez
na stosunków
Gdy próby
na rząd
Pod
roku tak zwany blok
Jeśli o
jest to
silny
Ten
tuż prez
dniu się
stanu Dillon
obu nie się
cała
się obrad zachodnich
oni
co
obu
jak
więc łonie
się Ani
ani nie łatwe
stron nie tylko woli
by
W
Jak się RP
znany
został
kfńrv 7nsfał
tego sku- -
wielo
walki
wodu
więc celne
ilości bloku
Niem
więc
która
bloku
bloku
wyraz
Obok
wiele
Lata 1939 1949 1959
Dziwnym zbiegiem okoliczności
lata 1939 1949 i 1959 mają swoi-sty
charakter Zamykają one pe-wne
epoki zarówno z dziejów Pol-ski
jak i Polonii Kanadyjskiej
Nie wiele zapewne trzeba mó-wić
o 1939 roku Huk wybuchów
bomb hitlerowskich zatrzasnął w ro-ta
za okresem międzywojennym
lub jeżeli ktoś woli niepodległo
ściowi m Państwa Polskiego W
dziesięć lat później w 1949 r
wprawdzie w Kraju nie zaszły
ważniejsze wydarzenia poza dalszą
stabilizacją systemu komunistycz-nego
to znów Polonia Kanadyjska
stanęła u kresu ery t zw "starej"
czyli przedwojennej emigracji Na-pływ
weteranów drugiej wojny
światowej i wysiedleńców spowo-dował
dość wyraźne przeobrażenie
jej oblicza WreszŁ2 1959 rok za
myka dla wszystkich Polaków
gdziekolwiek się znajdują okres
tysiąclecia pisanej historii Polski
Lata 1960— 19G6 to okres "świą-teczny
millenium" po którym na-ród
polski wejdzie w drugie ty
siąclecie
Mimów oli nasuwa się myśl zro
bienia przeglądu lat rozdzielają-cych
trzy dekady życia naszego
pokolenia Nie jest to specjalnie
trudne dla "Związkowca" W ar
chiwum rzędami stoją dawne rocz-- '
niki naszego pisma starannie
oprawione i posegregowane Wy-starczy
sięgnąć ręką wyciągnąć
potężny tom i przerzucić jego
strony Warto poświęcić im trochę
czasu by odświeżyć wspomnienia '
Sięgnijmy więc kolejno po rocz-- 1 nik 1939 1949 i najnowszy 1959
ROK 1939
"Związkowiec" w tym roku wy
chodził w tych samych rozmiarach
i ilościach stron co i dziś raz na
tydzień Kosztował 5 centów Re-dagował
go A J Stanicwski
A oto duże nagłówki na fronto-wej
stronie pisma podane w ko-lejności
od początku roku: "Co
czyni Polskę mocarstwem?" "Cze- -
cnosłowacy Domuardują wsie wę
gierskie" "Krwawa walka na Rusi
Zakarpackicj" "Francuski premier
Daladier przybył do Tunisu pod-czas
demonstracyjnej tury objaz-dowej
po koloniach do których
Włosi roszczą sobie pretensje"
"Hitler liczy na rewolucję sowiec-ką"
"Franco 14 mil od Barcelo-ny"
"Wojna w Europie będzie na
wiosnę — Niemcy mają 18 lutego
zmobilizować półtoramilionową ar-mię"
"Zbliżający się upadek rządu
lojalistów hiszpańskich wytwarza
chaos w polityce Europy" "Ciano
w Warszawie" "Ameryka gotowa
do wojny" "Włochy łudzą Pol-skę"
"Armia niemiecka w marszu
na Czechosłowację — Hitler na-rzuca
swój protektorat" "1000
lotników z maszynami uciekło z
Czech do Rumunii Polski i Ro-sji"
"Polska rozważa notę Hitle-ra"
"Litwa oddała Kłajpedę"
"Rumunia kolonią niemiecką"
"Państwa demokratyczne po stro-nie
Polski" "Polska przyjęła za-pewnienia
Anglii i Francji" "Zgon
Walerego Sławka" "Niemcy osa-czyli
Polskę z trzech stron" "Woj-ska
włoskie zdobyły stolicę Alba-nii"
"Hitler czeka na wynik wizy-ty
min Becka w Londjnie" "Pol-sk- a
w pakcie lotniczym z Wielką
Brytanią Francją Rosją i Rumu-nią"
"Anglo-franeusko-rosyjsk- ie
przymierze — trzej alianci mogą HiSTO
wystawić do boju 25 milionów żoł-dow- ej ZPwK jest motorem tego
nierzy i 13000 samolotów" "Pol-ruch- u na wschodzie Kanady i ape-sk- a
i Rumunia nie chcą pomocy luje do Polonii o utworzenie ko-sowiecki-ej"
"Dlaczego Polska żą-mitetó- w FON zbiórkę pieniędzy
da kolonii?" "Anglia oceniła Pol-- i przesłanie ich do Warszawy W
skę" "Wojna zależy od Hitlera a maju Grupa 13 ZPwK w Sudbury
nie od Polski — Niemcy otrzyma- - jako pierwsza organizacja polonij-ł- y
nakżjtą odpowiedź od min na przesła do Warszawy $300
Becka" "Wojny się nie boimy mo- - wprost na ręce śmigłego Rydza
żc-ci-e ją zaczynać!" "Mussolini Jak z ist sk}adek wynika Polo-chc- e
pośredniczyć między Polską _ Kanadv1ska w drueiei woinie
a Niemcami" "Polacy nie oddadzą świalowej świadczyła procentowo
Gdańska" "Rozwój stosunków pol-d- o SWJth moinwości daleko yy
sko-rosyjskl- ch pomyślny" "Japo- - datniej na czn zbrojny niż jaW
nia obawia się zbliżenia Niemiec kolttlek inny „Środek polski w
z Rosją" "Król Jeny VI i Królo-wecj0- _
wa Elżbieta w Kanadzie" "Musso-lini
zakazał Hitlerowi zaczynania ROK 1949
wojny z Polską" "Zbliżenie 'Hit- - y dziesięć lat później na arenie
ler — Moskwa' jest możliwe" "Na światowej organizuje się Pakt
wypadek zajęcia Słowacji Polska Atlantycki Irlandia ogłasza swą
stanie murem" "Hitler fortyfiku-ca}kowit- ą niezależność Rosja w
je granice Słowacji" "Władze w dalszym ciągu blokuje Berlin i za-Gdańs- ku starają się prowokowaćgraża Jugosławii Papież rzuca
Polskę" "Wojny światowej zNiem-klątw- e na komunistów zimna woj-ca- mi
w 1939 r nic będzie — obli-n- a rimbiera na sile
czają że ważne chwile i najpięcie
przypadnie na wrzesień i pazdzier- -
nik" "Polska trzyma pod bronią
750000 ludzi" "Rosja przesuwa
wojska" "W Krakowie odbył się
Zjazd Legionistów" 'Groźna go
dżina próby zbliża się w Europie '
"Niemcy w końcu sierpnia będą
-- i- JJU31UUU1J uuuuiłiiuiiuo cij Jiiiy
lecz zapasów żywności tylko na 12
miesięcy" "Niemcy zawierają pakt
nieagresji z Rosją" "Ostatnia nota
Chamberlaina" "Kanada deklaru-je
stan wojenny przeciw Niem-com"
Pozostańmy przy nagłówkach do
10 września 1939 r mniej więcej
daty która zamyka epokę Polski
międzywojennej Z kolei postaw-my
sobie pytanie jak wyglądała
Polonia w tym pamiętnym roku?
Winnipcg jest siedzibą nadrzęd- -
nej organizacji polonijnej Zjedno- -
czenia Zrzeszeń Polskich w Kana- -
dzie Dwie największe organizacje
a to Związek Polaków w Kanadzie
na wschodzie i Stowarzyszenie Po--
laków w Kanadzie na zachodzie
odmawiają przystąpienia do niej
wychodząc z założenia że organi
zacja obywateli kanadyjskich nie
może być kierowną przez ośrodek
polityczny zewnątrz a więc pi zez
Warszawę co zarzucano Zjednocze-niu
Urzędnicy konsulatów próbu-ją
wtedy rozbić Związek Polaków
"Związkowcowi" odbierają debil
Pisma nie można więc wysyłać do
Polski
ówczesny Związek Polaków w
Kanadzie ma oblicze ludowe Wal-czy
zarówno z wpływami sanacji
jak i komunistów W artykułach
redakcyjnych i wypowiedziach czy-telników
komunistyczny tygodnik
"Głos Pracy" jest pod stałym
obstrzałem Poza tym ogół garnie
się do oświaty Oto ciekawsze ty-tuły
artykułów w "Związkowcu" z
tego roku: "Totalizm nie jest po-trzebny
do rozwoju gospodarczego
Polski" "Samouctwo samowy-chowanie
i samokształcenie" "Do
broni ludu!" "Ludowcy zwycięża-ją"
"Chłopi w powitaniu w 1863
r" "Książka poszerza świat"
"Chłop idzie naprzód" "Chłopska
zgoda" "Wieś garnie się do oświa-ty"
"Młode pokolenie ludowe"
"Młodo polonio dimpiiA"
"Chłop-ki- e pmkłuly palnotyz-mu- "
i I p
Wioin 19T) r w wielu ośrod-kach
Polonu puw tajf inicjatywa
tworzenia 1'tindti u Obrony Naro- -
"Pierwsze dni francuskiej Kanady"
(CS) — Historia Kanady zaczęła się faktycznie 24 lipca
1534 r W tym to dniu na przylądku wznoszącym się ponad
ujściem rzeki sw Wawrzyńca (St Lawrence) w miejscu na któ-rym
leży obecnie Gaspe w prowincji Cjiiebec lacąues Cartier
formalnie obejmował w posiadanie ten kraj w imieniu któla
Francji Na pamiątkę tego wielkiego wydarzenia zbudował olbrzy-mi
krzyż ozdobiony tarczą na której wjiysowano kwiaty lilii
(fleur-dc-lys- ) i napis: "Niech żyje król Francji"
Na ziemi kanadyjskiej biwakowali prawdopodobnie już uprze-dnio
biali ludzie i to nawet w tak wczesnym okresie jak rok
1000-n- y kiedy Leif Eriksson i jego Vikingoie przebywali na
swych łodziach Atlantyk Nie ma jednak na to dowodów a ponadto
w wyniku ich podróży nie powstało żadne osadnictwo To też
Jacąues Cartier doświadczony kapitan ze St Maio który przy-wiódł
tu normańskich rybaków' byl pierwszym historycznie zna-nym
odkrywcą Kanady
Cartier odbył jeszcze dwie inne podróże Drugą w 1333 roku
a trzecią w 1541 r spędzając za każdym razem zimę w Kanadzie
Płynąc w góro biegu rzeki św Wawrzyńca dotarł do miejsca
gdzie obecnie leży Montreal a gdzie wówczas znaidowala sie ubo-ga
osada indiańska zwana Hochelaga Poczynił pomiary terenów
okolicznych z wysokiego wzgórza które nazwał Mont Royal (Górą
Królewska) Wzgórze to u którego podnóża rozbudowało się naj-większe
miasto Kanady nadal nosi nazwę nadaną mu przez Car-tier- a
Na zimowe leża dla siebie i swej załogi wybrał miejsce leżące
w pobliżu obecnego miasta Quebec i tu to właśnie założona zo-stała
pierwsza osada białych w Kanadzie w której za ostrokolem
Cartier i jego towarzysze przebyli surową zimę z lat 1535-153- 6
Przez sześćdziesiąt lat po trzeciej podróży Cartiera nie wiele
się tu zmieniło ale Kanada lub jak wledy mówiono "Nowa Fran-cja"
była już znanym pojęciem i przybywały tu od czasu do
czasu v celach handlowych grupki sprzedawców futer (fur tra-der- s)
Osadnictwo kraju zaczęło się właściwie od czasu ekspedycji
francuskiej z 1604 roku której duszą i przewódcą byl Samuel de
A w Polonii? — Przewracając
KarlK1 ''aZKOWCa 13tW O wv- -
czuć można nową epokę Polonii '
Bardzo ruchliwą organizacją w
tym roku jest na terenie Kanady
nit 1it Cfntiirinn!A "D%1_
skich Kombatantów Więcej niz
przez sześć miesięcy "Związko- -
wiec" poświęca mu w każdym nu-merze
po dwie kolumny na t zw
"Sprawy kombatanckie" Kącik
ten cieszy się dużą popularnością
i jak wynika z wypowiedzi czoło-wych
działaczy SPK znakomicie
służy organizacji Dzięki "Związ-kowcowi"
Kombatanci scemento-wal- i
się w Kanadzie
Podobnie jak Grupa 1 ZPwK w
1939 r tak SPK w 1949 r wystę-puje
z inicjatywą zjednoczenia Po-lonii
Kanadyjskiej Niestety sku- -
tek jest inny od zamierzonego W
dniach 2 3 marca odb'wa sie
konferencja w Toronto z udziałem
Kongresu Polonii Kanadyjskiej
SPK Stowarzyszenia Polaków
z Zachodniej Kanady Wyłania ona
Komitet Zjednoczenia Polonii Ka
nadyjskiej przy czym ówczesny
Prezes KPK mecenas W Grochol
ski godzi się na rezygnację ze sta-nowiska
o ile zostanie utworzona
nowa organizacja szczytowa Brak
dalszych informacji o losie Ko-mitetu
oraz fakt że trzy organiza- -
FRASZKA POŚWIĄTECZNA
wody
wieczerzać
Tradycji obżarstwa z której
się w powyższej oj-ciec
polskiego Miko-łaj
Rej pozostaliśmy wierni do o-becn- ych
dni I to tak w kraju jak
na emigracji Gdziekolwiek
się w gościnę na święta do polskie-go
domu na widok
jakimi obstawione bjły stoły za-pomni- eć
trzeba bjlo diecie
notkach czy wątrobie
j zas jak króla
S151 jedz pij i popuszczaj
Miody rodak z Polski który spę-- '
cje7 które~bfały w nim udział
istnieją oddzielnie świadczy iż
próba zawiodła
"Sprawy kombatanckie" znikają
w drugiej połowie roku ze szpalt
"Związkowca" Jak wynika z arty-kułów
niektórzy czołowi działacze
SPK pogniewali się na redaktora
ponieważ zamieszczał listy czjtel-nikó- w
kryt kujące ich działal-ność
Jest to zrozumiałe jeżeli
weźmie się pod uwagę że niestety
naszą polską zasadą jest że "my
możemy krtkowac caiy swiai
lecz wara temu kto by się odwa-żj- ł
pisnąć słówko na nas" Odtąd
artkuły o pracy SPK pojawiają
się tylko sporadycznie Na miejsce
"Spraw kombatanckich" przycho-dzą
"Informacje farmerskie" oraz
"Fakty o Kanadzie"
Wypowiedzi czytelników będące
t zw "wolną trybuną" pisma są
bardziej kwieciste Głównym mo-tywem
przewijającym się w nich
jest troska o rząd polski w Ln-dyni- e
i chęć podporządkowania mu
Polonii Kanadyjskiej Mamy więc
tu odwrócenie celów w stosunku
do 1939 r Wypowiedzi czytelników
są nieliczne stąd pismo nie pro-wadzi
osobnego działu jak "Czy-telnicy
piszą" jedynie zamieszcza
ich listy pomiędzy artykułami w
formie l zw "odpowiedzi" czy
"re-odpowied- zi"
"Związkowiec" w 1949 r staczał
boje z dwoma pismami które sta-le
go atakowały Była to komuni-styczna
"Kronika Tygodniowa"
podczas wojny na miejsce
zakazanego przez kanadyj
skie "Głosu Pracy" i katolicka
"Gazeta Polska" w Winnipeg
"Gazeta Polska" pod red St Zy-bał- y
poświęca całe szpalty na kry-tjk- ę
na co stale od-powia-da
ówczesny red J Giżycki
w "Związkowcu" Polemika dwóch
redaktorów i w dodatku na tema-ty
raczej osobiste kto jest więcej
mądry a kto nie znużjć musiała
czytelników obu pism skoro znik-nęła
ze szpalt
Polonia toronlońska miała w
1949 r szereg imprez artystycz-nych
na dużą skalę Witold Małcu-żyńs- ki
dwukrotnie wystąpił w
Massey Hall (173 i 1710) poza
tym w tej sali została wystawiona
sztuka radiowa "Maria" przez St
Milewica na której było ponad 2
tysiące osób Druga sztuka "Ta-jemnica
matki" została wystawiona
w Yictory Theatre
(Dokończenie na str 4)
dzał swe pierwsze Boże Narodze-nie
w Kanadzie taką rzucił uwagę
na jednym z przyjęć w Toronto: —
"Widzę że państwo zachowujecie
tę samą tradjeję co my w Pol-sce
i w święta jecie tylko raz
dziennie" — Dlaczego to Pan mó-wi?
— pyta zdziwiona pani domu
— No bo przecież i u nas w War-szawie
jak się siądzie przed po-łudniem
do jedzenia to nie wstaje
się aż około północy — odpowiada
niczym nie speszony młodzieniec
Tej tradycji więc nie łamiemy
0 takim co chciał w pół obiada wieczerzać
Wioch jeden u polskiego pana za stołem byl
Usnął potem bo mu się długi obiad sprzykrzył
Obudziwszy się prosił hi się umył
Pytając: "Długoz jeszcze mają być 1e gody?
Dosyciem juz obicdicał już będę
A va urząd zaś znowu za stołem usiędę"
1 napraicdę się z tych zbytków cudzoziemcy śmieją
Iż tak naszy Polacy nadobnie szałeją
MIKOŁAJ REJ
pod-śmiewa
fraszce
piśmiennictwa
poszło
tn przysmaków
o cho-ijc- h
Królo-wał
niaksma za
pasa
założona
władze
"Związkowca"
ANADY (D
Champlain W wyniku tej podróży założona została pierwsza stała
osada na wschodnim brzegu Bay of Fundy (Zatoki Fundyjskiej)
pod nazwą Poit Royal
Stała się ona sercem "Acadii" tego pierwszego rejonu w
którym Francuzi osadzali się by żyć tu na stale a nie przybywali
hlko ptzelotnie polować wymieniać produkty na futra czy po
prostu poznawać nowy dziewiczy kraj
W 1608 roku Champlain utworzył drugi taki ośrodek osadniczy
niedaleko tego miejsca gdzie Cartier zimował przed 73 laty na
stromym urwisku które miejscowa ludność nazywała "Quebec"
Było to z natury obronne i panujące nad okolicą miejsce co każdy
przyzna kto miał tylko okazję popatrzeć w dół z twierdzy Quebec
na zwężającą się tu rzekę św Wawrzyńca Byl to doskonały punkt
handlowy z łatwą wodną komunikacją z wnętrzem lądu skąd przy-bywały
futerka które w owym czasie stanowiły główne bogactwo
Kanady
Z tej ąuebeckiej twierdzy Champlain systematycznie posuwał
coraz dalej granice Nowej Francji W latach 1611-161- 6 zbadał
bieg rzeki łłichelieu docierając do wielkiego jeziora które nosi
ebecnie jego imię Dokonał też nielada podróży płynąc w górę
rzeką Ottawa aż do jeziora Nipissing a stąd do jeziora Huron do
którego dotarł w okolicach obecnej zatoki Georgian Bay W drodze
powrotnej posuwał się doliną rzeki Trent docierając do jeziora
Ontaiio a później poszedł jeszcze dalej na południe w okolice
zamieszkałe przez Irokezów (obecny stan New York) i stąd dopiero
zawrócił na północ do swej bazy w Quebec
Dwa wydarzenia z czasów Champlaina w Nowej Francji wy-warły
wielki wpływ na dalsze losy kraju Pierwszym z nich było
zbudowanie twierdzy Quebec która stalą się cytadelą Kanady "na
długie stulecia drugim nawiązanie bliskich stosunków z India-nami
do których też Champlain przysłał pierwszych chrześci-jańskich
misjonarzy w 1615 roku Czterej misjonarze Recollet
którzy przybyli do Huronii nad zatoką Georgian byli faktycznie
pierwszymi białymi ludźmi jacy osiedlili się wśród Indian dzieląc
ich życie
Kiedy Champlain zmarł w 1635 roku Francja posiadała już
pewne zaczepienie w Kanadzie które pozwoliło na dalszą szerszą
ekspansję
Wieści z Polski
NOWE LOKOMOTYWY
Pierwszą partię nowych loU
pmrozetykwład—nią womzeócwhanspicazlinnaowyochraoi
cy 150 KM z seryjnej już nr
uuM-j-i pizcnaiia uo eKSploa- - tacji załoga Fabryki Lokomotyw
im Dzierżyńskiego w Chrzano-wie
Znajdą one zastosowanie na stacjach kolejowych (do prac
przetokowych oraz w większych
zakładach przemysłowych)
Lokomotywy te zapoczatkowa-ł- y w "Fabloku" produkcję róż-nych
typów jednostek spalino-wych
BUDOWA STALOWNI
W Ostrowcu świętokrzyskim
rozpoczyna się budowę huty sta-li
(nie opodal starej huty) i haj- - nicmtcj w jwaju piaiuiwu wy uiai pi as i inioiow rsowy za- kład produkować będzie rocznie
pół miliona ton stali oraz 20 ty- sięcy ton ciężkich odkuwek 0-biek-ty
powstają na terenach o łącznej powierzchni ok 200 ha
PRODUKCJA CEMENTU
Przemysł cementowy wykonał
roczny plan produkcji dając
4920 tys ton cementu Dodat-kowa
produkcja wyniesie praw-dopodobnie
160 tys ton cemen
tu
W przemyśle tym podniosła
się znacznie wydajność pracy: z
558 ton cementu na jednego pra- cownika w r 1958 do 587 ton w
1959 r
JUBILEUSZOWY STATEK
Jubileuszowy — 25 w 1959 r
statek spłynął 23 grudnia z po-chylni
Stoczni Gdańskiej zamy-kając
roczny plan wodowania jed
n ostek Nowa jednostka budo
wana na zamówienie Polskich
Linii Oceanicznych przeznaczo-na
będzie do przewozu drobnicy
na linii dalekowschodniej
Statek otrzymał nazwę "Ha-noi- " Jego matką chrzestną by-ła
studentka wietnamska —
Kong Hoa Tran kształcąca się w
Warszawie
KATASTROFA W KOPALNI
Około 100 rodzin górniczych
obchodziło święta bez udziału
swych bliskich którzy jako ra-townicy
przez trzy doby zmagali
się z pożarem jaki wybuchł w
kopalni "Rymer" w Niedobczy-cac- h
Pożar na szczęście nie Docią
gnął za sobą żadnych ofiar w lu-dziach
DOKSZTAŁCANIE NA WSI
7 informacji jakie nadchodzą
z poszczególnych województw
wynika iż w całym kraju uru-chomiono
ponad 1100 kursów
dokształcających w zakresie 7
klas szkoły podstawowej prze-znaczonych
dla robotników za-trudnionych
w PGR Liczba u-czeslni- kow tych kursów przekro-czyła
już 10 tys osób — i jak
się przewiduje — w najbliższym
czasie zwiększy się o dalszych
kilka tysięcy Najwięcej zwolen-ników
tej formy uzupełnienia
wykształcenia znajduje się w wo-jewództwach:
olsztyńskim szcze
cińskim bydgoskim i poznań-skim
TELEWIZJA W WARSZAWIE
W końcu grudnia 1959 r zare-jestrowanych
było w stolicy pra-wie
250 tys radlioodbiorników
i ponad 43 tys telewizorów W
woj warszawskim natomiast za-rejestrowanych
jest obecnie po- nad 160 tys radioodbiorników
i 135 tys telewizorów W ciągu
ub r przybyło w Warszawie i
województwie ponad 38 tvs od-biorników
radiowych i 17 tys
telewizorów
Kontrolerzy wykryli w 1959 r
na terenie stolicy i woj warszaw-skiego
prawie 115 tys "radio-pajeczarz- y"
i 707 "telepajęcza-rzy"
UPADEK HANDLU
PRYWATNEGO
W Naczelnej Radzie Zrzeszeń
Prywatnego Handlu i Usług po- informowano dziennikarzy o
zmianach jakie w 1959 r nastą-piły
w handlu i gastronomii pry-watnej
Po zakończeniu akcji wymia-ny
koncesji tj w I kwartale
1959 r liczba prywatnych pla-cówek
handlowych w kraju u-leg- nie zmniejszeniu o ok 9:
0 900 sklepów z artykułami prze-mysłowymi
oraz ponad 1 tysiąc
placówek spożywczych Tak więc
obecnie istnieje w sektorze pry-watnym
6025 sklepów i 5639
puktów drobnodetalicznych zaj-mujących
się sprzedażą artyku-łów
przemysłowych oraz 4649
sklepów i 6173 kiosków straga-nów
i stoisk z artykułami spo-żywczymi
Jeżeli chodzi o prywatne za-kłady
gastronomiczne to ilość
ich uległa w 1959 r zmniejsze-niu
o 18 proc Obecny stan sieci
restauracji prowadzonych przez
prywatnych właścicieli wynosi
1476 Sa to głównie jadłodajnie
bezalkoholowe — tylko 330 re-stauracji
prowadzi wyszynk
Pewien wzrost nastąpił w za- kresie' usług tzw magli warsz-tatów
zajmujących się plisowa-niem
reperacją" i odświeżaniem
odzieży usług biurowych itp
zwiększyła sie w 1959 r o prawie
1 tys nowych placówek Należy
sie spodziewać że w nadchodzą-cym
roku liczba tych potrzeb-nych
warsztatów jeszcze wzroś-nie
SI
Pinii
mmml'