Zwilazkowiec Alliancer, September 07, 1960

              w i
fa
ia
B- - H
LPyifIff
H
T
Kl-4-ii' i
££a
I''?
"A-- ł
ItM'3
IA4
?
1
l&
W I
3 ll 1
i3
va
:m
1
"s
-
':
s i
J
fcll
ja
mtt
1
WRJ2
Pierwsze zetknięcie sic
i prowincjami zachodnimi
Ks Jeny Bajorski który nie--
orzybył na kontynent a- -
Zln kański znalazł się po raz
Xrszv w zachodnich prowin-riac- h
Kanady O Bajorski któ-:L- 0
nowvm — teoretycznie sta-Lj- n _ 'miejscem pobytu jest
Óucago zna nieźle wschodnie
prowincje ma więc pewną ska-lp
porównawczą
Na Zachód udał się na zapros-zenie
ks Józefa Smyczka ze
Stowarzyszenia Misji Zagraniczn-ych
z' Poznania Ks Smyczek
tet w Kanadzie niespełna dwa
jata Przybył tu bezpośrednio z
Polski dla pracy duszpasterskiej
Przypadła mu w udziale najwięk-sza
jeśli chodzi o obszar paraf-ia
polska Rozciąga się bowiem
na przestrzeni stu mil Pod
względem liczebnym jest ona ra-czej
skromna gdyż liczy ponad
100 rodzin Jest to parafia Kry-jo- n
w Saskatchewan
_-- Na Zachód — opowiada ks
Bajorski — ruszyłem z ogromn-ym
entuzjazmem i nie mniejs-zą
ciekawością Przeczytałem i
nasłuchałem się tyle o tych pro-wincjach
iż okazja sprawdzenia
tjch relacji była niezwykle ku-sząca
Moi konfratrzy świeccy
znajomi i przyjaciele kiwali co-praw- da
smętnie głowami w od-powiedzi
na moją radość ale nie
przygasili mnie Niektórzy przyj-aźnie
dodawali: "Ojciec nie zda-je
sobie sprawy z tego co go
czeka Tam nie jest tak romant-ycznie
jak w książkach!"
pojechałem! Nie tylko dla te-go
że obiecałem ks Smyczkowi
ale dlatego też iż chciałem po-znać
i tamte środowisko polonij-ne
Ajeśli pan pyta czy nie ża-łuję
swej wyprawy odpowiadam
stanowczo: nie Więcej nie za-waham
się w każdej chwili zno-wu
tam się udać
Zachód to naprawdę inny
świat przynaimniej dla mnie
Oczywiście byłem niepomiernie
zaskoczony tym co zastałem
widziałem Wręcz niewiarygodne
było np stwierdzić że cywiliza-cja
techniczna tereny przemys-łowe
kończą się już przy doj-eździe
do płn części Ontario
Przeskok jest wielki że trudno
się z tym oswoić Nikną fabryki
a wraz z nimi doskonałe szosy
Potjm zaczynają się wyłaniać
terenydeśne które następnie za-stępują
bezkresne lany zbóż Wy-rastają
potężne elewatory naj-pierw
rzadziej rozsiane a potym
gęsto Zdają się zastępować ko-miny
fabryczne na Wschodzie
Poruszanie się po prowincjach
zachodnich nie jest takie łatwe
jak we wschodnich Ruch jest
wprawdzie znacznie mniejszy
stąd i bezpieczeństwo większe a-l- e
drogi są bez porównania gors-ze
Niekiedy jedzie się w
tumanach kurzu to znów trzeba
przebijać się przez rozmokłą na-wierzchnię
W zimie jak mi o-powiad-ano
jest znacznie gorzej
gdyż często wszelka komunika-cja
jest niemożliwa
Niezmiernie uderzający jest
system osadnictwa Proszę sobie
wyobrazić że w poszczególnych
okręgach spotyka się imigran- -
I
tów pochodzących jeśli nie z
jednej wsi to z kilku sąsiednich
W parafii Krydon np przeważa
ludność pochodząca z powiatu
soKaisKiego w Saskatchewan
spotkałem najwięcej Polaków z terenów wschodnich Znakomita
większość przybyła we wczesnym dzieciństwie wielu urodziło się
juz w Kanadzie i dlatego tym-bardzi- ej
zdumiewający jest ich
gorący sentyment do Polski pol-skości
i miejsc pochodzenia Za-chowali
oni obyczaje i tradycje
stron rodzinnych Dla mnie rów-nież
pochodzącego z tych tere-nów
spotkanie było szczególnie
mile wzruszające Czułem się
odrazu w domu Ci ludzie od-nieśli
się do mnie jak do swo-jego
bliskiego
Nie byłem n p zaskoczony
tym ze wielu z nich mówi ze so-bą
po ukraińsku Tak po ukra-ińsku
Proszę się nie dziwić bo
dawniej na Podolu nie było i-n-aczej
Z księdzem ludność mó-wiła
po polsku zapewne nie ję-zykiem
najczystszym ale ich ję-zykiem
potocznym był ukraiński
Tak samo dzieje się teraz w
różnych gminach zamieszkałych
przez imigrantów polskich z tych
terenów w zachodniej Kanadzie
Nie jest to jak niektórzy zbyt
pochopnie i fałszywie utrzymu-ją
dowód "wynaradawiania się"
czy wyobcowania z polskości
Nic! Ta ludność czuje się polską
piclęgnaje obyczaje i tradycje
rodzime utrzymuje polskiego
księdza I mimo iż często bli-sko
mają kościół grecko-kato-lic- ki
zawsze przyjeżdżają do
swojego gdzie jest ksiądz pol-ski
Młode pokolenie podobnie jak
to dzieje się we wschodnich pro-wincjach
i Stanach Zjednoczo-nych
wchodzi mocno w szersze
otoczenie ale posiada ono jesz-cze
poczucie przynależności do
grupy polskiej Odniosłem wra-żenie
ze bez szkody dla nich
kraju ich urodzenia możnaby
le więzy umocnić Wymagałoby
jednak m in przypływu nowych
ludzi
Chyba nigdzie nic można spot-kać
się z laką serdecznością i
życzliwością jak wśród polskiej
ludności farmerskiej na Zacho-dzie
Przysłowiowa staropolska
gościnność osiąga tam najwyż-szy
poziom
Stopa życiowa jest jednak
znacznie niższa aniżeli na Wscho-dzie
Oczywiście nie mam na my-śli
żywności gdyż tej jest pod-dostatkie- m
Ale wiele gospo-darstw
jest ciągle bez elektrycz-ności
Domy mieszkalne są czę-sto
bardziej aniżeli skromne
Farmerzy mówią że do wojny
było im bardzo ciężko ale o-czywi- ścic
lepiej aniżeli ludności
miejskiej dotkniętej bezpośred-nio
wielkim kryzysem gospodar-czym
W porównaniu z tymi da
wnymi latami jest teraz dobrze
aie gorzej anizun ijiacu jjiyciu-m- a
laty Utrzymują że właści-wie
cały dochód idzie na maszy-nerię
Znajdują się niejako w
błędnym kole Bez maszyn nic
daliby rady a maszyny połyka- -
%
ZAWSZE JEST CZA!
NA ROZRYWKĘ
ŚMIECH
ZWIĄZKOWIEC"
Najliczniejszą bezsprzecznie polonijna organizacją zrzeszającą młodzież powyżej IG lat życia
jest Polish Canadian Alliancc Youth która pracuje jako część składowa Związku Polaków w
Kanrdzio W obecnej chwili aktywnie pracują Glona Młodzieży ZPwK w Grupie 1 — Toronto
Grupa 2 — Hamilton Grupa 5 — West Toronto Grupa 7 — New Toionto Grupa 10 — Brant-for- d
Grupa U — Guelph Grupa 14 — Sarnia Grupa 20 — Windsor Grupa 22 — Grimsby
Ponadto afiliowane są dwa Kluby Młodzieży z St Catharines Ont i z Fenwick Razem 11 bar-dzo
czynnych grup młodzieżowych Polish Canadian Alliancc Youth odbywa swe zjazdy walne
co reku w innym mieście W bieżącym roku zjazd taki odbył się 9 lipca w gościnnym Domu
PoMim Grupy 7 ZPwK w New Toronto Zjazdu był młody adwokat z Ha-miltonu
pan Mieczysław Kowalski
Nowy Zarząd Polish Canadian Alliancc Youth Od lewej
piezes 1 Szymczyk skarbniczka 1 Wilk sekrctaika E
dentka W Bielecki wiecpiezes
A Flis J Swistara M Kopeć
NA
NA KSIĘŻYC SIC WYBIERALI:
Lukian i Samosaty grecki po- eta — rok 160 po Cbr w dwóch
opowieściach W jednej przy po-mocy
skrzydeł oiła i sępa w
drugiej na statku morekim u- -
ją znakomitą część zysków Rol-nictwo
nie jest już atrakcją dla
młodszego pokolenia nie mniej
jednak część pozostanie na go-spodarstwach
loclzicow
Spędziłem trzy tygodnie w sta-łych
rozjazdach" Istotnie niełat-wych
ific pobyt na Zachodzie
zaliczam do najbardziej wzrusza-jących
i przyjemnych przeżyć w
Kanadzie
WR2E5irfi'(StpłembVr) tniiJ_J96Q
fcfWEOMISYDU
A Wilk 2-- gi W stoją od lewej
C Sadowski T Wis W Kubicki G i
noszonym w górę przez huiagan
Podróż tiwala 7 dni i nocy
Mandaryn Van-H- u --- rok 1500
— za pcmoca rakiet piochowych
Pan Twardowski szlachcic —
wiek XVI — przy pomocy dia-bla
Pcdióz trwała niecały jeden
pacioick
Jan Kepler astionom — rok
1G31 — za pośrednictwem nic-okieślony- ch sil
Franciszek Godwin biskup —
wiek XVII — pojazdem do któ-rego
zaprzężono wytresowane ła-będzic
Podróż tiwala 12 dni
Cyrano de Bergerat — pisar
filo7of awanturnik — rok 1 f5G
mas7yną zbudowaną na zasadic
rakiety
Teodor Tripplin pisarz — rok
1(158 — droga snu hipnotyczne-go
E fc Bumey artysta-grafi- k
— rok IB) 5 — za pomocą wy- strzału aimatniego
POMOCNICE DENTYSTY- -
CZNE SĄ GWAŁTOWNIE
POTRZEBNE!
Ucząc się v wolnjm casic
— U) kład) ra? w tjRodniu
lub raz w miesiącu poza
tjm nauka w domu — uzy-skacie
kwalifikacje do
ZATRUDNIENIA
Częściowa znajomość jczka
anRichkifgo wjmasana
bapłatnjth infor-macji
uysjłając poni7s7y
kupon po wypełnieniu co
JESZC?E DZIŚ
K ' P f) N
CAREER TRAIMING
47 Lplntc 7--ve Toronto On)
Narwtstej
Wiok
Adres
Miasto I'ro
Zajęci"
Ttlcfon
Codc No 11
72 71
ID
Przewodniczącym'
do prawej siedzą: S l'erlikowski b
Uba prezes L Jabłońska korespon- -
wiccpiczes drugim rzędzie
Lopinsk
CZYM WYBIERANO SIC KSIĘŻYC?
Pi
nadprzyrodzo-nych
PANIE!
Żądajcie
tfłli
NVOITlDN 136011
Juliusz Vcrne pisarz — lfl0r)
rok — w pocisku aimatnim wy
strzelonym i Florydy
H G Wells pisarz — 10(1]
rok — przez zastosowanie anty-giawilac- ji
Pojazd księżycowy
7l)tidowany jest z substancji nie-ważkiej
nie podlegającej prawu
ciążenia i czyniącej pasażerów
i przedmioty lównicz nieważki-mi
Jeny Żuławski pisarz pocta
dramaturg — rok 1003 — prze-nosi
bohaterów swej powieści na
iiebrny glob statkiem kosmicz-nym
wytraconym z Ziemi przy
pomocy wybuchu
Konstanty Ciołkowski profc-so- i
w Kału dc w latach 1(103 do
1003 opracował pierwszy nau-kowy
projekt statku kosmiczne-go
o napędzie rakietowym istwo-łzy- !
teorytecnc podstawy tech-niki
rakietowej
Przeor zawinił
Podsłuchane w jednym z war-szawskich
baiów
— To ws7ystko prcz księ-d7- a
Kordeckiego!
v
— O dyby się kiięulo nie u-pa- il
pod Ccstochową — byli-byśmy
dziś pod szwedzkim zabo-rem!
KOBIETY SAMOTNE
WE FRANCJI
Problem kobiet samolnjch jest
prawie na całym świecie jedna-kowo
palący Jak podaje ostatnio
przeprowadzona statystyka oko-ło
0 milionów Francuzek żyje
samotnic Tny miliony spośród
nich — to niezamężne pozostałe
— pr7ewa?:nie wdowy lub — o-k- olo
250000 — kobiety rozwie-dzione
albo porzucone Wyja-śnienie
powyższego stanu jest
tragicznie proste we Francji jest
znacznie więcej kobiet ni7 męż-czyzn
zwłaszc7a po hekalombie
ostatnich dwóch wojen
"Kobiety nie skarżą się nic
urządzają strajków — pisze "Le
Monde" skąd 7ac7crpnęliśmypo-wvzs7- ą
info"rmację — ale pro-blem
społeczny istnieje i nie
wolno przechodzić nad nim do
porządku"
Zamawiajcie u nas
OLIWI OPAŁOWĄ
Naszym ŁUłvm odbiorcom wykonujemy czytzeunic J całoroczną
obsługę pica (furnace) za jednorazową opłatę TYLKO JBjO
Naprawiamy I wstawiamy NOWE piece (furnaces)
DNIPR00IL CO LTD
TORONTO — 204 Balhurit St — EM 6-65-
3?
OSMAWA — 190 Bloor St East — RO 3-07-
62
W Oshawie też korzystajcie z naszej Stacji Benzynowej §
MÓWIMY PO POLSKU J
Pisarz angielski o Gestapo
Ze słowem "Gestapo" kojarzą
sic najokrutniejsze wspomnienia
mordu i zagłady jakie zawisły
nad Europą w czasie ostatniej
wojny Pod tym zawołaniem u-praw- iały swoją ludobójczą dzia-łalność
germańskie kohorty
czarnych i brunatnjch koszul
uzbrojonjch oprawców w czap-kach
"przyozdobionych" trupi-mi
główkami oraz a wyhaftowa-nymi
zlowrózbic literami SS czy
SD na uniformaih korpusy po-licjantów
i żandarmów wreszcie
bandy 7ykłych katów zatru-dnionych
w rozsianych po całej
Kuropie obozach koncentracyj-nych
Książka Crankshawa) zawiera
bogaty zestaw autentycznych
źródeł i materiałów oskarży ciel-skic- h
pod adresem hitleryzmu
w ogóle a Gestapo w szczególno-ści
Oto jedno ze wstępnych —
spokojnych i obiektywnych —
stwierdzeń autora: "Gestapo zo-stało
stworzone przez Goeringa
Iw 1933 roku) aby narzucić wo-lę
Hitlera jego przeciwnikom po-huczny- m
I rywalom w łonie par-tii
W rok później uchwycił je w
swoje ręce Himmler i miało ono
odtąd spełniać rolę miecza w
jego zakrojonej na szeroką skalę
kampanii o stworzenie przy po-mocy
SS-mański- ch zbirów 'tego
co nazywa się państwem w pań-stwie
Później zaś miało służjć
do obezwładnienia okupowanych
obszarów i przekształcenia 'ich
w kolonie Mieli to zdziałać mło-dzi
ludzie o blond włosach któ-rych
Hitler powołał do władzy
a naiód dal im swoje błogosła
wieństwo"
Spotyka się coraz częściej ar
gument ze naród niemiecki ja-ko
całość a jego regularne siły
zbrojne w s7C7ególności nic po-nosr- ą
odpowiedzialności za bez-miar'
zbrodni i okrucieństw po-pclnany- ch
przez Gestapo rzeko
ino wjłącznic na rozkaz psycho
patów ? gaiuiiku jnticra Him-mlera
Hcydricha Kalteiibriwi-ner- a
czy tym podobnych Otóż 7 ksiąki Crankshawa wynika nie
zbicie że bez milczącej zgody
narodu niemieckiego bez apro-baty
jego potężnej armii dowo-dzonej
przez znakomitjch gene-rałów
— nieliczna stosunkowo
grupa zbirów i szaleńców w żad
nym wypadku nic potrafiłaby w
tak krótkim czasie okiełzać III
Hzcszy i podporządkować sobie
7dolyczy terytorialnych na
Wschodzie i Zachodzie
Owa zgoda 'i aprobata towa-rzyszyły
m in krwawemu pu-czowi
w roku 15)34 kiedy to kil-kadziesiąt
tysięcy gestapowców
rozbiło w puch milionową armię
SA (gwardia partii) dowodzoną
prcz głównego — obok Hitlera
— twórcę reżymu hitlerowskie-go
— Iłocłima: krótkowzroczność
generałów — stwierdza Crank-sha- w
— polegała na tym że do-puściwszy
do tego aby Himmler
przy pomocy podległych mu
czarnych koszul i gestapo złamał
SA umożliwił im całkowite
podporządkowanie nie tylko po-gardzanych
cywilów lecz rów-nież
całej armii 30 czerwca 1934
reku generałowie rozpoczęli
swój marsz ku lawie oskarżo-nych
w Norymberdze"
Jest rzeczą zdumiewającą że
ten proces powstawania państwa
w państwie mógł przebiegać z la-ką
łatwością właśnie w Niem-czech
które zawsze i ws7ęd7ie
zwykły sic szczycić przestrzega-niem
praworządności Ustawa z
roku 1930 stanowiąca że Gesta-po
stoi ponad prawem i sąly
państwowe nic mogą osądzać po-dejmowanych
przez Gestapo de-cyzji
była już tylko ukoronowa-niem
wc7cśniej zaistniałego bez-prawia
wywod7ąccgo się — jak
stwierdza Crankshaw — z roz-ka-z-u dyktatora Parawanem zbro-dni
stało się mianowicie dla
wszystkich hasło: Bcfehl Lsl He-fc- hl
— rozkaz jest rozkazem
NIEPEŁNY REJESTER
ZBRODNI
Ustawowym upoważnieniem
do ich popełniania okazał się
7aś rozkaz Hitlera z roku 1938
w myśl którego: "Wszelkie środ-ki
podejmowane z woli Wodza
uważa sic za zgodne z prawem
nawet jeśliby miały być sprze-czne
z obowiązującymi ustawa-mi
i dotychczasową praktyką"
Wyliczenie wszystkich 7bro-dn- i
hitleryzmu wszystkich okro-pności
Gestapo zajęłoby setki
jeśli nie tysiące tomów Hitle-rowski
spisek przeciw światu nic
ma sobie bowiem równych w
historii To tez przypomnimy
najbardziej perfidne i hańbiące
metody i sposoby utrzymywania
hitlerowskiego "ładu" w samych
Niemczech i w podbitych przez
nic krajach Do takich należy
m in prowokacja gliwicka usi-łująca
rozpętanie wojny przypi-sać
Polsce dalej zaprowadzenie
obozów koncentracyjnych gdzie
oficjalnie torturowano ludzi
"uśmiercając m in więźniów z
tatuażem aby zdobyć w7orzyste
abażury z ludzkiej skóry" i wre-szcie
eksterminacja (masowa za-głada
Żydów oraz pewnych ka-tegorii
radzieckich jeńców wo-jennych)
Skrupulatny Crankshaw nie
szczędzi mrożących krew w ży-łach
opisów zbrwni i z demaska-torską
pasją kreśli sylwetki
"przodujących" w swoim fachu
zbrodniarzy Himmlera Heydri-ch- a
Ohlendorfa Muellera Eich-man- a
Hoessa I Łnnnych Docho
5TR 5
dzi przy tym niekiedy do cieka-wych
wniosków Na przykład w
sprawie tortur do których hitle-rowscy
przywódcy na procesie
norymberskim nic chcieli się
przyznawać twierdząc 7C były
one aktem samowoli Tymczasem
— jak wynika z pracy Cranksha-wa
— "w każdym mieście oku-powanej
Europy — od Brestu
nad Atlantykiem aż po Wołgę i
od północnego krańca Norwegu
do Morza Śródziemnego — Ge-stapo
poddawało aresztowanych
tym samym Stąd
wniosek że owe jednolite meto-dy
zamęczania ludzi musiały być
uprzednio opracowano w szcze-gółach
Chodziło jedynie o zrzu- cenie odpowiedzialności na nie-określone
bliżej ośrodki dyspo-zycyjne
tego ogromnego aparatu
bezprawia: "Kiedy Gestapo
oplatało Kuropę gęstą siecią
nigdy nie było wiadomo który z
poszczególnych funkcjonariuszy
był bezpośrednio odpowiedzial-ny
za ten czy inny gwałt"
OŚWIĘCIM
W toku procesu norymlier-skieg- o właściwie tylko jeden ze
zbrodniarzy hitlerowskich kat
Oświęcimia — Hoess — pozosial
wiemy wyznawanym i realizo-wanym
na wolności ideom Ten
beznamiętny morderca Żydów z
całej prawie Ku ropy z cynicz-nym
przekonaniem słuszności
swego dzieła przyznawał sic na-wet
do czynów których jedynie
z braku czasu i odpowiednich
urządzeń technicznych nie po-pełnił
(podawał np więkr7ą
ilość ofiar nlz faktycznie zamor-dował)
"Irtidność żydowska była
— jego zdaniem — tak liczna
że wymordowanie jej drogą ma-sowych
egzekucji przerastało
siły Kinsatzgruppcn" (oddziałów
SSmańskich) Albo jego zapo-biegliwość
na punkcie ulepszeń
w budowie komór gazowych i
używanych do mordowania śiod-kó- w chemicnych Tylko z pale-niem
zagazowanych ofiar mini
systematyczny pedant zbyt wic
ie Kiupoiiu guj na iii lysięcy
zagazowali) ch dziennie piece
kicmaloryjnc spalały 7nlcihvic
tysiąc! Więc trzeba było palić
trupy na otwarł} m polu łamiąc
iTLMilamiiii Iloess Imwwl ic
sztą utartymi juz śladami Lek
cję pokazową mordowania rlal
mu mln szef policji dystryktu
lubelskiego — Globoenik klórv
w ramach i w akcji "Hcinhnid"
(odwet Heydiicha) wymordował
kilka milionów Żydów polskich
i rosyjskich Hoess do końca ży-cia
żałował źe dla "dobra" Hzc-szy
i jej wodza nio mógł mu w
lym dorównać — chociaż z po-mocą
swoich oprawców robił co
tylko mógł
PRÓBA PODSUMOWANIA
Ani ksiaka Crankshawa ani
!ymbard7i'ej jej niniejsze omó-wienie
nic (fają wyobrażenia o
ogromie zbrodni I beprawia ja-kie
po wszystkie czasy świadczyć
będą przeciwko najiKtworniej-sze- j machinie niszczenia naio-dó- w
i ludzi — Gestapo Nic o to
ziesztą chodzi Rzecz w lym aby
uprzytomnić komu należy że
krwawa kartę dziejów Gestapo
pisał również mniej lub bardziej
współdziałał z nim nieskazitelny
rzekomo Wehrmacht (wojsko)
że nikt lub prawic nikt nic zdo-był
sic na to aby przeciwko
zamkniętej grupie zbirów z jru-pi- mi główkami wystąpić czynnie
lub prynajmnicj przeciwko jej
anlyludzkiej działalności zapro- testować w skuteczny sposób
Przecież o wiele łatwiej było w
związku tym co się działo szer-mować
pojęciami rozkazu przy-sięgi
i wierności "Docierając do
najgłębszych przyczyn bankru-ctwa
Niemiec — konkluduje
Crankshawi — to stwierdzić
trzeba źe źródło tego stanu rze-czy
tkwi w negowaniu rzeczywi-stości
która zakłada istnienie
bliźnich oraz w próbie zastąpie-nia
tej rzeczywistości fałszywą
abstrakcją"
Ostatnio wszystkie znaki na
ziemi i niebie zdają się wskazy-wać
na to że owo bankructwo
idei rasistowskich w Niemieckiej
Republice Federalnej okazuje
się fikcją Odradzają się lam po- woli dawne mity i rozwija się
E
łanowo organizowana akcja re-habilitacyjna
co w sprzyjających
okolicznościach mogłoby na no-wo
zagrozić światu Publikacje w
rodzaju tej o której tutaj mowa
spełniają wielce pożyteczną rolę:
obalają mianowicie tendencyjne
mity i budzą czujność narodów
Władysław BUchut
'Tygodnik Zachodni)
) E Crsnkihaw: "Gestapo —
narzędzie tyranii" Książka i
Wiedza 1959 Stron 278 i XXVIII
72
tmiffmll$5 1 i)f
WŁ I
r--1 Hm
C
&£&